II SA/Wr 759/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 17 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia we wznowionym postępowaniu decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stacji paliw postanawia: odrzucić skargę. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 października 2013 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł (słownie: dwieście złotych). Wezwanie to doręczono wraz z pouczeniem, że nieopłacenie skargi w terminie 7 dni będzie skutkowało jej odrzuceniem. Skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu, które zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013 r. (sygn. akt II OZ 1151/13). Wobec tego pismem z dnia 30 grudnia 2013 r. wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia o wpisie, ponownie pouczając, że nieopłacenie skargi w terminie 7 dni spowoduje jej odrzucenie. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 27 stycznia 2014 r. (dowód doręczenia: k. 52 akt sądowych). Następnie na skutek wniosku skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2014 r. odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł na to postanowienie zażalenie, które zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 czerwca 2014 r. (sygn. akt II OZ 556/14). Wobec tego pismem z dnia 20 czerwca 2014 r. ponownie wezwano skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia o wpisie, pouczając, że nieopłacenie skargi w terminie 7 dni spowoduje jej odrzucenie. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 2 lipca 2014 r. (dowód doręczenia: k. 111 akt sądowych). Z akt sądowych wynika, że wpis sądowy od skargi nie został uiszczony. Pismem z dnia 9 lipca 2014 r. skarżący wystąpił za to z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu, ponieważ skarżący nie uiścił w terminie wpisu sądowego od skargi. Zgodnie z przepisem art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast na mocy art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. W rozpatrywanej obecnie sprawie skarżący był zobowiązany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł. Do uiszczenia tej opłaty wezwano skarżącego w dniu 20 listopada 2013 r. (k. 18 akt sądowych). Po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie zażalenia na zarządzenie o wpisie, ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego doręczono skarżącemu w dniu 27 stycznia 2014 r. (k. 52 akt sądowych). Natomiast po zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy, ponowne wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego doręczono skarżącemu w dniu 2 lipca 2014 r. (k. 111 akt). Termin 7-dniowy do uiszczenia wpisu sądowego upłynął zatem z dniem 9 lipca 2014 r. W tym terminie wymagany wpis sądowy nie został uiszczony. Zamiast tego skarżący wystosował kolejny wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. Oceniając zaistniałą sytuację faktyczną przez pryzmat obowiązującego porządku prawnego należało zauważyć, że po zakończeniu postępowania z wniosku o przyznanie prawa pomocy sąd ma obowiązek, stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a., ponownie wezwać stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wyznaczając ustawowy termin do dokonania tej czynności oraz wskazując rygor jej niewykonania. Jeżeli strona skarżąca po doręczeniu jej takiego wezwania, a przed upływem siedmiodniowego terminu do zapłacenia należnych kosztów postępowania, wystąpi do sądu z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, wówczas bieg terminu do opłacenia skargi nie zostaje przerwany. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza obowiązek strony uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2002 r., sygn. akt III RN 144/02, niepubl.). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, do czego strona ma prawo w związku z art. 165 p.p.s.a. Należy zatem w konsekwencji uznać, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane po doręczeniu ponownego wezwania do wykonania zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, wystosowanym do skarżącego po wydaniu prawomocnego postanowienia, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia dla toczącego się postępowania (por. postanowienie NSA z 10 maja 2010 r., II FZ 115/10, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sytuacji, gdy sąd wydał uprzednio prawomocne postanowienie w tym przedmiocie, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu. Odmienne procedowanie mogłoby doprowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, a co za tym idzie - skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania i trudnością w jego merytorycznym lub formalnym zakończeniu. Dalej należało zauważyć, że zastosowana przez sąd w niniejszej sprawie wykładnia przepisu art. 220 § 1 i 3 p.p.s.a powinna być dokonywana w sposób zapewniający realizację prawa do sądu, co oznacza, że przed zastosowaniem rygoru określonego w zarządzeniu wzywającym do uiszczenia wpisu sąd powinien rozważyć, czy wnoszący o przyznanie prawa pomocy rzeczywiście nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, albowiem jego sytuacja materialna ustalona w prawomocnym orzeczeniu uległa istotnej zmianie (zob. postanowienie NSA z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 1209/14, niepubl.). W rozpoznawanej sprawie skarżący w aktualnie złożonym wniosku o prawo pomocy w żaden sposób nie odwołał się do przesłanki, o której mowa w art. 165 p.p.s.a., a więc istotnej zmiany jego sytuacji majątkowej, powielając w treści wniosku znane już sądowi dane. To zaś prowadzi do stwierdzenia, że wniosek o prawo pomocy został przez skarżącego wykorzystany niezgodnie z przypisaną mu funkcją gwarancyjną i dlatego jego złożenie w sytuacji, gdy skarga nie została opłacona, nie mogło wywrzeć skutku w postaci dalszego przedłużania postępowania. Postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zakończone odrzuceniem skargi oznacza, że prawo pomocy nie może być aktualnie przyznane stronie, ponieważ prawo to można przyznać wyłącznie w toku postępowania. Obecnie brak zatem podstaw, aby wnioskowi o przyznanie prawa pomocy nadawać dalszy bieg. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu działając na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.