II SA/Wr 547/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant Małgorzata Rutkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniach 6 maja 2009 r. i 20 maja 2009 r. sprawy ze skargi Powiatu Zgorzeleckiego na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 6 sierpnia 2008 r. nr NK.II.0911-8/385/08 w przedmiocie stwierdzenia nieważności w części uchwały Rady Powiatu Zgorzeleckiego nr XXIV/161/2008 z dnia 26 czerwca 2008r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami wchodzącymi w skład powiatowego zasobu nieruchomości powiatu zgorzeleckiego postanawia zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne. Powiat Zgorzelecki wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Dolnośląskiego z dnia 6 sierpnia 2008 r. Nr II 0911-8/385/08 w którym stwierdzono nieważność § 6 ust. 4, ust. 5; § 8; §10 ust. 1 we fragmencie "w drodze bezprzetargowej; § 12; § 13 zdanie 1; § 14; § 18; § 19; § 20; § 21; § 24 ust. 1 § 25; § 26 ust. 2 uchwały Rady Powiatu Zgorzeleckiego Nr XXIV/161/2008 z dnia 26 czerwca 2008 r. w sprawie zasad gospodarowania nieruchomościami wchodzącymi w skład powiatowego zasobu nieruchomości powiatu zgorzeleckiego. Wojewoda stwierdził między innymi, że § 18 i § 19 ww. uchwały podjęte zostały z istotnym naruszeniem art. 37 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004, Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.). W § 18 Rada wyraziła zgodę na odstąpienie przez Zarząd Powiatu od przetargu przy oddaniu nieruchomości w dzierżawę w przypadku: 1/ umów zawieranych na czas dłuższy niż 3 lata; 2/ kolejnych umów na rzecz osób, które władały nieruchomością na podstawie umowy nieprzerwanie przez okres co najmniej 3 lat; 3/ gruntów rolnych odłogowanych przez okres co najmniej jednego roku; 4/ gdy w okresie wywieszenia wykazu gruntów przeznaczonych do wydzierżawienia lub w terminie 3 dni roboczych po tym okresie zostanie złożony tylko jeden wniosek o dzierżawę; 5/ w celu poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej lub jej części stanowiącej własność wnioskodawcy albo oddanej mu w użytkowanie wieczyste lub w dzierżawę; 6/ umów zawieranych z organizacjami pożytku publicznego lub osobami prawnymi prowadzącymi działalność pożytku publicznego, na cele statutowe ich działalności. Natomiast w § 19 wyraziła zgodę na odstąpienie przez Zarząd Powiatu od trybu przetargowego przy najmie lokali użytkowych na czas dłuższy niż 3 lata w przypadkach które określiła w dziewięciu punktach. Zdaniem organu nadzoru powyższe regulacje podjęte zostały z istotnym naruszeniem art. 37 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie bowiem z ust. 1 tego przepisu zasadniczym trybem zbywania nieruchomości jest przetarg. Przepis art. 37 ust. 4 stanowi zaś, że przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio przy zawieraniu umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony. Wojewoda albo odpowiednia rada mogą wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązkowego trybu zawarcia tych umów. W ocenie Wojewody regulacji zawartej w art. 37 ust. 4 zdanie drugie nie można czytać w oderwaniu od zdania pierwszego art. 37 ust. 4. W konsekwencji regulacja art. 37 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oznacza, że nieruchomości stanowiące własność powiatu z zasady mogą być wydzierżawiane w drodze przetargu. Rada może odstąpić od zasady "bezprzetargowego" (powinno być przetargowego – przyp. Sądu) wydzierżawiania nieruchomości tylko w przypadku, gdy zostaną spełnione przesłanki określone w art. 37 ust. 2 i ust. 3 ustawy. Wskazuje na to zdanie pierwsze art. 37 ust. 4. Przedstawiając powyższą interpretację organ nadzoru powołał się również na orzecznictwo w tym na wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2006 r. I OSK 756/05, LEX nr 327773 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 24 października 2007 r. II SA/Gl 459/07, LEX nr 340449. Powiat Zgorzelecki nie podzielił stanowiska Wojewody. Argumentując zarzuty skargi odnoszące się do unieważnienia § 18 i § 19 uchwały wskazał, że § 18 pkt 5 jest zgodny z treści art. 37 ust. 2 pkt 6; § 18 pkt 6 z art. 37 ust. 3; § 19 pkt 2 odpowiada art. 37 ust. 3 zdanie pierwsze zaś § 19 pkt 8 i 9 art. 37 ust. 2 pkt 2 ustawy. Pozostałe przepisy odnoszą się do sytuacji, gdy brakuje chętnych do dzierżawienia i dla zabezpieczenia interesów majątkowych Powiatu. Zgodnie z art. 37 ust. 4 ustawy rada może określić przypadki w których zarząd może odstąpić od przetargu na dzierżawę lub najem nieruchomości. Według zaś art. 12 pkt 8 lit. a ustawy o samorządzie powiatowym zadaniem rady jest określenie zasad gospodarowania nieruchomościami powiatu. Podkreślono też, że omawiane przepisy mają charakter fakultatywny a nie obligatoryjny i upoważniają zarząd jedynie do sprawnego gospodarowania nieruchomościami powiatu w przypadkach enumeratywne wymienionych w uchwale. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1035/08 Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił, na podstawie art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, a mianowicie : "Czy katalog przypadków, w których rada gminy, stosowanie do art. 37 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) może wyrazić zgodę na odstąpienie od obowiązku przetargowego trybu zawarcia umów użytkowania, najmu lub dzierżawy na czas oznaczony dłuższy niż trzy lata lub na czas nieoznaczony nieruchomości stanowiących własność gminy, ograniczony jest do sytuacji określonych w art. 37 ust. 3 tej ustawy". Mając na uwadze, że w rozpoznawanej obecnie sprawie unieważnienie § 18 i § 19 ww. uchwały nastąpiło z powodu naruszenia art. 37 ustawy o gospodarce nieruchomościami Sąd uznał, że jej wynik uzależniony jest między innymi od rozstrzygnięcia przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanego zagadnienia prawnego. Z tego też względu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowił jak w sentencji. Zarządzenie: 1. proszę odnotować; 2. proszę odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi Wojewody (K-42) oraz pełnomocnikowi strony skarżącej (K-43) – bez pouczeń. 3. kalendarz 7 dni. 20.05.2009 r.