II SA/Wr 607/19

WyrokWSA we Wrocławiu2019-11-07

Skład orzekający: WSA Olga Białek, WSA Gabriel Węgrzyn, Asesor WSA Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie z opłaty za usługi wodne, przewidziane w art. 279 pkt 3 Prawa wodnego dla wód zasolonych, których suma chlorków i siarczanów nie przekracza 500 mg/l, ma zastosowanie również do opłaty stałej, czy wyłącznie do opłaty zmiennej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie z opłaty za usługi wodne, o którym mowa w art. 279 pkt 3 Prawa wodnego, ma zastosowanie do wszystkich opłat za usługi wodne, w tym do opłaty stałej, a nie tylko do opłaty zmiennej. Organ powinien w pierwszej kolejności zbadać, czy istnieją przesłanki do zastosowania tego zwolnienia, zanim przystąpi do ustalania wysokości opłaty. W przypadku wątpliwości interpretacyjnych, należy stosować wykładnię korzystniejszą dla strony.
Stan faktyczny
Organ ustalił dla spółki opłatę stałą za wprowadzanie ścieków do rzeki, odrzucając reklamację spółki dotyczącą zwolnienia z opłaty na podstawie art. 279 pkt 3 Prawa wodnego. Spółka twierdziła, że rzeczywista jakość odprowadzanych ścieków spełnia warunki zwolnienia, niezależnie od zapisów w pozwoleniu wodnoprawnym. Organ oparł się na maksymalnej ilości ścieków wynikającej z pozwolenia i nie uwzględnił rzeczywistego składu ścieków. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa wodnego, w tym błędne obliczenie opłaty stałej.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (sprawozdawca) Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Kinga Jezierska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do rzeki I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej kwotę 4678 zł (słownie: cztery tysiące sześćset siedemdziesiąt osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...].07.2019 r. (nr [...]) Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej jako: "organ") określił [...] S.A. w [...] (dalej jako: spółka lub strona skarżąca) opłatę stałą za okres od [...].06.2019 r. do [...].12.2019 r. w wysokości 35360,00 zł za wprowadzanie ścieków do potoku [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że nie uznał reklamacji spółki od informacji rocznej z [...].06.2019 r. Przede wszystkim organ nie stwierdził podstaw do zastosowania zwolnienia od opłaty przewidzianego w art. 279 pkt 3 ustawy z 20.07.2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566) – dalej jako "u.p.w.", a więc zwolnienia z opłaty za usługi wodne w przypadku wprowadzania do wód lub do ziemi ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4) w tych wodach nie przekracza 500 mg/l. Organ wyjaśnił, że udzielone spółce przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...] pozwolenie wodnoprawne z [...].05.2019 r. ([...]) upoważnia do wprowadzania ścieków do potoku [...] w km 2+230, istniejącym wylotem - o sumie chlorków i siarczanów większej niż 500 mg/l. Suma dopuszczalnej zawartości chlorków i siarczanów określona została w pozwoleniu na 1500 mg/l, a zatem przekracza określoną w ustawowym zwolnieniu wielkość 500 mg/l. Jednocześnie organ zaznaczył, że bez znaczenia jest skład ścieków rzeczywiście odprowadzanych przez skarżącą. Opłata stała ma charakter abonamentu płatnego z góry i organ nie ma możliwości ustalenia w danym roku, jaka będzie wartość sumy chlorków i siarczanów w ściekach. Organ stwierdził również, że w okolicznościach sprawy należało ustalić opłatę w kwocie 35360,00 zł, gdyż w myśl art. 271 ust. 5 u.p.w. dla ustalenia wysokości opłaty stałej za wprowadzenie ścieków do wód lub do ziemi bierze się pod uwagę maksymalną ilość ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi wyrażoną w jednostce m³/s. Opłata za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi została określona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 250 zł na dobę za 1 m³/s (zob. § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 22.12.2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne - Dz.U. z 2017 r., poz. 2502 ze zm.), czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego w tym przypadku 208 dni i maksymalnego zrzutu ścieków określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 0,68 m³/s. W skardze na opisaną wyżej decyzję skarżąca strona zarzuciła organowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 7a § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 279 pkt 3 u.p.w. W ocenie skarżącej strony organ powinien dokonać ustaleń na okoliczność rzeczywistej ilości i jakości ścieków odprowadzanych do potoku [...], bowiem jak wynika z informacji kwartalnych z [...] r., z [...] r. oraz za [...] i [...] kwartał [...]r. składanych przez skarżącą zawartość odprowadzanych przez nią ścieków spełnia wymagania określone w art. 279 pkt 3 u.p.w. Skarżąca przedłożyła wraz ze skargą kopię wykazów zawierających informację o ilości, stanie, składzie i rodzajach ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi oraz informacje o wysokości dotyczących należnych opłat, które odnoszą się do lat [...],[...] oraz [...][...] kwartału [...] r. wraz z wnioskiem dowodowym na okoliczność wykazania, że rzeczywista emisja sumy chlorków i siarczanów znajdujących się w ściekach wprowadzonych do wód z [...] "[...]" wynosiła poniżej 500 mg/l, tj. poniżej dopuszczalnej wielkości emisji wskazanej w treści pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem skarżącej, skoro organ może ustalić rzeczywisty skład ścieków dla potrzeb ustalenia opłaty zmiennej, to również jest w stanie to uczynić dla potrzeb opłaty stałej. Nieprawidłowe jest więc oparcie się na danych wynikających wyłącznie z pozwolenia wodnoprawnego, gdyż treść tego pozwolenia ma znaczenie dopiero w przypadku ustalenia wysokości należnej opłaty stałej. Treść pozwolenia wodnoprawnego nie jest natomiast rozstrzygająca przy ustaleniu, czy opłata stała jest w ogóle należna. Skarżąca zarzuciła również nieprawidłowe obliczenie wysokości opłaty stałej, poprzez uwzględnienie przy obliczeniach wysokości opłaty parametru zrzutu wyrażonego w m³/h. W niniejszej sprawie nie sposób pominąć tego, że w pozwoleniu wodnoprawnym, określono dopuszczalne wskaźniki ilościowe wprowadzanych ścieków według różnych wielkości: jako ilości maksymalne godzinowe, dobowe i roczne. Zatem problem w sprawie sprowadza się również do ustalenia, który z tych wskaźników powinien być podstawą ustalania opłaty stałej, skoro prowadzą one do odmiennych rezultatów wykładni i różnych opłat. Organ ustalił opłatę stałą w taki sposób, że uwzględnił wartość wynikającą z maksymalnego dopuszczalnego godzinowego zrzutu ścieków, wyrażonym w m3/h, jako najmniej korzystną dla strony, co przy pomnożeniu przez liczbę godzin w ciągu doby i liczbę dni w ciągu roku prowadzi do wniosków sprzecznych z treścią samego pozwolenia wodnoprawnego, na które powołuje się organ. Chodzi o to, że wynikający z tej decyzji limit roczny zrzutu ścieków, który nie może być przekroczony (23.040 m³/dobę). Innymi słowy, wzięta przez organ ilość wprowadzanych ścieków do obliczenia opłaty stałej (maksymalna wartość godzinowa - 2448 m3/h), pomnożona przez ilość godzin w ciągu dnia, prowadzi do uzyskania wyniku (tj. 58.752 m 3/dobę); przekraczającego dopuszczalną wartość dobową ilości wprowadzanych ścieków - 23.040 m3/dobę, wynikającą z treści wspomnianego pozwolenia wodnoprawnego. Oczywistym jest i nie wymaga szerszego uzasadnienia, że skarżąca strona nie jest w stanie wprowadzać takiej ilości ścieków do wód, chociażby przez wzgląd na naruszenie pozwolenia wodnoprawnego. Nie jest zatem logicznym obciążenie strony opłatą w wysokości obliczonej z uwzględnieniem tylko jednego limitu maksymalnego (godzinowego). Organ w swojej decyzji nie przedstawił przy tym szerszych motywów sposobu wyboru określonej wykładni przepisów, a opłatę obliczył w najwyższej możliwej do uzyskania wysokości, co w świetle reguły wynikającej z art. 7a § 1 k.p.a., nie może być uznane za prawidłowe. Za nieprzekonujące autor skargi uznał zatem argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji, że o przyjęciu maksymalnych godzinowych limitów ilości wprowadzanych ścieków decyduje reguła odnosząca się do sposobu obliczenia opłaty nakazująca uwzględnienie określonej w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalnej ilości ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi. Podkreślił również, że Prawo wodne nie precyzuje, w jaki sposób ustalić ową maksymalną ilość ścieków, jeżeli w decyzji wskazano trzy maksymalne limity wprowadzania ilości ścieków do wód lub do ziemi, a zastosowanie każdego z tych limitów prowadzi do odmiennych rezultatów, tj. ustalenia wysokości opłaty stałej w sposób najbardziej i najmniej korzystny dla strony. Przytoczone powyżej reguły odnoszące się do obowiązku wykładni przepisów prawa w takiej sytuacji prowadzą do wniosku, że działanie organu, który wybrał model obliczeń najbardziej niekorzystny dla strony, narusza regułę wynikającą z art. 7a § 1 k.p.a. Dla potwierdzenia trafności zarzutów skarżąca powołała również orzecznictwo sądów administracyjnych. W konsekwencji w skardze wniesiono o uchylenie decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji. Wyjaśnił, że rodzaj i ilość substancji zawartych w odprowadzanych ściekach ma znaczenie przy ustalaniu wysokości opłaty zmiennej za wprowadzani ścieków do wód lub do ziemi. Z kolei opłata stała, której wysokość nie jest powiązana z faktyczną skalą korzystania z wód, jest rozwiązaniem funkcjonującym od wielu lat w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej. W wyroku z 7.12.2016 r. w sprawie C-686/15 (Vodoopskrba i odvodnja d.o.p. v Źeljka Klafurić) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, iż nie jest sprzeczny z przepisami Ramowej Dyrektywy Wodnej (2000/60/WE) przepis krajowy, który stanowi, że na fakturowaną cenę usług wodnych składa się nie tylko część zmienna, naliczana na podstawie ilości rzeczywiście zużytej przez niego wody, ale również część stała, która nie jest związana z tą ilością. Odnosząc się do zarzutu ustalenia opłaty stałej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, w którym określono dopuszczalne wskaźniki ilościowe wprowadzonych ścieków według różnych wielkości: jako maksymalne godzinowe, dobowe i roczne, autor odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że do obliczenia opłaty stałej przyjął zrzut maksymalny sekundowy wynikający z decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...]z [...].05.2019 r. ([...]). Tym samym organ nie dokonał, jak zarzuca skarżąca strona, przeliczenia maksymalnego dopuszczalnego godzinowego zrzutu ścieków w sposób najmniej korzystny dla strony, a jedynie zastosował parametry wynikające ze wskazanej wyżej decyzji. Ustalając opłatę stałą za rok [...] przyjęto wskaźnik maksymalnego zrzutu ścieków wg przelicznika sekundowego, zawartego w w/w pozwoleniu wodnoprawnym, w ilości 0,680 m³/s, bo taka ilość maksymalna sekundowa wynika z posiadanego przez podmiot pozwolenia wodnoprawnego. Podkreślono, że organ nie mógł do obliczenia opłaty stałej przyjąć wielkości dobowej, ponieważ w pozwoleniu wodnoprawnym nie określono maksymalnego zrzutu dobowego a jedynie średni zrzut dobowy. Posiadanie pozwolenia wodnoprawnego stwarza więc możliwość korzystania z analizowanej usługi wodnej w zakresie określonym w pozwoleniu, w tym przypadku na maksymalny zrzut ścieków w ilości 0,680 m³/h. Tym samym całkowicie bezpodstawne są zarzuty skarżącego dotyczące błędnego wyboru przez organ mechanizmu wyliczania maksymalnej ilości ścieków (w decyzji bowiem wskazano sekundowy maksymalny limit wprowadzania ilości ścieków do wód lub do ziemi). Zaznaczono również, że organ nie ma możliwości ustalenia jaka będzie w [...] roku wartość sumy chlorków i siarczanów w ściekach, a więc nie może zakładać, że suma chlorków i siarczanów będzie mniejsza niż 500 mg/l, tym bardziej że w pozwoleniu wodnoprawnym określona została suma chlorków i siarczanów 1500 mg/l. Podmiot również nie może udowodnić, że w danym roku wartość sumy chlorków i siarczanów w ściekach nie przekroczy wartości 