II SA/Wr 750/18
PostanowienieWSA we Wrocławiu2019-02-05
Skład orzekający: Sędzia WSA Alicja Palus, Sędzia WSA Olga Białek, Sędzia WSA Anna Siedlecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, właściciel nieruchomości, wykazał naruszenie swojego interesu prawnego lub uprawnienia uchwałą rady gminy w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co uzasadniałoby merytoryczne rozpoznanie skargi?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, ponieważ skarżący, mimo posiadania interesu faktycznego jako właściciel nieruchomości, nie wykazał naruszenia swojego konkretnego, indywidualnego i realnego interesu prawnego lub uprawnienia przez uchwalony plan zagospodarowania przestrzennego. Brak wykazania naruszenia interesu prawnego stanowi przesłankę do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a PPSA.Stan faktyczny
Skarżący S.L. zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej w K.W. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M.G. dla terenów w rejonie A.F. i A.R., zarzucając naruszenie jego interesu prawnego i publicznego. Skarżący podniósł, że nowy plan dopuszcza zabudowę bliżej drogi niż poprzedni plan, co jego zdaniem legalizuje samowolę budowlaną sąsiada i narusza ład przestrzenny. Gmina wniosła o odrzucenie skargi, argumentując, że skarżący nie wykazał naruszenia własnego interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant: Kinga Bilska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 lutego 2019 r. sprawy ze skargi S. L. na uchwałę Rady Miejskiej w K. W. z dnia (...) sierpnia 2018 r. nr (...) w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M. G. dla terenów w rejonie A. F. i A. R. postanawia: odrzucić skargę.
Uchwałą z dnia (...) sierpnia 2018 r. Nr (...) Rada Miejska w K. W. działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 994 z późn. zm.), art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1073 z późn. zm.) w związku z uchwałą Nr (...) Rady Miejskiej w K. W. z dnia (...) marca 2017 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M. G. dla terenów w rejonie A. F. i A. R., po stwierdzeniu, że plan nie narusza ustaleń studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K. W., zatwierdzonego uchwałą Nr (...) Rady Miejskiej w K.W. z dnia (...) lutego 2018 r., uchwaliła miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi M. G. dla terenów w rejonie A. .i A.R..
W uzasadnieniu uchwały Rada Miejska w K. W.podała m.in., że
- obszar planu miejscowego znajduje się w północnej części wsi M. G., która położona jest we wschodniej części gminy K. W., graniczy z drogą wojewódzką nr (...) relacji W. – S.
- obszar objęty ustaleniami planu zlokalizowany jest w gminie K. W. i obejmuje tereny w obrębie geodezyjnym M. G. o łącznej powierzchni ok. 11,0 ha; od południa graniczy z ul. T. i ul. W. (droga wojewódzka), od zachodu z terenami rolnymi, od północnego zachodu z terenami kolejowymi, od północnego wschodu z terenami rolnymi, od wschodu z terenami mieszkaniowymi; teren opracowania obejmują grunty wyłączone z produkcji rolniczej, stanowiące zgodnie z ewidencją gruntów działki budowlane z lokalnie występująca zielenią urządzoną i nieurządzoną w postaci małych grup zadrzewień i zieleni niskiej, towarzyszącą istniejącej zabudowie,
- prawie na całym obszarze objętym planem miejscowym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi M. G., uchwalony uchwałą Nr (...) Rady Miejskiej w K. W. z dnia (...)lipca 2003 r. oraz na niewielkiej części "obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego wsi M. G. w rejonie A. K., uchwalony uchwałą Nr (...) Rady Miejskiej w K. W. z dnia (...) marca 2016 r. Ustalenia nowego planu mają na celu aktualizację zasięgów dróg i ciągów pieszo-jezdnych do obecnych granic własności.
Na opisaną powyżej uchwałę skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wniósł – powołując się na przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, powołanej na wstępie i naruszenie przedmiotowym planem własnego interesu prawnego, a także interesu publicznego – S.L.. Skarżący zarzucił sporządzenie, uchwalenie oraz ogłoszenie zaskarżonej uchwały planistycznej z rażącym naruszeniem prawa i wniósł o stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego oraz o "wstrzymanie wejścia w życie uchwały na podstawie art. 159 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego" do czasu rozpatrzenia skargi przez Sąd ze względu na możliwość spowodowania wejściem w życie tej uchwały nieodwracalnych skutków prawnych.
W treści skargi S. L. wyjaśnił, że wynika ona z naruszenia przez organ uchwałodawczy przepisu art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a tego naruszenia nie można uzasadniać treścią art. 43 ust. 2 wskazanej ustawy. Istotę sporu między nim a organami Gminy K. W. skarżący wyjaśnił podając, że: "We wsi M.G. przed przedmiotowym miejscowym planem obowiązywał stary Miejscowy plan; uchwała nr (...) Rady Miejskiej w K. W. z dnia (...) lipca 2003r. - ogłoszona w Dz. U. Woj. D.. dnia (...) sierpnia 2003 r., Poz. (...). Istotny dla sprawy jest teren (...) tego planu, dla którego obowiązują następujące ustalenia. Zgodnie z §5 pkt.4 "określona na rysunku planu nieprzekraczalna linia zabudowy oznacza, że żaden element projektowanego budynku nie może jej przekroczyć". Ponadto zgodnie z §6 ust.3 pkt.4b "ustalenia szczegółowe dla terenu (...) - nieprzekraczalna linia zabudowy w odległości 4 m od linii rozgraniczających ulic".
Skarżący wyjaśnił, że w dniu 23.10.2017r. oraz w dniu 11.12.2017r., złożył pisma do nadzoru budowlanego z zawiadomieniem, że na sąsiedniej działce nr (...), która znajduje się w terenie (...), inwestor (sąsiad) buduje dom jednorodzinny sprzecznie z ustaleniami miejscowego planu, co powoduje naruszenie ładu przestrzennego. Naruszenie polega na tym, że okap budynku przekracza nieprzekraczalną linię zabudowy o około jeden metr. Zgodnie z art.36a ust.5 pkt.5 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane "istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie: ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu".
Ponadto skarżący podał, że w dniu 24.04.2018r. uczestniczył w dyskusji publicznej nad przyjętymi rozwiązaniami w projekcie przedmiotowego miejscowego planu. Zapytał prowadzącego dyskusję pracownika Urzędu Gminy skąd taka zmiana w §3 pkt.1 tego projektu w porównaniu z §5 pkt.4 starego miejscowego planu, czyli dlaczego do istniejącego zapisu dodano nowy zapis "linia ta nie dotyczy elementów takich jak: części podziemnych obiektów budowlanych, balkonów o wysięgu do 1,5 m, wykuszy, loggii, gzymsów, schodów, pochylni, okapów oraz zadaszeń nad wejściami do budynków". Pracownik odpowiedział, że nie wie, a na pytanie, czy można usunąć ten zapis, odparł, czy znam na to podstawę prawną. Wtedy skarżący nie znał tej podstawy. Reasumując, skarżący podał, że zgodnie z przedmiotowym miejscowym planem inwestor może postawić mur główny budynku w odległości 4 m od linii rozgraniczających drogi, a dodatkowo zbliżyć zabudowę do drogi różnymi częściami budynku. Zdaniem skarżącego, jeżeli dopuszcza się przekraczanie nieprzekraczalnej linii zabudowy, wtedy należy usytuować tą linię w odległości 6 m od linii rozgraniczających drogi, tak aby zachować ład przestrzenny."
Ponadto skarżący wskazał, że zarzuty sformułowane w skardze nie są wyprowadzone z ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, ale z ustawy o samorządzie gminnym i ustawie o drogach publicznych, w których termin zakreślony do złożenia skargi nie obowiązuje.
W konkluzji przedstawionej w zakończeniu skargi S. L. wyjaśnił, że jeśli przedmiotowy miejscowy plan wejdzie w życie to jedni inwestorzy na tym zyskają, bo będą mogli powiększyć trawnik z tyłu domu o dwa metry. Drudzy na tym stracą, bo chociaż sami postawią domy o odległości równej lub większej niż sześć metrów od linii rozgraniczających drogi, to ich sąsiedzi mogą postawić domy w odległości czterech metrów, a dodatkowo mogą wysunąć w kierunku drogi wiele elementów budynku.
W doręczonej Sądowi w dniu 4 października 2018 r. odpowiedzi na skargę Gmina K. W., reprezentowana przez Burmistrza wniosła o odrzucenie skargi, a w przypadku nieuwzględnienia tego żądania przez Sąd o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu przedstawiona została argumentacja prawna odnosząca się do obu alternatywnie sformułowanych w odpowiedzi na skargę wniosków oraz do zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały.
Gmina K. W. wskazała w uzasadnieniu m.in., że sam fakt posiadania nieruchomości na terenie objętym miejscowym planem nie jest równoznaczny z automatycznym uznaniem, że zmiany ustalone w planie prowadzą do naruszenia chronionego interesu prawnego lub uprawnienia. Skarżący nie może zatem powoływać się na potencjalne i hipotetyczne zagrożenia, tym bardziej na zagrożenia, które mogą dotknąć inne osoby niż on sam. Tymczasem skarżący w uzasadnieniu skargi podnosi, że "jedni inwestorzy na tym zyskają (...) drudzy stracą (...)", nie wykazując w żaden sposób własnego interesu prawnego, a tym bardziej nie podając normy prawa materialnego, z której wywodzi swój interes prawny. Naruszenie interesu prawnego konkretnej osoby polega bowiem na stworzeniu realnego zagrożenia istniejącego już w chwili wejścia w życie uchwały, nie zaś potencjalnych korzyści lub szkody, jakie mogą ponieść potencjalni "inwestorzy".
Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie: "Zdarzenia przyszłe i niepewne nie mogą przesądzać o przyznaniu skarżącemu legitymacji do zaskarżenia uchwały. (...) Związek pomiędzy zaskarżona uchwałą a indywidualną sytuacją skarżącego musi występować już w chwili jej zaskarżenia i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych uprawnień albo nałożenia obowiązków (tak też w wyroku NSA z dnia 4 września 2001 r. sygn. akt II SA 1410/01).
Natomiast motywując stanowisko przyjęte w odniesieniu do zarzutów skargi, uznanych za niezasadne Gmina K. W. podała m.in., że skarżący podnosi niezgodność zapisów skażonej uchwały z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. W ocenie organu plan nie narusza ustawy o drogach. Odległość linii zabudowy od jezdni na drodze (...), która ma szerokość 10 m w liniach rozgraniczających, wynosi 6,5 m w przypadku jezdni dwupasmowej o szerokości pasa ruchu 2,5 m lub 6,75 m w przypadku jezdni dwupasmowej o szerokości pasa ruchu 2,25 m lub 7,5 m w przypadku jezdni jednopasmowej o szerokości pasa ruchu 3,0 m. Zgodnie z art. 43.1. ustawy o drogach publicznych obiekty budowlane przy drogach powinny być usytuowane od zewnętrznej krawędzi jezdni w przypadku drogi gminnej na terenie zabudowanym w odległości co najmniej 6 m.
Gmina podkreśliła, że takie zdefiniowanie nieprzekraczalnej linii zabudowy, jakie wprowadzono w zaskarżonym planie, ma na celu zachowanie jednorodnej linii zabudowy przez główne elementy budynku, czyli ściany elewacji, bez konieczności odsuwania budynku w przypadku lokalizacji wykuszy, loggii, gzymsów, schodów, pochylni, okapów oraz zadaszeń nad wejściami do budynków.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego doręczone zostało pismo skarżącego z dnia 12 grudnia 2018 r., w którym podtrzymane zostały zarzuty i twierdzenia zawarte w skardze oraz przedstawiona została szczegółowa, czytelna argumentacja stanowiąca ich rozszerzenie.
Do pisma załączono artykuł "Skarga na miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego" wydany przez Kancelarię Prawa Administracyjnego i Nieruchomości z dnia (...) stycznia 2017 r., dokumentację zdjęciową oraz uchwałę Nr (...)Rady Miejskiej w K. W. z dnia (...) marca 2017 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M. G. dla terenów w rejonie A.F.j i A. R..
W piśmie S. L. oświadczył, że odpowie w nim na trzy istotne pytania tj.: czy przedmiotowy plan narusza normy prawa materialnego o charakterze powszechnie obowiązującym, czy uprawniony jest spór między nim a sąsiadem z powodu zbudowania przez sąsiada domu jednorodzinnego, wolnostojącego zbyt blisko drogi i czy uprawniony jest spór między nim a organem Gminy, który nie chce uznać, że skarżącemu przysługuje przymiot strony w postępowaniu sądowym.
W ocenie skarżącego stanowisko organu jest nieprawidłowe.
Polemizując w tej kwestii z organem skarżący podał, że: "organ błędnie zakwestionował, że brak jest zaistnienia mojego interesu prawnego i jego ''naruszenia przedmiotowym planem, zatem nie przysługuje mi przymiot strony w postępowaniu sądowym. Tą kwestię należy rozstrzygnąć w oparciu o stan faktyczny i prawny sporu między mną a sąsiadem przed wejściem w życie przedmiotowego planu, a następnie po jego wejściu od 18.09.2018r., które spowodowało zmianę stanu prawnego. W połowie 2015r. sąsiad ukończył budowę domu w stanie surowym zamkniętym z ociepleniem na działce nr (...), która przylega bezpośrednio do mojej działki nr (...). Ściana frontowa domu usytuowana jest w odległości 4 m od linii rozgraniczającej drogi, czyli poza nieprzekraczalną linią zabudowy określoną w planie z 2003r., ale z tej ściany wybiega w kierunku drogi okap dachu i przekracza tą linię o 1 m - wydruki zdjęć domu sąsiada i mojego przedstawiam w załączniku. Spowodowało to zaistnienie mojego interesu prawnego względem sąsiada. Sąsiad powinien zbudować dom według planu z 2003r., bo w czasie budowy ten plan go obowiązywał. Nie zrobił tego, zatem dokonał odstępstwa istotnego od warunków pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 36a ust. 5 pkt. 5 ustawy prawo budowlane "istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie: ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu". Pod koniec 2017r. złożyłem zawiadomienie do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie W. (dalej PINB).
Mój interes prawny został naruszony przedmiotowym planem w ten sposób, że plan zlikwidował nieprzekraczalną linię zabudowy określoną w planie z 2003r. Tym samym plan zalegalizował dokonane przez sąsiada odstępstwo istotne od warunków pozwolenia na budowę. Nadmieniam, że wykazałem powyżej naruszenie norm prawa materialnego o charakterze powszechnie obowiązującym przez kwestionowaną część planu. Zatem w przypadku stwierdzenia przez Sąd nieważności kwestionowanej części planu nie może on legalizować dokonanego przez sąsiada odstępstwa istotnego."
W treści pisma zamieszczony też został obszerny fragment uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego w sprawie o sygnaturze II OSK 84/08, odnoszący się do legitymacji skargowej wyprowadzonej z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Ponadto S. L. w końcowej części pisma wyjaśnił, że normami prawa materialnego kształtującymi jego sytuację prawną, a zatem istnienie interesu prawnego są § 6 ust. 3 pkt 4b i § 5 ust. 4 uchwały planistycznej z 2003 r., bo te przepisy obowiązywały sąsiada w czasie budowy domu. Zdaniem skarżącego te przepisy nie powinny być zastąpione § 11 ust. 2 pkt 2 i § 3 pkt 1 zaskarżonej uchwały, bowiem uchwalony tą uchwałą plan narusza normy prawa materialnego o charakterze powszechnie obowiązującym tj. art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, art. 1 ust. 2 pkt 1 i 9 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co zostało wyjaśnione w treści tego pisma.
S. L. oświadczył przy tym, że naruszenie jego interesu prawnego polega na tym, że mimo tego, iż zaskarżony plan narusza normy prawa materialnego to i tak został wprowadzony do obrotu prawnego przez organ gminy.
Dodatkowo skarżący zarzucił Gminie K. W. powołanie się w odpowiedzi na skargę na błędnie oznaczony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, którego nie można zastosować w tej sprawie.
Na rozprawie wyznaczonej na dzień 5 lutego 2019 r. skarżący oświadczył, że podtrzymuje wnioski i argumenty zawarte w skardze. Wskazał też na uchybienie proceduralne organu zaistniałe w toku procedury planistycznej. Wyjaśnił też, że jego zdaniem organ gminy wskazał na plan miejscowy z 2018 roku, który nie był poprzedzony studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, bowiem studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, nie dotyczyło M. G.. Skarżący oświadczył też, że domaga się stwierdzenia nieważności § 3 pkt 1 i § 11 ust. 2 pkt 2 zaskarżonej uchwały, a na pytanie Sądu w jaki sposób kwestionowane ustalenia planu naruszają jego interes prawny, skarżący podał, że budynek sąsiada będzie oddziaływał na nieruchomość skarżącego w sensie estetycznym i być może zasłaniał dostęp do światła słonecznego. Oświadczył, że realizowany przez niego budynek znajduje się w stanie surowym zamkniętym. Skarżący złożył też do akt sprawy stronę tytułową studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K. W.– tekst ujednolicony, uchwałę Nr (...) Rady Miejskiej w K. W. z dnia (...) lutego 2018 r. w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K. W. dla terenu położonego w obrębie S. oraz załącznik Nr 4 do tej uchwały – Rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy K. W. dla terenu położonego w obrębie S..
Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) kontrola sądowa obejmuje akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej i akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 powołanej powyżej ustawy). Ponadto w rozpoznawanej sprawie istotne jest też, że stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
W judykaturze administracyjnej bezwzględnie zaakceptowany został pogląd, zgodnie z którym regulacja przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym uzależnia skuteczność wniesionej skargi od wykazania legitymacji skargowej, której podstawą jest naruszenie zaskarżonym aktem interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego. Oznacza to, że u podstaw legitymacji skargowej podmiotu wnoszącego skargę w trybie powoływanego przepisu ustrojowego musi istnieć konkretny, wynikający z określonej normy prawnej, przyznającej temu podmiotowi określone korzyści prawne, interes prawny. Interes ten wpływa na jego indywidualne uprawnienia i obowiązki i musi istnieć w chwili wniesienia skargi.
Należy przy tym zwrócić uwagę, że o statusie strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, prowadzonym przy uwzględnieniu przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym decyduje posiadanie interesu prawnego lub uprawnienia, ale dopiero naruszenie tego interesu prawnego lub uprawnienia umożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi.
Analizując pojęcie "interesu prawnego", rozumianego w sposób wypracowany przez orzecznictwo i doktrynę należy stwierdzić, że legitymację do wniesienia skargi na podstawie powoływanego powyżej przepisu ustrojowego wyprowadzić należy z zaistniałego przez zaskarżony (w całości lub w części) akt naruszenia własnego interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę, które wynika z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną tego podmiotu. Pojęcie interesu prawnego rozumianego jako uprawnienia i obowiązki prawne musi wynikać z normy prawa materialnego i odnoszone jest do związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków podmiotu skarżącego wynikających z przepisu prawa, który kształtuje jego sytuację prawną, a zaskarżonym aktem. Interes ten musi być bezpośredni, konkretny i realny, a ponadto jego elementem musi być obiektywna, realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej.
Stosownie do tego skarga wniesiona do sądu administracyjnego na uchwałę organu gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym powoduje, że Sąd przed dokonaniem kontroli zgodności z prawem zaskarżonej uchwały rozstrzyga, czy skarżący podmiot ma legitymację czynną do wniesienia skargi, oceniając czy podmiot ten wykazał, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Dopiero po ustaleniu, że skarżący dysponuje legitymacją do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy następuje merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Oznacza to, że dopiero po uprzednim stwierdzeniu naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego podmiotu Sąd może rozpoznać sprawę i orzec, czy naruszenie tego interesu lub uprawnienia dokonane zostało poprzez naruszenie obiektywnego porządku prawnego i odpowiednio do tego orzec o uwzględnieniu albo nieuwzględnieniu skargi.
Odpowiednio – interes prawny w zaskarżeniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (lub jego części) będzie posiadał taki podmiot, który wykaże, że ustalenia planistyczne przyjęte zaskarżoną uchwałą godzą w sferę prawną tego podmiotu, czyli wywołują negatywne dla niego konsekwencje prawne np. poprzez zniesienie albo ograniczenie jego uprawnień wynikających z konkretnych przepisów.
Wobec powyższego warunkiem uwzględnienia skargi wniesionej przez S. L. było wykazanie przez skarżącego, że uchwałą Rady Miejskiej w K. W. Nr (...)z dnia (...)sierpnia 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi M. G. dla terenów w rejonie A. F. i A. R. został naruszony jego interes prawny lub uprawnienie z jednoczesnym istotnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia, jak wskazywano już wcześniej w uzasadnieniu musi mieć charakter konkretny, własny (bezpośredni) realny i aktualny, a nie przyszły i niepewny, wynikający z przewidywań i zamierzeń.
Dopiero stwierdzenie tak określonego naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu skarżącego powoduje możliwość i powinność merytorycznego rozpoznania skargi.
Natomiast niewykazanie takiego naruszenia obliguje do stwierdzenia, że podmiot wnoszący skargę nie ma legitymacji procesowej do zaskarżenia określonej w skardze uchwały (np. wyroki NSA z dnia 14 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2503/01, Lex nr 81964).
Nie jest przy tym wystarczające wykazanie potencjalnego naruszenia interesu prawnego, bowiem konieczne jest wykazanie, że zaskarżonym aktem zostaje odebrane konkretne prawo podmiotu skarżącego, wynikające z przepisów prawa materialnego albo, że został nałożony na niego nowy obowiązek albo zwiększony dotychczasowy zakres i istota obowiązku (wyroki NSA: sygn. akt II OSK 205/09, sygn. akt II OSK 1981/09).
Podobne stanowisko prezentowane jest w literaturze, gdzie przyjmuje się, że stwierdzenie istnienia interesu prawnego sprowadza się do ustalenia prawdopodobnego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, iż akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. A. Kisielewicz, Skarga na akt organu gminy w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym w świetle orzecznictwa sądowego, "Samorząd Terytorialny" z 2003 r. Nr 10).
Uwzględniając powyższe rozważania Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie skarżący obowiązany był zatem wykazać, że w wyniku podjętej uchwały doszło do naruszenia jego interesu prawnego albo uprawnienia, polegającego na istnieniu związku między zawartym w kwestionowanej uchwale unormowaniem a jego własną, indywidualną sytuacją prawną, wynikającą z prawa materialnego. Istotne też jest, że od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, który nie upoważnia do zaskarżania aktów organów administracji, a który występuje wówczas, gdy określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany sposobem uregulowania danej kwestii, jednakże poprzez dane uregulowanie nie dochodzi do naruszenia przepisu prawa materialnego czy formalnego dotyczącego jego sytuacji prawnej.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie skarżący posiadał interes prawny, który wyprowadzić należy ze statusu właściciela nieruchomości zabudowanej położonej w obszarze objętym ustaleniami planistycznymi oraz z gwarancji konstytucyjnych prawa własności zawartych w art. 64 ustawy zasadniczej, natomiast – w przekonaniu Sądu – w okolicznościach istniejących w rozpoznawanej sprawie nie można dopatrzyć się naruszenia ustaleniami zawartymi w § 3 pkt 1 i § 11 ust. 2 pkt 2 zaskarżonej uchwały interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego.
Należy zwrócić uwagę, że skarżący w argumentacji zmierzającej do wykazania swojej legitymacji skargowej, wynikającej z naruszenia własnego interesu prawnego odwołuje się do ustaleń zawartych w nieobowiązującym akcie planistycznym, naruszenia art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych i art. 1 ust. 2 pkt 1 i 9 oraz art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz faktu wprowadzenia do obrotu prawnego zaskarżonej uchwały.
Twierdzenia te nie zasługują na uwzględnienie.
Zważyć należy, że żaden ze wskazanych przez skarżącego przepisów prawa nie nadał skarżącemu konkretnego, indywidualnego prawa lub uprawnienia, które na skutek wejścia w życie zaskarżonej uchwały doznałoby ograniczenia lub uległoby zniweczeniu. Takiego związku nie wykazał również skarżący.
Wobec powyższego wskazać należy, że skoro naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia stanowi przesłankę dopuszczalności skargi wniesionej w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, to skarga wniesiona w tej sprawie nie spełnia tego ustawowego warunku. Brak jest bowiem podstaw do uznania, aby zaskarżona uchwała w części stanowiącej kwestionowane przez skarżącego zapisy naruszała indywidualny, własny i realny interes prawny skarżącego, a to pozbawiało Sąd możliwości dokonania oceny zasadności zarzutów i zgodności z prawem zaskarżonego aktu. W tych okolicznościach Sąd był zobowiązany do odrzucenia skargi na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 5a powołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego.
W uzupełnieniu Sąd uznał za konieczne wyjaśnić, że to nie organ gminy wprowadził zaskarżony akt do obrotu prawnego, ale działający jako organ nadzoru nad samorządem gminnym Wojewoda D., który uznając, że uchwała nie jest obarczona kwalifikowaną wadą nie podjął wobec niej rozstrzygnięcia nadzorczego w ustawowym terminie i skierował uchwałę do publikacji we właściwym organie promulgacyjnym tj. dzienniku urzędowym województwa dolnośląskiego z zastrzeżeniem terminu jej wejścia w życie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło