II SA/Wr 603/08
WyrokWSA we Wrocławiu2009-04-07
Skład orzekający: Olga Białek, Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Wawrzyniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, wydana po uchyleniu przez sąd wcześniejszych decyzji organów, jest zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście zarzutów dotyczących nielegalności budowy i nieszczelności zbiornika?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie zbiornika bezodpływowego była prawidłowa. Organ odwoławczy, działając zgodnie z wiążącą oceną prawną sądu wyrażoną w poprzednim wyroku, prawidłowo ustalił, że postępowanie dotyczy legalności zbiornika, a nie jego stanu technicznego. Ponieważ zbiornik został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę i formalnie oddany do użytku, nie stanowi samowoli budowlanej, co czyni postępowanie w przedmiocie nakazu rozbiórki bezprzedmiotowym i uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.Stan faktyczny
Skarżący H. i R. W. domagali się likwidacji zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, podnosząc zarzuty dotyczące jego nielegalnej budowy i nieszczelności. Postępowanie administracyjne w tej sprawie trwało od 2002 roku. Po uchyleniu przez WSA we Wrocławiu wcześniejszych decyzji organów, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję umarzającą postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Skarżący wnieśli skargę, zarzucając błędne ustalenia faktyczne i naruszenie przepisów postępowania, w tym nieprzeprowadzenie wyczerpującego materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi H. i R. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. na podstawie art. 105 kpa umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe, zlokalizowanego na posesji przy ul. B. [...] we W.
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że właściciele zbiornika K. i Z. M. przedstawili opinię wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, w której nie stwierdzono wad urządzenia, kilkakrotnie przeprowadzone przy udziale stron oględziny nie wykazały śladów świadczących o nieszczelności zbiornika, nie przedstawiono żadnych dowodów świadczących o tym, iż zbiornik przecieka lub że przedmiotowa ekspertyza jest niezgodna ze stanem faktycznym oraz że Wydział Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego W. nie stwierdził nieprawidłowości dotyczących użytkowania zbiornika. Zdaniem organu, w świetle powyższego zabrakło podstaw do kontynuowania postępowania administracyjnego w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego lub niekorzystnego wpływu tego urządzenia na otoczenie. Organ I instancji wskazał ponadto, że dodatkowo przeprowadzono postępowanie dotyczące prawidłowości wydanych decyzji administracyjnych "w sprawie wydania pozwoleń na nieruchomości nr [...] przy ul. B. we W.", a przede wszystkim lokalizacji przedmiotowego zbiornika. Po wyczerpaniu trybu instancyjnego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę domu mieszkalnego (z infrastrukturą), uznając lokalizację zbiornika (urządzenia związanego nieodłącznie z budynkiem mieszkalnym) jako nie naruszającą ówcześnie obowiązujących przepisów budowlanych.
Decyzją z dnia [...] nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po rozpatrzeniu odwołania skarżących H. W. i R. W., uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Ponownie rozpatrując tę sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. postanowieniem z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) wezwał K. i Z. M. – inwestorów robót związanych z budową zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego na posesji przy ul. B. [...] we W. do przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla miasta W. ekspertyzy technicznej wraz z inwentaryzacją tego zbiornika w terminie 14 dni od otrzymania postanowienia.
Po rozpatrzeniu zażalenia K. i Z. M. złożonego na to postanowienie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. postanowieniem z dnia [...] . nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia [...]., a w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
K. i Z. M. złożyli skargę na to postanowienie i po jej rozpatrzeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 480/07 uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji oraz decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...]
W ocenie Sądu – orzekającego zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając decyzję z dnia [...] nr [...] naruszył przepisy procesowe, w tym przede wszystkim zasady określone w art. 8 i art. 11 kpa.
Sąd zarzucił, iż decyzja ta podjęta została po pięciu latach prowadzenia przez organy nadzoru budowlanego postępowania, gdyż zostało ono wszczęte na wniosek H. i R. W. z dnia [...], a skierowane do stron zawiadomienie o wszczęciu postępowania opatrzone jest datą [...], przy czym organ orzekający dysponował obszernym materiałem. W ocenie Sądu, analiza akt sprawy oraz obowiązujący w dacie orzekania w postępowaniu odwoławczym stan prawny nie pozwalają uznać zasadności omawianego rozstrzygnięcia, a w kontekście zasady zawartej w art. 8 kpa działanie organu odwoławczego można postrzegać jako niezgodne z prawem unikanie merytorycznego załatwienia sprawy.
Podnosząc, że chociaż w decyzji z dnia [...] organ I instancji istotnie nie podał jednostki redakcyjnej przepisu art. 105 kpa, to jednak w uzasadnieniu wskazał jednoznacznie na bezprzedmiotowość postępowania jako przesłankę jego umorzenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, iż niezrozumiałe są rozważania organu odwoławczego odnoszące się do warunków fakultatywnego umorzenia postępowania w warunkach art. 105 kpa, a szczególnie dokonana w ich kontekście uwaga dotycząca żądania nakazania rozbiórki przedmiotowego zbiornika, z jakim wystąpili wnioskodawcy. Jednocześnie organ orzekając kasacyjnie nie podjął w zasadzie żadnej polemiki z organem I instancji co do bezprzedmiotowości postępowania i dokonanej przez ten organ oceny tej kwestii.
Zdaniem Sądu, za co najmniej niewłaściwe należy uznać kategoryczne stwierdzenie organu odwoławczego, że w sprawie tej nie może zapaść decyzja umarzająca postępowanie.
W uzasadnieniu omawianego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził następnie, że organ odwoławczy nie odniósł się do faktu, iż stronami prowadzonego postępowania są nie tylko H. i R. W., ale również inwestorzy – K. i Z. M., do których wprost kierowane są czynności orzecznicze organów.
W opinii Sądu organ II instancji niesłusznie uznał, że nie przeprowadzono postępowania dowodowego na okoliczność usytuowania przedmiotowego zbiornika, gdyż w aktach sprawy znajduje się protokół oględzin przeprowadzonych w dniu [...] przez pracowników Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na nieruchomości przy ul. B. [...] we W., w którym precyzyjnie zostało określone miejsce usytuowania przedmiotowego szamba. Natomiast organy powinny ocenić zgodność z prawem takiego usytuowania obiektu, jednak organ odwoławczy takiej oceny nie dokonał i nie wyjaśnił motywów swojego działania. Organ ten nie uznał też za istotne w sprawie wyników oględzin przeprowadzonych w dniu [...], natomiast zalecił wykonanie aktualnej opinii technicznej lub ekspertyzy, mimo że taka została już przedłożona przez inwestorów na żądanie organu w [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, iż żaden z organów właściwych w sprawie w okresie, jaki upłynął od daty przedłożenia opracowania technicznego, nie zgłaszał zastrzeżeń do niego ani nie zobowiązywał inwestorów do jego uzupełnienia. Organ odwoławczy formułując swoje zalecenia nie skorzystał też z uprawnienia przyznanego w art. 136 kpa.
Zdaniem Sądu, takie działanie organu II instancji nie odpowiada wymogowi wynikającemu z art. 8 kpa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podkreślił następnie konieczność respektowania zasady równości obywateli wobec prawa oraz sprawiedliwego prowadzenia postępowania.
W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji nr [...] narusza art. 11 kpa, bowiem nie wyjaśnia w sposób wymagany prawem przesłanek podjętego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przyjmując opisane wyżej stanowisko organ odwoławczy odstąpił od sformułowanego we wcześniej wydanej w sprawie decyzji z dnia [...] nr [...] zalecenia prowadzenia postępowania w warunkach art. 66 Prawa budowlanego, w którym niemożliwe jest rozpatrywanie kwestii prawidłowego usytuowania obiektu budowlanego.
Sąd wskazał, że pomimo prowadzenia postępowania w sprawie od połowy [...] organy nie sprecyzowały przedmiotu tego postępowania, gdyż w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania zostało ono określone jako postępowanie w sprawie zbiornika ścieków zlokalizowanego na terenie nieruchomości przy ul. B. [...] we W., a w aktach sprawy mowa jest o postępowaniu legalizacyjnym, postępowaniu dotyczącym nieprawidłowego stanu technicznego oraz postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie na skutek wniosku złożonego przez autora opracowania technicznego z [...].
Powołując się na art. 81c Prawa budowlanego Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że żaden z organów orzekających w postępowaniu instancyjnym nie wykazał istnienia uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego.
Sąd zwrócił ponadto uwagę, że organy prowadząc czynności w sprawie nie wykorzystują w sposób, jaki umożliwiają im to przepisy procesowe, uczestnictwa w tym postępowaniu H. i R. W. w charakterze stron. Fakt, że podstawę materialnoprawną w tej sprawie stanowią przepisy ustawy – Prawo budowlane nie oznacza, iż na zasadach ogólnych nie można wykorzystywać odrębnych środków prawnych o charakterze procesowym. Akta sprawy wskazują, że wiele czynności w toku postępowania podjętych zostało w rezultacie interwencji czy aktywności H. i R. W.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że konsekwentnie podnoszone przez nich zarzuty dotyczące nieszczelności przedmiotowego zbiornika nie zostały potwierdzone mimo czynności podejmowanych przez Straż Miejską, Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego czy organy ochrony środowiska. W ocenie Sądu fakt, że w postępowaniu administracyjnym organ prowadzący postępowanie jest odpowiedzialny za ustalenie prawdy obiektywnej nie oznacza niemożności angażowania w czynności prowadzące do tego stron postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podkreślił, że konstruowanie materiału dowodowego następuje m.in. poprzez postanowienia dowodowe oraz uprawnienia określone w art. 77 § 2 kpa, a także uwzględnienie art. 78 kpa z jednoczesnym rozważeniem art. 262 tej ustawy.
Wobec uchylenia powyższym wyrokiem decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr[...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., po ponownym rozpatrzeniu odwołania H. W. i R. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] nr[...], utrzymał w mocy tę decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzją z dnia [...] nr[...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy, powołując się na treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 480/07 oraz na art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu są wiążące dla organu, w pierwszej kolejności określił przedmiot postępowania. Podał, iż z akt sprawy wynika, że postępowanie zostało wszczęte w związku z pismem H. i R. W. z dnia [...]., w którym podnoszą, iż szambo przy ul. B. [...] zostało wybudowane bez wymaganego pozwolenia i domagają się wstrzymania jego użytkowania oraz jego całkowitej likwidacji, wskazując równocześnie na jego nieszczelność. Podtrzymując konsekwentnie to stanowisko H. i R. W. powoływali się na fakt, że usytuowanie szamba jest niezgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62), które ich zdaniem obowiązywały w trakcie budowy zbiornika.
Wojewódzki Inspektor stwierdził, iż biorąc pod uwagę, że inicjatorzy postępowania – H. W.i R. W. domagają się likwidacji zbiornika ze względu na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych należy stwierdzić, że postępowanie dotyczy legalności zbiornika. Organ zauważył, że ewentualny nakaz rozbiórki zbiornika na nieczystości ciekłe z uwagi na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych może być wydany tylko w postępowaniu prowadzonym w sprawie legalności obiektu budowlanego, przy czym pod pojęciem "legalności" należy rozumieć zarówno zgodę właściwego organu na wykonanie robót, jak również zgodność tych robót w przepisami. Natomiast postępowanie w sprawie stanu technicznego obiektu, w którym organ nadzoru budowlanego jest władny wydać decyzję na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, ma na celu usunięcie złego stanu technicznego obiektu budowlanego, którego źródłem jest niewłaściwe użytkowanie tego obiektu, a także brak należytej dbałości właściciela lub zarządcy obiektu o jego utrzymanie. Postępowanie prowadzone w tym trybie ma zapewnić bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, a nie likwidację zasobów budowlanych.
Organ odwoławczy podniósł następnie, iż zarówno z archiwalnych dokumentów z Archiwum Miejskiego W., jak i z dokumentów przedłożonych przez strony wynika, że budynek mieszkalny oraz związane z nim urządzenia budowlane, w tym przedmiotowy zbiornik na nieczystości, zostały wybudowane na podstawie decyzji Naczelnika Dzielnicy W.-F. z dnia [...] nr[...], zatwierdzającej plan zagospodarowania działki i udzielającej Z. i K. M. pozwolenia na budowę domku jednorodzinnego wolnostojącego, na działce przy ul. B. [...] we W. Zatwierdzony tą decyzją projekt typowy dla budowy domu jednorodzinnego [...] przewidywał budowę zbiornika bezodpływowego. W związku z powyższym nie można stwierdzić, że przedmiotowy zbiornik stanowił samowolę budowlaną. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] uznając, że lokalizacja zbiornika nie narusza ówcześnie obowiązujących przepisów budowlanych. Obiekt został formalnie oddany do użytku i w aktach znajduje się potwierdzenie przyjęcia do użytkowania z dnia [...]., wydane przez Urząd Miejski W.
Organ II instancji stwierdził, że biorąc pod uwagę, iż nie można zarzucić inwestorom, że przedmiotowe szambo wybudowali nielegalnie naruszając przepisy obowiązujące w czasie jego budowy, brak jest podstaw do wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji nakazującej rozbiórkę szamba. W związku z powyższym postępowanie stało się bezprzedmiotowe i zgodnie z art. 105 § 1 kpa należało je umorzyć.
Odnosząc się do kwestii szczelności szamba Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że czterokrotnie przeprowadzone przez organ I instancji oględziny nie potwierdziły zarzutów skarżących co do nieszczelności zbiornika. Przedłożona przez inwestorów opinia techniczna również nie potwierdziła wad zbiornika. K. i Z. M. przedstawili rachunki świadczące o systematycznym opróżnianiu zbiornika. W opinii organu brak jest zatem przesłanek do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie stanu technicznego przedmiotowego zbiornika na nieczystości ciekłe.
Na powyższą decyzję H. W. i R. W. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Skarżący decyzji tej zarzucili:
1) błędne ustalenia faktyczne, mające wpływ na "treść postanowienia", a w szczególności uznanie, iż przedmiotowe szambo spełnia wymogi techniczne i brak jest przesłanek do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie stanu technicznego tej budowli;
2) naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 77 § 1 kpa w związku z art. 75 § 1 kpa poprzez nie zebranie w sprawie wyczerpującego materiału dowodowego, mogącego przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, to jest nie przeprowadzenie ekspertyzy technicznej przedmiotowego zbiornika.
Zarzucając powyższe wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W opinii skarżących, bez uzasadnienia w zebranym w sprawie materiale dowodowym organ nadzoru budowlanego uznał, że nie można zarzucić inwestorom, iż przedmiotowe szambo wybudowali nielegalnie naruszając przepisy obowiązujące w czasie jego budowy. Wbrew stanowisku organu administracyjnego, zarówno lokalizacja zbiornika narusza obowiązujące wówczas przepisy prawne, jak również nie jest on usytuowany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym.
Zdaniem skarżących, pozwolenie na budowę z [...] oraz plan zagospodarowania działki przy ul. B. [...] nie obejmowały budowy zbiornika bezodpływowego na nieczystości płynne, albowiem załączona dokumentacja projektowa nie zawierała projektów infrastruktury towarzyszącej, w tym szamba. H. i R. W. podali, iż K. i Z. M. w [...] uzyskali pozwolenie na budowę przyłącza oraz wewnętrznej instalacji gazu dla budynku będącego jeszcze w budowie, po ponownym wystąpieniu o pozwolenie i przedłożeniu stosownej dokumentacji. Natomiast z pisma Wydziału Architektury, Budownictwa i Gospodarki Przestrzennej z dnia [...] wynika, że linia kablowa niskiego napięcia, przyłącze wodociągowe, odcinek kanalizacji umożliwiający odpływ ścieków bytowo-gospodarczych z budynku mieszkalnego do zbiornika oraz bezodpływowy zbiornik na nieczystości ciekłe zostały wybudowane bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
Skarżący wywodzili, że gdyby nawet przyjąć, że pozwolenie na budowę z [...] obejmowało również zbiornik bezodpływowy na nieczystości ciekłe, to mimo to usytuowanie przedmiotowego zbiornika nie spełnia wymogów pozwolenia, gdyż jest niezgodne z planem zagospodarowania działki, przy czym wybudowano go z naruszeniem przepisów wówczas obowiązujących i obowiązujących aktualnie. Zgodnie bowiem z zatwierdzonym planem zagospodarowania działki zbiornik bezodpływowy miał znajdować się po prawej stronie działki od tyłu budynku, a wybudowano go przed budynkiem, przy granicy posesji nr[...], należącej do skarżących.
Niezależnie od powyższego, takie usytuowanie zbiornika, w ocenie skarżących, jest niezgodne z § 23 ust. 4 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki oraz z § 36 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690).
Polemizując ze stanowiskiem organu, iż brak jest przesłanek do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie stanu technicznego przedmiotowego szamba, skarżący podnieśli, że w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu podkreślił, iż zarówno oględziny, jak i ekspertyza techniczna przełożona przez K. i Z. M. nie mogą stanowić wystarczającego i wyczerpującego dowodu ze względu na brak spójności poszczególnych jego części.
Skarżący zarzucili, że przez trwające 7 lat postępowanie w sprawie likwidacji przedmiotowego zbiornika nie przeprowadzono prawidłowych badań jego szczelności. Oględziny ograniczały się do badania wizualnego powierzchni ziemi nad szambem. Nie wykonano żadnych odkrywek celem sprawdzenia szczelności ścian zbiornika, jego izolacji, pojemności i wilgotności ziemi wokół szamba. Skarżący oświadczyli, że inwestorzy, każdorazowo informowani o oględzinach, opróżniali zbiornik z nieczystości płynnych, ale tylko do określonego poziomu, by nie było widać dna zbiornika, którego faktycznie nie ma.
W ocenie skarżących, ekspertyza techniczna, na której opierają się wszystkie wydane w sprawie decyzje, nie jest precyzyjna, nie wskazuje dokładnej pojemności zbiornika, brak jest informacji dotyczących materiałów, z których zbudowano zbiornik, sposobu uszczelnienia, a przedłożone przez inwestorów rachunki stanowią dowód jedynie tego, że opłacają oni regularnie rachunki za wywóz nieczystości. Żaden z przedłożonych rachunków nie wyszczególnia ilości wywożonych ścieków i nie wskazuje pojemności wypróżnianego zbiornika.
Zdaniem skarżących, o wadliwości technicznej przedmiotowego zbiornika świadczą, całkowicie pominięte w postępowaniu administracyjnym, pismo Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] oraz orzeczenie techniczne podpisane przez uprawnionych projektantów w zakresie sieci i instalacji sanitarnych.
Wskazując na powyższe skarżący wywiedli, iż pomimo trwającego przeszło 7 lat postępowania administracyjnego, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie jest wyczerpujący i kompletny, zawiera wiele sprzeczności, co w konsekwencji nie pozwala na ustalenie stanu prawnego i faktycznego przedmiotowego zbiornika na nieczystości ciekłe. Zarzucili, iż organ administracyjny w szczególności zaniechał wydania w niniejszej sprawie aktualnej opinii technicznej lub ekspertyzy określającej zakres naruszenia prawa oraz sposób usunięcia nieprawidłowości, zwłaszcza doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi. Zamiast tego organ nadzoru budowlanego wydał opinię jedynie w oparciu o przeprowadzone oględziny.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał zajmowane dotychczas stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz, 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej u.p.s.a.).
W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie mogła zostać uwzględniona.
Istotne znaczenie dla podejmowanego rozstrzygnięcia ma fakt, iż w sprawie tej Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt [...] uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr[...], poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia[...]. nr [...] oraz decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr[...].
Zgodnie z art. 153 u.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.
W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W., stosując się do wiążących go wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 480/07, w pierwszej kolejności określił przedmiot postępowania. Po analizie zebranego w sprawie materiału organ doszedł do wniosku, że postępowanie dotyczy legalności zbiornika. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał następnie, iż ewentualny nakaz rozbiórki zbiornika na nieczystości ciekłe z uwagi na naruszenie przepisów techniczno-budowlanych może być wydany tylko w postępowaniu prowadzonym w sprawie legalności obiektu budowlanego, przy czym pod pojęciem "legalności" należy rozumieć zarówno zgodę właściwego organu na wykonanie robót, jak również zgodność tych robót w przepisami. Natomiast postępowanie w sprawie stanu technicznego obiektu, w którym organ nadzoru budowlanego jest władny wydać decyzję na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) ma na celu usunięcie złego stanu technicznego obiektu budowlanego, którego źródłem jest niewłaściwe użytkowanie tego obiektu, a także brak należytej dbałości właściciela lub zarządcy obiektu o jego utrzymanie. Postępowanie prowadzone w tym trybie ma zapewnić bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem, a nie likwidację zasobów budowlanych.
Rozpatrując kwestię legalności zbiornika bezodpływowego na nieczystości ciekłe zlokalizowanego na posesji przy ul. B. [...] we W. organ odwoławczy zaznaczył, iż zarówno budynek mieszkalny, jak i związane z nim urządzenia budowlane, w tym przedmiotowy zbiornik na nieczystości, zostały wybudowane na podstawie decyzji Naczelnika Dzielnicy W.-F. z dnia [...] nr[...]. Zatwierdzony tą decyzją projekt typowy dla budowy domu jednorodzinnego [...] przewidywał budowę zbiornika bezodpływowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] uznając, że lokalizacja zbiornika nie narusza ówcześnie obowiązujących przepisów budowlanych. Wzniesiony na podstawie decyzji z dnia [...] obiekt został formalnie oddany do użytku, co wynika z dołączonego do akt potwierdzenia przyjęcia do użytkowania z dnia [...], wydanego przez Urząd Dzielnicowy W.-F.
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się kserokopia dokumentacji sporządzonej w [...] przez Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji – Biuro Dokumentacji Technicznej, obejmującej projekt przyłącza wodociągowego oraz szamba do budynku przy ul. B. [...] we W. i przewidującej usytuowanie szamba przed tym budynkiem, w miejscu, w którym obecnie szambo to jest umiejscowione, a także kserokopia dołączonej do typowego projektu domku jednorodzinnego [...] mapy sytuacyjnej dla celów projektowych (w skali 1:500), opatrzonej datą [....] i pieczątką Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. – "Zaopiniowano bez zastrzeżeń na podstawie dekretu z dnia 14 sierpnia 1954 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej", na której uwidoczniono m.in. miejsce lokalizacji przedmiotowego szamba odpowiadające obecnemu jego usytuowaniu wraz z przykanalikiem sanitarnym i przyłączem wodociągowym.
Jak podkreślano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, skuteczne zgłoszenie oddania budynku do użytkowania powoduje, że niemożliwe jest prowadzenie wobec takiego obiektu postępowań w trybie przepisów rozdziału V ustawy - Prawo budowlane - "Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych". Przepisy zawarte w tym rozdziale ustawy mogą być jedynie stosowane na etapie budowy, to jest od momentu rozpoczęcia inwestycji do momentu jej zakończenia (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2006 r. sygn. akt VII SA/Wa 1390/06 – LEX nr 302449).
W orzecznictwie wskazywano też, że zgodność inwestycji z przepisami technicznymi może dotyczyć jedynie przepisów obowiązujących w dacie wykonywania samowoli budowlanej (wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 872/07 - LEX nr 374691).
Mając na uwadze treść pisma Urzędu Dzielnicowego W.-F. z dnia [...]., w którym potwierdzono przyjęcie zgłoszenia przedmiotowego obiektu z zastrzeżeniem, iż zabrania się użytkowania instalacji elektrycznej do czasu jej odbioru przez Zakład Energetyczny we W., stwierdzić należy, że niewątpliwie to potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia obejmowało również zbiornik na nieczystości ciekłe, skoro nie było w tym potwierdzeniu żadnych zastrzeżeń odnoszących się do tego zbiornika, a zawarto takie zastrzeżenie w odniesieniu do instalacji elektrycznej. Przywołany wyżej projekt przyłącza wodociągowego i szamba ze stycznia [...]r. oraz mapa sytuacyjna dla celów projektowych z dnia [...]. wskazują, że w chwili przyjmowania zgłoszenia przedmiotowego obiektu do użytkowania ([...]r.) szambo było usytuowane w miejscu, w którym obecnie się znajduje.
W tym stanie rzeczy organ nadzoru budowlanego prawidłowo przyjął, że przedmiotowy zbiornik na nieczystości ciekłe nie stanowi samowoli budowlanej. W konsekwencji brak jest podstaw do wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji nakazującej rozbiórkę szamba. W związku z powyższym postępowanie prowadzone w przedmiocie ustalonym przez organ nadzoru budowlanego zgodnie z nakazem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stało się bezprzedmiotowe i w tej sytuacji stosownie do art. 105 § 1 kpa należało je umorzyć.
W świetle wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 480/07 nie można uznać za zasadne zarzutów skarżących, iż w sprawie tej organ nadzoru budowlanego poczynił błędne ustalenia faktyczne, mające wpływ na treść rozstrzygnięcia, w szczególności poprzez uznanie, iż przedmiotowe szambo spełnia wymogi techniczne i brak jest przesłanek do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie stanu technicznego tej budowli oraz naruszenia przepisów postępowania, a w szczególności art. 77 § 1 kpa w związku z art. 75 § 1 kpa, poprzez nie zebranie w sprawie wyczerpującego materiału dowodowego, mogącego przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, to jest nie przeprowadzenie ekspertyzy technicznej przedmiotowego zbiornika.
We wskazanym wyżej wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylając postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia[...] nr [...] oraz postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. z dnia [...] nr [...] uznał, iż w realiach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uzupełniania materiału dowodowego, w szczególności poprzez przeprowadzenie ekspertyzy technicznej przedmiotowego zbiornika. Nie można zatem skutecznie zarzucać organowi nadzoru budowlanego, że ekspertyzy takiej nie przeprowadził w sytuacji, gdy uprzednio organy nadzoru budowlanego wymienionymi wyżej postanowieniami zobowiązały inwestorów robót związanych z budową zbiornika na nieczystości ciekłe zlokalizowanego na posesji przy ul. B. [...] we W. do przedłożenia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego dla miasta W. ekspertyzy technicznej wraz z inwentaryzacją tego zbiornika w określonym terminie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowienia te uchylił.
W tym stanie rzeczy, mając na uwadze powyższe, a w szczególności fakt, iż zaskarżona decyzja została podjęta przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Wr 480/07 i jest zgodna z tym wyrokiem oraz że z dokumentów związanych z budową domu przy ul. B. [...] we W. wynika, iż przedmiotowy zbiornik na nieczystości ciekłe nie został zrealizowany jako samowola budowlana, nie ma podstaw do uznania zaskarżonej decyzji za naruszającą prawo i to w stopniu wymagającym jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 u.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło