II SA/Wr 611/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2015 r. sprawy ze skargi S.H. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją organ powołując art. 35 w związku z art. 69 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2015 r., poz. 388) utrzymał w mocy decyzję orzekającą o wymeldowaniu skarżącej. Jak ustalił, skarżąca opuściła lokal przymusowo w następstwie czynności egzekucyjnych podjętych przez komornika w celu wykonania wyroku eksmitującego skarżącą i zamieszkała w lokalu socjalnym. Do akt sprawy dołączono pismo Komornika, umowę najmu lokalu przez wnioskodawcę, wyrok eksmisyjny i protokół zdawczo-odbiorczy lokalu socjalnego, a także postanowienia sądu rodzinnego. W ocenie organu opuszczenie lokalu przez skarżącą nosi cechę trwałości, zaś cecha dobrowolności nie miała znaczenia. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca zarzuciła niewyjaśnienie szeregu istotnych okoliczności, nieprzesłuchania najemcy lokalu i jego właściciela, niedołączenie umowy użyczenia, protokołu eksmisji i danych dot. stanu technicznego lokalu socjalnego, niedokonanie wizji lokalnej, które pozwoliłyby na ustalenie braku faktycznej i prawnej podstawy do eksmisji. W uzasadnieniu podkreśliła, że w lokalu zamieszkuje od czasu urodzin jako córka najemcy. Właściciel lokalu nie złożył wniosku o wymeldowanie, jak tego wymagał art. 15 ust. 2 ustawy, jak również nie został zawiadomiony o wszczęciu postępowania. Opuszczenie lokalu przez skarżącą nie było dobrowolne. Do skargi dołączyła pisma kwestionujące procedurę wykonania wyroku eksmisyjnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Uczestniczka postępowania wniosła o oddalenie skargi i dołączyła szereg pism opisujących naganne postępowanie skarżącej wobec członków rodziny oraz podważających twierdzenia zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Jak trafnie zauważyła skarżąca, postępowanie w pierwszej instancji zostało wszczęte i przeprowadzone na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). Ustawa ta utraciła moc z dniem 1 marca 2015 r. (art. 92 i 93 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych Dz.U. Nr 167, poz. 1131, art. 1 pkt 28 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o zmianie ustawy o dowodach osobistych i ustawy o ewidencji ludności Dz.U. Nr 133, poz. 768). Jak przewiduje art. 69 ustawy o ewidencji ludności z dnia 24 września 2010 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 388) postępowania administracyjne wszczęte na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. w sprawach o wymeldowanie i niezakończone przed dniem 1 marca 2015 r. (czyli niezakończone decyzją ostateczną) kontynuuje się na podstawie obecnie obowiązującej ustawy (w szczególności art. 24 ust. 2 pkt 2, art. 25 ust. 1, art. 27 ust. 2, art. 33 ust. 1, a przede wszystkim art. 35 ustawy o ewidencji ludności). Nie było więc uchybieniem organu zakończenie nin. sprawy decyzją merytoryczną na innej podstawie materialnoprawnej, do czego zresztą był w sposób wyraźny ustawowo uprawniony. Nie było też uchybieniem wszczęcie postępowania na podstawie wniosku najemcy lokalu i brak formalnego udziału w postępowaniu właściciela lokalu (czyli gminy, której organ wykonawczy orzekał w pierwszej instancji). Poprzednia ustawa uprawniała bowiem do złożenia wniosku "podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu", co powtarza art. 28 ust. 2 nowej ustawy, do którego stosowania odsyła art. 35. Przesłanki prawne wymeldowania w obu ustawach są niemal identyczne, gdyż decyzję wydawało się wobec osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, a obecnie wydaje się wobec obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Dlatego postuluje się lub dozwala na wykorzystanie dotychczasowego orzecznictwa sądowego w sprawach meldunkowych przy wykładni nowej ustawy (patrz Komentarze Z. Czarnika i D. Trzcińskiej przy art. 25, art. 28 i art. 35 ustawy w systemie Lex oraz P. Mierzejewskiego do art. 69). Zachowało więc aktualność orzecznictwo, że zameldowanie ma wyłącznie charakter rejestracyjny, porządkowy i ewidencyjny. Można zaznaczyć, że potwierdzeniem tego są przepisy art. 74 i art. 78 ustawy o ewidencji ludności oraz art. 89 ustawy o dowodach osobistych (por. wyroki II SA/Gl 1476/12 i 1026/12, II OSK 1556/10, IV SA/Wa 75/08 i 903/07). Wbrew zarzutom skarżącej, cecha dobrowolności opuszczenia lokalu nie ma znaczenia dla oceny tej przesłanki wymeldowania, w przypadku gdy nastąpiło ono w wyniku wykonania wyroku eksmisyjnego, zaś w postępowaniu w sprawie wymeldowania nie bada się kwestii prawidłowości wyroku (art. 365 k.p.c.) i sposobu jego wykonania (patrz wyroku V SA 1398/02, III SA/Kr 398/10, II SA/Sz 663/13, II SA/Po 517/13, II SA/Ol 692/13, III SA/Gd 152/14). Trafne są uwagi, że gdyby obowiązek meldunkowy istniał w interesie osób nim obciążonych, to nie zostałby zniesiony (Z. Czarnik), co już niedługo nastąpi, zaś opróżnienie lokalu na skutek realizacji wyroku eksmisyjnego w drodze egzekucji sądowej znosi przesłankę dobrowolności (D. Trzcińska). Niewątpliwie trafnie ustalił organ ponadto, że w okolicznościach nin. sprawy opuszczenie lokalu miało charakter trwały. Dlatego i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.