II SA/Wr 723/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku M. K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia [...] 2022 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego telefonii komórkowej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. M. K. (dalej: skarżący) wniósł skargę na decyzję Wojewody Dolnośląskiego (dalej: wojewoda) z [...] 2022 r., ([...]) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę telekomunikacyjnego obiektu budowlanego telefonii komórkowej. W skardze skarżący zwarł wniosek o wstrzymanie przez wojewodę wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, ewentualnie w sytuacji niewstrzymania decyzji przez organ, ich wstrzymanie przez Sąd. Uzasadniając wniosek skarżący podniósł, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci wybudowania wspomnianego obiektu, którego powstanie w sposób znaczący wpłynie na sferę jego praw właścicielskich do nieruchomości będących w obszarze oddziaływanie planowanej inwestycji oraz prawa do ochrony zdrowia. Postanowieniem z 6 X 2022 r. wojewoda odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej: ppsa), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Należy wskazać, że celem instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zapewnienie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w toku sądowej kontroli skarżonego aktu (czynności) przed następstwami wadliwych aktów lub czynności organów administracji publicznej, których wykonanie może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Ma ona charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla skarżącego, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 VIII 2006 r., II SA/Bk 352/06; postanowienie NSA z 8 VIII 2014 r., II OZ 752/14). Tym samym, przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonaniem aktu (por. postanowienie NSA z 9 III 2005 r., akt II OZ 52/05). Z powyższego wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu (czynności) jest odstępstwem od zasady, a w konsekwencji tego, przesłanki uzasadniające wstrzymanie nie powinny być interpretowane rozszerzająco. Pozostawienie przez ustawodawcę uznaniu sądu zasadności wstrzymania aktu (czynności) wiąże się z koniecznością wnikliwego i przekonującego uzasadnienia wniosku. To na wnioskodawcy bowiem ciąży wykazanie zasadności wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Dlatego uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Rola sądu została ograniczona do oceny realnego ryzyka zaistnienia wspomnianych okoliczności. W realiach tej sprawy skarżący nie wskazał okoliczności wynikających z art. 61 § 3 ppsa oraz nie przywołał argumentacji wspierającej wniosek. W skardze powołano się jedynie na okoliczność, że wybudowanie stacji bazowej telefonii komórkowej może znacząco wpłynąć na sferę praw właścicielskich oraz prawo do ochrony zdrowia skarżącego. Nie przytaczano przy tym żadnych konkretnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na zaistnienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oceniając zasadność udzielenia stronie skarżącej ochrony tymczasowej należy również pamiętać o tym, jakie konsekwencje dla inwestora miałoby wstrzymanie wykonania decyzji. Specjalny charakter wstrzymania wykonania decyzji został podkreślony przez ustawodawcę w przepisie art. 35a ustawy z dnia 7 VII 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, ze zm.), w którym wskazano, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania decyzji. W przypadku uznania skargi za słuszną w całości lub w części kaucja podlega zwrotowi. Z kolei w sytuacji jej oddalenia, kaucję przeznacza się na zaspokojenie roszczeń inwestora. Mimo, że w niniejszej sprawie nie został zastosowany wspomniany przepis, to już sama możliwość uzależnienia wstrzymania wykonania decyzji od złożenia kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora potwierdza, że sąd rozpoznający wniosek musi każdorazowo ostrożnie wyważyć sprzeczne interesy inwestora i pozostałych stron postępowania. Zaakcentować też trzeba, że prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, w razie uchylenia zaskarżonego aktu, będzie obciążać właśnie jego. W okolicznościach niniejszej sprawy wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie. Zaznaczyć jednak należy, że odmowa wstrzymania wykonania aktu nie oznacza oceny zasadności złożonej skargi. Ewentualna niezgodność decyzji z prawem, która co do zasady będzie przedmiotem oceny Sądu w dalszym toku postępowania, jest kwestią niezależną od ochrony tymczasowej wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd rozpatrując bowiem wniosek o wstrzymanie, nie rozpoznaje merytorycznie sprawy, lecz bada jedynie ryzyko rzeczywistego zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 ppsa. Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Sąd, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.