II SA/Wr 67/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Marta Pawłowska Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lipca 2023 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 6 grudnia 2022 r. Nr IF-O.7840.58.2021.GD w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przez B. K. (dalej strona, skarżąca), zastępowanej przez profesjonalnego pełnomocnika jest decyzja Wojewody Dolnośląskiego, (dalej - Wojewoda, organ II instancji) z dnia 6 grudnia 2022 r., nr IF-O.7840.58.2021.GD utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. W świetle przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych stan sprawy, w której zapadło kwestionowane rozstrzygnięcie, kształtował się następująco. W dniu 27 lipca 2020 r. A. P. wystąpił do Prezydenta Wrocławia z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego 3-kondygnacyjnego z podpiwniczeniem w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą techniczną przy, ul. [...] we W. na działce nr [...], AM-[...], obręb O. Organ I instancji wezwaniem z dnia 29 lipca 2020 r. zażądał od inwestora przedstawienia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy. Wnioskodawca przy piśmie z dnia 20 sierpnia 2020 r. przedłożył organowi decyzję o warunkach zabudowy z dnia 30 lipca 2019 r., nr 3448/2019. Pismem z dnia 3 września 2020 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania w sprawie. Pismem z dnia 14 października 2020 r. skarżąca przedstawiała swoje stanowisko w sprawie, wskazując na realne zagrożenie powodowane inwestycją dla jej budynku. W dniu 21 października 2020 r. organ I instancji wydał postanowienie nr 3168/2020, którym nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym poprzez przedłożenie ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego na działce nr [...] AM-[...] stwierdzającej jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania uwzględniającej oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku oraz rozwiązać kolizję istniejącej sieci elektroenergetycznej oraz sieci telekomunikacyjnej z projektowaną inwestycją. Stronie został wyznaczony termin wykonania nakazu do dnia 16 listopada 2020 r. Na żądanie inwestora organ postanowieniem z dnia 4 listopada 2020 r., nr 3323/2020 zmienił wyznaczony termin do dnia 28 grudnia 2020 r. W dniach 3 i 12 grudnia 2020 r. wnioskodawca uzupełnił dokumentację sprawy. W dniu 22 grudnia 2020 r. Prezydent Wrocławia wydał decyzję nr 5291/2020, którą na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz.148 ze zm.) zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego 3-kondygnacyjnego z podpiwniczeniem w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą techniczną przy, ul. [...] we W., oznaczenie geodezyjne: dz. nr [...], [...], obręb: O. W uzasadnieniu decyzji podano, że do wniosku dołączono dokumenty wymagane art. 33 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Wniosek o pozwolenie na budowę zawierał braki formalne, które zostały uzupełnione. Inwestor przedłożył uzupełniony projekt budowlany. Projektant odniósł się do uwag stron zamieszczając w projekcie budowlanym na stronie 27 "opinię o stanie konstrukcji w odniesieniu również do budynku sąsiedniego", wyjaśniając jednocześnie, że "zarzut o rzekomym zagrożeniu istniejącego budynku" jest w świetle przedstawionych w projekcie budowlanym rozwiązań konstrukcyjnych "niezasadny", ponieważ wykop zostanie zabezpieczony ścianką szczelną stalową, która ochroni skarpę wykopu sytuowanego w sąsiedztwie istniejącego obiektu budowlanego. Ścianka zostanie pozostawiona w gruncie po zamknięciu prac fundamentowych projektowanego budynku, zapewniając bezpieczeństwo budynku istniejącego na działce nr [...]. W decyzji zamieszczono także zapisy traktujące o zweryfikowaniu przedłożonej dokumentacji w świetle regulacji wynikających z art. 35 Prawa budowlanego, w tym wskazanych w uzasadnieniu decyzji dokumentów. W terminie prawem przewidzianym skarżąca oprotestowała przedmiotową decyzję odwołaniem. W instancyjnym środku zaskarżenia przedstawiono okoliczności wskazujące, zdaniem skarżącej, na nieprawidłowe zatwierdzenie projektu budowlanego. Na działkach nr [...] i nr [...] wykonano wykop pod budowę bliźniaka pod koniec lat 70 - tych, który został porzucony na wiele lat na skutek braku porozumienia pomiędzy ówczesnymi inwestorami. Wykop został wypełniony wodą gruntową wypływającą z rurek drenarskich jak również wodą opadową i powstał staw z typową roślinnością dla oczek wodnych tj. trzciny i tataraki. W okresie zimowym teren wykopu służył jako ślizgawka. Zgodnie z projektem na działkach miał powstać budynek o zabudowie bliźniaczej bez podpiwniczenia według typowego dla całej ulicy projektu. W związku z tym posadowienie i budowa fundamentów jak również konstrukcja budynku strony odwołującej się zlokalizowanego na działce nr [...] jest przystosowana jedynie do tego samego rodzaju budynku w zabudowie bliźniaczej tj. bez podpiwniczenia. Argumentowano także, że problematyczne jest wykonanie wykopu pod ławy fundamentowe ze względu na zagrożenie dla istniejącego budynku. Twierdzenia odwołania dotyczyły także konieczności przeprowadzenia badań dotyczących stopnia degradacji betonu oraz braku wpływu wykonania szczelnej ściany przy istniejącym budynku na jego bezpieczeństwo. Pośród argumentów odwołania wskazywano też na naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego i art. 35 tej ustawy. Poruszono też problem przekroczenia przez inwestora uprawnień właścicielskich, co wiązano ze stworzeniem zagrożenia dla budynku odwołującej się. W dniu 6 grudnia 2022 r. Wojewoda Dolnośląski wydał decyzję nr IF-O.7840.58.2021.GD, którą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, dalej – k.p.a.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Wrocławia. Po zrelacjonowaniu stanu sprawy organ II instancji dostrzegł wejście w życie ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471 z późn. zm.) i wynikającą z art. 25 tej ustawy konieczność zastosowania w sprawie przepisów dotychczasowych. Następnie, po wskazaniu wyznacznika w postaci art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane zawierającego zakres sprawdzeń koniecznych do dokonania przy udzieleniu pozwolenia na budowę, odnotowano zgodność przedłożonego projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy z dnia 30 lipca 2019 r., nr 3448/2019 wydanej przez Prezydenta Wrocławia. Nadto zdaniem organu przedłożona dokumentacja spełnia wymagania określone w zarówno w art. 32 ust. 4 jak też art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Odnosząc się do twierdzeń odwołania Wojewoda zaznaczył, że w projekcie budowalnym zamieszczono opinię o stanie konstrukcji w odniesieniu również do budynku sąsiedniego, w której wprost wskazano, że projekt chroni bezwzględnie istniejącą zabudowę działki sąsiedniej (działka nr [...]). Projekt budowlany zakłada, że właściwa linia ściany w części odziemnej będzie odsunięta na odległość bezpieczną i niezagrażającą istniejącemu budynkowi odwołującej. Dodatkowo, w celu zapewnienia bezpieczeństwa obszaru fundamentowania budynki zostaną odseparowane trwale ścianą szczelną. Zaprojektowana ściana szczelna, jak wskazano w projekcie budowlanym, chronić będzie skarpę wykopu, a po zamknięciu prac fundamentowych nowobudowanego budynku, zapewni bezpieczeństwo budynkowi odwołującej. Dalej organ wyjaśnił, iż w ramach badania zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi nie podlegają weryfikacji organu kwestie techniczne. Zgodnie z art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego projektant ma zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowalnymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności. Natomiast w myśl art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego projektant, a także sprawdzający, o którym mowa w ust. 2, do projektu budowlanego dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt budowlany został sporządzony przez projektanta, posiadającego stosowne uprawnienia budowlane, a odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu budowlanego ponoszą wyłącznie projektant oraz osoba sprawdzająca projekt (art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 4 Prawa budowlanego), natomiast organ nie ma uprawnień do merytorycznego badania projektu budowlanego, w tym oceny konkretnych rozwiązań projektowych w zakresie ich zgodności z zasadami wiedzy technicznej. Kolejno, organ odniósł się do zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, w myśl którego obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. W ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie doszło do jego naruszenia. W tym zakresie wskazał też, że w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, obowiązkiem organów administracji jest zbadanie, czy w wyniku realizacji inwestycji dojść może do naruszenia interesów osób trzecich, ale wyłącznie w zakresie ewentualnego naruszenia norm Prawa budowalnego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jeżeli decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Ochrona interesów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, nie może sięgać tak daleko, by uniemożliwiać inwestorowi realizację zamierzenia budowlanego, gdy jest ono zgodne z przepisami. Natomiast rozwiązania przyjęte w projekcie budowalnym, uwzględniają potrzebę zabezpieczenia prowadzonego wykopu w stosunku do budynku sąsiedniego, ale także warunki wodne i pozostałości melioracyjne (str. 25-27 projektu budowalnego), a sam projekt spełnia wymagania techniczno-budowlane, a także wymagania określone w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, tym samym w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie było podstaw do uznania naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Końcowo, uzasadniając niezasadność zarzutu naruszenia art. 147 Kodeksu cywilnego, Wojewoda uznał, że rozwiązania przyjęte w projekcie budowalnym polegające na rozeznaniu warunków gruntowo-wodnych oraz sposobu posadowienia fundamentów nowego budynku z wykorzystaniem ścianki szczelnej z brusów stalowych typu G62, która pozostanie jako element fundamentu w gruncie po wykonaniu fundamentu właściwego, zabezpieczając budynek posadowiony na działce nr [...], nie dają podstaw do twierdzenia o naruszeniu powyższego przepisu. Wykonanie robót ziemnych w taki sposób, że groziłoby nieruchomościom sąsiednim utratą oparcia jest naruszeniem prawa własności, a więc instytucją prawa cywilnego. Nie mogą więc w takim przypadku mieć zastosowania przepisy prawa administracyjnego, a odwołująca się w sytuacji ziszczenia się dyspozycji tego przepisu będzie mogła dochodzić ochrony swych praw na drodze postępowania cywilnego. Jeżeli wykonywane roboty budowlane powodują zagrożenie utraty oparcia innej nieruchomości, co powodowałoby naruszenie dóbr chronionych przepisami prawa cywilnego, to doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem w tym zakresie powinno nastąpić w drodze postępowania przed sądem powszechnym na podstawie odpowiednich przepisów. W skardze na powyższą decyzję ustanowiony przez skarżącą pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Żądania skargi oparto na następujących zarzutach: 1. Naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść decyzji, to jest: a) art. 6, art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. na skutek stwierdzenia, że dokumentacja projektowa przedłożona przez inwestora jest zgodna z przepisami prawa, w tym z decyzją o warunkach zabudowy, gdy tymczasem jest to stwierdzenie rażąco błędne i co najmniej przedwczesne, skoro inwestor nie wykonał obowiązków nałożonych na niego w postanowieniu z dnia 21 października 2020 r., to jest nie przedłożył do akt sprawy ekspertyzy technicznej o stanie obiektu istniejącego na działce nr [...], albowiem dołączona do akt "Opinia o stanie konstrukcji w odniesieniu również do budynku sąsiedniego" nie stanowi ekspertyzy technicznej, o jakiej mowa w postanowieniu z dnia 21 października 2020 r. b) art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a. na skutek bezzasadnego i co najmniej przedwczesnego zaakceptowania przez organ przedłożonej przez inwestora "Opinii o stanie konstrukcji w odniesieniu również do budynku sąsiedniego", skoro: - ekspertyza techniczna jest opracowaniem szczegółowym zawierającym stosowne wyliczenia, które powinny być przeprowadzone inwentaryzacją budynku na działce nr [...], a przedłożona opinia jest opracowaniem nie spełniającym wymogów ekspertyzy; - wykonanie "Opinii o stanie konstrukcji w odniesieniu również do budynku sąsiedniego" nie zostało poprzedzone inwentaryzacją budynku na działce nr [...], co powoduje, że po pierwsze dokument ten nie spełnia wymogu ekspertyzy, a ponadto, ustalenia "Opinii ..." są całkowicie dowolne i oderwane od rzeczywistego stanu budynku na działce nr [...]; - opracowanie "Opinii o stanie konstrukcji w odniesieniu również do budynku sąsiedniego" nie stanowi ekspertyzy technicznej tego budynku sąsiedniego (która została nakazana przez organ I instancji), które to okoliczności mają istotne znaczenie w sprawie, albowiem bez prawidłowo wykonanej ekspertyzy technicznej o stanie budynku na działce nr [...] nie można stwierdzić, że planowana inwestycja nie spowoduje trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącej, w tym uszkodzenia budynku na działce nr [...]. 2. Naruszenia prawa materialnego, to jest: a) art. 35 ust. 3 i 5 ustawy Prawo budowlane, na skutek wydania decyzji zatwierdzającej dokumentację projektową i udzielającą pozwolenia na budowę, gdy tymczasem inwestor nie wykonał postanowienia Prezydenta Miasta z dnia 21 października 2020 r., nr 3168/2020, albowiem nie dostarczył do organu ekspertyzy technicznej o stanie budynku istniejącgo na działce nr [...], ale inny dokument "Opinię o stanie konstrukcji w odniesieniu również do budynku sąsiedniego" (co jednak nie stanowi realizacji obowiązku sporządzenia ekspertyzy technicznej budynku na działce nr [...]) - co obligowało organ do odmowy zatwierdzenia dokumentacji projektowej i odmowy udzielenia pozwolenia na budowę; b) art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane poprzez zatwierdzenie dokumentacji projektowanej dla inwestycji, której realizacja budzi uzasadnione wątpliwości w kontekście zagrożeń dla interesu skarżącej (zagrożenia te dostrzegł także organ I instancji, skoro zobowiązał inwestora do przedłożenia ekspertyzy technicznej), bez wyjaśnienia tych wątpliwości poprzez przedłożenia przez inwestora odpowiedniej, zgodniej z treścią postanowienia z dnia 21 października 2020 r. ekspertyzy technicznej. W uzasadnieniu pisma procesowego decyzję określono jako błędną, gdyż zatwierdzenie dokumentacji projektowej było, w ocenie strony skarżącej, co najmniej przedwczesne, wobec niewykonania przez inwestora postanowienia z dnia 21 października 2020 r., nr 3168/2020. Postanowieniem tym zobowiązano inwestora do przedłożenia ekspertyzy technicznej o stanie obiektu istniejącego na działce nr [...], stwierdzającej jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniając oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku. Po wskazaniu na brak legalnej definicji pojęcia "ekspertyza techniczna" autor skargi odwołał się do powszechnego rozumienia tego pojęcia jako opracowania szczegółowego, o największym stopniu precyzji i najbardziej rozbudowanego spośród 4 rodzajów opracowań: oceny technicznej, opinii technicznej, orzeczenia technicznego i właśnie ekspertyzy technicznej. Dokonano też rozróżnienia ekspertyzy technicznej od opinii technicznej, która jest opracowaniem prostszym, mniej skomplikowanym, o mniejszym stopniu szczegółowości i z mniejszym zasobem danych wyjściowych. Posiłkowano się też definicjami przyjętymi w Statusie Rzeczoznawcy i Specjalisty Budowlanego P. zatwierdzonym przez Zarząd Główny P. w dniu 18 grudnia 2018 r. Zgodnie z załącznikiem nr 2 tego Statusu: Ekspertyza techniczna to opracowanie zawierające dokumentację i ocenę zjawisk, zdarzeń i procesów zachodzących w czasie realizacji lub użytkowania obiektu budowlanego, którego zadaniem jest określenie aktualnego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, po zaistnieniu okoliczności wywołujących powstanie przemieszczeń, zarysowań, pęknięć, nadmiernych ugięć, itp. Na ogół obejmuje ona inwentaryzację uszkodzeń elementów konstrukcyjnych i ogólnobudowlanych, badania podłoża gruntowego, badania kontrolne podstawowych materiałów konstrukcyjnych, badania mechaniczno-strukturalne wbudowanych materiałów. Zawiera także sprawdzającą analizę statyczną elementów i ustroju konstrukcyjnego, ocenę rozwiązań technologicznych w poszczególnych fazach realizacji obiektu, określa oraz podaje główne przyczyny uszkodzeń, proponuje zalecenia i wariantowe sposoby napraw oraz wzmocnień uszkodzonych elementów budynku i formułuje wnioski końcowe. Z kolei opinia techniczna to opracowanie dotyczące określonych rozwiązań projektowych, zdarzeń lub zjawisk z procesu projektowania, realizacji lub użytkowania. Może ona zawierać również osąd rozwiązań materiałowych, a także nakładów finansowych. Określa, analizuje i interpretuje stan projektowy, a w niektórych elementach odnosi się do stanu rzeczywistego obiektu budowlanego. Opracowanie to ma umożliwić sformułowanie wniosków stanowiących odpowiedź na postawione przez zamawiającego pytanie w kontekście dalszych zamierzeń w odniesieniu do opiniowanego obiektu. Do jej wykonania wykorzystuje się wiedzę powszechnie dostępną, lecz z pogłębioną analizą techniczno-ekonomiczną. Oznacza to, że opinie techniczne powinny być również opracowywane przez osoby posiadające uprawnienia budowlane lub specjalistyczne. Nadto w Statusie wskazano: ,,Istotnym rozgraniczeniem pomiędzy oceną i opinią techniczną a ekspertyzą techniczną jest to, że wykonywanie tych pierwszych opiera się na spodziewanym (projektowym) stanie elementów i konstrukcji, zaś tych drugich - na rzeczywistym stanie materiałowo-konstrukcyjnym analizowanego obiektu. Do wykonywania ekspertyz budowlanych wymagane jest specjalistyczne przygotowanie zawodowe oraz odpowiednia wiedza teoretyczna, w szczególności dotycząca zachowania się materiałów, elementów i konstrukcji w czasie oraz w stanach kry tycznych." Dostrzegając różnice między opracowaniami skarżąca jako niedopuszczalne określiła uznanie przez organy wykonania przez inwestora treści postanowienia z dnia 21 października 2020 r. Wedle niej przedłożona opinia nie jest ekspertyzą o stanie obiektu istniejącego na działce nr [...]. Ekspertyza wymagałaby m.in. dokonania inwentaryzacji budynku na działce nr [...], która w ogóle się nie odbyła. Opracowanie przedmiotowej ekspertyzy technicznej w sprawie było konieczne, bo planowany budynek ma znajdować się w bezpośrednim sąsiedztwie budynku skarżącej, w niewielkiej odległości, co rodzi silne oddziaływania między tymi budynkami. Co więcej, inwestor planuje realizację piwnicy, co wymaga z kolei dokonania głębokich wykopów. Może to mieć istotny negatywny wpływ na konstrukcję budynku na działce [...], a zbadanie wpływu nowej inwestycji na istniejący budynek wymagałoby zbadania stanu budynku na działce nr [...] (co nie nastąpiło). Chodzi o zweryfikowanie rzeczywistego wpływu nowej inwestycji na budynek istniejący, a nie dokonania hipotetycznych analiz. Tego oczekiwał organ nakładając na inwestora obowiązek w postanowieniu z dnia 21 października 2020 r. i tego wymaga interes skarżącej, chroniony na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Zwrócono także uwagę na wysoki poziom wód gruntowych oraz na to, że okoliczne budynki nie posiadają piwnic. Wobec niewykonania przez inwestora obowiązku z postanowienia organ zobowiązany był wydać decyzję odmowną na podstawie art. 35 ust. 5 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W udzielonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie uznając skargę za bezzasadną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ) - dalej: "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Wniesiona skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z: a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie: c) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego, 3a) dołączenie: a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, b) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10; 4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych na podstawie: a) kopii dokumentów, o których mowa w art. 34 ust. 3d pkt 1 - w przypadku uprawnień niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku uprawnień wpisanych do tego rejestru; 4a) przynależność projektanta i projektanta sprawdzającego do właściwej izby samorządu zawodowego na podstawie: a) zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 - w przypadku osób niewpisanych do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane, b) danych w centralnym rejestrze osób posiadających uprawnienia budowlane - w przypadku osób wpisanych do tego rejestru. Przepis art. 35 ust. 4 stanowi z kolei, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe oznacza, że wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę jest następstwem nie tylko złożenia wymaganych przez prawo dokumentów, ale też stwierdzenia przez organ, na ich podstawie, że zachodzą wynikające z prawa materialnego przesłanki do uwzględnienia wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Ponieważ postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę jest ściśle określone przepisami Prawa budowlanego, decyzja o pozwoleniu na budowę ma charakter związany, a nie uznaniowy. W razie spełnienia wskazanych w niej przesłanek, organ ma obowiązek wydać decyzję o pozwoleniu na budowę. Tak też uczyniły organy w tej sprawie. Wskazać należy, że zaskarżona decyzja dotyczy pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego 3-kondygnacyjnego z podpiwniczeniem w zabudowie bliźniaczej wraz z infrastrukturą techniczną. Istota sporu sprowadza się do prawidłowości oceny dokonanej przez organy przedłożonych przez inwestora dokumentów ze względu na wskazywane przez uczestniczkę postępowania zagrożenia dla jej budynku zlokalizowanego na nieruchomości sąsiedniej. Wskazane wyżej regulacje prawnomaterialne wyznaczają zakres kontroli prowadzonej przez organ administracyjny rozpoznający wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Akta administracyjne dowodzą, że skarżąca jeszcze na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego domagała się zweryfikowania zagrożenia planowaną inwestycją dla jej budynku. Organ administracyjny postanowieniem z dnia 21 października 2020 r., zmienionym co do terminu postanowieniem z dnia 4 listopada 2020 r. nałożył na inwestora obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym m.in. poprzez przedłożenie ekspertyzy technicznej stanu obiektu istniejącego na działce nr [...] AM-[...] stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania uwzględniającą oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku. Właśnie na kanwie tego nakazu, a zasadniczo sposobu jego realizacji, poczyniono zarzuty odwołania i skargi mające uzasadniać naruszenie prawa przy wydawaniu decyzji. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko organów odnośnie wykazania w przedłożonej dokumentacji należytego zabezpieczenia budynku skarżącej. W szczególności przypomnieć należy, że twierdzenia skarżącej wskazują na niemożliwość realizacji budynku zawierającego podpiwniczenie. Stanowisko to jest niezasadne. Jak podkreślił to Wojewoda Dolnośląski, decyzja organu I instancji jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy z dnia 30 lipca 2019 r., nr 3448/2019. Zatem na etapie udzielenia pozwolenia na budowę ten zakres zarzutów nie podlega badaniu. Rolą organu administracji architektoniczno-budowlanej jest wyłącznie stwierdzenie zgodności planowanego zamierzenia z decyzją o warunkach zabudowy, a spełnienie tego warunku zostało pozytywnie zweryfikowane. Dodatkowo w procesie inwestycyjnym znajduje zastosowanie tzw. zasada wolności zabudowy, która obejmuje zarówno sprawy samej zabudowy, jak i późniejszego użytkowania obiektu budowlanego. Wolność budowlana polega ponadto na nieutrudnianiu właścicielom nieruchomości sąsiednich takich samych działań w stosownie wybranym przez nich czasie. W celu oceny, czy nie zostały naruszone interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 Prawa budowlanego konieczne jest ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada warunkom techniczno-budowlanym i czy nie powoduje uciążliwości dla otoczenia. Właśnie stosując wskazaną zasadę i oceniając ewentualność naruszenia uzasadnionych interesów skarżącej na inwestora nałożono obowiązek usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w projekcie budowlanym w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Niewątpliwie Prezydent Wrocławia w kierowanym do inwestora postanowieniu z dnia 21 października 2020 r. nakazał przedłożenie ekspertyzy jako opracowania, które ma służyć stwierdzeniu stanu istniejącego budynku i stwierdzeniu jego bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającego oddziaływania wywołane wzniesieniem nowego budynku. Podążając za zarzutami skargi, w pierwszej kolejności należy potwierdzić możliwość złożenia opracowania przez autora projektu budowlanego. Z przedłożonych dokumentów wynika, iż autor opracowania posiada stosowne uprawnienia. Wynika to wprost z projektu budowlanego, w którym zamieszczono adekwatne wpisy, oświadczenia i kopie uprawnień. Nadto w tej materii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 lutego 2017 r., (sygn. akt II OSK 1252/15), podając, że ,,Dopuszczalne jest sporządzenie ekspertyzy, o której mowa w § 206 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanych, przez projektanta, który zaprojektował rozbudowę budynku, działającego na zlecenie inwestorów.", patrz - LEX nr 2277181. Ekspertyza techniczna została wskazana w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) w dziale dotyczącym bezpieczeństwa konstrukcji. Ekspertyza wykonywana na podstawie § 206 ust. 1 warunków technicznych powinna zatem dotyczyć oddziaływania projektowanego budynku na bezpieczeństwo konstrukcji budynku sąsiedniego, a nie wszelkich rodzajów oddziaływań związanych z usytuowaniem budynku w bezpośrednim sąsiedztwie budynku istniejącego. Względem podmiotu uprawnionego do sporządzenia ekspertyzy w omawianym rozporządzeniu brak przepisów wskazujących podmiot uprawniony do sporządzenia takiej ekspertyzy. Takich przepisów nie ma również w ustawie Prawo budowlane. Jednak w samej ustawie przewidziano możliwość nałożenia obowiązku przedłożenia ocen technicznych i ekspertyz, także nie wskazując autora takich dokumentów. Zauważyć jednak trzeba, że w ustawie Prawo budowlane zapisano, że samodzielne funkcje techniczne w budownictwie mogą wykonywać osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane (art. 12 ust. 1 i 2). Stąd można przyjąć, że oceny i ekspertyzy powinny być sporządzone przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. Zasada ta obejmuje również ekspertyzę sporządzoną na podstawie § 206 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W badanej sprawie nie istniały więc przeszkody do sporządzenia żądanego dokumentu przez projektanta. Skoro zatem opracowanie sporządził projektant otwartym pozostaje pytanie czy mógł on zamieścić odpowiedź w zakresie jaki zażądał organ I instancji postanowieniem w samym projekcie budowlanym, czy też niezbędne było wykonanie odrębnego dokumentu. Zdaniem składu orzekającego postanowienie zostało wydane w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, który służy usunięciu nieprawidłowości w projekcie budowlanym. Nie omieszkał tego wskazać w postanowieniu nr 3168/2020 Prezydent Wrocławia. Wobec tego dopuszczalne jawi się usunięcie nieprawidłowości poprzez uzupełnienie projektu budowlanego i zamieszczenie w nim stosownych informacji. Generalnie jednak wszelkie zarzuty skargi, dotyczące zarówno naruszenia prawa materialnego jak i norm prawa procesowego, swoje źródło mają w przedłożeniu przez inwestora opracowania nazwanego opinią, w sytuacji gdy postanowienie traktowało o ekspertyzie. Znamienne przy tym pozostaje, że autor skargi dostrzega brak w prawie polskim legalnej definicji pojęcia ,,ekspertyza techniczna". Podniesione zarzuty argumentuje się jednak zaczerpując nomenklaturę zamieszczoną w Statusie Rzeczoznawcy i Specjalisty Budowlanego P. Jako punkt wyjścia do wskazania powodów, dla których w ocenie Sądu zarzuty skargi w tym zakresie okazały się niezasadne należy podać, że wadliwość aktu administracyjnego wiąże się ściśle z naruszeniem konkretnej normy prawnej. Stąd też, aby istniała możliwość uznania, że nazywając przedłożone opracowanie opinią, w sytuacji gdy organ żądał ekspertyzy, i doszło z tej przyczyny do naruszenia prawa, należało by podać ustawową definicję ekspertyzy, której to brak. Dalej trzeba by też przyjąć, co jest założeniem z gruntu nieprawidłowym, że to nazwa dokumentu, a nie jego treść, stanowić będzie o realizacji obowiązku. Wreszcie - należało by traktować, że celem wydanego w toku postępowania postanowienia jest przedłożenie dokumentu o konkretnej nazwie, a nie udzielenie rzeczonym opracowaniem odpowiedzi na pojawiające się wątpliwości natury technicznej oraz usunięcie nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym. To ostatnie założenie dostatecznie wyjaśnia treść art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, gdzie mowa jest o usunięciu nieprawidłowości w projekcie budowlanym. Nie negując zatem próby zdefiniowania przez stronę skarżącą pojęcia ,,ekspertyza techniczna" należy wskazać, że posłużenie się opracowaniem czy Statusem stowarzyszenia i próba implikowania znajdującego się tam określenia służącego bardziej aspektom technicznym niż prawnym na grunt niniejszej sprawy, czy nawet traktowanie zamieszczonego tam określenia jako pojęcie prawne, pozostaje bez znaczenia dla oceny prawnej przedłożonego dokumentu. Jeżeli już mowa o wykonaniu postanowienia, bowiem i w tym zakresie strona redaguje zarzuty, nie można uniknąć przypomnienia, iż postanowienie dotyczy usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym. Zatem nieprawidłowość zostanie usunięta wówczas, gdy po pierwsze - wobec uzupełnienia projektu będzie możliwa jego ocena w zakresie jaki jest możliwy w toku postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę, a po wtóre – z oceny uzupełnionego projektu budowlanego będzie wynikać, że udzielenie pozwolenia na budowę nie będzie się wiązać z naruszeniem obowiązujących przepisów, w tym nie spowoduje naruszenia słusznego interesu osób trzecich. Należy zatem w tym miejscu przejść do samego uzupełnienia projektu budowlanego dokonanego przez inwestora. Prezydent Wrocławia zażądał w postanowieniu ekspertyzy stanu obiektu istniejącego na działce nr [...] stwierdzającej jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającej oddziaływania wywoływane wzniesieniem nowego budynku. W opinii, którą uzupełniono projekt podano, że ,,(...), projekt chroni bezwzględnie istniejącą zabudowę działki sąsiedniej. Projekt budowlany zakłada bowiem, że właściwa linia ściany w części odziemnej będzie odsunięta na odległość bezpieczną i niezagrażającą istniejącemu budynkowi odwołującej. Dodatkowo, w celu zapewnienia bezpieczeństwa obszaru fundamentowania budynki zostaną odseparowane trwale ścianą szczelną. Zaprojektowana ściana szczelna, jak wskazano w projekcie budowlanym, chronić będzie skarpę wykopu, a po zamknięciu prac fundamentowych nowobudowanego budynku, zapewni bezpieczeństwo budynkowi odwołującej". Treść opinii zdaniem organów obu instancji dała odpowiedź na wątpliwości strony odnośnie kompletności projektu budowlanego i możliwości jego zatwierdzenia ze względu na brak potwierdzenia zarzutów odwołania. Jednoznaczne stanowisko zawarte w przedłożonym opracowaniu pozwoliło organom na stwierdzenie, że projekt budowlany spełnia wymagania techniczno-budowlane i wymagania określone w art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego i brak było podstaw do uznania naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 wskazanej ustawy. Stanowisko organów należy uznać za trafne i znajdujące oparcie w materiale aktowym sprawy. Nie można bowiem, w świetle uzupełnionego projektu budowlanego potwierdzić, że doszło do naruszenia interesu prawnego skarżącej, gdyż wykazano brak dolegliwości ponad przeciętną miarę prowadzoną inwestycją na jej budynek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 lipca 2019 r., (sygn. akt VIII SA/Wa 351/19) zaprezentował tezę, że ,,(...), o naruszeniu interesu osób trzecich można mówić jedynie wtedy, gdy zostały naruszone w tym względzie konkretne przepisy. Ochrona interesów w procesie inwestycyjnym wynikająca z ww. przepisu nie może mieć bowiem charakteru absolutnego i prowadzić do sytuacji, w której to osoby trzecie, a nie inwestorzy - właściciele nieruchomości, na której mają powstać planowane inwestycje, decydować będą o dopuszczalności wybudowania obiektów budowlanych, miejscu posadowienia takich obiektów, rodzaju obiektu budowlanego i to nawet z naruszeniem ogólnego interesu społecznego (por. NSA w wyrokach z: 2 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 465/09, 11 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 451/10, 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OSK 2152/15, wyroki WSA: w Bydgoszczy z 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1401/17, w Gdańsku z 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 572/17, w Łodzi z 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 176/18, w Lublinie z 7 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 700/18, wszystkie publ. CBOSA)." - LEX nr 2740767. W niniejszej sprawie, choćby w świetle przytoczonego orzeczenia, nie można doszukać się naruszenia interesu skarżącej. Strona skarżąca poza zarzutem naruszenia art. 35 ust 3 i ust. 5 Prawa budowlanego czyni zarzuty procesowe, (naruszenie art. 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.), i wiąże je nie tylko z przedłożeniem opinii zamiast ekspertyzy ale też polemizuje z treścią opracowania, postawionymi w niej tezami, a nawet samą metodologią badań. W tym miejscu, uznając zarzuty skargi za nietrafne, należy wskazać na kilka okoliczności. Jak już zostało powiedziane, sporządzone opracowanie pozwoliło na uznanie projektu budowlanego za kompletny i wobec braku naruszeń prawa, zaakceptowanie przez organy planowanego zamierzenia. Samo opracowanie zostało sporządzone przez osobę posiadającą stosowane uprawnienia i stanowi ono element projektu budowlanego. Okoliczność ta powoduje swoiste ograniczenia zakresu kontroli samego projektu budowlanego, tym bardziej, że zarzuty skargi skonstruowane zostały znacznie szerzej, gdyż jej autor zarzuca sporządzenie dokumentacji projektowej niezgodnie z przepisami czy wskazuje na budzące się uzasadnione wątpliwości w kontekście zagrożeń dla interesu skarżącej. Otóż zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego ani organ administracji, ani tym bardziej sąd administracyjny nie bada zgodności złożonego projektu budowlanego z wymogami technicznymi i standardami sztuki budowlanej. Obowiązek takiego badania spoczywa na projektancie oraz osobie posiadającej uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, która została zobowiązana do sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego. Odpowiedzialność za ewentualne wady projektu, błędne obliczenia lub brak obliczeń, a także nieuwzględnienie określonych okoliczności faktycznych typu cechy gruntu lub wód gruntowych, ponosi projektant, a nie organ administracji. Przepis art. 35 Prawa budowlanego bowiem przewiduje ograniczony zakres badania projektu budowlanego przez organy nadzoru budowlanego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 2089/18, LEX nr 3022072, a także z dnia 13 lipca 2021 r., sygn. akt II OSK 2993/18, LEX nr 3197802). W tym stanie rzeczy, skoro organy administracyjne, a obecnie Sąd, nie mają możliwość ingerowania w kształt projektu i zamierzenia inwestycyjnego, z tego powodu, że co do zasady za przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania projektowe i architektoniczne odpowiada projektant, nie sposób zgodzić się z zarzutami skargi. Pamiętać należy i o tym, że co do zasady za przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązania projektowe i architektoniczne odpowiada projektant. Zaś sam projekt budowlany stanowi dokument sporządzany przez osoby posiadające fachową wiedzę, stąd jest swego rodzaju dokumentem eksperckim, który winien być przy tym spójny, logiczny, zaś przedstawiony w nim tok rozumowania oraz rozwiązania nie powinny budzić wątpliwości. Organy mają więc ograniczoną możliwość ingerowania w kształt projektu i zamierzenia inwestycyjnego, co zresztą okazuje się słuszne, gdyż szersza niż ma to miejsce możliwość ingerencji organu w swobodę pozostawioną inwestorowi sprowadzała by się do weryfikacji materialnych czy technicznych rozwiązań zawartych w projekcie budowlanym, a to w konsekwencji prowadziło by do wypaczenia roli organu w procesie inwestycyjnym. Wobec wyżej powiedzianego przyjąć trzeba, że na gruncie niniejszej sprawy organ I instancji dokonał prawidłowej weryfikacji wniosku inwestora oraz załączonych do niego dokumentów, dodatkowo uzupełnionych w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Materiał dowodowy został zebrany w sposób rzetelny i skrupulatny oraz był kompletny i wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia, a jego spójna, logiczna i kompleksowa ocena dokonana przez organ II instancji nie naruszyła granic swobodnej oceny dowodów i skład orzekający w niniejszej sprawie ją podziela. Treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji świadczy o wypełnieniu przez organ II instancji obowiązków wynikających z obowiązujących przepisów prawa. W tym stanie sprawy zarzuty skargi dotyczące naruszeń przepisów postępowania i prawa materialnego nie znajdują potwierdzenia. Nadto, nie zaistniały wątpliwości, które można rozstrzygnąć na korzyść skarżącej, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, bowiem organ II instancji w sposób wszechstronny i przekonywujący przedstawił argumentację na poparcie swojego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.