II SA/Wr 558/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 października 2014r. sprawy ze skargi M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia ... w przedmiocie oddalenia zarzutu zgłoszonego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległości z tytułu grzywny w celu przymuszenia oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem organ powołując art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 i art. 34 § 5 oraz art. 33 pkt 10 u.p.e.a. (Dz.U. z 2012 r., poz. 1015) utrzymał w mocy postanowienie pierwszej instancji o oddaleniu zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Jak wskazał w uzasadnieniu, tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. obejmował zaległość z tytułu grzywny w celu przymuszenia. Skarżący zobowiązany wniósł zarzut błędnego wskazania podstawy prawnej obowiązku podlegającego egzekucji, gdyż w rubryce 30 tytułu wykonawczego wskazano postanowienie D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. nr ...r. utrzymujące w mocy postanowienie pierwszej instancji, podczas gdy prawidłowo powinno być wskazane postanowienie pierwszoistancyjne. Wierzyciel uznał zarzut za niezasadny, zaś postanowienie to zostało utrzymane w mocy. Oddalając zarzut organ pierwszej instancji wyraził pogląd, że podstawą egzekucji jest postanowienie ostateczne, czyli wydane przez organ odwoławczy. W zażaleniu zobowiązany kwestionował ten pogląd w oparciu o przepisy procedury cywilnej oraz powołując orzeczenia II FSK 2229/11 i 2399/10. Uznając rozstrzygnięcie za prawidłowe organ wyjaśnił, że sprawa wymierzenia grzywny w celu przymuszenia podlegała zgodnie z zasadą dwuinstancyjności dwukrotnemu rozpoznaniu (art. 15 k.p.a. w nawiązaniu do art. 78 Konstytucji RP oraz glosa do uchwały III AZP 11/86 w PiP 1989 z. 8 s.147). Sprawę ostatecznie rozpoznał i rozstrzygnął organ odwoławczy i dlatego podstawą prawną egzekwowanego obowiązku jest postanowienie wydane w postępowaniu zażaleniowym. Utrzymanie w mocy postanowienia pierwszej instancji nie oznacza więc jedynie stwierdzenia jego prawidłowości, lecz wyraża ostateczne załatwienie sprawy przez organ odwoławczy (por. wyroki I FSK 356/07 lub I SA/Bd 884/13). Organ omówił ponadto jako bezzasadne pozostałe zarzuty zawarte w zażaleniu, a to naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. oraz art. 170 p.p.s.a. Dokonał także oceny postępowania pierwszoinstancyjnego nie dopatrując się w nim uchybień procesowych tego organu, w szczególności przy stosowaniu art. 34 § 1 u.p.e.a. W skardze do sądu administracyjnego zobowiązana Spółka powtórzyła dotychczasowe zarzuty, zatem naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. oraz art. 7 i art. 8 k.p.a., a ponadto zgłosiła zarzut naruszenia art. 59 § 1 pkt 3, 7 i 10 w związku z art. 29 § 1 u.p.e.a. Skarżący nadal twierdził, że organ odwoławczy utrzymując w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny ani nie określił, ani nie ustalił wysokości zobowiązania. Nastąpiło to jedynie w postanowieniu pierwszoinstancyjnym. Organ egzekucyjny nie zbadał dopuszczalności egzekucji (art. 29 u.p.e.a.). Treść obowiązku powinna wynikać niewątpliwie z orzeczenia nakładającego obowiązek, a tego wymagania nie spełnia formuła o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy. Skarżący nadal powołał argumentację z zakresu procedury cywilnej, według której tytułem egzekucyjnym jest orzeczenie pierwszej instancji po oddaleniu środka odwoławczego w drugiej instancji. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym nie kwestionuje się prawidłowości wskazania w trybie wykonawczym orzeczenia pierwszoinstancyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Podkreślił dodatkowo, że zarzut naruszenia art. 59 w związku z art. 29 § 1 u.p.e.a. nie mieści się w granicach nin. sprawy, lecz może stanowić podstawę odrębnego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Sąd w pełni podziela stanowisko prawne przedstawione w zaskarżonym postanowieniu oraz dodatkowo w odpowiedzi na skargę. Podstawę zastosowania egzekucji stanowią w szczególności decyzje lub postanowienia właściwych organów (art. 3 § 1 u.p.e.a.). Uprawnionym do żądania wykonania obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień jest właściwy do orzekania organ I instancji (art. 5 § 1 pkt 4 u.p.e.a.). Wskazane przepisy nie stanowią więc o orzeczeniach pierwszoinstancyjnych lub merytorycznych (w sensie ścisłym formułujących treść obowiązków). W nin. sprawie wydane zostało postanowienie nr ... z dnia 31 stycznia 2013 r. o nałożeniu na skarżącego grzywny w celu przymuszenia oraz postanowienie nr ... z dnia 22 kwietnia 2013 r. utrzymujące w mocy postanowienie nr .. i oba te postanowienia zostały dołączone do akt postępowania egzekucyjnego. W tytule wykonawczym jako podstawę prawną należności wskazano postanowienie nr .... Było to wskazanie prawidłowe, bowiem podstawą egzekucji jest decyzja lub postanowienie ostateczne, tj. wydane przez organ odwoławczy. Nie miało znaczenia, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się błędne wskazanie orzeczenia pierwszoinstancyjnego (utrzymanego w mocy) za uchybienie nieistotne (przykładowo wyroki II OSK 1419/10, II FSK 2229/11 lub I FSK 356/07 wraz z powołanym w nich orzecznictwem oraz wyrok I SA/Bd 880/13). Z tego, że błędne wskazanie orzeczenia I instancji nie daje skutecznego zarzutu wcale nie wynika, że jest ono jedynie prawidłowe. W przeciwieństwie do procedury cywilnej nie występuje tutaj tytuł egzekucyjny (każde orzeczenie konkretyzujące obowiązek dłużnika). W postępowaniu administracyjnym sprawę rozstrzyga orzeczenie ostateczne, a tym w przypadku orzekania przez organ odwoławczy jest orzeczenie tego organu (art. 15 k.p.a.). Zarzuty naruszenia art. 7 i art. 8 k.p.a. były bezzasadne, zaś naruszenia art. 59 i art. 29 u.p.e.a. bezprzedmiotowe. Dlatego i zgodnie z art. 151 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji. H.B.5.11.2014r.