II SA/Wr 682/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-05-29
Skład orzekający: Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy ze względu na jego udział w wydaniu innego wyroku, który strona uznała za niekorzystny i naruszający jej prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o wyłączenie sędziego, uznając, że udział sędziego w wydaniu innego wyroku, nawet jeśli był on niekorzystny dla strony, nie stanowi podstawy do wyłączenia, jeśli sprawy są różne, dotyczą innych nieruchomości i przepisów prawa materialnego. Nie jest również wystarczająca sama podejrzliwość strony lub subiektywne przekonanie o naruszeniu prawa procesowego przez sędziego w innych postępowaniach.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o wyłączenie sędzi WSA Olgi Białek od rozpoznania sprawy dotyczącej ustalenia warunków zabudowy. Jako podstawę wniosku wskazał, że sędzia Olga Białek orzekała w innej sprawie (sygn. akt II SA/Wr 727/16), w której uznała skarżącego za stronę nieposiadającą przymiotu strony, co zdaniem skarżącego naruszało przepisy p.p.s.a. i było sprzeczne z wcześniejszymi orzeczeniami sądów. Skarżący argumentował, że udział tej sędzi w obecnej sprawie budzi wątpliwości co do jej bezstronności.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego WSA Olgi Białek od rozpoznania niniejszej sprawy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca) Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 29 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku usługowego z przebudową oraz nadbudową o jedną kondygnację mieszkalną postanawia: oddalić wniosek skarżącego o wyłączenie sędzi WSA Olgi Białek od rozpoznania niniejszej sprawy.
Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w dniu 9 maja 2017 r. skarżący J. K. wniósł o wyłączenie sędzi WSA Olgi Białek od rozpoznania niniejszej sprawy. Następnie – zgodnie z zarządzeniem Sądu – skarżący w piśmie nadanym przez pocztę w dniu 16 maja 2017 r. uzasadnił złożony wniosek, wskazując, że od 1997 r. do dnia 14 lutego 2017 r., tj. przez okres 20 lat prowadzi 50 spraw - wcześniej w NSA oz. we Wrocławiu, a po reformie w WSA we Wrocławiu. Od dnia 30 sierpnia 1996 r. skarżący ma przyznany przez Wojewodę oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. przymiot strony w postępowaniach dotyczących decyzji lokalizacyjnych i decyzji budowlanych miejscowych organów wydawanych na rzecz inwestora. Legitymacja skarżącego wynika również z decyzji SKO we W. z dnia [...] r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy.
Następnie skarżący wskazał, że w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 727/16 orzekała sędzia WSA Olga Białek i uznała, że skarżący nie ma przymiotu strony, czym naruszyła przepis art. 11 p.p.s.a. i przepis art. 153 p.p.s.a. gdyż nie uznano wyroku Sądu Rejonowego w O. Wydział [...] z dnia [...] r., sygn. akt. [...] i z dnia [...] r., sygn. akt [...], a także wyroków WSA we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2000 r., II SA/Wr 917/98, z dnia 15 listopada 2007 r., II SA/Wr 152/07, z dnia 28 kwietnia 2011 r., II SA/Wr 432/10, z dnia 9 maja 2012 r., II SA/Wr 512/11, z dnia 30 kwietnia 2014 r., II SA/Wr 799/12, z dnia 29 maja 2014 r., II SA/Wr 412/13, z dnia 16 lutego 2016 r., II SAB/Wr 52/15, z dnia 25 października 2016 r., II SAB/Wr 12/16 i z dnia 15 listopada 2016 r., II SA/Wr 11/16.
Dalej skarżący przedstawił argument, że udział sędzi WSA Olgi Białek w orzekaniu w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 682/15 budzi wątpliwości co do jej bezstronności. Jest to przesłanka, która umożliwia wyłączenie sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. Skarżący stwierdził, że bezstronność łączy się z obiektywizmem. Oznacza ona brak uprzedzeń, a bezstronnym jest ten, kto kieruje się obiektywizmem, czyli nie jest stronniczy. Pojęcie to odnosi się zarówno do stosunku sędziego do stron, jak i do przedmiotu sprawy.
Następnie w dniu 23 maja 2017 r. do akt niniejszej sprawy wpłynęło pismo sędzi WSA Olgi Białek, w którym oświadczyła, że w tej sprawie nie zachodzą w stosunku do niej okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności (art. 19 ww. ustawy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Zgodnie z przepisem art. 20 § 1 i § 2 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia.
Niezależnie od powyższego, na mocy art. 18 § 1 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.
Sąd w składzie rozpoznającym wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego od rozpoznania niniejszej sprawy stwierdził, że przyczyny wyłączenia sędziego skarżący upatruje w tym, że sędzia WSA Olga Białek brała udział w wydaniu wyroku z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 727/16. Sądowi z urzędu jest wiadome, że wyrok ten (oddalający skargę) zapadł w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy – we wznowionym postępowaniu – uchylenia decyzji Starosty O. z dnia [...] r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej W. S. pozwolenia na rozbudowę pawilonu handlowego o część usługową i mieszkaniową wraz z wykonaniem wewnętrznej linii zasilania, przyłącza wodociągowego, rozbudowy wewnętrznej instalacji gazowej, przełożenia dwóch przyłączy wodociągowych oraz chodników w J. na działce nr [...]. Wyrok ten nie jest prawomocny, bowiem skarżący wniósł od niego skargę kasacyjną.
Tymczasem niniejsza sprawa dotyczy skargi J. K. na decyzję utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza J. z dnia [...] r. nr [...], ustalającą, na rzecz M. K. warunki zabudowy dla inwestycji obejmującej rozbudowę budynku usługowego z przebudową oraz nadbudową o jedną kondygnację mieszkalną, przewidzianej do realizacji na działkach nr [...] i nr [...], położonych przy ul. J. w J. , [...].
Z porównania przedmiotów obu spraw wynika bezsprzecznie, że dotyczą one innych spraw administracyjnych, prowadzonych w oparciu o różne przepisy prawa materialnego i w stosunku do innych nieruchomości. Ponadto trzeba podkreślić, że niedopuszczalne byłoby wyłączenie sędziego tylko z tej przyczyny, że w innych sprawach w danym sądzie wydawał wyroki czy postanowienia, które w mniemaniu wnioskodawcy są dla niego niekorzystne. Również to, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, czy wydaje odmienne z jej oczekiwaniami rozstrzygnięcia, nie stanowi podstawy wyłączenia sędziego i taka sytuacja nie może być oceniana, jako okoliczność mogąca wywołać wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Nadto w ocenie Sądu uwzględnienia wniosku nie uzasadnia również subiektywne przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadził inne postępowanie z uchybieniem prawa procesowego. Rozpoznając niniejszy wniosek Sąd nie badał prawidłowości podejmowanych przez inne składy orzekające czynności procesowych w innych postępowaniach. Sąd badając wniosek o wyłączenie sędziego nie jest przy tym właściwy do polemizowania z gołosłownymi opiniami skarżącego, ale zadaniem Sądu jest wyłącznie ocena, czy obiektywnie zachodzi w sprawie którakolwiek z okoliczności wymienionych w art. 18 lub art. 19 p.p.s.a. Okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić oraz być uzasadniona, co się wiąże z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji. Jak podkreśla się w literaturze prawniczej, nie jest również wystarczająca sama podejrzliwość strony, bądź utrata wiary w bezstronność sędziego (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski /red./, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, komentarz do art. 20, Legalis).
Ponadto Sąd wziął pod uwagę, że sędzia, której wyłączenia zażądano, złożyła na piśmie oświadczenie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Wspomnieć należy więc, że w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, który Sąd w niniejszej sprawie aprobująco przyjmuje, iż "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia" (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Wobec tego brak jest podstaw, by negować złożone przez sędzię w niniejszej sprawie oświadczenie, tym bardziej, że – jak to już wykazano – zarzuty wnioskodawcy nie były poparte przekonującą argumentacją istotną w sprawie. Trzeba też powiedzieć, że wyłączenie sędziego, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., ma zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 22 lutego 2008 r., II FZ 60/08, opubl. ONSAiWSA z 2008 r. Nr 6, poz. 97).
Reasumując, Sąd analizując wniosek skarżącego doszedł do przekonania, że po pierwsze wnioskodawca nie wskazał, ani nie uprawdopodobnił, że zachodzi którakolwiek z przesłanek wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Ponadto podniesione we wniosku argumenty w żaden sposób nie uprawdopodobniają również, iż można mówić o okoliczności tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędzi objętej wnioskiem w rozpoznawanej sprawie (art. 19 p.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy wniosek jako bezzasadny podlegał oddaleniu, o czym na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło