II SA/Wr 662/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 1 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. S. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nadbudowy budynku mieszkalnego postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O., którą nakazano stronie skarżącej rozbiórkę nadbudowy budynku mieszkalnego położonego w W. nr [...]. W skardze A. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, ale także o wstrzymanie jej wykonania, ponieważ jej wykonanie rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący wskazał, że na skutek wykonania decyzji budynek pozostałby na zimę bez dachu, więc jego ściany szybko nasiąkną wodą. Rozpoczęcie robót przed zimą może skutkować katastrofą budowlaną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem sądu przez pojęcie "wykonania aktu administracyjnego" należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub przymusowy zaistnienia takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wykonalność dotyczy zatem aktów zobowiązujących, które ustalają dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (tak też np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt II FSK 136/09, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (zob. postanowienie NSA z dnia 13 maja 2010 r., II FSK 182/10, Orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej obecnie sprawie, zdaniem Sądu, argumentacja skarżącego zawarta w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania nie uzasadnia wstrzymania wykonania decyzji. Wskazywana okoliczność, że budynek na zimę pozostałby bez dachu nie jest trudnym do odwrócenia skutkiem wykonania zaskarżonej decyzji, a jedynie kwestią należytej organizacji robót budowlanych. Niezależnie od powyższego Sąd przyjął w realiach niniejszej sprawy, że ma obowiązek rozważyć z urzędu fakty przemawiające za uwzględnieniem lub odmową wstrzymania wykonania aktu lub czynności (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2015 r., sygn. akt II OZ 533/15 i cytowane tam orzecznictwo – Orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd ocenił bowiem, że wykonanie robót budowlanych polegających na rozbiórce nadbudowanej części budynku mieszkalnego można uznać za skutek trudny do odwrócenia. Wykonanie zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie, a później ewentualne uchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd, mogłoby doprowadzić do powstania znacznej szkody po stronie skarżącego, na co wskazują choćby powszechnie znane koszty wykonywania robót budowlanych. Sąd wziął też pod uwagę, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zdaje się być utrwalony już pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a to z tego powodu, że nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy. W razie uwzględnienia skargi skutki nieuzasadnionej rozbiórki dotkną właściciela obiektu, a ewentualnie udzielona mu ochrona okaże się iluzoryczna (por. postanowienie NSA z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt II OZ 785/12, i z dnia 5 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 1511/17). Wskazać przy tym jednak należy, że udzielenie ochrony tymczasowej na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie wiąże Sądu co do rozstrzygnięcia dotyczącego samej skargi. Wszelkie zarzuty wobec zaskarżonej decyzji będą bowiem podlegały ocenie Sądu dopiero na etapie merytorycznego rozpoznania skargi. Uwzględniając powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. należało postanowić jak w sentencji.