II SA/Wr 583/11

WyrokWSA we Wrocławiu2012-08-29

Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Olga Bialek, Halina Kremis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie, nie wyjaśniając uprzednio, czy strona wnosząca odwołanie posiadała legitymację procesową do jego wniesienia?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie, zobowiązany jest do zbadania, czy środek zaskarżenia został wniesiony przez uprawniony podmiot posiadający interes prawny. Nierozpoznanie tej kwestii, mimo istnienia wątpliwości co do legitymacji procesowej strony, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uzasadniając uchylenie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu zamontowania wkładu kwasoodpornego w kominie do odprowadzania spalin z centralnego ogrzewania gazowego. Po wielokrotnych postępowaniach przed organami nadzoru budowlanego, DWINB uchylił decyzję PINB nakazującą właścicielce lokalu montaż wkładu, wskazując na naruszenia proceduralne i błędną wykładnię art. 66 Prawa budowlanego. Skarżący R.P. kwestionował dopuszczenie do udziału w postępowaniu osób nieuprawnionych i reprezentację wspólnoty mieszkaniowej. WSA we Wrocławiu uchylił decyzję DWINB, stwierdzając, że organ odwoławczy nie wyjaśnił legitymacji procesowej skarżącego do wniesienia odwołania.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję; stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia WSA Olga Bialek (spr.) Sędzia NSA Halina Kremis Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 17 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zamontowania w kominie wkładu kwasoodpornego do odprowadzania spalin z centralnego ogrzewania gazowego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu - po rozpatrzeniu odwołania R.P. - na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta L. (dalej PINB) z dnia 14 kwietnia 2011 r. nakazującą E. W. – właścicielce lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym przy ul. K. [...] w L., zamontowanie w kominie wkładu kwasoodpornego do odprowadzania spalin, i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Z uzasadnienia wynika, że decyzja powyższa zapadła w toku postępowania wszczętego w sprawie utrzymania budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. K. [...] w L.. O wszczęciu postępowania PINB zawiadomił w dniu 23 maja 2008 r. zarządcę budynku, Wspólnotę Mieszkaniową oraz właścicieli odrębnych lokali mieszkalnych, w tym R.P.. W powyższym postępowaniu organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia 21 listopada 2008 r. nakazał właścicielom lokali mieszkalnych - w tym E.W. – przedłożenie inwentaryzacji robót budowlanych związanych z centralnym ogrzewaniem gazowym i zamontowanymi kotłami c.o. wraz z oceną stanu technicznego tych robót i niezbędnymi opiniami, w tym kominiarską. Obowiązek ten wykonany został w dniu 23 stycznia 2009 r. Decyzją z dna 23 lutego 2009 r. na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, PINB nakazał właścicielce lokalu mieszkalnego nr 5 (E.W.) wykonanie zaleceń wynikających z przedłożonej opinii technicznej z dnia 16 stycznia 2009 r. dotyczącej istniejącej instalacji gazowej i centralnego ogrzewania przez wykonanie wentylacji nawiewnej (nawietrzaka). Odpowiednie decyzje wydane zostały również w odniesieniu do właścicieli innych lokali mieszkalnych. W wyniku odwołania R.P. od decyzji z dnia 21 listopada 2008 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (dalej DWINB) decyzją z dnia 20 maja 2009 r. uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzją z dnia 14września 2009 r. PINB umorzył postępowanie w sprawie utrzymania przedmiotowego budynku, stwierdzając, że właściciele lokali mieszkalnych wykonali w całości zalecenie wynikające z przedłożonych ekspertyz i zakończone zostały roboty związane z wyeliminowaniem nieprawidłowości dotyczących instalacji centralnego ogrzewania i gazowej. Powyższe orzeczenie zakwestionował w drodze odwołania R.P., w wyniku czego DWINB decyzją z dnia 15 grudnia 2009 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Jako powody uchylenia wskazano naruszenie wynikającej z art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, naruszenie art. 79 oraz art. 81 k.p.a. oraz fakt, że uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej odnosi się do instalacji gazu i centralnego ogrzewania w poszczególnych mieszkaniach budynku podczas, gdy przedmiotem postępowania jest sprawa utrzymania budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Tym samym decyzja kończąca postępowanie w tak określonej sprawie powinna odnosić się do całego budynku, czyli do wszystkich jego elementów, instalacji i urządzeń. W konsekwencji powyższego rozstrzygnięcia PINB po uzupełnieniu materiału dowodowego o aktualne protokoły z okresowej kontroli stanu technicznego budynku, decyzją z dnia 26 lipca 2010 r. ponownie umorzył postępowanie w sprawie utrzymania opisanego na wstępie budynku. Zdaniem organu, przedstawione protokoły pochodzące od osób uprawnionych, potwierdzają, że obiekt nadaje się do użytkowania i nie stwarza okoliczności mogących powodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, czy też niebezpieczeństwo mienia w myśl art. 70 ustawy – Prawo budowlane. W trakcie oględzin stwierdzono, że w poziomie piwnicy znajdują się jedynie pomieszczenia piwniczne przynależne do poszczególnych mieszkań, stan techniczny klatki schodowej i elewacji jest dobry. Również instalacje centralnego ogrzewania w lokalach nr [...][...][...][...][...][...] doprowadzone zostały do stanu zgodnego z prawem. Według oświadczenia zarządcy, jedynym niewyremontowanym lokalem mieszkalnym jest lokal nr 1 należący do R.P., który nie wpuszcza do swojego lokalu zarządcy oraz osób dokonujących przeglądu technicznego budynku. DWINB po rozpatrzeniu odwołania R.P., decyzją z dnia 29 października 2010 r. uchylił opisane wyżej rozstrzygnięcie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zdaniem organu nie było przesłanek do umorzenia postępowania, gdyż materiał dowodowy wskazywał na istnienie podstaw do zastosowania art. 66 Prawa budowlanego. Protokoły z okresowych kontroli wykazały, że w budynku występują pewne nieprawidłowości, w tym takie, które należy natychmiast usunąć ze względu na zagrożenie życia i zdrowia ludzi (brak ław kominiarskich). Kolejnym orzeczeniem z dnia 17 listopada 2010 r. PINB nakazał Zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej ul. K. [...] w L. zamontować brakujące ławy kominiarskie od strony ul. J. M.. Ta decyzja również została zakwestionowana przez R.P., a organ II instancji decyzją z dnia 10 lutego 2011 r. orzekł o jej uchyleniu i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB decyzją z dnia 14 kwietnia 2011 r. podjętą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, nakazał E.W. (właścicielce lokalu mieszkalnego nr 5) wykonanie zalecenie pokontrolnego wynikającego z aktualnego protokołu kominiarskiego z dnia 4 lutego 2011 r. przez zamontowanie wkładu kwasoodpornego do odprowadzania spalin dotyczących centralnego ogrzewania gazowego w lokalu mieszkalnym nr 5 w kominie przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu organ stwierdził, że kierując się zaleceniami wynikającymi z decyzji kasacyjnej z dnia 10 lutego 2011 r. uzupełnił materiał dowodowy w sprawie o aktualne protokoły dotyczące stanu technicznego budynku oraz o uchwałę w sprawie zmiany składu zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej. Wydanie decyzji było zdaniem organu konieczne dla wyeliminowania nieprawidłowości wyszczególnionych w ww. protokole kominiarskim. Odwołanie od powyższej decyzji po raz kolejny wniósł R. P. wnosząc o jej uchylenie i nakazanie właścicielce lokalu nr 5 zakazania użytkowania przewodów kominowych oraz komina na paliwo stałe. Zdaniem odwołującego się, niewłaściwa jest również reprezentacja Wspólnoty Mieszkaniowej, gdyż osoby wskazane jako członkowie zarządu nie byli i nie są uprawnieni do jej reprezentowania. W uzasadnieniu zaskarżonej obecnie decyzji kasacyjnej z dnia 17 czerwca 2011 r. DWINB wskazał na konieczność jej podjęcia niezależnie od zarzutów odwołania. Organ wyjaśnił, że interpretacja przepisu art. 66 w związku z art. 61 ustawy - Prawo budowlane wskazuje, że postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku zmierzać winno do przywrócenia pełnej sprawności technicznej obiektu budowlanego. Przez "należyty stan techniczny obiektu" należy rozumieć stan pełnej sprawności budynku lub jego części, nie posiadającego jakichkolwiek uszkodzeń zwłaszcza takich, które mogą powodować niebezpieczeństwo przy jego użytkowaniu. W ramach art. 66 Prawa budowlanego organ nadzoru budowanego ustala, czy zaszła którakolwiek z okoliczności wskazanych w ust. 1 pkt 1-4 tego przepisu. Wystąpienie jakiejkolwiek z tych okoliczności skutkuje zobowiązaniem adresata, o którym mowa w art. 61 ustawy, do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w oznaczonym terminie. Zdaniem organu odwoławczego niedopuszczalna jest taka wykładnia art. 66 ww. ustawy, która prowadzi do uznaniowego i arbitralnego określenia zakresu obowiązków i sposobu wykonania robót. Dlatego szczegółowe określenie w decyzji organu pierwszej instancji sposobu usunięcia nieprawidłowości technicznych w przewodach kominowych przez zamontowanie w kominie wkładu kwasoodpornego do odprowadzania spalin z centralnego ogrzewania gazowego – jest wynikiem błędnej rozszerzającej wykładni art. 66 ust. 1. Przywołany przepis jako uprawniający organ do nałożenia obowiązków musi być interpretowany ściśle, tak aby na adresata decyzji nie zostały nałożone obowiązki nie wynikające wprost z ustawy. Nakaz wydany na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1- 4 musi wskazywać jakie normy i warunki muszą być spełnione odnośnie danego obiektu budowlanego, które nie zostały spełnione. Przepis ten nie upoważnia organów do narzucania konkretnych sposobów i technologii koniecznych do dostosowania obiektu budowlanego do norm prawem przewidzianych. Rozpoznając sprawę ponownie organ stopnia powiatowego winien skupić się na precyzyjnym wskazaniu rozbieżności między stanem przedmiotowego obiektu a stanem wymaganym przez obowiązujące normy. Nakaz wyrażony w sentencji decyzji wydawanej na podstawie art. 66 ust. 1 nie może wykraczać poza to, co wynika z literalnego brzmienia tego przepisu. Nadto, zdaniem organu odwoławczego, organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 10 § 1 k.p.a., gdyż nie zagwarantował stronie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów. Organ nie pouczył stron o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia i nie wstrzymał się z wydaniem decyzji do czasu złożenia takiego oświadczenia. Zarzuty podniesione w odwołaniu nie zasługują zdaniem organu II instancji na uwzględnienie. Ze znajdującej się w aktach sprawy uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej wynika, że jej reprezentacja została ustalona w sposób prawidłowy. Natomiast kwestia wykonania i użytkowania kominka na paliwo stałe w lokalu nr 5 nie podlega rozpatrzeniu w niniejszym postępowaniu. Reasumując organ stwierdził, że stan faktyczny uzasadnia wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 66 ustawy - Prawo budowlane, ale ze względu na uchybienia proceduralne mające wpływ na wynika sprawy, decyzja organu pierwszej instancji nie mogła ostać się w obrocie prawnym. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem R.P. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucił nieważność postępowania przed organem pierwszej i drugiej instancji, gdyż do udziału w postępowaniu dopuszczono – jego zdaniem - osoby nieuprawnione. Decyzje wydane w wyniku takiego postępowania są więc nieważne. Skarżący uważa, że organy nie sprawdziły kto tworzy Wspólnotę Mieszkaniową w budynku przy ul. K. [...] i kto może ją reprezentować, bezzasadnie dopuszczając do udziału w postępowaniu 17 podmiotów. Tymczasem stronami w obecnym postępowaniu powinien być tylko skarżący i Wspólnota Mieszkaniowa. Nadto osoby wskazane jako członkowie Zarządu Wspólnoty, zdaniem autora skargi, nie byli i nie są uprawnieni do jej reprezentacji. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację zawartą w kwestionowanej decyzji. W uzupełnieniu dodać należy, że organ pierwszej instancji wydał również decyzję z dnia 14 kwietnia 2011 r. nakazującą Wspólnocie Mieszkaniowej zamontowanie brakującej ławy kominiarskiej, która również została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją kasacyjną DWINB z dnia 17 czerwca 2011 r. Decyzja ta jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowego wszczętego skargą R.P.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 z późn.zm.) kompetencje sądów administracyjnych w zakresie kontroli działalności administracji publicznej ograniczone zostały do oceny działalności tych organów pod względem zgodności z prawem. Działając zatem w granicach przyznanych kompetencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Dokonując czynności kontrolnych, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny i prawny jaki istniał w chwili wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia. Należy też dodać, że w myśl przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 217 – dalej u.p.p.s.a.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, co oznacza, że ma prawo, a nawet obowiązek, wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze. Działając w graniach tak zakreślonej kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego, co spowodowane jest koniecznością zastosowania przy orzekaniu art. 145 § 1 pkt 1 lit c przywołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji, podkreślić należy, że została ona podjęta w wyniku odwołania wniesionego przez R.P.. Wskazać zatem trzeba, że prawo odwołania od decyzji, zgodnie z wynikającą z art. 15 k.p.a. ogólną zasadą dwuinstancyjności stanowi jedno z podstawowych praw procesowych przysługujących wyłącznie stronie postępowania administracyjnego, a nie każdemu jemu uczestnikowi. Potwierdza to przepis art. 127 § 1 k.p.a. wprost wskazując na stronę postępowania jako na podmiot któremu służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Konsekwencją przedstawionych reguł procesowych jest to, że organ właściwy do rozpoznania odwołania (organ odwoławczy, może podjąć czynności procesowe w postępowaniu odwoławczym tylko na skutek wniesienia odwołania przez uprawniony podmiot. Już na etapie wstępnym organ ten zobligowany jest zatem do zbadania i oceny, czy środek zaskarżenia wniesiony został przez stronę. Z art. 28 k.p.a. wynika, że definicja strony postępowania administracyjnego skonstruowana została na pojęciu interesu prawnego i obowiązku. W myśl przywołanego przepisu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że w pojęciu interesu prawnego mieszczą się uprawnienia i obowiązki wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Mówiąc innymi słowy, wnoszący żądanie ma interes prawny, jeżeli jest ono oparte na konkretnej normie prawnej /poglądy przywołane w glosie Jana Pawła Tarno i Agnieszki Korzeniowskiej do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 1993 r., I SA 1725/93; Glosa, kwiecień 1997, s. 13/. Jednocześnie interes prawny musi charakteryzować się tym, że jest indywidualny, konkretny, istniejący obiektywnie i potwierdzony okolicznościami faktycznymi, które stanowią podstawę zastosowania przepisu prawa materialnego /tak np. B.Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006/. W orzecznictwie wskazuje się też, że musi on bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu, który zamierza korzystać ze statusu strony postępowania /wyrok NSA z dnia 30 maja 1984 r., II SA 789/84/. Zaznaczenia również wymaga, że sytuację prawną jednostki jako strony postępowania administracyjnego kształtuje zespół norm prawnych, które zawierają przepisy z różnych dziedzin prawa materialnego i procesowego /B.Adamiak, J. Borkowski op.cit./. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym jednostka wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga zatem ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym pomiędzy obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającego na tym, że fakt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Oceniając legitymację procesową do inicjowania postępowania odwoławczego, właściwy organ winien przede wszystkim ustalić czy dany podmiot posiada interes prawny, pojmowany w wyżej przedstawiony sposób. Jednakże w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wyjaśnił i nie ocenił czy odwołanie wniesione zostało przez osobę której przysługuje legitymacja procesowa do udziału w postępowaniu w charakterze strony. W sprawie prowadzonej na podstawie art. 61 i 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane przymiot strony postępowania przysługuje niewątpliwie właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego. Wskazuje na to teść przepisów zawartych w rozdziale 6 ww. ustawy z których wynika, że obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym obciąża zarządcę tego obiektu lub jego właściciela. W szczególności przepis art. 61 stanowi, że właściciel lub zarządca obiektu budowanego obowiązany jest utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy tj. użytkować go zgodnie z przeznaczeniem i wymaganiami środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym. W przypadku obiektu stanowiącego przedmiot współwłasności stroną postępowania w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego będą jego współwłaściciele a w przypadku gdy współwłasność ta powstała w związku z odrębną własnością lokali, na uwadze trzeba mieć przepisy ustawy o odrębnej własności lokali stanowiące o wspólnocie mieszkaniowej. Uregulowania tej ustawy wskazują, że co do zasady, to wspólnota mieszkaniowa posiada przymiot strony w postępowaniu prowadzonym w sprawie stanu technicznego obiektu budowalnego. Z przepisu art. 66 ustawy – Prawo budowlane wynika, że zasadniczo nakaz usunięcia nieodpowiedniego stanu technicznego dotyczy samego obiektu budowlanego (w części objętej współwłasnością) a nie poszczególnych wyodrębnionych lokali mieszkalnych. Decyzje wydawane na podstawie art. 66 ww. ustawy powinny więc dotyczyć usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości samego obiektu lub jego części, ale nie można wykluczyć możliwości nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych w pojedynczym lokalu - o ile roboty mają na celu utrzymanie w należytym stanie obiektu budowlanego jako całości (tak NSA w wyroku z dnia 16 stycznia 2002 . sygn. akt II SA/Kr 1991/98). W sprawie dotyczącej oceny stanu technicznego budynku istotne zatem może być, badanie naruszenia interesu prawnego poszczególnych właścicieli lokali mieszkalnych. W orzecznictwie wyrażono pogląd, że członek wspólnoty mieszkaniowej, o ile wykaże swój własny indywidualny interes prawny może wystąpić jako strona w postępowaniu dotyczącym stanu technicznego obiektu budowlanego (por. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 2 grudnia 2008 r. VII SA/Wa 1269/08). Uregulowania art. 21 ustawy o własności lokali (stanowiącego, że zarząd kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz) oraz art. 22 ust. 1 tej ustawy (według którego czynności zwykłego zarządu, zarząd wspólnoty podejmuje samodzielnie), nie wykluczają bowiem działania na zewnątrz poszczególnych członków wspólnoty np. w obronie własnych praw mieszkaniowych pozostających w związku ze stanem technicznym budynku. Członek wspólnoty, który wykaże swój własny indywidualny interes, może wystąpić jako strona w postępowaniu w sprawie, w której co do zasady występuje wspólnota mieszkaniowa i w której wspólnota powinna być adresatem nakazu wykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Podobnie może być stroną w postępowaniu, w którym w związku ze stanem technicznym obiektu budowlanego, omawiane obowiązki nakładane są na właściciela lokalu mieszkalnego. W związku z przedstawionymi uregulowaniami wskazać należy, że w niniejszej sprawie organ odwoławczy rozpoznał odwołanie wniesione przez skarżącego nie wyjaśniając kwestii jego indywidualnego interesu prawnego. Tymczasem akta sprawy przedstawione Sądowi wskazują na istotne w tym zakresie wątpliwości. Wynika z nich bowiem, że R. P. brał udział w początkowym etapie postępowania jako właściciel lokalu mieszkalnego nr [...]. Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy wskazuje jednakże, że w toku postępowania stan prawny tego lokalu mógł ulec zmianie. Mianowicie z odpisu KW nr [...] z dnia 14 kwietnia 2010 r. prowadzonej dla lokalu mieszkalnego nr [...] wynika, że w dziale II (własność) w podrubryce 2.2.4 (inne osoby prawne) wpisano "A." z o.o. z siedzibą w L. – w organizacji. Natomiast w rubryce 2.3 (właściciel wyodrębnionego lokalu) brak jest wpisu (wcześniej figurował tam R. P.). W aktach znajduje się również wydruk komputerowy wypisu z rejestru gruntów, nie mający jednak cech urzędowych, z którego z kolei wynika, że według stanu na dzień 24 lutego 2011 r. skarżący figuruje w ewidencji gruntów jako współwłaściciel nieruchomości przy ul. K. [...] w związku z własnością lokalu mieszkalnego nr 1. Przedstawione okoliczności faktyczne wskazują zatem na poważne wątpliwości do legitymacji procesowej uprawniającej skarżącego do inicjowania postępowania odwoławczego. Organ drugiej instancji nie ustalił bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, czy w chwili wnoszenia odwołania od decyzji PINB z dnia 14 kwietnia 2011 r. R. P. był w ogóle członkiem wspólnoty mieszkaniowej w budynku przy ul. K. [...] i czy przysługiwał mu indywidualny interes prawny w zaskarżeniu tej decyzji. Wątpliwości w tym zakresie umacnia oświadczenie skarżącego złożone na etapie postępowania sądowego w związku z ubieganiem się o przyznanie mu prawa pomocy, z którego wynika, że nie posiada on własności lokalu mieszkalnego (druk PPF z dnia 14 października 2011r.). Bezsprzecznie organ odwoławczy przed przystąpieniem do rozpatrzenia odwołania i wydania kolejnej już w niniejszej sprawie decyzji kasacyjnej, nie wyjaśnił, czy skarżący legitymowany był do wniesienia odwołania. W szczególności, organ nie ustalił – pomimo, że w aktach sprawy znajdowały się opisane wyżej dowody - czy autor odwołania posiadał prawo własności lokalu mieszkalnego znajdującego się budynku przy ul. K. [...] w chwili wydawania decyzji przez organ pierwszej instancji jak też na moment orzekania przez DWINB. Zauważyć przy tym należy, że uczestniczenie przez jakiś podmiot w postępowaniu przed organem I instancji nie powoduje, że podmiot ten nabywa z tego tytułu prawa strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. i nie zwalnia organu odwoławczego od zbadania czy odwołanie pochodzi od strony. Jeżeli ustali on zatem, że warunek ten nie został spełniony, winien umorzyć postępowanie odwoławcze. W rozpoznawanej sprawie organ drugiej instancji uchybił powyższym wymogom, czym naruszył przepis art. 7 k.p.a. który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Wynikającą z tego przepisu zasadę prawdy obiektywnej konkretyzuje natomiast przepis art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązując organy administracji publicznej do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. nakłada zaś obowiązek wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. W ocenie Sądu organ II instancji nie uczynił zadość przywołanym przepisom prowadząc postępowanie odwoławcze, bez uprzedniego zbadania i wyjaśniania legitymacji procesowej podmiotu wnoszącego odwołanie. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż rozpatrzenie odwołania podmiotu nie będącego stroną w sprawie powoduje, że decyzja odwoławcza dotknięta jest kwalifikowaną wadą stanowiącą podstawę dla stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Z przedstawionych wyżej względów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a stanowiącym, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla ten akt gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy – orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie zawarte w pkt II wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd art. 152 u.p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło