II SA/Wr 628/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Protokolant sekretarz sądowy Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi B. P., Z. P., M. R. i Ł. Ł. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją organ (art. 32 p.p.s.a.) utrzymał w mocy decyzję udzielającą pozwolenia na budowę obejmującą rozbudowę przepompowni ścieków ze studnią zbiorczą ścieków, stacją dozowania środków chemicznych, agregatem prądotwórczym wolno stojącym, kontenerem z rozdzielnią, prysznicem ratunkowym z oczomyjką oraz placem manewrowym i sieciami międzyobiektowymi – etap I. W toku postępowania organ uzyskał od burmistrza potwierdzenie zgodności lokalizacji przepompowni z ustaleniami planu miejscowego. Organ ustalił, że obecnie na działce inwestora znajduje się stacja podciśnieniowa obsługująca kanalizację podciśnieniową oraz pompownia ciśnieniowa obsługująca kanalizację grawitacyjną i tranzyt ścieków z [...] i [...] do [...], w stronę oczyszczalni ścieków. Istniejąca pompownia podciśnieniowa pozostanie bez zmian. Projektowana pompownia ma przejąć funkcję istniejącej pompowni ciśnieniowej. Nowa pompownia będzie miała większą wydajność. Całość zamierzenia budowlanego obejmuje budowę sieci tranzytowej wraz z przepompownią ścieków. Dotychczasowa pompownia ciśnieniowa będzie pompownią awaryjną. Nowa przepompownia stanowić będzie obiekt podziemny z dwoma (docelowo trzema) wyporowymi pompami rotacyjnymi, zblokowany ze studnią zbiorczą. Przewidziano dawkowanie dno studni zbiorczej środków chemicznych przeciwodorowych w sposób automatyczny oraz montaż w obu komorach antyodorowych filtrów na wywiewanym powietrzu. Przepompownia stanowi urządzenie kanalizacyjne (art. 2 pkt 14 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków Dz. U. z 2017 r., poz. 328) wchodzące w skład sieci kanalizacyjnej (art. 2 pkt 7 tej ustawy). Planowana inwestycja stanowi rozbudowę istniejącej przepompowni (art. 3 pkt 6 p.b.). Powołując art. 4 p.b. oraz art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 p.b., art. 33 ust. 2 p.b. oraz wskazując na spełnienie wymagań wynikających z art. 35 ust. 1 p.b., organ stwierdził, że zgodnie z art. 35 ust. 4 p.b. nie można było odmówić udzielenia pozwolenia na budowę. Organ szczegółowo omówił wymagania podlegające sprawdzeniu. Odnośnie zgodności z planem miejscowym wskazał, że według planu miejscowego z dnia 22 czerwca 2004 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]) inwestycja położona jest na terenie MN przeznaczonym pod zabudowę jednorodzinną, na którym za zgodne z planem uznaje się lokalizację niezbędnych obiektów pomocniczych. Obiekt przepompowni zalicza się do inwestycji celu publicznego (art. 2 pkt 5 u.p.z.p. Dz. U. z 2017 r., poz. 1073). Odnośnie lokalizacji infrastruktury technicznej plan dopuszcza ich lokalizację, przy czym urządzenia techniczne dla których nie przewidziano wydzielonych terenów i które nie będą mogły być realizowane w liniach rozgraniczających terenów komunikacji, mogą być realizowane w granicach terenów prywatnych za zgodą właściciela terenu. Warunki te zostały spełnione, bowiem gminna przepompownia ścieków znajduje się na działce stanowiącej własność gminy, która wyraziła inwestorowi zgodę. Rozbudowa nie zmieni dotychczasowej funkcji działki. Inwestycja nie narusza szczegółowych ustaleń planu odnośnie nieprzekraczalnej linii zabudowy, wskaźnika zabudowy i liczby miejsc postojowych. Budowa przepompowni ścieków nie zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i nie jest położona na obszarach Natura 2000, nie wymaga więc uzyskania decyzji środowiskowej. Dla II etapu inwestycji RDOŚ wydał decyzję stwierdzającą brak konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Inwestycja spełnia wymagania § 12 ust. 1 rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Projekt budowlany uzyskał wymaganą opinię organów ochrony zabytków i inspekcji sanitarnej. Inwestor przedstawił decyzję zezwalającą na trwałe wyłączenie gruntów rolnych z produkcji rolniczej. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucili naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 35 p.b. oraz art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organ nie uwzględnił zgłoszonych przez nich uciążliwości funkcjonującej przepompowni dla otoczenia, przez wydzielanie nieprzyjemnych zapachów i okresowe zalewanie nieczystościami nieruchomości przyległych. Nie ustalił sposobu oddziaływania nowej inwestycji na sąsiednie nieruchomości. Wprawdzie nie wykorzystano do tej pory upoważnienia ustawowego z art. 225 ust. 5 POŚ (Dz. U. z 2017 r., poz. 519) i nie ma szczegółowych przepisów regulujących ochronę przed nieprzyjemnymi zapachami, to jednak organ nie powinien pomijać znaczenia takiego oddziaływania (patrz wyroki II OSK 2524/17 i 1459/12) w kontekście ochrony przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. Przepompownia powoduje pogorszenie warunków życia właścicieli sąsiednich nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w oparciu o dotychczasową argumentację. Ustalenie naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich powinno wynikać z przepisów techniczno-budowlanych (wyrok IV SA/Po 774/14) i uznania ich za interesy prawne (wyrok II SA/Gd 572/17). Projekt budowlany nie narusza przepisów, a więc także uzasadnionych interesów skarżących. Ocena organu nie narusza ponadto art. 7 k.p.a. (por. wyrok I SA/Ka 1744/96). Inwestor w piśmie procesowym wniósł o oddalenie skargi. Jak podał, konieczność rozbudowy infrastruktury kanalizacyjnej wynika ze znaczącego wzrostu liczby mieszkańców. Inna lokalizacja inwestycji jest technicznie i ekonomicznie nieuzasadniona, gdyż wymagałaby budowy nowych rurociągów i przebudowy pięciu innych pompowni. Projekt przepompowni powstał w oparciu o BAT, wykorzystano w nim najlepsze racjonalne technologie powodujące eliminację uciążliwości dla środowiska (hałasu i odoru). Wyeliminowano możliwość przedostania się ścieków do gruntu. Nowa inwestycja wyeliminuje dotychczasowe uciążliwości, o których mowa w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Według art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202) obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, zapewniając poszanowanie, występujących na obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 20 p.b. obszar oddziaływania obiektu to teren w otoczeniu obiektu, na którym przepisy odrębne wprowadzają związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu, w tym jego zabudowy. Treść tych przepisów przesądza w sposób jednoznaczny nieaktualność dawnych koncepcji, uznających przyznaną tutaj ochronę za rodzaj klauzuli generalnej lub wynikającą z prawa cywilnego (niedozwolone immisje, patrz M. Laskowska "Ochrona interesów sąsiadów w procesie budowlanym po nowelizacji" ST z 2004 r. nr 5 s. 47-49). Niewątpliwie ochronie podlegają jedynie interesy prawne znajdujące oparcie w materialnym prawie administracyjnym (patrz A. Despot-Mładanowicz w komentarzu do art. 5 p.b.), przy czym zgodnie z zasadą wolności budowlanej (art. 4 p.b.), zgodność zamierzenia budowlanego z przepisami tego prawa, wyklucza ochronę przewidzianą w art. 5 ust.1 pkt 9 p.b. (patrz wyroki II OSK 2152/15, 2327/14, 451/10, 960/09 lub 643/05, a poprzednio wyroki IV SA 4/02 i IV SA 1285/98, zaś na ten temat immisji pośrednich orzeczenia II OZ 789/08 i II OSK 12/08). Możność skutecznego przeciwstawienia się wydaniu pozwolenia na budowę przez podmioty uznane za strony jako właściciele sąsiednich nieruchomości, uzależniona jest więc od istnienia naruszeń w zakresie wynikającym z art. 35 ust. 1 p.b. Jak trafnie ustalił organ, naruszeń takich nie było. Dotyczy to w szczególności wymagań ochrony środowiska, przy czym sami skarżący przyznają brak w przepisach norm i zasad ochrony przed uciążliwościami zapachowymi. Zagadnienie to wiąże się z rodzajem zamierzonych robót, których celem jest m.in. modernizacja istniejącej pompowni i wykluczenie lub znaczne ograniczenie dotychczasowych szkodliwych oddziaływań. Podkreślił to inwestor w projekcie budowlanym (k. 7-11, 15-18) oraz inspektor sanitarny w dołączonym do projektu (k. 53) i wniosku o pozwolenie na budowę uzgodnieniu. Skarżący z jednej strony zgłaszają uciążliwości wynikające ze stanu technicznego dotychczasowej przepompowni oraz przewidywania, że być może nie zostaną one usunięte w wyniku rozbudowy i obawy, że nowa pompownia także będzie negatywnie oddziaływała, poprzez uciążliwe zapachy, na sąsiednie nieruchomości. Obawy te, niedające się skonkretyzować jako wynikające z określonych przepisów prawnych, jak trafnie ocenił organ nie mogły uzasadnić odmowy wydania pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 4 p.b.). Przebudowa, modernizacja i rozbudowa uciążliwego w ocenie sąsiadów obiektu, prowadząca do ograniczenia uciążliwości i pośrednio przez to korzystna dla skarżących, w oczywisty sposób nie powinna zostać zakazana jedynie z powodu doznanych przez nich uprzednio szkodliwych oddziaływań zapachowych. Zakaz ten oznaczał by trwanie istniejącej pompowni, której niska wydajność, awaryjność i brak urządzeń ograniczających skutki jej eksploatacji nadal powodowałaby wskazane w skardze uciążliwości. Zapewne brak pozwolenia mógłby doprowadzić w końcu do całkowitego wyeksploatowania lub nieprzydatności dotychczasowego obiektu i konieczności jego rozbiórki, co być może motywuje skarżących do pozornie nieracjonalnego sprzeciwu, jednak z oczywistych względów taka argumentacja nie powinna prowadzić do uwzględnienia skargi. Z tych względów oraz zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji, gdyż Sąd w pełni akceptuje ustalenia i oceny organu oraz nie stwierdził podstaw do uwzględnienia skargi.