500 mg/l. Przeprowadzenie jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie w tym przypadku nie doprowadziłoby do innych ustaleń. Podstawą naliczenia opłaty jest pozwolenie wodnoprawne. Sąd na rozprawie uwzględnił wniosek dowodowy skarżącej strony na okoliczność zawartości chlorków i siarczanów w ściekach oprowadzanych przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Występujący w niniejszej sprawie problem był już przedmiotem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyrokami z 17.10.2019 r., sygn. akt II SA/Wr 562/19, z 24.09.2019 r., sygn. akt II SA/Wr 471/19 oraz z 18.09.2019 r., sygn. akt II SA/Wr 513/19, którymi uchylono ze skarg [...] S.A. w [...] decyzje Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, wydane, tak jak w niniejszej sprawie, w przedmiocie ustalenia opłaty stałej za wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi. Sąd w składzie orzekającym w rozpoznanej sprawie pogląd wyrażony w tych orzeczeniach i uzasadniającą go argumentację w pełni podziela, przytacza je zatem jako własne. Jednocześnie Sądowi znany jest przeciwny pogląd prezentowany w orzecznictwie powołanym w odpowiedzi na skargę (wyrok WSA w Opolu z 10.10.2018 r., sygn. akt I SA/Op 201/18), jednak poglądu tego nie podziela. Nie można bowiem interpretować zakresu zwolnienia z art. 279 pkt 3 u.p.w., wyłącznie w oparciu o przepisy określające sposób wyliczenia opłaty stałej i opłaty zmiennej. Rolą organu jest w pierwszym rzędzie ustalenie, czy w danej sprawie występują okoliczności stanowiące przesłankę do zastosowania obligatoryjnego zwolnienia, które ustawodawca wprost określił w powołanym przepisie. Zaskarżoną decyzją organ ustalił dla skarżącej strony opłatę stałą za szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania ścieków do potoku [...]. W rozpoznawanej sprawie istotne jest zagadnienie zwolnienia z opłaty unormowane w art. 279 pkt 3 u.p.w. Według art. 279 pkt 3 u.p.w. zwolnione z opłat za usługi wodne jest wprowadzanie do wód lub do ziemi - ścieków będących wodami zasolonymi, jeżeli wartość sumy chlorków i siarczanów (Cl+SO4) w tych wodach nie przekracza 500 mg/I. Strona skarżąca wywodzi, że zwolnienie to znajduje zastosowanie także w odniesieniu do opłaty stałej za wprowadzanie ścieków a nie tylko do opłaty zmiennej. Z tego też względu wprowadzanie ścieków o odpowiednim składzie korzysta, zdaniem skarżącej, ze zwolnienia wynikającego z przywołanego przepisu, co czyni nieuzasadnionym obciążanie jej opłatą za korzystanie z tej usługi wodnej. W ocenie skarżącej bez znaczenia jest, że uzyskane pozwolenie wodnoprawne uprawnia ją do wprowadzania ścieków do potoku [...], w których suma chlorków i siarczanów wynosić może do 1500 mg/l. Jeśli bowiem suma chlorków i siarczanów rzeczywiście odprowadzanych nie przekracza poziomu określonego w art. 279 pkt 3 u.p.w., przewidziane w tym przepisie zwolnienie powinno znaleźć zastosowanie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że brak podstaw do zastosowania w okolicznościach sprawy zwolnienia z art. 279 pkt 3 u.p.w. organ wywodzi z przepisu art. 271 ust. 5 u.p.w., w którym określono sposób wyliczenia opłaty stałej za wprowadzanie ścieków do wód. Zdaniem organu, jeżeli z przepisu tego nie wynika, aby wysokość opłaty stałej była zależna od ilości i jakości ścieków rzeczywiście wprowadzanych do wód w ramach pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego - w tym, między innymi od ilości chlorów i siarczanów, to nie można zasadnie twierdzić, że przy wyliczeniu tej opłaty zastosowanie znajduje przedmiotowe zwolnienie. Organ zaznaczył, że opłata stała stanowi rekompensatę za korzystanie ze środowiska wodnego w określonej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości ścieków i nie zależy od ilości substancji wprowadzanych ze ściekami do wód. Ilość i jakość ścieków (w tym suma chlorków i siarczanów) odnosi się bezpośrednio do opłaty zmiennej, co ma swoje przełożenie w sposobie obliczania tej opłaty. Z taką argumentacją nie można jednak się zgodzić, gdyż pomija ona wykładnię gramatyczną, systemową i funkcjonalną art. 279 u.p.w., który ma pierwszeństwo stosowania przed przepisem art. 271 ust. 5 u.p.w. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w procesie ustalania opłat za usługi wodne, w pierwszym rzędzie organ zobowiązany jest do zbadania, czy dla danego podmiotu istnieje w ogóle obowiązek ponoszenia tych opłat, co obejmuje także zastosowanie przewidzianych w ustawie zwolnień. Dopiero po ustaleniu, że nie zachodzi wskazany w ustawie wyjątek od ponoszenia opłaty, organ może przystąpić do jej ustalenia. W tym względzie należy zgodzić się z argumentacją skargi, że nie można interpretować zakresu zwolnienia z art. 279 pkt 3 u.p.w. wyłącznie w oparciu o przepisy określające sposób wyliczenia opłaty stałej i opłaty zmiennej. Rolą organu jest w pierwszym rzędzie ustalenie, czy w danej sprawie występują okoliczności stanowiące przesłankę do zastosowania obligatoryjnego zwolnienia, które ustawodawca wprost określił w art. 279 pkt 3 u.p.w. Mając na uwadze, że zwolnienia z obowiązku ponoszenia opłat za usługi wodne o charakterze przedmiotowym i podmiotowym mają charakter wyjątków od zasady, jaką jest odpłatność za usługi wodne, przepisy je określające winny podlegać wykładni ścieśniającej. Z treści art. 279 u.p.w. wynika natomiast, że wszystkie wyszczególnione w pkt. 1-5 rodzaje usług wodnych polegające na wprowadzaniu ścieków lub wód, do ziemi albo do wód lub do ziemi, obligatoryjnie zwolnione zostały z opłat, których obowiązek ponoszenia wynika z art. 268 u.p.w. Już zatem sama wykładnia gramatyczna tego przepisu wskazuje, że zwolnienie w nim przewidziane, znajduje zastosowanie do opłat za usługi wodne bez rozróżnienia, czy chodzi o opłatę stałą czy opłatę zmienną. Skoro zaś z art. 270 ust. 8 u.p.w. wynika, że opłata stała i opłata zmienna jest częścią składową opłaty za usługi wodne za wprowadzanie ścieków (z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie), to już literalne brzmienie przepisu wskazuje, że brak podstaw do ograniczenia tego zwolnienia tylko do opłaty zmiennej. Trafnie w tym względzie argumentuje skarżąca, że posłużenie się w przepisie art. 279 u.p.w. sformułowaniem "opłata za usługi wodne", powoduje, że pojęcie to należy odczytywać w znaczeniu jakie nadane mu zostało w art. 270 ust. 8 u.p.w., a więc opłaty za usługi wodne składającej się z opłaty stałej i zmiennej. Lektura stosowanych przepisów wskazuje także, że w przypadku, gdy wolą ustawodawcy jest zastosowanie zwolnienia tylko do jednej ze składowych opłat za usługi wodne, to daje temu wyraz w sposób jednoznaczny, tak jak uczynił to w art. 270 ust. 2 u.p.w., w którym to przepisie mowa o zwolnieniu wyłącznie z opłaty stałej. Interpretując przepis art. 279 u.p.w. należy mieć także na uwadze, że opłaty za usługi wodne należy zaliczyć do danin publicznych. Orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego za daniny publiczne uważa świadczenia powszechne, przymusowe, bezzwrotne, ustalane jednostronnie w drodze ustawy i pobierane na rzecz podmiotu prawa publicznego w celu realizacji zadań publicznych. Na taki charakter opłat wskazuje art. 300 u.p.w., zgodnie z którym do ponoszenia opłat za usługi wodne zastosowanie znajdują przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym, że uprawnienia organów podatkowych przysługują Wodom Polskim, właściwym organom Inspekcji Ochrony Środowiska oraz gminom. Charakter opłat za usługi wodne jako danin publicznych, wymaga uwzględnienia w procesie wykładni charakteru przepisów określających obowiązek ich uiszczenia (zatem także zwolnień). Sąd podziela stanowisko, że przepisy regulujące problematykę danin publicznych i ich stosowanie musi być zgodne z całokształtem obowiązujących norm i zasad konstytucyjnych. Stosowanie przepisów zobowiązujących do uiszczania opłat za usługi wodne nie może zatem prowadzić do naruszenia wartości objętych ochroną konstytucyjną, a w szczególności nie może prowadzić do tego, ażeby opłaty te stały się instrumentem nadmiernego fiskalizmu. Władczość państwa jako źródło obowiązku opłat za usługi wodne oraz minimalny lub żaden wpływ jednostki na treść tego stosunku prawnego wymagają ścisłego, zgodnego z zakładanym celem ustawy, stosowania przepisów określających ten obowiązek. Charakter opłat za usługi wodne jako daniny publicznej wymaga od organu stosowania wykładni prawa zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki i stosowania zasady rozstrzygania wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony (art. 7a § 1 k.p.a.). Podkreślić bowiem należy, że decyzje organów władzy publicznej, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa. W procesie analizy art. 279 pkt 3 u.p.w. prowadzonej przy uwzględnieniu okoliczności niniejszej sprawy nie można pominąć też argumentów związanych z wykładnią celowościową. W przypadku usługi wodnej polegającej na poborze wód podziemnych lub powierzchniowych przedmiotem ochrony jest bowiem dostępność ich zasobów, natomiast w przypadku wprowadzania wód lub ścieków do ziemi lub do wód można mówić o ochronie środowiska przed odprowadzeniem wód lub ścieków złej jakości lub o możliwościach absorpcji określonej ilości wody. Podmiot odprowadzający ścieki ma wpływ na ich ilość i jakość przez ograniczenie ilości wprowadzanych ścieków i zastosowanie rozwiązań umożliwiających uzyskanie ich odpowiedniej, bezpiecznej dla środowiska jakości. Przewidziane przez ustawodawcę zwolnienia uzależnione od poziomu zasolenia wprowadzanych do wód ścieków wiązać należy zatem z takimi działaniami. Powyższe okoliczności pozostały poza rozważaniami organu, który przyjmując wadliwą i niekorzystną dla strony interpretację art. 279 pkt 3 u.p.w. nie zbadał, czy w okolicznościach niniejszej sprawy, wartość faktycznie wprowadzanych przez stronę sumy chlorów i siarczanów nie przekracza wartości uprawniającej do zwolnienia. Należy zaznaczyć, że organ ma możliwość weryfikacji jakości odprowadzanych ścieków w związku z informacjami przedkładanymi organowi regularnie przez skarżącą. W konsekwencji niezależnie od tego, czy postępowanie dotyczy opłaty zmiennej czy też stałej istnieją faktyczne możliwości weryfikacji stanu faktycznego w zakresie istnienia podstaw do zastosowania art. 279 pkt 3 u.p.w. Mając zaś na uwadze, że przedłożona przez skarżącą w postępowaniu sądowym dokumentacja wskazuje na niską zawartość chlorków i siarczanów, naruszenie przez organ art. 77 § 1 k.p.a. uznać należy za istotne. Zaprezentowane wyżej stanowisko było przy tym już niejednokrotnie wyrażane w orzecznictwie zarówno tutejszego Sądu jak i innych sądów administracyjnych (zob. np. wyroki WSA we Wrocławiu: z 9.10.2018 r., II SA/Wr 507/18; z 14.11.2018 r., II SA/Wr 506/18; wyroki WSA w Poznaniu: z 13.12.2018 r., IV SA/Po 876/18, z 25.09.2019 r., sygn. akt IV SA/Po 538/19). Mając na względzie istotne naruszenie zaskarżoną decyzją art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 271 ust. 5 i art. 279 pkt 3 u.p.w. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a., Sąd orzekł na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Rozpatrując sprawę ponownie organ rozpozna jeszcze raz reklamację skarżącej mając na względzie konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego o dowody obrazujące skład odprowadzanych przez skarżącą ścieków, celem wiarygodnej weryfikacji istnienia podstaw do zastosowania zwolnienia z art. 279 pkt 3 u.p.w. W przypadku zaś stwierdzenia przesłanek do wymiaru opłaty stałej, organ dokonania wykładni art. 271 ust. 5 u.p.w. w zw. z art. 7a § 1 k.p.a., a więc przyjmie wariant interpretacyjny korzystniejszy dla skarżącej strony. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a., mając na względzie kierunek rozstrzygnięcia oraz wysokość poniesionych przez skarżącą kosztów w łącznej kwocie 4678 zł, na którą składają się: wpis od skargi (1061 zł), opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł) i wynagrodzenie radcy prawnego (3600 zł) obliczone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło