II SA/Wr 60/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi Koła Łowieckiego C. w K. na decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa B. z dnia 25 listopada 2025 r., nr ZG.7330.35.2024 w przedmiocie ustalenia odszkodowania za szkody łowieckie postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 10 grudnia 2024 r. Koło Łowieckie C. w K. (dalej: skarżący) wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję Nadleśniczego Nadleśnictwa B. z dnia 25 listopada 2024 r. (nr ZG.7330.35.2024) w przedmiocie ustalenia odszkodowania za szkody łowieckie. W odpowiedzi na skargę Nadleśniczy Nadleśnictwa B. wniósł o jej odrzucenie, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga podlegała odrzuceniu. Podkreślenia wymaga, że w każdej sprawie wniesionej do sądu administracyjnego merytoryczne rozpoznanie skargi musi zostać poprzedzone zbadaniem dopuszczalności wniesionego środka prawnego. Jednym z warunków dopuszczalności skargi jest pozostawanie sprawy w kognicji sądu administracyjnego. Stosownie bowiem do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Odrzucenie skargi z tej przyczyny ma miejsce wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nie objętych zakresem właściwości sądu administracyjnego albo gdy skarga została wniesiona w sprawie wyłączonej z zakresu właściwości tego sądu. Wskazać na wstępie należy, że zaskarżona decyzja Nadleśniczego Nadleśnictwa B. z dnia 25 listopada 2024 r. zostały wydane na podstawie art. 46e ustawy z dnia 13 października 1995 r. - Prawo łowieckie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1082 z późn. zm.; dalej: Prawo łowieckie). Zgodnie z art. 46e ust. 1 Prawa łowieckiego, nadleśniczy Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe właściwy ze względu na miejsce wystąpienia szkód ustala wysokość odszkodowania, w drodze decyzji, biorąc w szczególności pod uwagę ustalenia zawarte w protokołach, o których mowa w art. 46a ust. 4, art. 46c ust. 5 i art. 46d ust. 8. Opinia przedstawiciela izby rolniczej, o której mowa w art. 46d ust. 9, nie jest wiążąca. Jak stanowi natomiast art. 46e ust. 4 Prawa łowieckiego, właściciel albo posiadacz gruntów rolnych, na których zostały wyrządzone szkody, o których mowa w art. 46 ust. 1, a także dzierżawca albo zarządca obwodu łowieckiego niezadowolony z decyzji, o której mowa w ust. 1, może, w terminie trzech miesięcy od dnia jej doręczenia, wnieść powództwo do sądu właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkody. Należy ponadto wskazać, że zgodnie z art. 49a ust. 1 Prawa łowieckiego, w zakresie nieuregulowanym w ustawie lub przepisach wydanych na jej podstawie, do postępowania prowadzonego przez nadleśniczego lub dyrektora regionalnej dyrekcji Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Z cytowanego art. 46e ust. 4 Prawa łowieckiego jednoznacznie wynika, że jakkolwiek akt wydany na podstawie art. 46e ust. 1 Prawa łowieckiego ustawodawca określa jako "decyzję", to jego skutki można zwalczać wyłącznie przed sądem powszechnym. To w postępowaniu przed tym sądem m.in. dzierżawca obwodu łowieckiego może zatem uzyskać skuteczną ochronę praw naruszonych w jego ocenie decyzją nadleśniczego. Jak dostrzega się w orzecznictwie sądów administracyjnych, ustawodawca nie wprowadził w tym zakresie dwutorowości postępowania sądowego, lecz określił jedną drogę, którą podjąć może podmiot "niezadowolony z decyzji" (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 20 stycznia 2023 r. sygn. akt I OSK 2254/22; 7 października 2022 r., sygn. akt I OSK 1497/22; 7 września 2021 r., sygn. akt I OSK 133/21 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W uzasadnieniu postanowienia z dnia 15 listopada 2024 r., sygn. akt I OSK 1769/24, Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że brak możliwości wywiedzenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w istocie przesądza o cywilnoprawnym charakterze odszkodowania za szkody łowieckie, jak i o tym, że element administracyjnoprawny wprowadzony do procedury szacowania szkody miał ściśle określony cel, związany z ograniczeniem sporów na tym tle, poprzez wprowadzenie - na etapie przedsądowym - podmiotu trzeciego (nadleśniczego), celem oszacowania wartości szkody oraz przyspieszenie wypłaty odszkodowania (zob. art. 46e ust. 2 i 3 Prawa łowieckiego). W tym kontekście Sąd przypomniał, że roszczenie z tytułu szkód łowieckich ma charakter cywilnoprawny, ex delicto i wynika ze stosunku prawnego, nawiązanego w związku z zaistnieniem szkody łowieckiej, pomiędzy poszkodowanym (właścicielem gruntu albo posiadaczem gruntu) a zobowiązanym (dzierżawcą lub zarządcą obwodu łowieckiego). Jak skonkludował Naczelny Sąd Administracyjny, wprowadzenie osoby trzeciej - Skarbu Państwa (nadleśniczego) - do procedury szacowania szkody/wysokości odszkodowania, w żaden sposób na charakter tego stosunku prawnego nie oddziałuje. Sąd zaznaczył też, że o tym, czy sprawa wymaga rozstrzygnięcia stosunku administracyjnego, czy stosunku cywilnoprawnego, decydują przepisy prawa materialnego łącznie kształtujące taki stosunek prawny. Zatem to normy prawa materialnego określające poszczególne rodzaje stosunku prawnego determinują charakter danej sprawy. Brak jest podstaw do zmiany kwalifikacji charakteru sprawy tylko z uwagi na tryb i stadium, w jakim jest ona rozpatrywana. W tym stanie rzeczy, podzielając powyższe zapatrywania prawne, Sąd stwierdził, że strona niezadowolona z wydanej decyzji, której przedmiotem jest ustalenie odszkodowania za szkody łowieckiej, może dochodzić swoich roszczeń przed sądem cywilnym zgodnie z powołanym art. 46e ust. 4 Prawa łowieckiego. Ponieważ sprawa ma charakter cywilnoprawny, nie należy do właściwości sądu administracyjnego, obliguje to Sąd do odrzucenia skargi. Dlatego na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji