II SA/Wr 568/13
WyrokWSA we Wrocławiu2015-03-25
Skład orzekający: Alicja Palus, Ireneusz Dukiel, Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu uzgadniającego decyzję o warunkach zabudowy, wydane w zakresie ochrony gruntów rolnych, może być przedmiotem zarzutów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub nieprawidłowości związanych z przesunięciem granic działek?Ratio decidendi
Postanowienie organu uzgadniającego decyzję o warunkach zabudowy, wydane w zakresie ochrony gruntów rolnych, nie może być przedmiotem zarzutów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub nieprawidłowości związanych z przesunięciem granic działek. Postępowanie uzgodnieniowe ma na celu jedynie opiniowanie projektu decyzji o warunkach zabudowy z punktu widzenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego w danej dziedzinie, a nie rozstrzyganie o istocie sprawy ani prawach do terenu. Zarzuty te mogą być podnoszone na etapie wydawania decyzji o warunkach zabudowy lub pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Starosty uzgadniające zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie zbiornika na nieczystości płynne. Skarżący podnosili zarzuty dotyczące braku prawa do dysponowania nieruchomością przez inwestorów oraz nieprawidłowości związanych z przesunięciem granic działek. Organ odwoławczy uznał, że zarzuty te nie mają znaczenia na etapie postępowania uzgodnieniowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Alicja Palus, Sędziowie Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel (spr.), Sędzia WSA - Anna Siedlecka, , Protokolant asystent sędziego - Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. sprawy ze skargi D. i M. W. oraz J. W. i M.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 17 lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie zbiornika na nieczystości płynne I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu) na rzecz adwokata K. H. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym VAT w kwocie 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
D. W., M. W., M. W. i J. W. (zwani dalej skarżącymi) pismem datowanym na dzień 19 marca 2005 r. wnieśli do tut. Sądu skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. (zwanego dalej organem odwoławczym, Kolegium lub w skrócie SKO) z dnia 17 lutego 2005 r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Starosty T. (zwanego dalej organem I instancji lub w skrócie Starostą) z dnia 4 sierpnia 2004 r., nr [...], w sprawie uzgodnienia zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie zbiornika na nieczystości płynne.
Zaskarżone postanowienie Kolegium zostało wydane w następującym stanie faktyczno-prawnym:
Burmistrz Gminy T., w związku z prowadzonym na wniosek E. Z., B. Z. i J. Z. (zwanych dalej inwestorami) postępowaniem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiornika na nieczystości płynne, przewidzianego do realizacji na działce nr [...], obręb [...], gmina T., wystąpił do Starostwa Powiatowego w T. z pismem z dnia 21 czerwca 2004 r. o uzgodnienie powyższego zamierzenia inwestycyjnego w zakresie ochrony gruntów rolnych.
Starosta wzmiankowanym wyżej postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2004 r., na podstawie art. 106 § 5 k.p.a. w zw. z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej jako u.p.z.p.) oraz art. 5 ustawy z dnia 3 lutego 199r o ochronie gruntów rolnych i leśnych (dz. U. nr 16, poz. 78 ze zm., dalej jako u.o.g.r.l.) uzgodnił bez uwag planowane zamierzenie inwestycyjne w zakresie ochrony gruntów rolnych, pod warunkiem, że inwestycja ta realizowana będzie w ramach gospodarstwa rolnego.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, iż zgodnie z przepisami u.o.g.r.l. budowa na gruntach rolnych budynków i urządzeń wchodzących w skład gospodarstw rolnych służących wyłącznie produkcji rolniczej, nie wymaga wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, a zatem nie wnosi zastrzeżeń do planowanego zamierzenia.
Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się skarżący podnosząc w zażaleniu, iż planowane zamierzenie ma być realizowane na działce, do której inwestorzy nie posiadają prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a ponadto wskazując na nieprawidłowości związane z przekazaniem rodzinie inwestorów szeregu działek w sposób niezgodny z prawem.
SKO utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji wskazało w pierwszej kolejności, że decyzję o warunkach zabudowy wydaje, zgodnie z przepisem art. 60 ust. 1 u.p.z.p. wójt, burmistrz albo prezydent miasta po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 u.p.z.p., i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi, w tym przypadku z organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne (art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p.).
