II SA/Wr 645/15

WyrokWSA we Wrocławiu2017-01-04

Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Anna Siedlecka, Olga Białek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, prawidłowo zastosował się do wskazań i ocen prawnych zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wcześniej uchylił wyrok WSA i utrzymane nim w mocy postanowienie organu odwoławczego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasadę związania oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA (art. 153 p.p.s.a.), przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, zamiast dokonać merytorycznej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego zgodnie ze wskazaniami NSA. NSA nie nakazał uzupełnienia dowodów, lecz dokonał wykładni przepisów prawa materialnego, która powinna być wiążąca dla organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej na inwestorów za nieprawidłowości w remoncie budynku mieszkalnego, polegające na rzekomej niezgodności z projektem budowlanym w zakresie kubatury i konstrukcji tarasów. Organ pierwszej instancji nałożył karę, organ odwoławczy uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, powołując się na wyrok NSA, który wcześniej uchylił wyrok WSA i postanowienie organu odwoławczego. WSA we Wrocławiu uchylił postanowienie organu odwoławczego, uznając, że naruszył on zasadę związania wyrokiem NSA.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Anna Siedlecka (spr.) Sędzia WSA Olga Białek po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 4 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi W. F. na postanowienie D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 27 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości w toku obowiązkowej kontroli inwestycji uchyla zaskarżone postanowienie w całości. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako: DWINB lub organ II instancji) postanowieniem nr [...] z dnia 27 lipca 2015 r., na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia J. i W.F. (dalej powoływanych także jako: inwestorzy lub skarżący) na postanowienie PINB dla miasta W. z dnia 1 czerwca 2012 r., nr [...], nakładające na w/w inwestorów karę w wysokości 4.000 zł, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości w toku obowiązkowej kontroli inwestycji polegającej na remoncie wielorodzinnego budynku mieszkalnego wraz z przebudową nieużytkowego poddasza na dwa lokale mieszkalne, przy ul. B. [...] we W., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ II instancji przywołał motywy wyroku NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1324/13, którym uchylono wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 685/12 oraz postanowienie DWINB z dnia 31 sierpnia 2012 r., nr [...]. Tym ostatnim postanowieniem utrzymane zostało w mocy postanowienie PINB dla miasta W. z dnia 1 czerwca 2012 r., nr [...]. Podając, że przedmiotem obecnie dokonywanej weryfikacji jest ponownie rozpatrzenia zażalenia na to ostanie postanowienie, organ odwoławczy przypomniał, że PINB uznał w nim - na podstawie ustaleń zapadłych w toku obowiązkowej kontroli przeprowadzonej w dniu 28 lipca 2011 r., że inwestycja (w zakresie tarasów) wykazuje nieprawidłowości w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego. Polegały one na tym, że: 1) w zakresie charakterystycznego parametru technicznego w postaci kubatury - wykonano murki oporowe i podłoże betonowe pod tarasem między ławami fundamentowymi (91 cm poniżej poziomu terenu), tworząc przestrzeń, której nie można zakwalifikować jako studzienek przy oknach piwnicznych; 2) w zakresie wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego - zmiano stężenia konstrukcji tarasów w polu środkowym. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że inwestorzy wykonali roboty budowlane niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. a) i lit. b) prawa budowlanego. W konsekwencji zaskarżonym postanowieniem nałożył na inwestorów karę. Według DWINB, biorąc pod uwagę wiążący w niniejszej sprawie wyrok NSA, należało uznać, że organu I instancji przeprowadził postępowanie z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a., poprzez nieprecyzyjne zebranie materiału dowodowego w sprawie, skutkiem czego organ ten doszedł do błędnego przekonania co do istnienia i zakresu nieprawidłowości, jakich inwestorzy mieli się dopuścić względem zatwierdzonego projektu budowlanego. W szczególności na skutek niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, organ I instancji w sposób dowolny ocenił istniejący, niepełny materiał dowodowy, a w konsekwencji, w sposób nieprawidłowy nałożył na inwestorów karę z art. 59a ust. 2 Prawa budowlanego. Powołując się na wyrok II OSK 1324/13 organ II instancji wykluczył możliwość zarzucenia inwestorom nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. W jego przekonaniu w sprawie niesłusznie wskazano - w toku obowiązkowej kontroli - na nieprawidłowości w zakresie charakterystycznego parametru technicznego w postaci kubatury poprzez wykonanie murów oporowych i podłoża betonowego pod tarasem między ławami fundamentowymi (91 cm poniżej poziomu terenu), poprzez utworzenie przestrzeni, której nie można zakwalifikować jako studzienek przy oknach piwnicznych. NSA wskazał, że w opisany sposób nie doszło do zmiany kubatury obiektu budowlanego, gdyż pojęcie "kubatura" użyte w ustawie Prawo budowlane, w związku z brakiem definicji ustawowej, należy rozumieć tak jak w języku powszechnym, jako łączną powierzchnię wszystkich pomieszczeń obiektu. Jednocześnie przesądzono, że w tym przypadku nie znajduje zastosowania definicja "kubatury obiektu budowlanego" użyta w treści rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690), gdyż wydający powołane rozporządzenie minister nie został upoważniony do zdefiniowania pojęć używanych w ustawie Prawo budowlane. Na tej podstawie organ II instancji przyjął, że kara z opisanego tytułu naliczona została niezasadnie. Oceniając natomiast zarzuty zażalenia dotyczące nieprawidłowości w zakresie wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego - poprzez zmianę stężenia konstrukcji tarasów w polu środkowym, DWINB uznał za wiążące stanowisko NSA o braku rzetelności w zakresie ustalenia, czy zmiana stężenia konstrukcji tarasów stanowi "wykonanie widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego". Zarówno organy orzekające jak i sąd I instancji oparły się w tym względzie na wadliwej wykładni przepisów prawa materialnego. W świetle takiego stanowiska NSA, według DWINB rolą organu I instancji będzie wyjaśnienie w sposób szczegółowy okoliczności rzekomego dopuszczenia się przez inwestorów nieprawidłowości w zarzucanym zakresie. Jest to o tyle istotne, że wadliwość w rozumieniu pojęcia "wykonanie widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego" w kontekście okoliczności niniejszej sprawy została wprost zarzucona przez NSA. Nadto DWINB zauważył, że w treści zażalenia wskazuje się na niewyjaśnienie przez PINB, o jaką niezgodność w zakresie stężenia pola środkowego tarasów chodzi oraz prawdopodobną pomyłkę ustaleń w tej kwestii. W przekonaniu DWINB, w ponownym postępowaniu organ I instancji powinien w kontekście wyżej powiedzianego ponownie ocenić stan faktyczny, poprzez precyzyjne ustalenie, czy inwestorzy rzeczywiście dopuścili się nieprawidłowości, w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2 pkt 1 b) Prawa budowlanego, biorąc pod uwagę wytyczne wynikające z wiążącego w sprawie wyroku sądowego oraz wskazania organu II instancji. W skardze na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżący W. F. wniósł o jego uchylenie. Skarżący zarzucił DWINB stronniczość polegającą na tym, że działa on w celu zatuszowania własnego błędu. Według skarżącego zaskarżone rozstrzygniecie pozostaje w rażącej niezgodność z wyrokiem II OSK 1324/13. Skarżący zarzucił również DWINB naruszenie szeregu przepisów postępowania w szczególności art. 6 do art. 12 k.p.a. Wskazał, że DWINB skierował do ponownego rozpatrzenia sprawę rozstrzygniętą przez NSA merytorycznie i to poprzez stwierdzenie nieprawdy jakoby ten wyrok II OSK 1324/13 nakazywał ponowne rozpatrzenie sprawy, co stoi w rażącej sprzeczności z tym, że NSA ją ostatecznie rozpatrzył i z przepisem na który powołał się sąd kasacyjny. Skarżący wskazał, że w wyroku II OSK 1324/13 oparty jest na przepisie art. 188 p.p.s.a. Wobec tego wiążącego stanowiska wykluczone jest ponowne stawianie zarzutów nieprawidłowości. W sprawie nie ma nic do wyjaśniania. Również żaden organ nie ma prawa podejmować się wyjaśniania tak rozstrzygniętej sprawy. W przekonaniu skarżącego w tej sprawie istnieje kolejna wiążąca DWINB okoliczność. Wskazał on a decyzję z 18 marca 2015r., którą GINB stwierdził nieważność decyzji DWINB nr [...] z uwagi na to, że stawiane w niej oba zarzuty nieprawidłowości (przepisane z poprzedzającego ją postanowienia [...]) stanowią rażące naruszenie Prawa budowlanego. W tych okolicznościach rolą DWINB było stwierdzenie nieważności postanowienia PINB, w którym te zarzuty zostały postawione po raz pierwszy i umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. W końcowych motywach skargi jej autor podał, że skargę wnosi z ostrożności procesowej, ponieważ złożył do GINB wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Dlatego też występuje o zawieszenie postępowania z niniejszej skargi do czasu zakończenia postępowania przed GINB. W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ze względu na wszczęcie przed wniesieniem skargi nadzwyczajnego trybu postępowania, postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r. WSA zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne. W związku z zakończeniem postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia DWINB nr [...] (postanowieniem z dnia 11 grudnia 2015 r. GINB utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 30 października 2015 r., którym odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia DWINB nr [...]), postanowieniem z dnia 3 listopada 2016 r. WSA we Wrocławiu podjął zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Rozstrzygając niniejszą sprawę, organ administracji – jak słusznie zauważył skarżący – był związany ocenami prawnymi wyrażonymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1324/13. Organ winien zatem rozpatrując ponownie sprawę mieć na uwadze oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w tym orzeczeniu. Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organy administracji państwowej, ani orzekający ponownie w tej sprawie Sąd, nie mogą nie uwzględniać oceny prawnej oraz wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu. Są bowiem nimi związane. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca zarówno gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego (vide wyroki: II FSK 3548/15 z dnia 1 marca 2016 r.; I SA/Bd 492/15 z dnia 9 grudnia 2015 r., II SA/Kr 1152/15 z dnia 25 listopada 2015r.). Jak podkreślono w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie I SA/Łd 1361/15: "Kwestia czy po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ podporządkował się wskazaniom sądu i jego ocenie prawnej, stanowi nawet główne kryterium kontroli poprawności nowo wydanej decyzji, zaś nieprzestrzeganie zasady przewidzianej w art. 153 p.p.s.a. podważa obowiązującą w demokratycznym państwie prawnym zasadę sądowej kontroli nad aktami i czynnościami organów administracji i prowadzi do niespójności działania systemu władzy publicznej". Zdaniem Składu orzekającego w sprawie niniejszej, ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. W sprawie niniejszej zasada związania organów oceną prawną została złamana. Zważyć bowiem należy, że Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 685/12 oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu odwoławczego – wypowiadając się co do wymierzenia kary z tytułu niezgodnej z zatwierdzonym projektem budowlanym realizacji inwestycji polegającej na rozbudowie o tarasy budynku mieszkalnego – podkreślił, że w sprawie zasadniczą kwestią jest ustalenie czy doszło do zmiany kubatury obiektu. W tym zakresie NSA wskazał na brak podstaw prawnych, aby termin "kubatura" używany w art. 36a ust. 2 oraz art. 59a ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane rozumieć w sposób określony w § 3 pkt 24 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz ich usytuowanie. Sąd kasacyjny uznał, że ten należy rozumieć tak jak w języku powszechnym (ogólnym). Mając powyższe na uwadze - w ocenie NSA - art. 59f ust. 1 w związku z art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. a Prawa budowlanego należy wykładać w ten sposób, że użyte w tych przepisach słowo kubatura oznacza łączną pojemność wszystkich pomieszczeń obiektu budowlanego. W konsekwencji takiej oceny, za zasadny potraktowany został zarzut wadliwej wykładni art. 59f ust. 1 w związku z art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. a/ i art. 36a ust. 2 ustawy – Prawo budowlane. Tym samym NSA uznał zasadny zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu powołanego w podstawie prawnej rozstrzygnięcia do stanu faktycznego, który wynika z normy prawnej niemającej zastosowania w sprawie (§ 3 pkt 24 powołanego rozporządzenia). Według sądu kasacyjnego również i druga, wskazana przez WSA, kwestia wymagała wykładni art. 59a ust. 2 lit. b ustawy – Prawo budowlane, przez ustalenie hipotetycznego stanu faktycznego zapisanego w tej normie prawnej, a następnie przyporządkowanie stanu faktycznego w sprawie – czy zmiana stężenia konstrukcji tarasów stanowi "wykonanie widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego". Analizując zatem podjęte w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie w kontekście przytoczonych wyżej ocen oraz wytycznych wynikających z wyroku NSA, nie ulega wątpliwości, że organ II instancji nieprawidłowo wykonał zalecenia sądu kasacyjnego. Obowiązkiem organu II instancji przede wszystkim rozważanie zastosowania właściwej normy prawnej do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, przy czym w tym ostatnim przypadku poczynione ustalenia nie budziły zastrzeżeń sądu kasacyjnego, skoro wypowiedział się w kwestii stosowanej normy prawna materialnego. Sąd kasacyjny dokonał wyłącznie krytyki zastosowanej w sprawie normy prawnej, wyjaśniając dlaczego stosowanie tak odkodowanej normy przez organ - w ustalonym stanie faktycznym - zostało uznane za błędne. W konsekwencji tego wskazania co do dalszego postępowania dotyczyły jedynie dokonania ponownej prawnej kwalifikacji ustalonego stanu faktycznego. Tymczasem organ II instancji, uznał, że postępowanie organu I instancji zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez nieprecyzyjne zebranie materiału dowodowego w sprawie, skutkiem czego organ ten doszedł do błędnego przekonania co do istnienia i zakresu nieprawidłowości, jakich inwestorzy mieli się dopuścić względem zatwierdzonego projektu budowlanego. Według DWINB, na skutek niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, organ I instancji w sposób dowolny ocenił istniejący, niepełny materiał dowodowy, a w konsekwencji, w sposób nieprawidłowy nałożył na strony karę z art. 59a ust. 2 prawa budowlanego. Ponadto DWINB zobowiązał organu I instancji do wyjaśnienia w sposób szczegółowy okoliczności dopuszczenia się przez inwestorów nieprawidłowości w zakresie wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego - poprzez zmianę stężenia konstrukcji tarasów w polu środkowym. Według organu II instancji, w sprawie nie poczyniono wyjaśnień na temat tego o jaką niezgodność w zakresie stężenia pola środkowego tarasów chodzi. DWINB wskazał na prawdopodobną pomyłkę ustaleń w tej kwestii. Dlatego też organ I instancji powinien ponownie ocenić stan faktyczny, poprzez precyzyjne ustalenie, czy inwestorzy rzeczywiście dopuścili się nieprawidłowości, w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2 pkt 1 b) Prawa budowlanego. W ocenie Sądu, w składzie rozpoznającym sprawę, takie stanowisko organu drugiej instancji nie stanowiło wypełnienia wskazań co do dalszego postępowania. Sąd kasacyjny nie nakazał organowi drugiej instancji uzupełnienia czy wyjaśnienia elementów stanu faktycznego. Postanowienie z dnia 27 lipca 2015 r. zostało uchylone z uwagi na błędną ocenę prawną ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Zastosowanie się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania nie polega na przytoczeniu przez organ ponownie rozpatrujący sprawę fragmentów uzasadnienia wyroku sądu, w którym takie oceny i wskazania zawarto. Powołanie tych fragmentów w żaden sposób nie koresponduje z zaskarżonym rozstrzygnięciem. Zwłaszcza, że wydanie zaskarżonego postanowienia wymagało wykazania przez DWINB takiego naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem jest niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można sprawy rozpoznać co do istoty. Postanowienie kasacyjne powodujące przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji nie może być bowiem podjęte w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w art. 138 § 2 k.p.a. w zawiązku z art. 144 k.p.a. Żadne inne wady postępowania czy wady postanowienia podjętego przez organ pierwszej instancji nie dawały DWINB podstaw do wydania postanowienia kasacyjnego. Wykładnia rozszerzająca analizowanego przepisu jest niedopuszczalna. W końcu rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a., może zapaść, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego sprawy nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Istnienia takiej okoliczności organ rozpoznający zażalenie nie wykazał. Zauważyć również trzeba, że uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi integralną część postanowienia, a jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiące dyspozytywną jego część. Obowiązkiem zaś każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawej, co wypływa również z zasad ogólnych wyrażonych w art. 9 k.p.a. (zasada udzielania informacji), art. 7 k.p.a. (zasada wyjaśnienia stanu faktycznego), art. 11 k.p.a. (zasada przekonywania, czyli wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy). Na podstawie art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zaś na podstawie art. 80 k.p.a. - ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zawarte w art. 7, art. 9, art. 11 i art. 77 § 1 k.p.a. zasady wyznaczają również granice postępowania przed organem drugiej instancji, którego istotą, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), jest ponowne rozpatrzenie sprawy w pełnym zakresie przez organ drugiej instancji. Kontrola instancyjna dokonywana przez ten organ obejmuje więc zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji, jak i ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Przy czym organ drugiej instancji nie może ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę, w tym również do rozstrzygnięcia zasadności argumentów podniesionych w zażaleniu. Zgodnie bowiem z treścią art. 138 k.p.a. organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, że ma on obowiązek rozpatrzeć wszystkie okoliczności sprawy i żądania strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu postanowienia. Brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancyjni stanowi naruszenie art. 107 § 3, ale i art. 15 i art. 138 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. Do takich naruszeń, poza naruszeniem przepis art. 153 p.p.s.a. doszło w niniejszej sprawie, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Poza bowiem przytoczeniem fragmentów uzasadniania do wyroku NSA, w sprawie niniejszej zabrakło pogłębionej analizy i przekonywującego wyjaśnienia przyczyn, dla których oceny stanu faktycznego w odniesieniu do regulacji wynikającej z art. 59a Prawa budowlanego, nie dokonać w toku postępowania odwoławczego. W ocenie Sądu, przeprowadzenie takiej oceny przez DWINB - w świetle ocen prawnych i wskazań co do dalszego postępowania - jest możliwe i zasadne. Raz jeszcze należy bowiem przypomnieć, że dokonana przez NSA wykładnia przepisów prawa materialnego dotyczy ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, których sąd kasacyjnych w żaden sposób nie zakwestionował. Również wskazania co do dalszego postępowania, będące konsekwencję oceny prawnej, w sposób jednoznaczny określają sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. NSA nie uchylił postanowienia organu odwoławczego w związku z potrzebą uzupełnienia dowodów. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło