II SA/Wr 514/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek, Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda, Asesor WSA Marta Pawłowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skarg F. sp. z o.o. z/s w R. , P. S.A. z/s w R. na postanowienie Wojewody Dolnośląskiego z dnia 24 kwietnia 2024 r., nr IF-O.7821.7.2021.MMJ w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargi w całości. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2024 r. Wojewoda Dolnośląski, po rozpatrzeniu odwołań P. SA z siedzibą w R. i F. Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej jako: "skarżący") od decyzji Starosty K. z dnia 22 kwietnia 201 r. nr 1/2021, którą zezwolono na realizację inwestycji drogowej dla zamierzenia budowlanego pn.: "Przebudowa drogi publicznej nr [...] w S. - ul. [...] - na odcinku od ul. [...] do skrzyżowania z ul. [...], jedn. ewidencyjna [...] S., obręb [...] S., dz. nr : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]", stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda Dolnośląski wyjaśnił, że opisaną decyzją z dnia 22 kwietnia 2021 r. Starosta K., zezwolił na realizację inwestycji drogowej polegającej na przebudowie drogi publicznej nr [...] w S. - ul. [...] - na odcinku od ul. [...] do skrzyżowania z ul. [...]. Od decyzji, pismami nadanymi w placówce P. w dniu 1 czerwca 2021 r. skarżące spółki wniosły odwołania. Postanowieniem z dnia 23 marca 2022 r. Wojewoda Dolnośląski stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez P. S.A. z/s w R., oraz F. Sp. z o.o. z/s w R. Wyrokiem z dnia 29 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Wr 401/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody Dolnośląskiego, wskazując, że w sprawie doszło "do uchybienia terminu, od zachowania którego jest uzależnione udzielenie skarżącym ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, co stanowi przesłankę zawiadomienia strony postępowania przewidzianą w art. 15zzzzzn2 ust. 1 pkt 1 ustawy C0VID-19" Uwzględniając zaprezentowane wyżej stanowisko Sądu, rozpoznając ponownie sprawę Wojewoda Dolnośląski zawiadomi skarżących o uchybieniu terminu do złożenia odwołania i wyznaczy przewidziany prawem termin do wystąpienia o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku". Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewoda Dolnośląski poinformował strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w terminie 30 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Strony z możliwości tej skorzystały. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2024 r. po rozpoznaniu wniosków skarżących spółek, Wojewoda Dolnośląski odmówił stronom przywrócenia terminu. Skargi na powyższe postanowienie zostały oddala przez tutejszy Sąd wyrokiem z dnia 26 września 2024 r., sygnatura akt II SA/Wr 515/24. W uzasadnieniu postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, poza powołaniem się na wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 29 listopada 2022 r., organ wskazał, że artykuł 11f ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w związku z art. 49 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, który wprost przesądza, że termin do wniesienia odwołania liczy się od publicznego ogłoszenia o wydaniu decyzji, a nie od indywidualnego zawiadomienia dotychczasowego właściciela lub użytkownika wieczystego o wydaniu decyzji. Podstawą do ustalenia zachowania terminu jest ustalenie daty publicznego ogłoszenia o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W rozpoznawanej sprawie zawiadomienie o wydaniu decyzji przez organ I szej instancji zostało umieszczone na tablicy ogłoszeń w Starostwie Powiatowym w J. w dniu [...] kwietnia 2021 r., a w BIPIe w dniu [...] kwietnia 2021 r., natomiast w prasie lokalnej w dniu [...] kwietnia 2021 r. Organ odwoławczy stwierdził, że termin do złożenia odwołania upłynął zatem w dniu 26 maja 2021 r. W sprawie niesporne pozostaje także, że spółki P. i F. złożyły odwołanie od pierwszoinstancyjnej decyzji, za pomocą operatora pocztowego 1 czerwca 2021 r., zatem z uchybieniem terminu. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Wojewody Dolnośląskiego obie spółki wniosły skargi (tożsame w treści), domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 59 w zw. z art. 58 § 1 k.p.a., art. 11g ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych w zw. z art. 15 zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu skargi wskazano na długi czas rozpoznawania sprawy przez Wojewodę Dolnośląskiego, który dopiero po roku stwierdził uchybienie terminu przez spółki, do wniesienia odwołania od decyzji. Podkreślono również, że odwołanie zostało złożone bezzwłocznie po ustaniu przyczyny, tj. gdy tylko członkowie zarządu byli w stanie dokonać czynności. W ocenie skarżących spółek, oświadczenie złożone przez członków zarządów w tym przedmiocie, jest wystarczające dla potwierdzenia opisywanych we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym i jej oddalenie. Postanowieniem dnia 26 września 2024 r. skargi obu spółek, zarejestrowanie pierwotnie w Sądzie pod sygnaturami II SA/Wr 514/24 i II SA/Wr 520/24, Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygnatura akt II SA/Wr 514/24, na podstawie art. 111 § 1 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem dotyczyły one jednego rozstrzygnięcia organu administracji i mogły być objęte jedną skarga. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa. Zgodnie z art. 11f ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych doręczają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej wnioskodawcy oraz zawiadamiają o jej wydaniu pozostałe strony w drodze obwieszczeń, odpowiednio w urzędzie wojewódzkim lub starostwie powiatowym oraz w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi, w urzędowych publikatorach teleinformatycznych - Biuletynie Informacji Publicznej tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Natomiast zgodnie z art. 129 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni, przy czym w przypadku decyzji zrid, termin ten, dla stron postepowania innych niż wnioskodawca liczy się od dnia publicznego ogłoszenia o wydaniu decyzji, a nie od indywidualnego zawiadomienia dotychczasowego właściciela lub użytkownika wieczystego o wydaniu decyzji. W rozpoznawanej sprawie najistotniejszą jednak okolicznością jest fakt, że sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez tutejszy Sąd, który w wyroku z dnia 29 listopada 2022 r., wydanym w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wr 401/22, przesądził, że odwołanie złożone w niniejszej sprawie przez obie skarżące spółki, złożone zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Nakazał w ponownie prowadzonym postępowaniu poinformować strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu i rozpoznać wniosek w przypadku jego wpływu. Wyrok ten się uprawomocnił. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zgodnie zaś z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże je w sprawie. Jedynie w przypadku, gdy ulegnie zmianie podstawa prawna danego stosunku prawnego lub gdy zmienią się okoliczności faktyczne, będziemy mieli do czynienia z nową sprawą, do której zasada z art. 153 p.p.s.a. nie będzie miała już zastosowania (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2022 r., II OSK 2780/19, publik. CBOSA). Związanie oceną prawną, o której mowa w art. 153 p.p.s.a., oznacza, że ani organ administracji ani sąd administracyjny nie mogą w tej samej sprawie formułować nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie (wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt III FSK 1540/21, publik. CBOSA). W tym kontekście wskazać należy, że w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem II SA/Wr 401/22 Sąd przesądził, w sposób nie pozostawiający wątpliwości, że odwołania złożone przez obie skarżące spółki, złożone zostały z uchybieniem terminu do ich wniesienia. W odniesieniu do wykonania zaleceń Sądu należy stwierdzić, że bez wątpienia, zostały one wykonane w całości. Organ odwoławczy poinformował strony o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a następnie prawidłowo rozpoznał złożone wnioski, wydając w tym przedmiocie rozstrzygnięcia odmowne. Stosownie do art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W okolicznościach sprawy należy przyznać rację organowi odwoławczemu, że skoro odwołania od decyzji pierwszej instancji złożono z uchybienie terminu, a wnioski stron o przywrócenie terminu do ich złożenia zostały rozpatrzone negatywnie, to organ zobowiązany był do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na względzie Sąd orzekł na zasadzie art. 151 p.p.s.a.. Skarga została rozpatrzona na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. .