Zdaniem organu odwoławczego uzgodnienie to ma na celu ewentualne
ustalenie zakazów i obowiązków, czy też ustalenie stosownych uwarunkowań
w zakresie dotyczącym ochrony gruntów rolnych, na których ma być realizowane
planowane przedsięwzięcie, na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych. Nie
ma więc w tym postępowaniu znaczenia kto jest właścicielem działki, jak też nie mogą mieć wpływu na to rozstrzygnięcie inne kwestie nie związane z tym zakresem
uzgodnień.
Kolegium podzieliło stanowisko Starosty, oparte na przepisie art. 2 ust. 1 pkt 3 u.o.g.r.l., iż budowa zbiornika na nieczystości płynne o charakterze socjalno-bytowym realizowana w ramach gospodarstwa rolnego nie zmienia przeznaczenia gruntów rolnych, a wobec tego nie ma obowiązku wyłączenia z produkcji rolnej.
Odnosząc się do zarzutu skarżących, iż inwestorzy nie są właścicielami
nieruchomości i nie posiadają prawa do dysponowania nieruchomością na cele
budowlane wyjaśniono, że na tym etapie postępowania strona nie ma obowiązku
wykazać się tym prawem, gdyż może to nastąpić dopiero na etapie uzyskania
pozwolenia na budowę.
W skardze na powyższe postanowienie Kolegium skarżący domagali się jego uchylenia i zmiany żądając przeprowadzenia przez ten organ postępowania w sprawie bezprawnego przesunięcia przez inwestorów granic działek, realizacji niezgodnie z przepisami prawa budowlanego obiektów budowlanych na tych działkach, jak też podjęcia działań wyjaśniających korupcyjna działalność organu I instancji.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu oraz podkreślając, że przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie było wyłącznie uzgodnienie decyzji o warunkach zabudowy w zakresie ochrony gruntów rolnych i tylko w tym zakresie postanowienie organu I instancji mogło zostać ocenione.
Przed rozprawa wyznaczoną na dzień 25 marca 2015 r. skarżąca D. W. złożyła pismo procesowe, do którego dołączyła kserokopię decyzji nr [...] Burmistrza Gminy T. z dnia 28 marca 2008 r. umarzającej na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiornika na nieczystości płynne o charakterze socjalno- bytowym na działce nr [...] AM- 1 w N., wszczęte w dniu 6 kwietnia 2004 r., z uwagi na bezprzedmiotowość tego postępowania z chwilą wycofania wniosku przez inwestorów w dniu 4 marca 2008 r.
Na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. pełnomocnik z urzędu D. W. i M. W. wniósł o uwzględnienie skargi i o przyznanie kosztów zastępstwa prawnego oświadczając, że koszty te w całości nie zostały pokryte, natomiast skarżąca D. W., będąca jednocześnie pełnomocnikiem M. W., M. W. i J. W., wiosła o uwzględnienie skargi podnosząc, że wydane w sprawie orzeczenia są nieważne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu administracyjnym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.
Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji lub postanowienia może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonego orzeczenia nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. w skrócie u.p.p.s.a).
Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 u.p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.
W myśl art. 60 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje wójt (burmistrz, prezydent miasta) po uzgodnieniu z organami, o których mowa w art. 53 ust. 4 i uzyskaniu uzgodnień lub decyzji wymaganych przepisami odrębnymi. Przepis art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. przewiduje konieczność uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Za tego rodzaju nieruchomości uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.).
Podkreślenia wymaga, że postępowanie uzgodnieniowe jest postępowaniem odrębnym od postępowania głównego tj. dotyczącego decyzji w przedmiocie warunków zabudowy i bezpośrednio nie rozstrzyga o istocie tej sprawy. Organ współdziałający na podstawie art. 53 ust. 4 u.p.z.p, nie jest organem prowadzącym postępowanie w samodzielnej, odrębnej sprawie administracyjnej, lecz jest on jedynie powołany do zajęcia stanowiska w sprawie administracyjnej (głównej), która już zawisła przed innym organem administracyjnym. Stanowisko zajęte przez organ uzgadniający nie załatwia zatem sprawy administracyjnej, ani nie rozstrzyga o jej istocie. Pomimo swojej odrębności, negatywne rozstrzygnięcie postępowania uzgodnieniowego w konsekwencji powoduje, jednak iż niemożliwym jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy w postaci odpowiadającej projektowi tej decyzji przedstawionej organowi do uzgodnienia. Celem procedury uzgodnieniowej przewidzianej w art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. jest kontrola dokonywana przez wyspecjalizowany w danej dziedzinie organ, czy np. nie następuje lokalizacja inwestycji nie dającej się pogodzić z rolnym lub leśnym przeznaczeniem gruntu. Organ uzgodnieniowy w zakresie swoich właściwości opiniuje projekt decyzji o warunkach zabudowy dla planowanego przez inwestora zamierzenia wyłącznie z punktu widzenia przepisów prawa powszechnie obowiązującego, regulujących daną kwestię, wskazując na możliwość lub brak możliwości zrealizowania inwestycji. Organ współdziałający zajmuje stanowisko uzgadniając projekt danej decyzji o warunkach zabudowy lub też odmawia takiego uzgodnienia. Uzgadnia on więc pozytywnie lub negatywnie (w zakresie swojej właściwości) konkretną treść projektowanego rozstrzygnięcia.
Zwrócić należy również uwagę, opierając się na szerokim orzecznictwie sądów administracyjnych, iż uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy, na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 60 ust. 1 u.p.z.p. nie można utożsamiać ze sprawą zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, o której mowa w art. 7 u.o.g.r.l., ponieważ zgoda ta jest związana ze zmiana przeznaczenia gruntów w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Oznacza to, że organem właściwym do uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne jest organ określony w art. 5 ust. 1 u.o.g.r.l. (por. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2009 r. sygn. akt II OW 70/09, wyrok WSA w Krakowie z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 84/13, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Wr 168/12, wyrok WSA w Łodzi z dnia 10 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 71/11), czyli jak to prawidłowo przyjęto w niniejszym postepowaniu Starosta T.. Zadaniem za to Starosty było tylko i wyłącznie uzgodnienie (pozytywne lub negatywne) przedłożonego mu przez Burmistrza Gminy T. projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji. W niniejszym postępowaniu, działając jako organ uzgodnieniowy, starosta prawidłowo przedstawił jedynie opinię w zakresie zgodności planowanej inwestycji z przeznaczeniem gruntów rolnych, na których planowana jest ta inwestycja.
Oczywiście niezasadne, w okolicznościach niniejszej sprawy, są zarzuty skarżących dotyczące bezprawnego przesunięcia przez inwestorów granic działek, a tym samym i braku po stronie inwestorów prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane, skoro nie były one w żadnej mierze przedmiotem uzgodnienia ze Starostą, a ponadto w myśl art. 63 ust. 1 i ust. 2 u.p.z.p. w odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, zaś sama decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich.
Jedynie na marginesie rozważań można wskazać, co zresztą było podniesione w ustnych motywach rozstrzygnięcia, iż na skutek zwielokrotnionych działań skarżących inwestorzy cofnęli swój pierwotny wniosek inicjujący w dniu 6 kwietnia 2004 r. wszczęcie postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiornika na nieczystości płynne, co skutkował umorzeniem tego postępowania, a tym samym i bezużytecznością wydanego w trybie uzgodnieniowym postanowienia Starosty z dnia 4 sierpnia 2004 r.
Na zakończenie, w związku ze złożonym w dniu 1 kwietnia 2015 r. wnioskiem o dokonanie wykładni uzasadnienia zapadłego wyroku, wskazać trzeba wyraźnie, iż Sąd oprócz podania ustnie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia, co ma miejsce bezpośrednio po ogłoszeniu sentencji wyroku, wypowiada się o danej sprawie wyłącznie w pisemnym uzasadnieniu zapadłego wyroku, co niniejszym uczyniono w tymże uzasadnieniu.
Z powodów wyżej omówionych skargę uznano w całości za niezasadną i dlatego na podstawie art. 151 u.p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku.
Orzeczenie w przedmiocie wynagrodzenia adwokata uzasadnia art. 250 u.p.p.s.a. oraz § 19 pkt 1 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło