II SA/Wr 758/15
WyrokWSA we Wrocławiu2016-01-27
Skład orzekający: Władysław Kulon, Halina Kremis, Alicja Palus
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakładająca obowiązek zapewnienia dojazdu pożarowego do budynku jest ważna, jeśli jego wykonanie jest faktycznie niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania urbanistyczne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie ustaliły w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie zbadały, czy nałożony obowiązek zapewnienia dojazdu pożarowego jest wykonalny. Wydanie decyzji niewykonalnej w dniu jej wydania, z przyczyn faktycznych o charakterze trwałym, stanowi wadę skutkującą nieważnością decyzji.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] we W. zaskarżyła decyzję D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W., która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Miejskiego PSP nakazującą zapewnienie dojazdu pożarowego do budynku. Strona skarżąca podnosiła, że wykonanie tego obowiązku jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania urbanistyczne, a organy nie zbadały tej kwestii należycie. Wcześniejsze postępowania w tej sprawie również nie doprowadziły do ostatecznego rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Kremis (spr.) Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant: Asystent sędziego Łukasz Cieślak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. na decyzję D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie nakazu zapewnienia dojazdu pożarowego do budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.
Komendant Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej we W. decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]) nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] we W. zapewnić dojazd pożarowy do budynku zlokalizowanego przy ul. [...] we W., w terminie do dnia 31 grudnia 2015 r. Jako podstawę prawną decyzji organ przywołał art. 26 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1340) i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. 2009 r., nr 124, poz. 1030).
Na uzasadnienie organ wskazał, że decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]), organ pierwszej instancji nakazał "Z." Sp. z o.o. zapewnić dojazd pożarowy do budynku zlokalizowanego w oficynie pod adresem ul. [...] we W., w terminie do dnia 31 grudnia 2014 r.
Od tej decyzji strona złożyła odwołanie. W wyniku rozpatrzenia odwołania, D. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej we W. decyzją z dnia [...] r. ([...]) uchylił powyższą decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
Następnie w wyniku czynności kontrolno - rozpoznawczych przeprowadzonych w dniu 26 czerwca 2015 r. decyzją z dnia [...] r. (Nr [...]), organ pierwszej instancji nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] we W. zapewnić dojazd pożarowy do budynku zlokalizowanego w oficynie pod adresem ul. [...] we W., w terminie do dnia 31 grudnia 2015 r. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że przeprowadzone w dniu 26 czerwca 2015 r. czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] we W. wykazały, że do tego budynku, zgodnie z zapisami § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. 2009 r. nr 124, poz. 1030) należy zapewnić dojazd pożarowy o parametrach określonych w tym rozporządzeniu. Organ pierwszej instancji wskazał, że budynek przy ul. [...] we W. jest 5 kondygnacyjnym obiektem mieszkalnym i jako taki zgodnie z przytoczoną podstawą prawną musi posiadać dojazd pożarowy. Czynności kontrolno - rozpoznawcze wykazały, że dojazd taki nie został zapewniony.
Od tej decyzji strona złożyła odwołanie. W odwołaniu zarzuciła naruszenie szeregu przepisów. Po pierwsze naruszenie § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych poprzez przyjęcie możliwości spełnienia obowiązku wynikającego z tego przepisu w obliczu uwarunkowań lokalnej zabudowy, które bezsprzecznie to wykluczają. Po drugie strona zarzuciła naruszenie art. 7, 77 oraz 107 § 3 k. p. a. poprzez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz nienależyte zbadanie stanu faktycznego sprawy, pominięcie wyjaśnienia kluczowych kwestii, a w tym nierzetelne wyjaśnienie wszystkich zagadnień powstałych w toku postępowania. Po trzecie, naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i wydanie decyzji, która nakłada na stronę obowiązek niemożliwy do spełnienia. Po czwarte, naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., poprzez brak zapewnienia Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...], będącej stroną niniejszego postępowania, czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji brak faktycznego umożliwienia stronie zapoznania się i odniesienia do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Po piąte, naruszenie art. 73 § 1 i 2 k.p.a., poprzez m. in. uniemożliwienie stronie wglądu w akta sprawy, sporządzenia z nich notatek, kopii lub odpisów. W odwołaniu, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Natomiast w przypadku przeprowadzenia przez D. Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej uzupełniającego postępowania dowodowego, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w tym zakresie. Z kolei w przypadku uwzględnienia wniosku w oparciu o przepis § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 124 poz. 1 030 ze zm.) uznanie obowiązku nałożonego niniejszą decyzją za spełniony.
D. Komendant Państwowej Straży Pożarnej we W. decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) po rozpatrzeniu od decyzji opisanej wcześniej, na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t. j. Dz. U. z2013 r. poz. 1340 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na uzasadnienie organ odwoławczy wskazał, że kwestie związane z drogą pożarową reguluje rozdział 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 124 poz.1030 ze zm.). Zgodnie z przepisem § 12 ust. 1 pkt 2 tego rozporządzenia, drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku, należy doprowadzić m.in. do budynku należącego do grupy wysokości średniowysoki, zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV. Szczegółowe parametry jakie powinna mieć droga pożarowa reguluje cały rozdział 6 rozporządzenia. Przepis § 14 ust. 1 powołanego rozporządzenia stanowi, że przejazdy na dziedzińce i inne tereny obudowane powinny odpowiadać następującym warunkom: 1) wysokość przejazdu nie mniejsza niż 4,2 m, a w budownictwie jednorodzinnym - 3,2 m; 2) szerokość przejazdu nie mniejsza niż 3,6 m, w tym szerokość jezdni co najmniej 3 m; 3) odległość między przejazdami na jeden dziedziniec nie większa niż 150 m. Zgodnie z przepisem § 14 ust. 2 tego aktu, w przejazdach, których jezdnie są oddzielone od chodników słupami lub ścianami, szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3,6 m. Zgodne natomiast z przepisem § 14 ust. 3 rozporządzenia, w przypadku gdy przejazd jest wykorzystywany jako stałe przejście dla pieszych, należy zapewnić dodatkowo chodnik o szerokości co najmniej 1 m. Jak wynika z akt sprawy przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ pierwszej instancji było ustalenie, czy do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] we W. jest zapewniona droga pożarowa. Odnosząc się do ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji wskazać należy, że w protokole ustaleń z czynności kontrolno - rozpoznawczych z dnia 26 czerwca 2015 r. stanowiącego podstawę do wydania decyzji ustalono, że budynek jest 5 kondygnacyjny i zaliczony jest do kategorii zagrożenia życia ZL - IV. Wskazano, że budynek zlokalizowany jest w oficynie i że do wnętrza podwórza, w którym znajduje się budynek prowadzi przejazd o wymiarach 2,419 m i wysokości 3,15 m. i wymiary te nie pozwalają na przejazd samochodów pożarniczych. Dodatkowo ustalono, że do wnętrza podwórza prowadzi również wjazd przez bramę od pl. Zgody o następujących wymiarach szer. 4,6 m i wys. 4,3 m. (a więc są zgodne z przepisem § 14 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 124 poz.1030 ze zm.) jednakże ustalono, że przejazd ten został zamknięty bramą. Dodatkowo z akt sprawy wynika, że we wnętrzu blokowym przy bramie [...] rosną drzewa, które ograniczają możliwość działań ratowniczych z zastosowaniem drabin mechanicznych i podnośników. Większą część podwórza pokryto płytami betonowymi, jednak teren wokół drzew jak również pas o szerokości około 2 m biegnący wzdłuż budynku [...] nie są utwardzone. Ustalono także, że brak jest możliwości przejazdu przez podwórze bez zawracania oraz brak jest utwardzonego placu o wymiarach 20 x 20 m przed budynkiem nr [...], co stanowi naruszenie przepisu § 12 ust. 2 oraz § 12 ust. 9 omawianego rozporządzenia (vide: notatka służbowa z dnia 26 marca 2014 r.). Sumując, zdaniem organu, do tej nieruchomości brak jest zapewnionej drogi pożarowej umożliwiającej dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej do obiektu o każdej porze roku. Stosownie zatem do przepisu art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1340 ze zm.), Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej we W. uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Z tych względów zdaniem Komendanta Wojewódzkiego decyzja organu pierwszej instancji jest zasadna. Odnosząc się z kolei do argumentów przytoczonych przez stronę w odwołaniu, organ wyjaśnia, że obowiązki wynikające z treści rozporządzenia mają charakter samoistny. Nie ulega również wątpliwości, że przepisy rozporządzenia mają zastosowanie także do budynków istniejących już w dacie wejścia w życie przedmiotowego aktu wykonawczego. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej - ciąży obowiązek przygotowania budynku, obiektu budowlanego lub terenu do prowadzenia akcji ratowniczej. Organ zaznacza, że organy Państwowej Straży Pożarnej w sposób władczy rozstrzygają o obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa regulującymi ochronę przeciwpożarową wydając określone nakazy w sytuacji stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego. Strona postępowania w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, ma prawo wystąpienia do właściwego komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie przepisu § 13 ust. 4 omawianego rozporządzenia, o dopuszczenie zastosowania rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu. W wyniku tego postępowania może być wydane postanowienie, w którym zezwala się stronie na stosowanie odpowiednich rozwiązań zamiennych. Postanowienie to nie może jednak stanowić nakazu wykonania określonych rozwiązań zamiennych, kreuje jedynie po stronie adresata możliwość spełnienia obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej w sposób odmienny niż w powszechnie obowiązujących przepisach. Tym samym nie ma możliwości wyegzekwowania jego rozstrzygnięcia na drodze postępowania egzekucyjnego w administracji. Jeżeli strona nie będzie wykonywać z jakichś powodów rozwiązań zamiennych, to jest zobowiązana do przestrzegania przepisów powszechnie obowiązujących i usuwania ewentualnych uchybień stwierdzonych przez organy Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Gdyby uznać, że nie można w sytuacji zwrócenia się przez stronę z wnioskiem o wydanie takiego postanowienia lub jego wydaniem, prowadzić postępowania w przedmiocie nakazania stwierdzonych uchybień na podstawie art.26 ust.1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, mógłby powstawać stan w którym strona nie musi usuwać uchybień (bo nie ma decyzji nakazowej), a jednocześnie nie wykonuje rozwiązań zamiennych (do czego nie można jej przymusić na drodze administracyjnej). Dopiero zatem wydanie decyzji nakazowej powoduje stan, w którym organy Państwowej Straży Pożarnej mogą egzekwować usunięcie stwierdzonych uchybień. W kwestii zarzutu niewykonalności obowiązku organ wskazuje, że Państwowa Straż Pożarna zważywszy na charakter obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej w przeważającej części przypadków byłaby w istocie pozbawiona władczych uprawnień do wydawania odpowiednich nakazów, a jedynie mogłyby przedstawiać w sposób niewiążący określone rozwiązania zamienne do akceptacji właścicielowi lub zarządcy budynku. Tymczasem sytuacja przedstawia się odwrotnie, bowiem adresat obowiązku może w wyjątkowych okolicznościach wnosić o akceptację rozwiązania zamiennego do właściwych organów Państwowej Straży Pożarnej. W istocie, strona będąca adresatem decyzji powinna podjąć wysiłek w celu znalezienia takiego rozwiązania, które zapewnia jednostkom ratownictwa Państwowej Straży Pożarnej prowadzenie skutecznej akcji przeciwpożarowej. Jednym ze sposobów usunięcia uchybień (wykonania decyzji nakazowej), dopuszczonym przez prawodawcę, jest zastosowanie rozwiązania zamiennego. Jednak do momentu jego wykonania organy Państwowej Straży Pożarnej, które wydały decyzję nakazową dysponują odpowiednimi środkami przymusu administracyjnego do wymuszenia usunięcia tych uchybień. Niewątpliwie wydanie w niniejszej sprawie decyzji nakładającej opisany powyżej obowiązek nie stanowi przeszkody ubiegania się o zastosowanie rozwiązania zamiennego. Jednakże podkreślenia wymaga, że są to dwa odrębne postępowania. Organ pierwszej instancji nie podziela także zarzutu zawartego w odwołaniu dotyczącego braku dokładnego określenia jakie czynności strona powinna wykonać. Zdaniem organu drugiej instancji, podjęte przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej we W. rozstrzygnięcie precyzyjnie określa nałożony obowiązek i termin jego wykonania. Dokładne jednak wskazanie w decyzji, jakie parametry powinna zawierać droga pożarowa jest zbędne, z uwagi na fakt, iż powyższe wynika wprost z przepisów powszechnie obowiązujących, a dokładniej z § 12 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. Organ wskazuje, że odnośnie przedmiotowego budynku strona miała świadomość występujących nieprawidłowości z zakresu ochrony przeciwpożarowej tj. braku drogi pożarowej bowiem kwestia ta była już przedmiotem postępowania prowadzonego w roku 2014. Za niezasadny organ uznaje również zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. Zwrócić należy bowiem uwagę, że dla stwierdzenia przez organ naruszenia art. 10 kpa, w stopniu uzasadniającym uchylenie kontrolowanej decyzji nie wystarcza samo tylko stwierdzenie naruszenia standardów określonych tym przepisem. Podnosząc zarzut naruszenia praw procesowych zagwarantowanych art. 10 § 1 kpa strona musi nie tylko wykazać, że takie naruszenie istotnie miało miejsce, ale ponadto, iż uniemożliwiło jej ono podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowych, co miało istotny wpływ - na rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny stoi na stanowisku, że w sytuacji przedstawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych, koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez nie powiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych, uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności, a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia art. 10 kpa (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2007 r. sygn. akt GSK 4/07, wyrok NSA z 2 września 2009 r., sygn. II OSK 1317/08). Jak wynika z odwołania, Strona nie wiąże faktu uchybienia wymogom art. 10 kpa, z żadnymi konkretnymi skutkami. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. stwierdzić należy, że uzasadnienie organu pierwszej instancji odpowiada minimalnym wymogom określonym w tym przepisie. Zgodnie z przepisem art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnier.la zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W kontekście tego przepisu brak jest zatem podstaw, aby z powodu braku wyczerpującego uzasadnienia decyzji uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Odnosząc się z kolei do terminu wykonania obowiązku wskazać należy, że podlega on kontroli organu drugiej instancji i w ocenie organu drugiej instancji jest on terminem prawidłowym, zważywszy na fakt, że Strona wykazała inicjatywę uzgodnienia z D. Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej rozwiązań zamiennych w przedmiotowej kwestii.
W skardze na tę decyzję zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie § 12 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych po przez przyjęcie możliwości spełnienia obowiązku wynikającego z przedmiotowego przepisu w obliczu uwarunkowań lokalnej zabudowy, które bezsprzecznie to wykluczają, naruszenie art. 7, 77 oraz 107 § 3 k p. a. przez brak należytego uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz nierzetelne wyjaśnienie wszystkich zagadnień powstałych w toku postępowania, naruszenie art. 8 k.p.a, poprzez naruszenie zasady postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej, przez brak informowania i zawiadamiania przedstawiciela strony o planowanych czynnościach, gromadzeniu materiału dowodowego itp., naruszenie art. 9 k.p.a. poprzez naruszenie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i wydanie decyzji, która nakłada na stronę obowiązek niemożliwy do spełnienia, naruszenie art. 156 § 1 pkt 5 kp.a. po przez wydanie decyzji dotkniętą wadą, to jest nałożenie obowiązku niewykonalnego w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały.
związku z powyższym strona skarżąca wnosi o: uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej. Strona wnosi również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Na uzasadnienie skarżący wskazał, że Decyzją z dnia z dnia [...] r. nr [...] Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej nałożył na Wspólnotą Mieszkaniową przy ul. [...] obowiązek zapewnienia drogi pożarowej do budynku zlokalizowanego w oficynie pod adresem [...] we W. w terminie do dnia 31 grudnia 2015 r. w oparciu o § 12 ust. pkt 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Implikacją odwołania było wydanie przez D. Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej decyzji z dnia [...] r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy praktycznie zacytował treść decyzji organu I instancji, zacytował treść sporządzonego w dniu 26 czerwca 2015 r. protokołu z czynności kontrolno - rozpoznawczych oraz zacytował brzmienie przepisów, na podstawie których strona formułowała zarzuty. Jednocześnie strona wskazuje iż organ odwoławczy w żaden sposób nie ustosunkował się do głównego zarzutu odwołania, to jest brak możliwości faktycznych wypełnienia obowiązku nałożonego na stronę wobec faktu układu urbanistycznego obszaru, którego dotyczy decyzja. W pierwszej kolejności skarżący wskazuje, że budynek został wybudowany na przełomie XIX i XX wieku kiedy jeszcze przepisy rozporządzenia nie obowiązywały, a spełniał wymogi ówczesnych unormowań przeciwpożarowych. Argument daty powstania nieruchomości nie ma prowadzić do polemiki nad zasadnością zastosowania przepisów rozporządzenia wprowadzonego po wybudowaniu nieruchomości strony skarżącej, wskazując na zasadę "prawo nie działa wstecz". Strona rozumie różnicę między retroaktywnym działaniem prawa, a retrospektywnym działaniem prawa jak jest w tym przypadku i nie wkraczała na płaszczyznę tej polemiki zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji jak i w niniejszej skardze. Jednakże problem daty powstania nieruchomości jest istotny na gruncie rozważań dotyczących zabudowy terenu i jego uwarunkowań. Faktem jest że wspólnota posiada kilkumetrowy plac przed budynkiem stanowiącym jej własność, którym może rozporządzać np. na cele przeciwpożarowe oraz bramę o szerokości 2,419 m i wysokości 3,15 m prowadzącą bezpośrednio do drogi ulicznej (ul. [...]). Jednakże powierzchnia placu jak i faktyczny brak połączenia (bowiem brak jest fizycznej możliwości poszerzenia wspomnianej bramy) przez teren należący do wspólnoty z drogą publiczną wyklucza możliwość zgodnego z przepisami rozporządzenia usytuowania drogi. Strona zaznacza, że w czasie powstawania tych budynków obowiązujące prawo nie przewidywało obowiązków jakie dziś nakłada rozporządzenie w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, i wybudowanie nieruchomości o takich właściwościach urbanistycznych było całkowicie legalne czego potwierdzeniem jest aktualnie obowiązujące pozwolenie na użytkowania nieruchomości. Zgodnie z dyspozycją § 13 ust. 4 rozporządzenia dopuszcza się stosowanie zamiennych rozwiązań zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej, w tej sytuacji tak naprawdę jedynych możliwych do wykonania. Strona sygnalizowała organowi I instancji możliwość zamiennego rozwiązania, jednakże organ w żaden sposób nie ustosunkował się do postulatów strony. Pismem z dnia 22 czerwca 2014 r. załączono do akt poprzedniej sprawy kopię mapy zasadniczej terenu (W., Obręb P., nr sekcji 720b 811a 720d 811c, skala 1:500) na którym zaznaczono trasę dojazdu pożarowego, biegnącego od bramy wjazdowej usytuowanej w nieruchomości przy placu Z. do wskazanego na mapie budynku mieszkalnego stanowiącego własność Wspólnoty Mieszkaniowej. Jako potwierdzenie możliwości poprowadzenia proponowanej drogi stanowiącego rozwiązanie zamiennie zostało dołączone pismo Miejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej z którego jasno wynika zgoda do wykorzystania bramy stanowiącej własność spółdzielni właśnie na cele pożarowe (wyżej wymienione dokumenty znajdują się w aktach sprawy). Określona droga prowadząca od bramy przy pl. Z. do nieruchomości strony jest w jej ocenie jedynym możliwym rozwiązaniem spełnienia wymogów ochrony przeciwpożarowej stąd strona wnioskowała po raz kolejny o zatwierdzenie tego rozwiązania. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1330/13, Sąd kasacyjny stwierdził, że Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydając rozporządzenie z dnia 24 lipca 2009 r. i wskazując w § 13 ust. 4 tego rozporządzenia, że w przypadku, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania rozwiązania zastępcze mogą być zastosowane dopiero na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przekroczył zakres ustawowego upoważnienia do wydania tego rozporządzenia. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147 poz. 1229, ze zm.) minister właściwy do spraw wewnętrznych został upoważniony do określenia, w drodze rozporządzenia, wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. W ramach tego upoważnienia mieści się możliwość udzielania przez organy administracji zgody na odstępstwa od przepisów rozporządzenia. Nie można natomiast uznać (jak wskazał NSA), że ten przepis daje ministrowi możliwość przyznania organowi administracji zgody na wydawanie decyzji nakładających obowiązek, który nie jest możliwy do wykonania, a następnie oczekiwania na inicjatywę strony, by wystąpiła z wnioskiem o zastosowanie rozwiązań zamiennych. Obowiązkiem organu administracji jest wydanie decyzji wykonalnej.
W tej sprawie zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy w równym stopniu przyczyniają się do wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji zagrożonej stwierdzeniem nieważności, bowiem stan rzeczy wypełnia w zupełności przesłanki stypizowane w art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Artykuł 156 § 1 pkt 5 KPA wiąże wyraźnie istnienie trwałej niewykonalności decyzji z momentem jej wydania. Przez niewykonalność decyzji mającą charakter trwały rozumie się taką decyzję, której adresat jest na stałe pozbawiony możliwości czynienia użytku z ustanowionych w niej praw lub trwale pozbawiony możliwości wykonania obowiązków, dlatego ocena wykonalności decyzji nie może wiązać się tylko z datą wydania tej decyzji, lecz musi uwzględniać także okoliczności zachodzące później. Niewykonalność decyzji ma charakter faktyczny, jeżeli już w momencie wydania decyzji istnieje przeszkoda o charakterze faktycznym, która obiektywnie wyklucza możliwość podjęcia działania koniecznego do wykonania decyzji, w szczególności ze względu na poziom wiedzy technicznej, rozwój technologii etc." Przytoczona definicja możliwości zastosowania normy prawnej wynikającej z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. z powodzeniem odnajdowałaby zastosowanie w tej sprawie bowiem przeszkoda wypełnienia nałożonego obowiązku jest faktycznie niemożliwa do spełnienia i taka pozostanie. Kwestionowaną decyzją, naruszono art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nienależyte zbadanie stanu :faktycznego sprawy oraz pominięcie wyjaśnienia kluczowych kwestii. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów, co akcentuje mocno wysoką rangę uzasadnienia faktycznego decyzji. W dziedzinie faktów uzasadnienie musi wyjaśnić okoliczności wskazujące konieczność wydania decyzji w danej sprawie, w sposób właściwy wskazanie normy obowiązującej oraz jej znaczenia ustalonego w drodze wykładni, a także wobec określonych podmiotów oraz ich wpływ na treść rozstrzygnięcia owej decyzji. Uzasadnienie nie może być pozorne, powinno być realne i adekwatne. Ma ono być przekonywujące, natomiast uzasadnienie decyzji odbiega od owych funkcji przypisywanych właśnie temu elementowi decyzji administracyjnej. Ponadto należy zwrócić uwagę na kwestię naruszenia zasad naczelnych postępowania administracyjnego, którego dopuszczono się przy wydaniu aktu administracyjnego naruszono nie tylko zasadę prawdy obiektywnej, wynikającej z in media art. 7 k.p.a., ale również zasadę pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, uregulowaną w art. 8 k.p.a., zasadę udzielania informacji, wskazaną wart. 9 k.p.a. oraz zasadę wysłuchania stron -wynikającą z art. 10 k.p.a. Zarówno organ I instancji nakładając obowiązek jak i organ odwoławczy były (na zasadzie art. 7 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 5 tej ustawy) obowiązane rozważyć (w ustalonym w sposób wyczerpujący stanie faktycznym), czy nadaje się on do wykonania. W przeciwnym razie może dojść do wydania decyzji dotkniętej wadą nieważności, tj. niewykonalnej z przyczyn pozaprawnych, o charakterze nieusuwalnym. Co istotne, tego rodzaju zastrzeżenia były podnoszone przez skarżącą już w postępowaniu przed organem I instancji i znalazły się również w odwołaniu. Skarżący podnosi bowiem, że nie ma możliwości wykonania nałożonego obowiązku i doprowadzenia drogi pożarowej do budynku, o parametrach wskazanych w decyzji. Ten aspekt sprawy nie został należycie wyjaśniony. Sama zaś możliwość zastosowania rozwiązań zamiennych na podstawie § 13 ust. 4 rozporządzenia z dnia 24 lipca .2009 r. (na co wskazał organ I instancji w wydanej decyzji), nie może stanowić o niezasadności tego zarzutu.
Naruszenie zasady prawdy obiektywnej będącej naczelną zasadą postępowania, ma kapitalny wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym. Wynika z niej konieczność wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. W tej sprawie nie dokonano wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, natomiast wynikające z tego naruszenia konsekwencje nie pozwoliły na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a jest to niezbędny element prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Naruszona zasada wynikająca z art. 8 k.p.a. obejmuje swym zakresem poszanowanie kultury administrowania, a ponadto ma ona na celu zebranie w jedną całość ogólnych zasad postępowania. Jest to bowiem zasada najszersza pod względem zakresu. Poszanowanie tej zasady leży zatem nie tylko w płaszczyźnie ochrony interesów obywateli, ale i w płaszczyźnie ochrony interesów państwa. Zarówno organ I instancji nakładając obowiązek jak 1 organ odwoławczy były (na zasadzie art. 7 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 5 tej ustawy) obowiązane rozważyć "ustalonym w sposób wyczerpująco stanie faktycznym), czy nadaje się on do wykonania.
W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę stron przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki sąd administracyjny zważył:
Skarga podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej, Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Przepis ten nakłada na Komendanta PSP obowiązek wydania decyzji nakazującej usunięcia uchybień w razie ich stwierdzenia, bez prawa do badania powodów zaistniałych nieprawidłowości.
Materialnoprawną podstawę wydanych, w toku kontrolowanego postępowania decyzji administracyjnych jest przepis paragrafu 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. 2009, nr 124, poz. 1030). Stosownie do przywołanego przepisu drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów z ochrony przeciwpożarowej do obiektu budowlanego o każdej porze roku należy doprowadzić (między innymi) do budynku należącego do grupy wysokości: średniowysoki, wysoki lub wysokościowy, zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL III, ZL IV lub ZL V. Do takiej kategorii budynków zaliczono budynek położony w W., przy ul. [...] w oficynie. Z kolei przepis § 14 ust. 1 tego aktu stanowi że przejazdy na dziedzińce i inne tereny obudowane powinny odpowiadać następującym warunkom: 1) wysokość przejazdu nie mniejsza niż 4,2 m, a w budownictwie jednorodzinnym - 3,2 m; 2) szerokość przejazdu nie mniejsza niż 3,6 m, w tym szerokość jezdni co najmniej 3 m; 3) odległość między przejazdami na jeden dziedziniec nie większa niż 150 m.
Dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niniejszej należy jeszcze przytoczyć treść paragrafu 13. rozporządzenia, który w ustępie 4 stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.
Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych postępowanie w sprawie drogi przeciwpożarowej do nieruchomości budynkowej, położonej we W. przy ul. [...] (oficyna) było prowadzone jeszcze od 2014 r., przy czym wcześniej wydany nakaz został wydany na zarządcę budynku, co zostało trafnie zakwestionowane przez organ odwoławczy. Z akt sprawy wynika także, że podczas czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej, przeprowadzonych w dniu 26 czerwca 2015 r. stwierdzono, że "do wnętrza podwórza adresów [...] i [...] prowadzi dojazd przez budynek [...] o wymiarach szerokość 2,419 m, wysokość 3,15. Wymiary przejazdu nie pozwalają na przejazd samochodów gaśniczych. Zmierzony obwód bud. o nr 99, 99a 99b stanowiących jeden kompleks wynosi 172 m. ponadto na wnętrze podwórzowe prowadzi wjazd przez budynek od placu Z.. Wymiary przejazdu: szer. 4,6 m, wys. 4,3 m. przejazd został zamknięty bramą przez Miejską Spółdzielnię Mieszkaniową przy ul. [...]. Część podwórza należy do ww spółdzielni oraz do Gminy W.. Wymiary przejazdu po otworzeniu bramy od 3,3 m. w części górnej do 3,15 m. w dolnej". Nadto w tychże aktach znajduje się korespondencja pomiędzy zarządcą zobowiązanej, a Miejską Spółdzielnię Mieszkaniową, z której wynika, że jeszcze w 2011 r. kierownictwo spółdzielni informowało mieszkańców nieruchomości przy ul. [...], że w sytuacjach zagrożenia przejazd przez bramę będzie możliwy, gdyż będzie ona obsługiwana przez portiera. Strona skarżąca poinformowała o tym fakcie organ pierwszej instancji pismem z dnia 22 maja 2014 r. Nadto spółka Z. przedłożyła organowi kopię mapy zasadniczej terenu z zaznaczoną (jej zdaniem) trasą dojazdu pożarowego, biegnącego od placu Zgody 3 do wskazanego na mapie budynku mieszkalnego poprzez działki geodezyjne o numerach 2o/, 21/2, 13 i 12.
Te okoliczności w całości zostały pominięte przez oba orzekające w sprawie organy.
W takiej sytuacji nalży uznać, że nie został ustalony stan faktyczny sprawy niezbędny do wydania niewadliwej decyzji w sprawie art. 7 kpa. Naruszenie zasady prawdy obiektywnej będącej naczelną zasadą postępowania, ma bowiem kapitalny wpływ na ukształtowanie całego postępowania, a zwłaszcza na rozłożenie ciężaru dowodu w postępowaniu administracyjnym. Wynika z niej konieczność wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. W tej sprawie nie dokonano wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych, natomiast wynikające z tego naruszenia konsekwencje nie pozwoliły na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a jest to niezbędny element prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego
Organ administracji nie może wydać w toku postepowania decyzji obarczonej wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 5 kpa. W kontrolowanym postępowaniu organ nie kwestionuje, że wydana decyzja jest niewykonalna z przyczyn pozaprawnych, o charakterze nieusuwalnym, a to wskazuje na możliwość dotknięcia jej wadą nieważności. Skarżący podnosił, że nie ma możliwości wykonania nałożonego obowiązku i doprowadzenia drogi pożarowej do budynku, o parametrach wskazanych w decyzji. Ten aspekt sprawy nie został w toku postępowania należycie wyjaśniony. Za zasadny uznać należy zatem zarzut naruszenia art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie, czy decyzja nakładająca na stronę obowiązek doprowadzenia do budynku utwardzonej drogi pożarowej jest wykonalna. Zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. nieważna jest decyzja, która była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały. Organ administracji wydając decyzję musi dokonać oceny, czy nałożony na stronę postępowania obowiązek będzie możliwy do wykonania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny "niewykonalność decyzji może wynikać z przeszkód natury prawnej lub faktycznej. Niewykonalność faktyczna decyzji, to trwała niemożność jej wykonania z pozaprawnych przyczyn obiektywnych o charakterze nieusuwalnym". (wyrok NSA z dnia 18 października 2011r., sygn. akt II GSK 1089/10 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd nie podziela poglądu, że niezasadny jest zarzut niewykonalności decyzji, gdyż organ przewidział możliwość zastosowania rozwiązań zamiennych uzgodnionych z Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. "Z § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030) wynika, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. W poprzednio obowiązującym rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 121, poz. 1139) § 12 ust. 4 przewidywał, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, które zapewnią niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej tego obiektu. Porównanie przepisów pozwala stwierdzić, że w aktualnie obowiązującym rozporządzeniu zastosowanie rozwiązań zamiennych możliwe jest wyłącznie na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydając rozporządzenie z dnia 24 lipca 2009 r. i wskazując w § 13 ust. 4 tego rozporządzenia, że w przypadku, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania rozwiązania zastępcze mogą być zastosowane dopiero na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przekroczył zakres ustawowego upoważnienia do wydania tego rozporządzenia. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1229, ze zm.) minister właściwy do spraw wewnętrznych został upoważniony do określenia, w drodze rozporządzenia, wymagań w zakresie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. W ramach tego upoważnienia mieści się możliwość udzielania przez organy administracji zgody na odstępstwa od przepisów rozporządzenia. Nie można natomiast uznać, że ww. przepis daje ministrowi możliwość przyznania organowi administracji zgody na wydawanie decyzji nakładających obowiązek, który nie jest możliwy do wykonania, a następnie oczekiwania na inicjatywę strony, by wystąpiła z wnioskiem o zastosowanie rozwiązań zamiennych. Obowiązkiem organu administracji jest wydanie decyzji wykonalnej.
Zgodnie z treścią art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w Konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Z kolei zgodnie z treścią art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom. Sąd administracyjny może samodzielnie stwierdzić wydanie określonego przepisu rozporządzenia z przekroczeniem upoważnienia zawartego w ustawie. Stwierdzenie takie, w przeciwieństwie do orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie ma skutku powszechnego, a jedynie skutek w danej sprawie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ administracji może nałożyć obowiązek dostosowania budynku do wymogów zawartych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. tylko wówczas, gdy z ustaleń faktycznych będzie wynikało, że wykonanie tego obowiązku będzie możliwe. Stwierdzić również należy, że tylko w takim przypadku właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu może skorzystać z uprawnienia wynikającego z § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. z wnioskiem o zastosowanie rozwiązań zamiennych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli z ustaleń poczynionych przez organ administracji wynikać będzie, że z uwagi na usytuowanie budynku i zabudowę działki nie jest możliwe dostosowanie budynku do wymogów wskazanych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r., to nakładanie takiego obowiązku będzie niedopuszczalne. Organ administracji powinien wówczas samodzielnie wskazać, jakie rozwiązanie możliwe do wykonania należy zastosować. Strona postępowania korzystając z uprawnienia wynikającego z § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. może wystąpić z wnioskiem o zastosowanie rozwiązania alternatywnego do rozwiązania wskazanego przez organ administracji. Tezy wyartykułowane w cytowanym orzeczeniu NSA sąd w niniejszym składzie w pełni podziela. Trzeba jeszcze dodać, że stan faktyczny rozpoznawanej sprawy jest zbieżny z tym, jaki zaistniał w rozpoznawanej sprawie". (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., II OSK 1330/13).
Mając na uwadze obowiązek wydawania decyzji wykonalnych organ administracji stosując § 12 ust. 1 - 12 oraz § 13 ust. 1 - 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. i nakładając obowiązek dostosowania zabezpieczeń przeciwpożarowych budynku wybudowanego przed wejściem w życie tego rozporządzenia do jego wymogów może to zrobić tylko po ustaleniu, że jest to faktycznie możliwe. Nakładając więc obowiązek doprowadzenia do budynku utwardzonej drogi pożarowej o określonych parametrach organ powinien ustalić, że realizacja tego obowiązku będzie rzeczywiście możliwa. W tej sprawie ustalenia takie nie zostały poczynione. Organ administracji ustalił jedynie, że istniejący budynek nie ma zapewnionej drogi pożarowej o parametrach wskazanych w rozporządzeniu. Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji będzie zobowiązany do ustalenia, czy rozważy możliwość dostosowania drogi pożarowej do budynku położonego w oficynie do wymogów zawartych w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. poprzez doprowadzenie do niego utwardzonej drogi przeciwpożarowej o parametrach wynikających z tego rozporządzenia. Jeśli możliwość taka nie istnieje organ administracji powinien w wydanej decyzji wskazać inne możliwe do zastosowania rozwiązanie. Być może będzie przy tym pomocne skorzystanie z dokumentów dołączonych przez stronę. Należy przy tym z całą mocą podkreślić, że sprawa bezpieczeństwa pożarowego mieszkańców nieruchomości ma charakter absolutnie priorytetowy i należy zrobić wszystko, aby to bezpieczeństwo maksymalnie zabezpieczyć.
W tym kontekście godzi się także dodać, że istnieją możliwości urządzenia drogi np. na sąsiednim gruncie na podstawie innego tytułu niż własność. Zawarcie jakiejkolwiek umowy obligacyjnej lub pozyskanie tytułu prawnego do nieruchomości w postaci ograniczonego prawa rzeczowego stan ten może zmienić.
Na koniec można dodać, że nawet gdyby onie podzielić poglądu sądu odnośnie do przekroczenia delegacji ustawowej przez ministra, w świetle uwag wcześniejszych trzeba wskazać, że organ nie rozważył czy dokumenty złożone przez stronę nie stanowią wniosku, złożonego w trybie § 13 ust. 4 rozporządzenia. Należy bowiem pamiętać, że organy administracji mają obowiązek informować stronę o istotnych dla sprawy okolicznościach, z czego w kontrolowanym postępowaniu organy się nie wywiązały.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.
Organy Państwowej Straży Pożarnej w sposób władczy rozstrzygają o obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa regulującymi ochronę przeciwpożarową, wydając określone nakazy w sytuacji stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego. W ponownie prowadzonym postępowaniu rzeczą organów będzie rozważenie jaki sposób (jaka forma ochrony przeciwpożarowej) będzie dla kontrolowanego budynku najefektywniejsza z uwzględnieniem rzeczywistych możliwości jej wykorzystania w terenie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło