II SA/Wr 701/19

WyrokWSA we Wrocławiu2019-12-17

Skład orzekający: Gabriel Węgrzyn, Władysław Kulon, Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo uznał, że wykonanie antresoli na poddaszu stanowi istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego, skutkujące wniesieniem sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nadzoru budowlanego wadliwie zakwalifikowały wykonane prace jako istotne odstąpienie od projektu budowlanego. Organy nie wykazały w sposób przekonujący, że projekt przewidywał strych nieużytkowy, a następnie został on zmieniony na użytkowy. Ponadto, organy nie rozważyły wystarczająco definicji antresoli i nie odniosły się do argumentacji strony skarżącej w tym zakresie, a także pominęły istotne dowody.
Stan faktyczny
Inwestor złożył zawiadomienie o zakończeniu rozbudowy domu jednorodzinnego o poddasze użytkowe. Organ I instancji wniósł sprzeciw, uznając, że wykonano dodatkową kondygnację mieszkalną zamiast projektowanego strychu nieużytkowego oraz trzeci lokal mieszkalny, co zmienia kwalifikację budynku. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Strona skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że wykonano antresolę, a nie dodatkową kondygnację, i nie zmieniono sposobu użytkowania obiektu.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Ewa Trojan po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi D. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] z dnia [...] września 2019 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania nadbudowy budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 997 zł (słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...].05.2019 r. do PINB [...] wpłynęło zawiadomienie o zakończeniu rozbudowy domu jednorodzinnego o poddasze użytkowe przy ul. [...][...] we [...] (dz. nr [...],[...], obręb [...]). Przedmiotowa inwestycja została zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z [...].03.2005 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, zmienionej decyzją z [...].09.2006 r., nr [...] w części dotyczącej wykonania ogrzewania gazowego. Po przeanalizowaniu przedłożonej przez inwestora dokumentacji organ I instancji stwierdził, że w toku prac odstąpiono od warunków określonych w decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, w zakresie: charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: liczby kondygnacji obiektu budowlanego (wykonanie dodatkowej kondygnacji mieszkalnej budynku, z wydzielonymi pomieszczeniami, zamiast projektowanego strychu nieużytkowego); wykonania trzeciego lokalu mieszkalnego w budynku kategorii I - budynku mieszkalnym jednorodzinnym, co zmienia jego kwalifikację na budynek wielorodzinny (zaprojektowano jedynie powiększenie mieszkania na I piętrze w budynku jednorodzinnym). Mając na uwadze powyższe, PINB decyzją z [...].05.2019 r., nr [...] wniósł sprzeciw dla zawiadomienia o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania nadbudowy opisanego budynku. W odwołania od tej decyzji pełnomocnik inwestora wskazał, że w trakcie realizacji nadbudowy zmieniono wejście na pierwotny strych tworząc antresolę. W wyniku takiej zmiany, strych stał się antresolą kondygnacji, znajdującej się bezpośrednio pod nim. Nie powstała zatem dodatkowa kondygnacja mieszkalna ale antresola, która odpowiada definicji zawartej w § 3 pkt 19 warunków technicznych jakim mają odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Według autora odwołania nie uległa zmianie projektowana i zatwierdzona pozwoleniem budowlanym kubatura. Nie zgodził się również z uznaniem przez organ, że doszło do wykonania trzeciego lokalu mieszkalnego i związanych z tym konsekwencji w postaci konieczności zakwalifikowania obiektu jako wielorodzinnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z [...].09.2019 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...].05.2019 r. Podniósł, że w związku z tym, że pozwolenie na budowę na podstawie, którego realizowane były roboty budowlane, zostało wydane [...].03.2005 r., to w sprawie ma zastosowanie art. 36a ust. 5 pkt 2 i 4 u.p.b. w ówczesnym brzmieniu. Zgodnie z tym przepisem: istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie: charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego (pkt 2), zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (pkt 4). Dalej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z definicją określoną w § 3 pkt 16 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie: "kondygnacja" to pozioma część budynku, zawarta pomiędzy powierzchnią posadzki na stropie lub najwyżej położonej warstwy podłogowej na gruncie a powierzchnią posadzki na stropie lub warstwy osłaniającej izolację cieplną stropu, znajdującego się nad tą częścią budynku, przy czym za kondygnację uważa się także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz poziomą część budynku stanowiącą przestrzeń na urządzenia techniczne, mającą średnią wysokość w świetle większą niż 2 m; za kondygnację nie uznaje się nadbudówek ponad dachem, takich jak maszynownia dźwigu, centrala wentylacyjna, centrala klimatyzacyjna, obudowa wyjścia z klatki schodowej, kotłownia lub inne pomieszczenia techniczne. Z treści przytoczonej wyżej definicji wynika, że odrębną kondygnację stanowi poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi oraz pozioma część budynku stanowiącą przestrzeń na urządzenia techniczne, mająca średnią wysokość w świetle większą niż 2 m. DWINB zauważył, że nie są to kryteria, które muszą być spełnione łącznie, aby można było uznać część budynku za kondygnację. Pierwszy z tych warunków odnosi się bezpośrednio do poddasza (poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi), druga zaś - do części budynku, która może stanowić poddasze, ale niekoniecznie (pozioma część budynku stanowiąca przestrzeń na urządzenia techniczne, mająca średnią wysokość w świetle większą niż 2 m). Z akt sprawy wynika natomiast, że projektowane poddasze nieużytkowe stanowi dodatkową kondygnację, ponieważ znajdują się tam pomieszczenia, które są przeznaczone na pobyt ludzi. Z dokumentacji powykonawczej wynika także, że nie jest to część budynku, którą można by uznać za antresolę, jak podnosi pełnomocnik skarżącego w odwołaniu, ponieważ wykonana została dodatkowa kondygnacja z wydzielonymi pomieszczeniami (odstępstwo w zakresie charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: liczby kondygnacji obiektu budowlanego), a co za tym idzie zmienił się zamierzony sposób użytkowania z projektowanego strychu nieużytkowego na użytkowe (odstępstwo w zakresie zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części). Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest/było natomiast dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej, której inwestor we wskazanym wyżej zakresie nie przedłożył. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się D. W. (dalej także jako: "skarżący"), który pismem z [...].10.2019 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Organowi odwoławczemu zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego: - art 107 § 1 pkt 6 i art. 107 § 3 w związku z art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. poprzez wyrażenie oceny, że nie wybudowano antresoli, lecz dodatkową kondygnacją bez jakiegokolwiek uzasadnienia oraz odniesienia się do stanowiska podniesionego przez skarżącego w odwołaniu za pośrednictwem architekta z uprawnieniami do projektowania, a także poprzez niejasne stwierdzenie dlaczego wniesienie sprzeciwu przez PINB było zasadne i które zarzuty tego organu podzielił DWINB; - art. 75 § 1 i art. 85 § 1 w związku z art. 77 § 1, art. 7, art. 7a, art. 81 i art. 81a k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodów służących wyjaśnieniu prawdy materialnej, w tym brak przeprowadzenia dowodu z oględzin, umożliwiającego wyjaśnienie stanu faktycznego - formy kształtu, konstrukcji zabudowy, sposobu wydzielania od wnętrza kondygnacji - do którego to dowodu strona mogłaby się odnieść w trybie art. 81 k.p.a., a w przypadku nadal utrzymujących się wątpliwości co do treści normy prawnej lub stanu faktycznego możliwe byłoby rozstrzygnięcie tych wątpliwości na korzyść strony. Ponadto autor skargi sformułował zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, tj.: -art. 19 k.p.a. w zw. z art. 16 k.p.a. i art. 54 u.p.b. w ten sposób, że organ, wbrew swojej właściwości rzeczowej i funkcjonalnej, a także powierzonej mu funkcji wyłącznie nadzorczej, zakwestionował treść i warunki prawomocnej decyzji organu administracji architektoniczno-budowlanej o pozwoleniu na budowę, z której to decyzji i zatwierdzonego nią projektu wynikało wybudowanie rozwiązania, które ostatecznie wykonano, w tym wybudowanie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, kuchni i łazienki w dodatkowej przestrzeni położonej na nadbudowanej kondygnacji poddasza; - poprzez błędne zastosowanie § 3 pkt 16 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 36a ust. 5 pkt 2 u.p.b. poprzez błędne przyjęcie, że wbrew zatwierdzonemu projektowi budowlanemu wykonano w nadbudowie budynku mieszkalnego dodatkową kondygnację, a nie że wykonano antresolę i że zmieniono sposób użytkowania poddasza, a zatem że doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, co skutkowało przyjęciem przez organ, że sprzeciw PINB był zasadny; Podnosząc takie zarzuty skargi jej autor wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Ponadto zwrócił się o przeprowadzenie dowodu ze zdjęć wnętrza nadbudowy, w tym antresoli, a także protokołu kontroli z [...].08.2019 r. na okoliczność treści protokołu, przeznaczenia i sposobu wykorzystania antresoli, sposobu wydzielenia części dobudowanej kondygnacji antresoli, jej konstrukcji, otwarcia do wnętrza pomieszczenia (kondygnacji), z której została wydzielona i braku przegrody budowlanej w tym miejscu. Uzasadnienie skargi zawiera obszerną argumentację na poparcie stawianych zarzutów z powołaniem się również na orzecznictwo sądów administracyjnych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedstawienie powodów uwzględnienia skargi wymaga poczynienia kilku uwag natury porządkującej, odnoszących się do charakteru postępowania administracyjnego, w którym organ I instancji wydał decyzję o sprzeciwie, a które to rozstrzygnięcie utrzymał w mocy organ odwoławczy. Przyjdzie zatem zwrócić uwagę na specyfikę postępowania zainicjowanego sprzeciwem organu nadzoru budowlanego stopnia powiatowego. Wydanie przez ten organ na podstawie art. 54 ust. 1 u.p.b. decyzji o sprzeciwie wobec zawiadomienia inwestora o zakończeniu budowy i zamiarze przystąpienia do użytkowania, nie jest poprzedzone postępowaniem jurysdykcyjnym, albowiem organ opiera się tylko na materiale dokumentacyjnym dostarczonym przez stronę wraz ze zgłoszeniem. Nie przeprowadza wówczas żadnych czynności dowodowych, poza ewentualnym nałożeniem obowiązku uzupełniania brakujących dokumentów na podstawie art. 57 ust. 4 u.p.b. W pełnym zakresie przepisy k.p.a. mają zastosowanie dopiero od wydania decyzji o sprzeciwie. Taką decyzję organ wydaje w postępowaniu administracyjnym wszczętym z urzędu, gdy ustali zaistnienie ustawowych przesłanek do wniesienia sprzeciwu. Z powyższego wynika, że dopiero wniesienie odwołania od decyzji o sprzeciwie, uruchamia postępowanie administracyjne podlegające pełnym regułom k.p.a. Postępowanie odwoławcze powinno być zatem poprzedzone przeprowadzeniem wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, spełniającego rygory przewidziane w szczególności w art. 7, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 79a, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. DWINB nie zachował tak wyznaczonych wymogów procesowych. Organ nadzoru budowlanego przyjmując zawiadomienie o zakończeniu budowy zobligowany jest zbadać, czy zakończona inwestycja została wybudowana zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę. Przepisy u.p.b. nie określają expressis verbis przesłanek wniesienia sprzeciwu przez organ. Do takich przyczyn, uzasadniających jego wniesienie, zaakceptowanych w orzecznictwie zalicza się m.in. ustalenie przez organ, że nastąpiło istotne odstąpienie przez inwestora od projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (por. wyrok NSA z 21.11. 2007 r., II OSK 1535/06, wyrok WSA w Gdańsku z 20.05.2009 r., II SA/Gd 104/09). Jeżeli zatem inwestor istotnie odstępuje od warunków pozwolenia na budowę to nie może skutecznie złożyć zawiadomienia o zakończeniu budowy na podstawie art. 54 u.p.b. Według organu I instancji taki też przypadek zaistniał w niniejszej sprawie. Analizując dokumenty przedłożone wraz z zawiadomieniem stwierdził, że zakresie spornej inwestycji wprowadzono istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego, które polegały na: 1) zmianie charakterystycznego parametru obiektu – liczby kondygnacji – poprzez wykonanie dodatkowej kondygnacji mieszkalnej budynku z wydzielonymi pomieszczeniami (zamiast projektowanego strychu nieużytkowego); 2) wykonaniu trzeciego lokalu mieszkalnego w budynku kategorii I – budynku mieszkalnego jednorodzinnego, co zmienia jego klasyfikację na budynek wielorodzinny (zaprojektowano jedynie powiększenie mieszkania na I piętrze w budynku jednorodzinnym); 3) zmianie zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (z projektowanego strychu nieużytkowego na użytkowe). Podzielając taką kwalifikację prawną DWINB stwierdził, że projektowane poddasze nieużytkowe stanowi dodatkową kondygnację, ponieważ znajdują się tam pomieszczania, które są przeznaczone na pobyt ludzi (zgodnie z § 3 pkt 16 rozporządzenia za kondygnację uważa się także poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi). Odnosząc się do twierdzeń zawartych w odwołaniu, DWINB wykluczył możliwość uznania tej części budynku za antresolę. Wykonanie dodatkowej kondygnacji z wydzielonymi pomieszczeniami na pobyt ludzi, stanowi odstępstwo w zakresie charakterystycznego parametru obiektu budowlanego – liczby kondygnacji obiektu, a co za tym idzie, zmienił się zamierzony sposób użytkowania z projektowanego strychu nieużytkowego na użytkowe (odstępstwo w zakresie zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części). Zmiana zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (z projektowanego poddasza nieużytkowego na użytkowe) również stanowi istotne odstąpienie od projektu budowlanego i warunków pozwolenia na budowę. W świetle przedstawionych powodów wniesienia sprzeciwu podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie nabiera szczegółowe ustalenie, czy objęta wnioskiem inwestora część budynku stanowi kondygnację według definicji określonej w § 3 pkt 16 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czy też antresolę, której powierzchni nie zalicza się do kondygnacji. W ocenie Sądu uznać należy przede wszystkim za wadliwe lakoniczne przyjęcie przez organ odwoławczy, że ta część budynku nie wypełnia definicji antresoli zawartej w § 3 pkt 19 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Bez odniesienia się do przedstawionej przez stronę argumentacji, którą wywiedziono z definicji antresoli, organ odwoławczy ograniczył się jedynie do przedstawienia i umotywowania własnego stanowiska na temat kwalifikacji zrealizowanych robót jako dodatkowej kondygnacji w rozumieniu § 3 pkt 16 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wyrażając takie stanowisko organ powołał się na dokumentację powykonawczą. Brak jest jednak w tym zakresie pogłębionej analizy nie tylko przyjętych rozwiązań projektowych ale także treści obu wchodzących w rachubę przepisów rozporządzenia. A przecież zgodnie z legalną definicją, przez antresolę rozumie się górną część kondygnacji lub pomieszczenia znajdującego się nad przedzielającym je stropem pośrednim o powierzchni mniejszej od powierzchni tej kondygnacji lub pomieszczenia, nie zamkniętą przegrodami budowlanymi od strony wnętrza, z którego jest wydzielona. Z definicji tej wynika, że antresola to po prostu półpiętro. Nie stanowi ona osobnej kondygnacji, ponieważ jest górną częścią kondygnacji lub pomieszczenia mieszkalnego wydzieloną z jednej przestrzeni. Jest to zatem jedno pomieszczenie lub w przypadku antresoli kondygnacji – jednak kondygnacja. W przypadku antresoli powierzchnia jej wydzielania w swoim obrysie nie może być większa od powierzchni pomieszczenia z którego jest wydzielona. Po drugie, musi się ona znajdować nad przedzielającym je stropem pośrednim. Przeszkodą w zachowaniu prawnego charakteru antresoli nie jest przy tym wprowadzenie wewnętrznego podziału tej części budynku przegrodami ściennymi (np. w celu wydzielenia WC), jeżeli nadal jej znaczna część nie jest takimi przegrodami zamknięta. Powyższych kwestii organ odwoławczy nie analizował. Nie ocenił pod tym kątem przedłożonej wraz ze zgłoszeniem dokumentacji projektowej. W tym miejscu natomiast należy zwrócić uwagę na kolejne wątpliwości. Organy przyjęły, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją z [...].03.2005 r. przewidywał powstanie strychu nieużytkowego (tak organ I instancji), czy też poddasza nieużytkowego (według organu odwoławczego). A skoro tak, to doszło do odstępstwa w zakresie zamierzonego sposobu użytkowania z projektowanego strychu nieużytkowego na użytkowy. Konfrontując taką ocenę z treścią zatwierdzonego projektu budowlanego należy zauważyć, że zgodnie z projektem budowlanym – tytuł opracowania: Rozbudowa domu rodzinnego o poddasze użytkowe, sporządzonym przez dr. inż. arch. S. B., w przestrzeni dobudowanego poddasza zaprojektowano powiększenie mieszkania na I piętrze o dwa pokoje, łazienkę z WC, kuchnię oraz strych. Wszystkie wymienione pomieszczenia zaprojektowano doświetlić światłem naturalnym. Tematem opracowania zatwierdzonego decyzją z [...].03.2005 r. była więc rozbudowa domu jednorodzinnego o poddasze użytkowe. W ramach tej rozbudowy przewidziano pomieszczenie określone "strychem" o pow. 42,5 m. W żadnej części dokumentacji projektowej jego autor nie posługuje się natomiast terminem "strych nieużytkowy", czy też "poddasze nieużytkowe". Na projekcie architektoniczno-budowlanym rzut strychu znajduje się na rys. A7. W metryce do tego rysunku - w tytule mowa jest o poddaszu użytkowym. Z kolei z dokumentacji powykonawczej – rozbudowy domu jednorodzinnego o poddasze użytkowe (rys. A7), wynika, że na strychu zrealizowano łazienkę, antresolę gospodarczą (strych), garderobę w przestrzeni nad schodami. Zważyć w końcu należy na ustalenia kontroli, którą przeprowadził PINB [...] w odrębnym postępowaniu w sprawie robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...][...] we [...]. W trakcie kontroli z [...].08.2019 r. (o której wiedzę posiadał DWINB z pisma skarżącego z [...].07.2019 r., a więc jeszcze przed wydaniem decyzji z [...].09.2019 r.), ustalono, że na strychu znajduje się pomieszczenie WC. Stwierdzono również, że pozostała część strychu przeznaczona jest na cele gospodarcze. W świetle powyższego nasuwają się istotne wątpliwości dotyczące przyjęcia przez organ, że objętą zgaszeniem inwestycję zrealizowano z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Przede wszystkim niczym nieuzasadnione jest przyjęcie przez organy, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją z [...].03.2005r. przewidywała powstanie strychu nieużytkowego, czy też poddasza nieużytkowego. Zwrócić przy tym należy uwagę, że przepisy ustawy Prawo budowalne, ani też przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie zawierają definicji strychu. Zgodnie z definicją słownikową strych jest przestrzenią nad najwyższym stropem lub sklepieniem, pod pokryciem dachowym, jako najwyższa kondygnacja budynku, poddasze, zaś w języku potocznym oznacza pomieszczenie o przeznaczaniu gospodarczym. W rozumieniu powołanego rozporządzenia, strych może być pomieszczeniem gospodarczym - § 3 pkt 13, jeżeli znajduje się poza mieszkaniem, a służy do przechowywania przedmiotów, produktów żywnościowych, materiałów, sprzętu związanego z obsługą budynku itp. Może być także pomieszczeniem pomocniczym - § 3 pkt 11 rozporządzenia, a więc pomieszczeniem znajdującym się w obrębie mieszkania lub lokalu użytkowego służącym do celów komunikacji wewnętrznej, higieniczno-sanitarnych, przygotowywania posiłków, z wyjątkiem kuchni zakładów żywienia zbiorowego, a także do przechowywania ubrań, przedmiotów oraz żywności. Dalej przyjdzie zauważyć, że co prawda analizowane w tym miejscu rozporządzenie powołuje się wielokrotnie na zwrot "poddasze użytkowe i nieużytkowe" – tym samym rozróżnia te pojęcia – to jednak nie zawiera definicji legalnej "poddasza użytkowego" lub "nieużytkowego", a już z pewnością nie utożsamia tych pojęci z pojęciem "strychu". Z powołanych wyżej podwód taka kwalifikacja nie wynika również z treści dokumentacji projektowej. W związku z powyższym organy nie wykazały na jakiej podstawie przyjęły, że w zatwierdzonym projekcie zaprojektowano strych nieużytkowy czy też poddasze nieużytkowe, wykluczając tym samym możliwość uznania spornej części budynku za antresolę. Organ odwoławczy przy tym ograniczył się wyłączenie do przedstawienia stanowiska na temat uznania, że odrębną kondygnację stanowi poddasze z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, bez odniesienia się do prawnej oceny sprawy przedstawionej przez stronę. Zbyt dużym uproszczeniem jest przyjęcie, że z faktu wydzielania w spornej części budynku pomieszczenia WC, powstały tam pomieszczenia, które są przeznaczone na pobyt ludzi, i tym samym mamy do czynienia z dodatkową kondygnacją. W tym kontekście, wobec braku odniesienia się do definicji antresoli i jej rozważenia w świetle ustaleń faktycznych sprawy, w ocenie Sądu należy uznać, że nie wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z zaskarżonej decyzji wynika, że organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty strony dotyczące tego, że w wyniku wprowadzonych zmian pomieszczenie nazwane w projekcie "strychem" stało się "antresolą kondygnacji", znajdującej się bezpośrednio pod nim. Tym samym argumentacja organu nie jest przekonująca i jasno uzasadniona w zakresie mającego zastosowanie przepisu prawa. Analiza akt sprawy wskazuje również, że organ odwoławczy nie tylko pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę ale pominął istotny dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych. Zasada swobodnej oceny dowodów wyrażona w art. 80 k.p.a., w myśl którego to organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, nie daje podstaw do całkowitego pomijania wniosków dowodowych. Skoro w niniejszej sprawie strona wnioskował o przeprowadzenie dowodu z oględzin budynku, taką gotowość ponowiła również w odwołaniu, to biorąc pod uwagę wskazane na wstępie ograniczenia procesowe w postępowaniu przed organem I instancji, obowiązkiem DWINB było odnieść się do tego wniosku i ocenić zasadność przeprowadzenie dowodu, chociażby w trybie art. 136 k.p.a. (ewentualnie mając wiedzę na temat postępowania w sprawie robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku mieszkalnego przy ul. [...][...] we [...], zwrócenia się do organu I instancji z zapytaniem na temat wyników przeprowadzanej kontroli). DWINB powinien zatem procesowo odnieść się do wniosku dowodowego i w przypadku odmowy jego uwzględnienia wskazać, że jego przedmiotem w istocie są okoliczności stwierdzone innymi dowodami i nie mają one znaczenia dla sprawy. W tej sytuacji Sąd uznał, że organy obu instancji naruszyły przepis art. 54 u.p.b., stwierdzając, że doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynika sprawy. Nadto organy naruszyły przepisy postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie i nierozważenie wszelkich okoliczności sprawy, dotyczących rzeczywistego charakteru zrealizowanej inwestycji (antresola czy kondygnacja), a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu należy zatem dokonać analizy dokumentacji projektowej pod kątem powołanych definicji z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a w szczególności rozważyć kwalifikację spornej części budynku jako pomieszczenia zwanego antresolą, które wydzielono z przestrzeni któregoś pomieszczenia nadbudowanego piętra lub antresoli kondygnacji, biorąc przy tym pod uwagę, że w zatwierdzonym projekcie budowlanym nie ma mowy o nieużytkowym strychu/poddaszu. Organ uwzględni przy tym ustalenia z kontroli spornego budynku. W przypadku wystąpienia wątpliwości, czy sporna część budynku, zwana w projekcie "strychem", stanowi kondygnację, czy też antresolę, wówczas organ powinien mieć na uwadze, że art. 4 u.p.b. statuuje zasadę wolności budowlanej, mającą zapewnić inwestorowi zrealizowanie jego zamierzenia budowlanego, zapobiegając przy tym poszukiwaniu w formalistycznie rozumianych przepisach przeszkód w tym zakresie. Wszystkie przedstawione motywy sprawiły, że orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono jak w punkcie II wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło