II SA/Wr 63/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: referent Wiktoria Sojka-Ratajczyk po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 15 października 2024 r. nr SKO 4131/45/2024 w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zgody posiadacza nieruchomości 23 sztuk drzew oddala skargę w całości. Wójt Gminy D. decyzją z dnia 12 lipca 2024 r. wymierzył Z. G. (dalej: skarżący) administracyjną karę pieniężną w wysokości 206 240,00 zł za usunięcie bez zgody posiadacza nieruchomości położonej w Gminie S., obręb S.(1), działka nr [...], 23 sztuk drzew, których gatunki oraz obwody pni zostały określone w załączniku do decyzji. Organ wskazał termin 14 dni na uiszczenie kary, od dnia ostateczności decyzji. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego wyszczególniając datę 21 lutego 2019 r., kiedy miała nastąpić i została zidentyfikowana nielegalna wycinka, zgłoszenie do Policji w tej sprawie z 1 marca 2019 r., zgłoszenie ze strony Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei do organu administracji z dnia 23 kwietnia 2019 r., a także postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 19 czerwca 2019 r. wyznaczające wójta do rozpatrzenia sprawy. Odnosząc się do stanowiska SKO wyrażonego w decyzji uchylającej poprzednią decyzję, wójt odniósł się do posiadanej dokumentacji w kwestii sprecyzowania lokalizacji i ilości drzew na działkach nr [...] i nr [...], oceniając jej wartość i przydatność dla sprawy. Wójt wyjaśnił, dlaczego z tytułu usunięcia niektórych drzew nie została nałożona kara (niejasności dowodowe). Z. G., profesjonalnie reprezentowany, wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu. Zarzucił: 1) naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do bezzasadnego uznania, że: a) odwołujący zlecił wycinkę drzew, które miały rosnąć na nieruchomości nienależącej do B. G., tj. na działce nr [...]. A.M. [...] obręb S.(1), b) odwołujący zlecił usunięcie drzew z nieruchomości nr [...]. A.M. [...] obręb S.(1), co prowadziło bezpośrednio do wydania skarżonej decyzji; 2) naruszenie art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na dokonaniu oceny materiału dowodowego w sposób dowolny, wybiórczy, z pominięciem tak zasad logicznego rozumowania, jak i doświadczenia życiowego oraz z pominięciem okoliczności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego w szczególności okoliczności, iż to pracownik Starostwa Z. R. W. wskazał drzewa mające zostać wycięte oraz twierdzeń odwołujący co do drzew które miały zostać wycięta a znajdujących się na nieruchomości B. G., pominięcie czego prowadziło bezpośrednio do wydania skarżonej decyzji; 3) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., przez jego niezastosowanie, w sytuacji w której biegły stwierdził (w opinii uzupełniającej) iż "nie ma obecnie, ani nie było w dniu wizji lokalnej możliwości, bezdyskusyjnego określenia dokładnej (co do dnia) daty usunięcia drzew", zaś kolejna opinia biegłego została oparta jedynie na dokumentacji fotograficznej przedłożonej przez świadka R. J., zaś sama opinia nie udziela bezsprzecznej odpowiedzi na pytanie które drzewa zostały wycięte w dniach 21-22.02.2019r.; 4) naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuzasadnienie przez organ I instancji okoliczności na podstawie których organ wydał decyzję, w szczególności braku uzasadnienia kluczowego dla niniejszej sprawy twierdzenia organu, iż w dopuszczonym materiale dowodowym widoczne były "szczegóły świadczące bezdyskusyjnie o wycince drzew w dniu wykonania dokumentacji fotograficznej" podczas gdy ani z samej opinii ani z treści decyzji nie wynika nawet jedna przesłanka uzasadniające takie stanowisko organu. Mając na uwadze istotność tego rodzaju twierdzeń, organ zobowiązany był do szczegółowego określenia przesłanek uzasadniających jego stanowisko; 5) naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., przez nieuzasadnienie przyjęcie przez organ I instancji jakoby "przekazane zdjęcia zostały uznane przez Wójta za dowód w sprawie dokumentujący fakt usunięcia drzew" podczas gdy przedstawione zdjęcia mogą jedynie starać się potwierdzić praca porządkowe przy obróbce drewna, w żaden zaś sposób nie dokumentują momentu ich wycięcia oraz miejsca w którym drzewa zostały wycięte; 6) naruszenie art 78 § 1 i § 2 k.p.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnym i niedopuszczalnym pominięciu przez organ wniosków dowodowych o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka R. W. oraz świadka T. K. na okoliczność nie wyrażenia zgody przez odwołującego na wycięcie drzew leżących poza nieruchomością B. G., wskazania przez pracownika Starostwa Z. drzew mających zostać wycięte, drzew które zostały wycięte, terminu ich wycięcia a więc na okoliczności mające podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz nieustalenie przez organ osoby geodety która dokonała fizycznego podziału nieruchomości oraz nie przeprowadzenie dowodu rozgraniczenia nieruchomości nr [...] oraz nr [...] celem ustalenie przebiegu granic przedmiotowych działek przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie, co jest o tyle istotne gdyż wskutek niejasnego przebiegu granic nieruchomości dokładne ustalenie granic działek a co za tym idzie ustalenie ilości wyciętych drzew na każdej z działek możliwe jest dopiero po określeniu położenia punktów i linii granicznych; 7) naruszenie art. 83 f ust. 1 pkt 3a ustawy o ochronie przyrody przez jego niewłaściwe zastosowanie, co polegało na uznaniu, że w sprawie nie ziściły się przesłanki do zastosowania przedmiotowego przepisu, mimo, że brak jednoznacznych dowodów co do tego, czy i które drzewa spośród wyciętych, rosły na nieruchomości nie należącej do B. G. - w związku z niejasnym ustaleniem granic działki - co prowadziło do wydania skarżonej decyzji; 8) naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.p. w zw. z art. 88 ust. 2 i 3 u.o.p., w związku z art. 89 ust. 1 i 4 u.o.p., przez ich wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na wadliwym uznaniu, że przedmiotowe przepisy stanowią podstawę do obciążenia obowiązkiem zapłaty kary administracyjnej osoby, która nie zezwoliła na wycięcie drzew znajdujących się poza nieruchomością B. G., w sytuacji, w której wskazanie drzew do wycięcia dokonane zostało przez pracownika Starostwa Z. R. W., co prowadziło do wydania skarżonej decyzji; 9) art. 7 w związku z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 w związku z art. 79 i 80 k.p.a. ze względu na przeprowadzenie dodatkowego dowodu z oględzin bez udziału strony, jak również nie przeprowadzenie późniejszego dowodu z oględzin z udziałem stron celem wypowiedzenia się przez stronę co do wykonanych czynności, wykonana zaś w dniu 04.04.2023r. wizja, ze wzglądu na czas który upłynął od zdarzenia, w żaden sposób nie potwierdziła dokonanej wycinki drzew a nawet nie potwierdziła w sposób bezsprzeczny czy pozostałe na nieruchomości pnie można w jednoznaczny sposób dopasować do wyciętych drzew. Niemożność właściwego dopasowania, potwierdza już samo działanie biegłego sądowego wykonującego wizję, który w czasie jej trwania nie był w stanie samodzielnie zidentyfikować właściwie pniaków i oznaczał je dopiero w czasie wizji; 10) art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 84 § 1 k.p.a. w związku z art. 89 ust. 1, ust. 1 art. 83f ust. 1 pkt 3 w związku z art. 86 ust. 1 pkt 1 i pkt 7, art. 89 ust. 10 ustawy ze względu na niedokonanie przez organ niebudzących wątpliwości ustaleń w przedmiocie wieku, stanu zdrowia oraz czasu usunięcia drzew, co ma znaczenie dla oceny czy w stosunku do usunięcia poszczególnych drzew był i obecnie jest obowiązek uzyskania zezwolenia oraz ustalenia w jakim czasie, które drzewa zostały wycięte, jak również ustalenia stanu zdrowia wyciętych drzew oraz zagrożenia które mogą stwarzać; 11) art 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. ze względu na niedokonanie przez organ niebudzących wątpliwości ustaleń co do ilości drzew usuniętych z obrębu działki nr [...] obręb S.(1) w lutym 2019r. oraz niedokonanie przez organ niebudzących wątpliwości ustaleń co do ilości drzew usuniętych z_działki nr [...] obręb S.(1); 12) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich kroków do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności spowodował, że dokonane ustalenia faktyczne są dowolne, albowiem nie znajdują odzwierciedlenia w kompletnym i materiale dowodowym, odnoszącym się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Także dokonana ocena zebranego w sprawie materiału i wyciągnięte z niej wnioski są dowolne, gdyż mimo istniejących wątpliwości co do zakresu zlecenia wycinki podwykonawcy, wskazania drzew do wycinki przez pracownika Starostwa Z., dat w których doszło do wycinki, ustalenie granic działki - w szczególności niemożność przez organ ustalenia osoby geodety która dokonała fizycznego podziału nieruchomości - kwestie te nie zostały poddane ocenie, wobec czego także uzasadnienie decyzji nie wypełnia ustalonej w art. 11 KPA zasady przekonywania, realizowanej na mocy art. 107 § 3 KPA, zaś tylko pełne i całkowite ustalenie wskazanych okoliczności może spowodować wydaniem decyzji wymierzającej przewidzianą w art. 88 u.o.p. karę; 13) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich kroków do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, w szczególności przeprowadzenie dowodu z przesłuchania osób, które zdaniem organu miały dokonać wycinki drzew, a o co wielokrotnie wnioskował odwołujący. Przeprowadzenie przedmiotowego dowodu mogłoby potwierdzić lub zaprzeczyć twierdzeniom organu co do pochodzenia pni znajdujących się na zdjęciach wykonanych przez świadka R. J. Dowód ten pomógłby również w ustaleniu jakie drzewa i na jakiej działce zostały wycięte w okresie 21-22.02.2019r. Organ nie dokonał jednocześnie zabezpieczenia materiału drzewnego, który mógłby w sposób jednoznaczny stwierdzić kiedy doszło do wycinki drzew, ustalić stan zdrowotny drzewca oraz miejsce jego pochodzenia. 14) art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez uznanie, że odwołujący jest podmiotem kar pieniężnych z powodu wycięcia drzew bez zezwolenia podczas gdy zgodnie z art. 88 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody kara nakładana jest na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Odwołujący podaje, że nie spełnia kryteriów wynikających z treści przedmiotowych przepisów, a więc nie może być podmiotem wymierzonej kary. Zdaniem odwołującego doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: a) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej oraz dopuszczeniu dowodów wskazanych przez odwołującego, w szczególności w piśmie z dnia 19 czerwca 2021r. oraz piśmie z dnia 26 czerwca 2023r. zaś uzupełniająca opinia dotycząca usuniętych drzew, która wpłynęła do organu w dniu 16 sierpnia 2022r., w żaden sposób nie udzielała informacji w zakresie ilości drzew usuniętych z działki nr [...] obręb S.(1), zaś sama opinia oparta została na dokumentacji zdjęciowej przedłożonej przez R. J., nie będącego świadkiem wykonania jakiejkolwiek wycięcia drzew. b) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niedostarczeniu stronie odwołującej: - płyty CD zawierającej fotokopie akt sprawy o sygnaturze [...] - płyty CD zawierającej dalsze dokumenty przesłane przez świadka R. J. - komentarza do opinii eksperta wykonanego przez biegłego A. C., przez co strona odwołujący nie był w stanie się z tym zapoznać ani ustosunkować. Odwołujący powziął o powyższym wiedzę dopiero w momencie przeglądania akt sprawy, w ostaniem dniu terminu na złożenie dalszych wniosków dowodowych oraz twierdzeń. Jako najistotniejszą kwestię odwołujący się wskazał to, że w dalszym ciągu organ nie dokonał niebudzących wątpliwości ustaleń co do ilości drzew usuniętych z działki nr [...] obręb S.(1) w lutym 2019r. oraz nie dokonał niebudzących wątpliwości ustaleń co do ilości drzew, które zdaniem organu zostały usunięte z działki nr [...] na zlecenie Z. G. Odwołujący się zaznacza, że dokonał on legalnego wycięcia drzew na podstawie decyzji wydanej przez Starostę Z., drzewa mające ulec wycięciu zostały oznaczone do wycięcia przez pracownika starostwa R. W., co potwierdza świadek T. K. W związku z powyższym jako błędne należy uznać stanowisko organu, że przeprowadzenie dowodu z przesłuchania tych osób jest zbędne. Odwołujący przeczy jakoby drzewa będące przedmiotem decyzji zostały wycięta na jego polecenie lub za jego zgodą, zaś organ nie przedstawił jakichkolwiek dowodów potwierdzających fakt, że wycięte drzewa miały jakikolwiek związek przyczynowo-skutkowy z działaniem odwołującego. Organ nie sprawdził kiedy przedmiotowe drzewa zostały powalone oraz nie ustalił okresu w którym doszło do wycinki każdego z nich. Podobnie organ nie ustalił, jaki zakres obowiązków łączył wykonawcę i odwołującego oraz co konkretnie zostało zlecona przedsiębiorstwu Z. Odwołujący wielokrotnie wskazywał, że zlecił wycinkę jedynie na nieruchomości należącej do B. G., nie zaś na ziemi do niej nienależącej. Działanie wykonawcy nie może więc być traktowane jako wykonanie zlecenia odwołującego. Finalnie odwołujący zaznaczył, że jeżeli nawet uznać jego winę wobec wycinki drzew znajdujących się poza nieruchomością B. G., to w niniejszej stanie faktycznym zachodzą przesłanki do zwolnienia odwołującego od zasądzonej kary administracyjnej ze względu na zbieg okoliczności uchylających jego odpowiedzialność, takich jak: działanie zgodnie z zaleceniami pracownika Starostwa Z., brak ustalonej granicy pomiędzy działkami, niebezpieczeństwa spowodowanego przez stare i schorowane drzewa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu decyzją z dnia 15 października 2024 r. (SKO 4131/45/2024) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Po opisie dotychczasowego postępowania oraz przywołaniu stosownych podstaw prawnych SKO skupiło się na dokumentach wyszczególnionych w decyzji organu I instancji. Na ich podstawie oraz biorąc pod uwagę, że: 1. Brak uwag odwołującego w protokołach z oględzin przeprowadzonych w dniach: 29.08.2019r., 09.12.2019r. (uczestniczyła B. G.), 26.05.2020r., jak również w protokole z czynności związanych ze wznowieniem znaków granicznych/wyznaczeniem punktów granicznych uprzednio ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków działki ewidencyjnej nr [...] obręb S.(1), w dniu 25.10.2019r. (uczestniczyła B. G. - oświadczenie w protokole, iż "granice przyjmuję bez zastrzeżeń"), 2. Sprawstwo za usunięcie drzew z działki nr [...] należy przypisać Z. G. Świadczą o tym następujące okoliczności: a) w piśmie z dnia 24.07.2019r. Naczelnik Wydziału Kryminalnego KPP w Z.(1) wskazał, iż "osobą, która doprowadziła do wycinki drzew w miejscowości S.(1) w pasie drogi nr [...] na działce drogowej nr [...], której zarządcą jest DSDiK we W., był Pan Z. G. zam. S.(1) G.", b) w protokole z oględzin z dnia 29.08.2019r. Pan G. oświadczył, że osobiście zlecił wycinkę drzew z działki nr [...] S.(1) firmie Z. oraz że był przekonany, iż dokonał wycinki drzew z działki oznaczonej numerem [...] S.(1) (za zgodą i wiedzą B. G.), c) zeznania R. J., który podczas przesłuchania w dniach 01.06.202 lr. i 15.02.2023r. oświadczył, że posiada dokumentację zdjęciową wykonaną osobiście w dniach 21-22.02.2019r. przedstawiającą nielegalną wycinkę drzew prowadzoną w pasie drogowym drogi wojewódzkiej nr [...] d) w protokole z przesłuchania świadka z dnia 28 czerwca 2019r. Z. G. (tom V karta 16.22) na okoliczność nielegalnej wycinki w dniach 21-22.02.2019r. Pan G. zeznał: "Dlatego też na początku tego roku nająłem odpowiednich fachowców i przystąpiłem do wycinki drzew. Całość drzewostanu jaki został wycięty, pozostawiono na miejscu". " Tak więc możliwe jest, że została dokonana wycinka w pasie drogowym, aleja nie zrobiłem tego celowo"Skład Orzekający jako wiążącą przyjmuje opinię autorstwa A., wykonaną w miesiącach lipiec/sierpień 2022, dotyczącą wskazania drzew usuniętych w dniach 21 i 22 luty 2019r., zawierającą analizę i porównanie opinii dendrologicznej z dnia 08.06.2020r. z materiałem fotograficznym dostarczonym przez Zamawiającego, wykonanym w dniu zdarzenia. Zgodnie z przedmiotową opinią (data wpływu do Urzędu Gminy w D. 18.08.2022r.) "Porównanie i analiza istotnych szczegółów, pozwalających na bezsprzeczne dopasowanie zinwentaryzowanych w 2020r. na potrzeby sporządzenia opinii drzew i zestawienie ich z dowodem ze zdjęć dopuszczonych postanowieniem Wójta Gminy D. z dnia 06.06.2022r., pozwoliły na wytypowanie 23 z 57 uprzednio opisanych pozycji. W opracowaniu wskazane zostały, uwidocznione na zdjęciach detale, widoczne zarówno w dniach usunięcia drzew jak i podczas sporządzania opinii: - takie same ułożenie kłód względem terenu, - kształty rzazów, spał, odprysków drewna, - uszkodzenia kłód, pni i odziomków, - kolejności liczbowej zinwentaryzowanych drzew w stosunku do tych widocznych na materiale zdjęciowym", jak również "Pod uwagę brane były również widoczne na zdjęciach stanowiących dopuszczony materiał dowodowy, szczegóły świadczące bezdyskusyjnie o wycince drzew w dniu wykonania dokumentacji fotograficznej oraz nie posiadające cech mogących wskazywać na zły stan fitosanitarny usuniętych drzew (...)"• Dodatkowo podczas oględzin w dniu 4 kwietnia 2023 roku A. C. wskazał w terenie każdy z 23 pni ściętych drzew opisanych w opinii złożonej w dniu 16 sierpnia 2022 roku. Z przeprowadzonej wizji sporządzony został protokół wraz z załącznikiem mapowym wskazującym okazane pnie drzew w terenie. Dodatkowo nie można zgodzić się z argumentem strony, że nie ma ani nie było możliwości bezdyskusyjnego określenia dokładnej (co do dnia) daty usunięcia drzew oraz że w dopuszczonym materiale dowodowym nie było widocznych szczegółów świadczących bezdyskusyjnie o wycince drzew w dniu wykonania dokumentacji fotograficznej, skoro z materiału fotograficznego uznanego jako dowód w sprawie wynika teza przeciwna do wskazanej powyżej tj.: według komentarza do opinii eksperta, sporządzonego przez A. w maju 2023r. (tom V, karta 23, str. 9 opracowania) na zdjęciach wykonanych przez przedstawiciela DSDiK w dniach 21 - 22 luty 2019r. widoczne są dwie ekipy pracujące na terenie objętym postępowaniem: 1) zdjęcie o sygn. [...] (ryc. [...]) przedstawia ekipę dokonującą przerzynek i okrzesywania obalonych pni nie zaopatrzoną w podstawowe środki ochrony osobistej takie jak spodnie przecięciowe, kaski, ochronniki słuchu i oczu, 2) zdjęcie o sygn. [...] i [...] (ryc. [...],[...]) przedstawiają natomiast osoby przygotowane do obalania drzew i zaopatrzone w środki ochrony osobistej wymagane do prowadzenia podobnych prac, takie jak: spodnie przecięciowe, kaski, ochronniki słuchu i oczu, 3) na zdjęciu o sygn.. [...] (ryc. [...]), dodatkowo widoczny jest znak informujący o zakazie wstępu, umieszczony na przeciwległym pasie drogi - w przypadku prac polegających jedynie na przerzynce i krzesaniu obalonych drzew umiejscowionych na skarpie, całkowicie bezzasadnym byłoby zamykanie całej drogi w celu ich przeprowadzenia. Ponadto nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 7, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a., polegający na niedostarczeniu stronie odwołującej płyty CD zawierającej fotokopie akt sprawy o sygnaturze [...], płyty CD zawierającej dalsze dokumenty przesłane przez świadka R. J., komentarza do opinii eksperta wykonanego przez biegłego A. C., przez co strona nie była w stanie się do tego ustosunkować ani z powyższym zapoznać. W tym miejscu wskazać należy, że w postępowaniu karnym o sygn. [...] prowadzonym przez Komendę Powiatową Policji w Z.(1) Z. G. przesłuchiwany był w charakterze świadka i znał treść swoich zeznań, dodatkowo nie złożył wniosku o przesłanie kopii akt. Podczas wglądu do akt sprawy w dniu 20 czerwca 2023r. strona wykonała fotokopie przedmiotowej dokumentacji, a organ I instancji w celu umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego wydał decyzję 30 czerwca 2023r, tj. 10 dni od dnia zapoznania się przez stronę z aktami sprawy. Ponadto płytę zawierającą dalsze dokumenty przesłane przez świadka R. J. przesłano wraz z pismem z dnia 6.07.2023r., która została odebrana przez stronę 15.07.2023r., natomiast informację o złożeniu w Urzędzie Gminy Komentarza do opinii eksperta wykonanej przez biegłego A. C. przesłano stronie pismem z dnia 24 maja 2023r., które zostało skutecznie doręczone 10 czerwca 2023r. Zdaniem SKO bezsporne jest, że usunięcie drzew w lutym 2019 r. z działki nr [...] zostało zlecone przez Z. G. Wyniki przeprowadzonego postępowania dowodowego potwierdziły okoliczności usunięcia drzew bez zgody posiadacza nieruchomości, wobec czego to Z. G. odpowiada za skutki tych działań. W niniejszym postępowaniu nie mają znaczenia zasady ponoszenia odpowiedzialności kontraktowej lub deliktowej zawarte w Kodeksie cywilnym. Administracyjna kara za usunięcie drzew ma charakter publicznoprawny, niezależny od odpowiedzialności cywilnej. Skoro odpowiedzialność została zobiektywizowana, to nieistotnym jest, czy osoba trzecia dokonała wycięcia osobiście, czy też wynajęła w tym celu inny podmiot czynność tę zlecając, nieistotna z punktu widzenia tej postaci odpowiedzialności jest także świadomość, czy też brak świadomości konieczności uzyskania zgody posiadacza nieruchomości poprzedzonej uzyskaniem przez posiadacza nieruchomości stosownego zezwolenia. Bez znaczenia dla tej odpowiedzialności pozostają motywy, jakimi kieruje się osoba usuwająca drzewo. Następnie SKO polemizowało z dalszymi zarzutami odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zakwestionowano decyzję SKO i podniesiono następujące zarzuty: 1) naruszenie art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, co doprowadziło do bezzasadnego uznania, że: a) skarżący zlecił wycinkę drzew, które miały rosnąć na nieruchomości nie należącej do B. G., tj. na działce nr [...]. A.M. [...] obręb S.(1), b) skarżący zlecił usunięcie drzew z nieruchomości nr [...]. A.M. [...] obręb S.(1), co prowadziło bezpośrednio do wydania skarżonej decyzji; c) zebrany materiał dowodowy, w tym materiał zdjęciowy dopuszczony jako dowód w sprawie, świadczy bezdyskusyjnie o wycince drzew, podczas gdy potwierdza on jedynie wykonywanie prac porządkowych przez pracowników P. S. Na żadnym ze zdjęć oraz żaden ze świadków nie potwierdził, że doszło do jakiejkolwiek wycinki na działce nr [...], zaś wszelkie twierdzenia Kolegium w tym zakresie nie mają swojego oparcia w przedłożonym materiale dowodowym; 2) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez wydawanie odmiennych rozstrzygnięć przez ten sam organ tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w oparciu o ten sam stan fatyczny oraz w oparciu o te same materiały dowodowe odmiennej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało w dniu 3 kwietnia 2024r. decyzję nr SKO 4131/17/2024 zaś w dniu 18 września 2023r. organ wydał decyzję nr SKO 4131/35/2023 (przy niemal tym samym składzie orzekającym), obie uchylające decyzję organu I instancji. Decyzją nr SKO 4131/45/2024 organ zaś, pomimo oparcia się na tej samej podstawie i źródłach, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, choć organ I instancji nie przeprowadził dalszych analiz sprawy i bazując jedynie na dotychczas zebranym materiale dowodowym, sprzecznie z wytycznymi wydanymi przez SKO; 3) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie wątpliwości faktycznych na korzyść strony, pomimo iż organ nie jest w stanie ustalić jednoznacznie stanu faktycznego, w szczególności okresu w którym doszło do wycięcia drzew, ilości wyciętych drzew oraz ustalenia które z wyciętych drzew rosły nieruchomości nie należącej do B. G. - w związku z niejasnym ustaleniem granic działki; 4) naruszenie art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie przesłuchania M. Z. na fakt treści oświadczenia z dnia 24 maja 2023r. oraz jego rozbieżności z treścią protokołu z dnia 9 grudnia 2019r., okoliczności sporządzenia oświadczenia z dnia 24 maja 2023r. Skarżący zaznacza, iż organ I instancji winien przeprowadzić przesłuchanie M. Z. jako osoby mającej istotne informacje dla sprawy, czego nie można ograniczyć jedynie do treści złożonego oświadczenia, bez analizy realiów jego złożenia; 5) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a., przez jego niezastosowanie w sytuacji, w której biegły stwierdził (w opinii uzupełniającej) iż "nie ma obecnie, ani nie było w dniu wizji lokalnej możliwości, bezdyskusyjnego określenia dokładnej (co do dnia) daty usunięcia drzew", zaś kolejna opinia biegłego została oparta jedynie na dokumentacji fotograficznej przedłożonej przez świadka R. J., przy czym nie udziela bezsprzecznej odpowiedzi na pytanie które z drzew zostały wycięte w dniach 21-22 lutego 2019r.; 6) naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w zw. z art 77 § 1 k.p.a., poprzez nieuzasadnienie przez organ I instancji a za nim SKO okoliczności na podstawie których organ wydał decyzję, w szczególności braku uzasadnienia kluczowego dla niniejszej sprawy twierdzenia organu, iż w dopuszczonym materiale dowodowym widoczne były "szczegóły świadczące bezdyskusyjnie o wycince drzew w dniu wykonania dokumentacji fotograficznej" podczas gdy ani z samej opinii ani z treści decyzji nie wynika nawet jedna przesłanka uzasadniające takie stanowisko organu. Mając na uwadze istotność tego rodzaju twierdzeń, organ zobowiązany był do szczegółowego określenia przesłanek uzasadniających jego stanowisko; 7) naruszenie art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., przez nieuzasadnienie przyjęcie przez organ I instancji, a za nim SKO jakoby "przekazane zdjęcia zostały uznane przez Wójta za dowód w sprawie dokumentujący fakt usunięcia drzew" podczas gdy przedstawione zdjęcia mogą jedynie starać się potwierdzić praca porządkowe przy obróbce drewna, w żaden zaś sposób nie dokumentują momentu ich wycięcia oraz miejsca w którym drzewa zostały wycięte; 8) naruszenie art. 78 § 1 i § 2 k.p.a., przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na bezzasadnej i niedopuszczalnej akceptacji przez SKO nie wzięcia pod rozwagę przez organ I instancji wniosków dowodowych o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka R. W. oraz świadka T. K. na okoliczność nie wyrażenia zgody przez skarżącego na wycięcie drzew leżących poza nieruchomością B. G., wskazania przez pracownika Starostwa Z. drzew mających zostać wycięte, drzew które zostały wycięte, terminu ich wycięcia a więc na okoliczności mające podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz nieustalenie przez Organ I instancji osoby geodety która dokonała fizycznego podziału nieruchomości oraz nie przeprowadzenie dowodu rozgraniczenia nieruchomości nr [...] oraz nr [...] celem ustalenie przebiegu granic przedmiotowych działek przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie, co jest o tyle istotne gdyż wskutek niejasnego przebiegu granic nieruchomości dokładne ustalenie granic działek a co za tym idzie ustalenie ilości wyciętych drzew na każdej z działek możliwe jest dopiero po określeniu położenia punktów i linii granicznych. Jednoczesne pominięcie przez organ opinii sporządzonej przez P. M., jako nieaktualnej, pomimo iż przedmiotowa opinia została sporządzona w oparciu o ten sam materiał dowody którym posłużył się biegły wskazany przez Organ I instancji; 9) naruszenie art. 83f. ust. 1 pkt 3a u.o.p., przez jego niewłaściwe zastosowanie, co polegało na uznaniu, że w sprawie niniejszej nie ziściły się przesłanki do zastosowania przedmiotowego przepisu, mimo, że brak jednoznacznych dowodów co do tego, czy i które drzewa spośród wyciętych, rosły na nieruchomości nie należącej do B. G. - w związku z niejasnym ustaleniem granic działki - co prowadziło do wydania skarżonej decyzji; 10) naruszenie art. 88 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.p. w zw. z art. 88 ust. 2 i 3 u.o.p., w zw. z art. 89 ust. 1 i 4 u.o.p., przez ich wadliwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na wadliwym uznaniu, że przedmiotowe przepisy stanowią podstawę do obciążenia obowiązkiem zapłaty kary administracyjnej osoby, która nie zezwoliła na wycięcie drzew znajdujących się poza nieruchomością B. G., z pominięciem odpowiedzialności pracowników P. S.; 11) art. 7 w związku z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 w związku z art. 79 i 80 k.p.a. ze względu na przeprowadzenie dodatkowego dowodu z oględzin bez udziału strony, jak również nie przeprowadzenie późniejszego dowodu z oględzin z udziałem stron celem wypowiedzenia się przez stronę co do wykonanych czynności, wykonana zaś w dniu 4 kwietnia 2023r. wizja, ze względu na czas który upłynął od zdarzenia, w żaden sposób nie potwierdziła dokonanej wycinki drzew a nawet nie potwierdziła w sposób bezsprzeczny czy pozostałe na nieruchomości pnie można w jednoznaczny sposób dopasować do wyciętych drzew. Niemożność właściwego dopasowania, potwierdza już samo działanie biegłego sądowego wykonującego wizję, który w czasie jej trwania nie byl w stanie samodzielnie zidentyfikować właściwie pniaków i oznaczał je dopiero w czasie wizji; 12) art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 84 § 1 k.p.a. w związku z art. 89 ust. 1, ust. 1 art. 83f ust. 1 pkt 3 w związku z art. 86 ust. 1 pkt 1 i pkt 7, art. 89 ust. 10 ustawy ze względu na niedokonanie przez organ niebudzących wątpliwości ustaleń w przedmiocie wieku, stanu zdrowia oraz czasu usunięcia drzew, co ma znaczenie dla oceny czy w stosunku do usunięcia poszczególnych drzew był i obecnie jest obowiązek uzyskania zezwolenia oraz ustalenia w jakim czasie, które drzewa zostały wycięte, jak również ustalenia stanu zdrowia wyciętych drzew oraz zagrożenia które mogą stwarzać; 13) art. 7 w związku z art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. ze względu na niedokonanie przez organ niebudzących wątpliwości ustaleń co do ilości drzew usuniętych z obrębu działki nr [...] w lutym 2019 r. oraz niedokonanie przez organ niebudzących wątpliwości ustaleń co do ilości drzew usuniętych z_tej działki nr [...]; 14) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez akceptację przez Kolegium niepodjęcia organ I instancji wszelkich kroków do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności co spowodował, że dokonane ustalenia faktyczne są dowolne, albowiem nie znajdują odzwierciedlenia w kompletnym materiale dowodowym, odnoszącym się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Także dokonana ocena zebranego w sprawie materiału i wyciągnięte z niej wnioski są dowolne, gdyż mimo istniejących wątpliwości co do zakresu zlecenia wycinki podwykonawcy, wskazania drzew do wycinki przez pracownika Starostwa Z., dat w których doszło do wycinki, ustalenie granic działki - w szczególności niemożność przez organ ustalenia osoby geodety która dokonała fizycznego podziału nieruchomości - kwestie te nie zostały poddane ocenie, wobec czego także uzasadnienie decyzji nie wypełnia ustalonej wart. 11 KPA zasady przekonywania, realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a., zaś tylko pełne i całkowite ustalenie wskazanych okoliczności może spowodować wydaniem decyzji wymierzającej przewidzianą w art. 88 u.o.p. karę; 15) art. 7, art. 77 § li art. 80 k.p.a. poprzez akceptację przez Kolegium niepodjęcia przez organ I instancji wszelkich kroków do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności skutkowało, w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania osób, które zdaniem organu miały dokonać wycinki drzew, a o co wielokrotnie wnioskował skarżący. Przeprowadzenie przedmiotowego dowodu mogłoby potwierdzić lub zaprzeczyć twierdzeniom organu I instancji co do pochodzenia pni znajdujących się na zdjęciach wykonanych przez świadka R. J. Dowód ten pomógłby również w ustaleniu jakie drzewa i na jakiej działce zostały wycięte w okresie 21 – 22 lutego 2019r. Organ I instancji nie dokonał jednocześnie zabezpieczenia materiału drzewnego, który mógłby w sposób jednoznaczny stwierdzić kiedy doszło do wycinki drzew, ustalić stan zdrowotny drzewca oraz miejsce jego pochodzenia; 17) art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody poprzez uznanie, iż odwołujący jest podmiotem kar pieniężnych z powodu wycięcia drzew bez zezwolenia podczas gdy zgodnie z art. 88 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody kara nakładana jest na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa wart. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości. Odwołujący nie spełnia kryteriów wynikających z treści przedmiotowych przepisów toteż nie może być podmiotem wymierzonej kary. Dalej zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy , a to: a) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej oraz dopuszczeniu dowodów wskazanych przez odwołującego, w szczególności w piśmie z dnia 19 czerwca 2021r. oraz piśmie z dnia 26 czerwca 2023r. zaś uzupełniająca opinia dotycząca usuniętych drzew, która wpłynęła do organu w dniu 16 sierpnia 2022r., w żaden sposób nie udzielała informacji w zakresie ilości drzew usuniętych z działki nr [...], zaś sama opinia oparta została na dokumentacji zdjęciowej przedłożonej przez R. J., nie będącego świadkiem wykonania jakiejkolwiek wycięcia drzew. b) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art 80 k.p.a., polegające na niedostarczeniu stronie odwołującej: - płyty CD zawierającej fotokopie akt sprawy o sygnaturze [...] - płyty CD zawierającej dalsze dokumenty przesłane przez świadka R. J. - komentarza do opinii eksperta wykonanego przez biegłego A. C. przez co strona odwołująca nie była w stanie się do tego ustosunkować ani z powyższym zapoznać. Skarżący powziął o powyższym wiedzę dopiero w momencie przeglądania akt sprawy, w ostaniem dniu terminu na złożenie dalszych wniosków dowodowych. W rozwinięciu skarżący podkreślił, że zaskarżona decyzja SKO została wydana w tożsamym stanie faktycznym i dowodowym jak dwie poprzednie decyzje, zaś organ I instancji nie zrealizował wytycznych w nich zawartych. Narusza to zasadę zaufania, skoro tym razem organ wydaje odmienne rozstrzygnięcie. Kolegium pomimo treści art 8 § 1 k.p.a. oraz braku wykazania w jednoznaczny sposób przez organ okresu w którym doszło do wycięcia drzew, ilości wyciętych drzew oraz ustalenia które z wyciętych drzew rosły nieruchomości nie należącej do B. G., dokonało wykładni niezgodnie z przywołanym przepisem, pomimo że zaistniałe wątpliwości faktyczne winny być rozpatrywane na korzyść strony. Organ I instancji, a za nim SKO, nie dokonało również właściwego ustalenia podmiotu odpowiedzialnego. Skarżący zaznacza, iż działając w imieniu i na rzecz B. G. zlecił wykonanie legalnej wycinki drzew na terenie działki [...], wszelkie inne czynności - o ile zaistniały - nie były wynikiem działania skarżącego, a skarżącego nie można uznać za zleceniodawcę (wbrew twierdzeniom SKO). Kolegium nie dokonało analizy osoby odpowiedzialnej oraz roli, w jakiej występował Z. G., podczas gdy działka [...] nie stanowiła jego własności. Co zasługuje na szczególną uwagę, organ I instancji nie dokonał przesłuchania wykonawców. Nie sposób nie wziąć pod uwagę faktu, iż wszelkie czynności wykonane na działce nr [...] nie wynikały ze zlecenia skarżącego, zaś działania takie mogły być działaniami samowolnymi wykonawców, którzy mogli wyjść ponad udzielone zlecenie i wszelkie kroki na działce nr [...] dokonali w swoim imieniu i na swoją rzecz. Organ nie sprawdził, kiedy przedmiotowe drzewa zostały powalone oraz nie ustalił okresu w którym doszło do wycinki każdego z nich. Podobnie organ nie ustalił, jaki zakres obowiązków łączył wykonawcę i skarżącego oraz co konkretnie zostało zlecone przedsiębiorstwu Z. – P. S. Odwołujący zaznacza, że dokonał on legalnego wycięcia drzew na podstawie decyzji wydanej przez Starostę Z., drzewa mające ulec wycięciu zostały oznaczone do wycięcia przez pracownika starostwa R. W., co potwierdza świadek T. K. W związku z powyższym jako błędne należy uznać stanowisko organu, że przeprowadzenie dowodu z przesłuchania tych osób jest zbędne dla niniejszego postępowania. Najistotniejszą jednak kwestią jest fakt, że w dalszym ciągu organ I instancji nie dokonał niebudzących wątpliwości ustaleń co do ilości drzew usuniętych z działki nr [...] obręb S.(1) w lutym 2019r. Wszystkie powyższe niejasności, które m.in. stanowiły podstawy do wcześniejszego uchylania zaskarżonych decyzji, tym razem zostały przez SKO uznane za wyjaśnione, przy nie podjęciu jakichkolwiek dalszych działań przez organ I instancji. Istotne jest, że ani z treści opinii ani z uzasadnienia decyzji nie wynika, iż SKO uzyskało informację lub "szczegóły świadczące bezdyskusyjnie o wycince drzew w dniu wykonania dokumentacji fotograficznej". Organ I instancji w treści swojej decyzji przywołał przedmiotowe twierdzenie, jednakże w żaden sposób go nie precyzując, opierając się jedynie na dokumentacji fotograficznej przedłożonej przez świadka R. J., świadka który jak sam stwierdził nie był obecny przy wywozie i wycince drzew. Zatem brak jednoznacznego dowodu, że do wycinki spornych drzew doszło w lutym 2019 r., gdyż mogło do tego dojść kilka dnia wcześniej lub nawet na kilka lat wcześniej. Skarżący zwrócił się o: 1) uchylenie przedmiotowej decyzji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2) zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, 4) rozpoznanie sprawy także pod nieobecność skarżącego, względnie jego pełnomocnika. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 poz. 935), dalej jako p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Jak stanowi art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 p.p.s.a. rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na zasadzie art. 145 §1 pkt 1 p.p.s.a. sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku braku zajścia wskazanych wyżej przesłanek sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę. Przedmiotem skargi jest decyzja SKO w Wałbrzychu z dnia 15 października 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy D. z dnia 12 lipca 2024 r. wymierzającą administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew bez zgody posiadacza nieruchomości, w wysokości 206 240 zł. Trzeba zaznaczyć, że akta sprawy pokazują wcześniejsze decyzje organu I instancji w przedmiotowej sprawie nakładające administracyjną karę za usunięcie drzew bez zgody właściciela nieruchomości (decyzje wójta z 30 października 2020 r., z 30 czerwca 2021 r. 6 października 2022 r., 30 czerwca 2023 r., 31 stycznia 2024 r.), które zostały podważone orzeczeniami organu odwoławczego i przekazane do ponownego rozpoznania (decyzje SKO z 30 grudnia 2020 r., z 14 października 2021 r., 8 grudnia 2022 r., 18 września 2023 r., 3 kwietnia 2024 r.). Materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowi art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2023 r. poz. 1336) w brzmieniu: wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości. Kara jest nakładana na posiadacza nieruchomosci, albo właściciela urządzeń o których mowa w art. 49 § 1 k.c. albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości (art. 88 ust. 2 u.o.p.). Przepis kreuje obiektywną odpowiedzialność administracyjną oderwaną od zasady winy, co oznacza, że wystarczy wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu, a wycięciem drzew (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2262/10, Centralna Baza Informacji i Orzeczeń o Sprawach). Skoro zatem odpowiedzialność została zobiektywizowana, to nieistotne jest czy posiadacz nieruchomości lub inny podmiot dokonał wycięcia osobiście, czy też wynajął w tym celu inny podmiot; z perspektywy tej odpowiedzialności nie ma znaczenia również świadomość konieczności uzyskania stosownego zezwolenia (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt II SA/Gl 1022/14). Wyłączną i wystarczającą podstawą nałożenia kary administracyjnej jest działanie bezprawne, w szczególności sprzeczne z wymogiem uprzedniego uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew. Bezprawne usunięcie drzew stanowi zatem delikt administracyjny, w którym nie bada się stopnia zawinienia strony, ani nieokreślonych ustawowo okoliczności, które mogłyby wyłączyć odpowiedzialność w tym zakresie. Za przyjęciem wskazanego poglądu przemawia przede wszystkim to, że ani przepisy u.o.p., ani ogólne normy prawa administracyjnego nie pozwalają wyprowadzić innych przesłanek nałożenia kary za usunięcie drzew niż bezprawność. Zobiektywizowana odpowiedzialność administracyjna, o której mowa w art. 88 ust. 1 u.o.p. oznacza, że wystarczające jest samo wystąpienie tzw. bezprawia administracyjnego, a więc wykazanie związku przyczynowego między działaniem danego podmiotu, a wycięciem drzew (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 lipca 2025 r., sygn. akt III OSK 1263/22). Przybliżając stan faktyczny, w którym wydano zaskarżoną decyzję, trzeba zaznaczyć, że działki nr [...] (własność Województwa Dolnośląskiego, w zarządzie Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei we W.) i nr [...] (własność prywatna B. G.) sąsiadują ze sobą. Akta sprawy zawierają dokumentację odnoszącą się do usuwania drzew w poprzednich latach (zwłaszcza 2017-2019) w ramach gospodarki leśnej, z działki nr [...], także w związku z bliskością drzew względem drogi. Pozwala to racjonalnie przyjąć, że zarówno właścicielka działki nr [...], jak i organy udzielające stosownych zezwoleń wobec tej nieruchomości, dysponowały dokumentami umożliwiającymi zidentyfikowanie obszaru objętego zabiegami przy roślinności leśnej. W kontrolowanej sprawie okoliczność niesporną stanowi fakt usunięcia drzew z działki nr [...] (obręb S.(1)), położonej w pasie drogi wojewódzkiej. Niekwestionowany jest brak zgody właściciela nieruchomości na usunięcie drzew. Przedmiot sporu, sprecyzowany w zarzutach skargi, stanowią przede wszystkim: 1) przyjęcie, że to skarżący zlecił wycinkę, 2) materiał dowodowy nie świadczy bezdyskusyjnie o wycince, w tym w dniu wykonania dokumentacji fotograficznej, potwierdza jedynie prace porządkowe, 3) nie są wystarczające ustalenia w zakresie okresu wycinki, ilości drzew, ich wieku i stanu, określenia granic nieruchomości, 4) błędne zastosowanie art. 83 f ust. 1 pkt 3 a ustawy o ochronie przyrody, 5) uchybienia procesowe sprowadzające się do niekonsekwencji w wydanych decyzjach, nie odebrania zeznań od wskazanych świadków, niedostarczenia stronie płyt CD z istotnymi w sprawie informacjami, niewłaściwej organizacji oględzin uniemożliwiającej w nich udział stronie skarżącej. Odnosząc się do argumentacji, że to nie skarżący jest podmiotem odpowiedzialnym, to w ocenie Sądu organy przekonująco wykazały związek pomiędzy działaniami skarżącego, a wycięciem drzew, co oznacza, że to skarżący jest innym podmiotem działającym bez zgody właściciela nieruchomości - w rozumieniu art. 88 ust. 2 u.o.p. Wskazują na to następujące okoliczności. Dzień po identyfikacji wycinki przez inspektora drogowego - 22 lutego 2019 r., na miejscu, gdzie jej dokonano, wraz z funkcjonariuszami Policji oraz inspektorem służby drogowej (R. J.) zjawił się skarżący oświadczając, że wycina swoje drzewa. Nastąpiło to w trakcie postępujących prac na obszarze wycinki. Pracujące przy wycince osoby już w przeddzień (21 lutego 2019 r.) bezpośrednio poinformowały inspektora drogowego, że pracują na zlecenie skarżącego. Po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wymierzenia kary administracyjnej za usunięcie drzew bez zgody właściciela nieruchomości organ gminy pozyskał z Policji informację (dnia 30 lipca 2019 r.), że osobą, która spowodowała wycinkę jest skarżący. Podczas oględzin w terenie (dnia 29 sierpnia 2019 r.) skarżący okazał akty dotyczące wycinki drzew z pobliskiej działki, nr [...], której właścicielem jest B. G., oświadczając przy tym, że zlecił firmie Z. wycinkę drzew z tej działki i był przekonany, że dokonano wycinki z działki nr [...]. W trakcie postępowania administracyjnego organy pozyskały od inspektora drogowego R. J. zeznania potwierdzające, że ujawnił nielegalną wycinkę podczas rutynowego objazdu drogi, i wtedy też dowiedział się, że zleceniodawcą wycinki jest skarżący, z którym odbył w tym czasie rozmowę telefoniczną. W trakcie tej rozmowy skarżący stwierdził, że dokonuje prac na swojej działce. Zdaniem Sądu zgromadzone dowody jednoznacznie wskazują, że wycinka drzew z działki nr [...] nastąpiła za sprawą zlecenia skarżącego. Kwestia ewentualnych relacji skarżącego ze zleceniobiorcą - faktycznym wykonawcą wycinki (firmą Z.), czy kwestia ewentualnego błędu przy wskazywaniu działki, z której ma nastąpić wycinka, może być ewentualnie przedmiotem innych postępowań prawnych, jednak nie wyłącza skarżącego z odpowiedzialności prawnej na zasadzie art. 88 u.o.p., ponieważ ta odpowiedzialność ma charakter obiektywny, i nie jest związana z winą. W tym świetle zarzuty skargi celujące w błędne oznaczenie podmiotu odpowiedzialnego, wskutek naruszenia przepisów k.p.a. określających wymogi prawidłowego postępowania dowodowego, nie są trafne. Argumentacja skarżącego, że działania podwykonawcy (firmy Z.) nie wynikały z jego zlecenia i nastąpiły samowolnie, jest sprzeczna z zebranym materiałem dowodowym, który wystarczająco i przekonująco wskazuje, że firma Z. działała na rzecz i zlecenie skarżącego, a wycinka nastąpiła z inicjatywy skarżącego. Oceniając kolejną grupę zarzutów wskazujących na dokonanie nie wycinki, ale realizowanie jedynie prac porządkowych, to Sąd uznał je za oczywiście nietrafne. Zebrane dowody, w tym wypowiedzi osób pracujących przy drewnie, jednoznacznie wskazują, że wykonywane czynności obejmowały usunięcie drzew, któremu towarzyszą naturalne prace związane z uporządkowaniem ściętych drzew. Stąd próba dowodzenia, że nie nastąpiła wycinka, a jedynie prace porządkowe, i należy te czynności rozdzielić (przyjmując, że działająca na zlecenie skarżącego firma Z. jedynie porządkowała), nie jest w świetle zgromadzonych materiałów dowodowych wiarygodna. Zebrany materiał dowodowy, w tym wskazany przez Sąd wyżej, klarownie potwierdza, że wycinka nastąpiła w okresie bezpośrednio korespondującym z lustracją drogi przez inspektora drogowego (R. J.), i dla prawidłowości takiego ustalenia nie ma znaczenia okoliczność, że sama czynność wycinki nie została spostrzeżona w czasie rzeczywistym, bezpośrednim. W tym miejscu należy przywołać informację od inspektora drogowego pozyskaną w trakcie postępowania (nie widział samej wycinki, ale obróbkę ściętych drzew) i ocenić, że warunkiem stwierdzenia nielegalnej wycinki nie jest jej naoczne, bezpośrednie spostrzeżenie, ale fakt ten ustalany jest w szerszym, dowodowym całokształcie i kontekście. Zebrane wypowiedzi, w tym skarżącego, i pozostałe informacje dowodowe, przekonująco pokazują, że prace przy wycince następowały w czasie, gdy zostały zidentyfikowane przez pracownika służby drogowej. Znamienna jest m. in. odnotowana wypowiedź skarżącego, że dokonuje wycinki na swojej nieruchomości. Dlatego wbrew temu co podnosi skarżący, okres wycinki, a także jej fakt, ustalony jest należycie. Następna grupa zarzutów skoncentrowana jest wokół nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci liczby wyciętych drzew, granic działek, kondycji drzew. W tle znajduje się okoliczność, że w toku zbieranych informacji i na ich podstawie organy skorygowały liczbę wyciętych drzew, zaś zdaniem skarżącego organy nie uwzględniły odpowiednio, że część wyciętych drzew mogła znajdować się na sąsiedniej działce nr [...]. Trzeba tu przypomnieć, że pierwotna informacja od służby drogowej (z 18 kwietnia 2019 r.) wskazywała na 57 usuniętych drzew, oznaczonych na mapie. W oględzinach z dnia 29 sierpnia 2019 r., w których uczestniczył skarżący, okazał on dokumentację związaną z usuwaniem drzew z działki nr [...] i oświadczył, że był przekonany, że wycinka następuje z działki nr [...]. W aktach widnieje protokół geodety odnoszący się do znaków i punktów granicznych między działkami nr [...] i nr [...], z dnia 25 października 2019 r., w którym B. G. oświadczyła, że granice przyjmuje bez zastrzeżeń. Pomimo, że jak podnosi skarżący w skardze, kwestia granic między działkami od ponad 200 lat nie była uregulowana, i przebiega w sposób umowny, to jednak właścicielka działki nr [...] zgodziła się z przebiegiem granicy, zaś elementarna przezorność nakazuje dokładnie zorientować się co do obszaru, na którym ma być podjęta wycinka. W protokole z oględzin z dnia 9 grudnia 2019 r. uwidoczniono przeliczenie pni, zmierzenie obwodów, wyszczególnienie pni na obydwu działkach (wraz z odręcznym rysunkiem). Oględziny z udziałem biegłego dendrologa (z dnia 26 maja 2020 r.) uwidocznione w jego opinii (złożona w urzędzie gminy dnia 8 czerwca 2020 r.) wskazywały na 57 drzew usuniętych z działki nr [...]. W protokole z tych oględzin (podpisanym przez właścicielkę działki nr [...] B. G.), napisano, że drzewa zostały ponumerowane w granicach działki [...]. W opinii z czerwca 2020 r. biegły zamieścił - w odniesieniu do działki nr [...] - informacje odnośnie gatunków drzew i ich obwodów, stosowne tabele i fotografie. Precyzując dostarczone informacje biegły dendrolog wyjaśnił (dnia 19 kwietnia 2021 r.), że ścięte pnie bez żadnych wątpliwości wskazują, że prace wycinkowe zrealizowano w lutym 2019 r., jak w informacji podanej przez inspektora drogowego. Biegły wyjaśnił także, że tam gdzie miał wątpliwości w zakresie pomiarów, to interpretował je na korzyść "sprawcy". W aktach znajduje się mapa położenia ściętych drzew, dotycząca przedmiotowych działek, z dnia 2 marca 2020 r., podpisana przez uprawnionego geodetę. W protokole z przesłuchania świadka (inspektora drogowego, który zidentyfikował wycinkę w lutym 2019 r.) z dnia 1 czerwca 2021 r. zanotowano, że zleceniodawcą wycinki był Z. G., świadek wspomniał o rozmowie, dokumentacji fotograficznej i spostrzeżeniu, że drzewa były ładowane na przyczepę. Wskutek wątpliwości SKO związanych z przypisaniem skarżącemu wycinki wszystkich 57 drzew, pozyskano kolejną opinię biegłego (biegły pokonał wizji w terenie w dniu 26 lipca 2022 r.), w której biegły, po analizie dokumentacji dowodowej, w tym fotograficznej, wskazał 23 drzewa - uściślając uprzednią opinię z 8 czerwca 2020 r. Biegły podkreślił bezsprzeczne dopasowanie 23 z 57 uprzednio wytypowanych pozycji, zamieszczono zdjęcia ze wskazaniem lokalizacji. Pogłębiając ustalenia dowodowe zwłaszcza w zakresie wskazania w terenie adekwatnych drzew, organ I instancji dnia 4 kwietnia 2023 r. przeprowadził następną wizję terenową, z udziałem biegłego (autora wcześniejszych opracowań), pracownika gminy, pełnomocnika skarżącego, T. K. i P. M., podczas której biegły wskazał w terenie 23 pnie ściętych drzew opisanych we wcześniejszej opinii, dokonując stosownych omówień (sporządzono protokół i dokumentację rysunkowo - mapową sytuującą pnie w terenie). Biegły złożył w maju 2023 r. kolejny komentarz do swojej wcześniejszej opinii, rozszerzający wcześniejsze wyjaśnienia. Wzmiankowany P. M. jest autorem prywatnej opinii przygotowanej na zlecenie skarżącego, dokonanej na podstawie prac terenowych z dnia 28 lutego 2023 r., w której stwierdza, że "nie da się jednoznacznie dopasować pozostających w terenie pniaków po ściętych drzewach do opisanych w tabeli numerów drzew"; na podstawie tej opinii można wyprowadzić wniosek, że wycinki dokonano w 2019 r.; autor kwestionuje, że drzewa rosły na działce nr [...]. Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572) wymagają od organów podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), i jednocześnie dają kompetencję oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Dowodem może być wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia sprawy, w szczególności opinie biegłych i oględziny, zeznania świadków; gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii (art. 75 § 1 w związku z art. 84 § 1 k.p.a.). Zdaniem Sądu organy zebrały materiał dowodowy dotyczący liczby i stanu wyciętych drzew w sposób należyty i wystarczający do załatwienia sprawy. Dokonano kilkukrotnych oględzin w terenie, doprecyzowujących liczbę i położenie usuniętych drzew. Pozyskano opinię biegłego, która w związku z pojawiającymi się w trakcie postępowania pytaniami, była autoweryfikowana i wyjaśniana przez jej autora, i która jednoznacznie wskazała na 23 usunięte drzewa. Organ rozważył opinię prywatną P. M., sporządzoną na zlecenie skarżącego, wyjaśniając dlaczego nie może ona przeważyć nad opinią biegłego A. C. W ocenie Sądu zasadny jest wniosek organów, że opinia prywatna przedłożona przez skarżącego nie zawiera treści wystarczająco uzasadnionej, aby podważyć opinię dendrologa A. C. Sąd oceniał poczynione ustalenia zauważając specyfikę stanu faktycznego związanego z usuwaniem drzew, widząc czas trwania postępowania i postępujące procesy biologiczne dotykające zalegającego materiału dowodowego. Z natury rzeczy materiał ten ulega degradacji, a ponadto okoliczność, że mamy do czynienia z umiejscowieniem w pobliżu drogi, nakazuje racjonalnie przyjąć, że konieczne było przemieszczenie przynajmniej części usuniętych drzew. Nawet abstrahując od obiektywnego, niezależnego od zawinienia charakteru odpowiedzialności z art. 88 u.o.p., jako mało przekonujące Sąd odebrał wyjaśnienia skarżącego, że nie miał on świadomości umiejscowienia nieruchomości, a co za tym idzie umiejscowienia wycinanych drzew. Akta sprawy wskazują, że już wcześniej operowano w zakresie usuwania roślinności leśnej na działce nr [...], stąd rzeczą naturalną i oczywistą jest świadomość co do granic nieruchomości, a przynajmniej logiczne jest domaganie się takiej świadomości. W świetle skargi widać, że skarżący neguje ustalenia organów w zakresie lokalizacji wszystkich drzew, nie podając jednak konkretnych argumentów wytykających organowi konkretne błędy w ustaleniach, w odniesieniu do konkretnych drzew. Tymczasem organy, na podstawie dokonanych czynności dowodowych i pozyskanych opinii, dokonały inwentaryzacji poszczególnych pni, zaznaczyły je stosownych mapach i rysunkach, nie pokazując przy tym, aby ewentualnie wątpliwości lokalizacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść skarżącego. Należy przy tym uwypuklić wagę i wnioski z pozyskanej opinii, wskazującej na 23 usunięte drzewa, której organ merytorycznie, co do zasady, nie może kwestionować, jeżeli nie zawiera ona oczywistych, ewidentnych błędów (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2025 r. sygn. akt III OSK 482/24). Zarzut naruszenia art. 83 f ust. 1 pkt 3 a ustawy o ochronie przyrody jest niezrozumiały, ponieważ powołany przepis odnosi się do niestosowania przepisów art. 83 ust. 1 (warunkujących usunięcie drzewa z terenu nieruchomości zezwoleniem), gdy tymczasem w sprawie ewidentnie nastąpiło usunięcie drzew z działki nr [...] bez zezwolenia właściwego organu, i bez zgody właściciela tej nieruchomości. Pozostałe wytykane naruszenia przepisów procesowych nie są w ocenie Sądu zasadne, i nie mają charakteru istotnie wpływającego na wynik sprawy. Zasadniczo trafnie odniosło się do nich Kolegium. W szczególności tak należy potraktować zarzuty skarżącego w zakresie niedostarczenia płyt CD zawierających fotografie, nieprzesunięcia terminu oględzin, czy nieprzesłuchanie określonych osób. Całokształt sprawy pokazuje, że skarżący, wraz pełnomocnikiem był aktywnym i należycie informowanym uczestnikiem postępowania, wstrzemięźliwość organu w zakresie przesuwania oględzin (o których prawidłowo powiadomiono) ma uzasadnienie w naturze sprawy i ekonomii procesowej, zaś wskazywani kolejni świadkowie, w świetle już zgromadzonych dowodów i charakteru odpowiedzialności, nie wniosą do sprawy istotnych informacji. Odnosząc się do zarzucanych niekonsekwencji pomiędzy decyzjami wydanymi w sprawie Sąd uwzględnił finalną akceptację rozstrzygnięcia organu I instancji przez SKO, i to, że Wójt Gminy D. konsekwentnie stosował się do wytycznych organu odwoławczego w poszczególnych stadiach postępowania, pogłębiając ustalenia dowodowe. Wójt rzeczowo i logicznie odnosił się do argumentacji organu odwoławczego, racjonalnie przenosząc ją na swoje decyzje. Analogicznie trzeba potraktować stanowisko SKO wyrażone w zaskarżonej decyzji, gdzie organ odwoławczy podziela argumentację wójta. Zarzut skargi "niepoczynienia żadnych nowych ustaleń" od dnia 3 kwietnia 2024 r. jest chybiony zważywszy zgromadzone do tego czasu dowody, jak i uwzględniając sygnalizowaną wyżej specyfikę związaną z biologiczną degeneracją istoty sprawy, a więc wyciętych drzew. Podsumowując, Sąd ocenił, że należycie zinterpretowano i zastosowano przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, wystarczająco zebrano materiał dowodowy potrzebny do rozpoznania sprawy odpowiednio go wykorzystując, nie naruszając przy tym innych przepisów postępowania w stopniu istotnie oddziałującym na wynik sprawy. Spowodowało to oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.