II SA/Wr 760/13

WyrokWSA we Wrocławiu2014-01-23

Skład orzekający: Władysław Kulon, Halina Kremis, Zygmunt Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej może wydać nowe pozwolenie na budowę obiektu, który został już w całości zrealizowany na podstawie wcześniejszej, ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego?
Ratio decidendi
Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może wydać nowego pozwolenia na budowę obiektu, który został już w całości zrealizowany na podstawie wcześniejszej decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli ta decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego. W takiej sytuacji postępowanie w sprawie wydania nowego pozwolenia na budowę staje się bezprzedmiotowe, a organ powinien wydać decyzję o umorzeniu postępowania. Organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody D. uchylającej decyzję Starosty L. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stawu rybnego oraz umarzającej postępowanie pierwszej instancji. Inwestorzy rozpoczęli budowę stawu na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która następnie została uchylona wyrokiem sądu. Po uchyleniu decyzji, inwestorzy podejmowali próby uzyskania nowego pozwolenia na budowę lub pozwolenia na użytkowanie, jednak postępowania te nie kończyły się pozytywnie. Ostatecznie Wojewoda D. uchylił decyzję Starosty L. zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia na budowę, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ inwestycja została już zrealizowana, a w obrocie prawnym istniała ostateczna decyzja umarzająca postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K.S. na decyzję Wojewody D. uchylającą decyzję Starosty L. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stawu rybnego oraz umarzającą postępowanie pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Kremis Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant: Starszy asystent sędziego Katarzyna Grott po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę stawu rybnego i umorzenia postępowania pierwszej instancji oddala skargę. Przedmiotem zaskarżenia w kontrolowanej sprawie jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] r., nr [...] uchylająca w całości decyzję Starosty L. z dnia [...] r., nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą K. S. i M. S. pozwolenia na budowę stawu rybnego na działkach nr [...] i[...], obręb G., Gmina R. Nadto organ II instancji uchylając rozstrzygnięcie Starosty L. umorzył postępowanie pierwszej instancji. Wskazane decyzje zapadły w następującym stanie sprawy. Wnioskiem z dnia 4 grudnia 2007 r. M.S. oraz K.S. wystąpili do Starosty L. o wydanie pozwolenia na budowę stawu rybnego na działkach nr [...] i [...] w miejscowości G. wraz z rurociągiem odprowadzającym i doprowadzającym wodę. Po wszczęciu postępowania zainicjowanego ww. wnioskiem uczestnik postępowania T.M. złożył informację o istnieniu na działkach objętych wnioskiem stawów rybnych. Organ decyzyjny I instancji uznał za niezbędne zweryfikowanie informacji dotyczących istnienia stawu rybnego, w związku z czym zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z zaleceniem ustalenia aktualnego stanu zainwestowania nieruchomości, jednocześnie wydając w dniu [...] r. postanowienie nr [...] o zawieszeniu postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organ nadzoru budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., po przeprowadzeniu kontroli na nieruchomości, udzielił odpowiedzi, że nie stwierdzono wykonywania robót budowlanych związanych z budową stawu rybnego. Organ administracji architektoniczno-budowlanej I instancji, po podjęciu zawieszonego postępowania, w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą udzielił K. S. i M.S. pozwolenia na budowę stawu rybnego na działkach nr [...] i [...], obręb G., Gmina R. Zarówno postanowienie o zawieszeniu postępowania jak też decyzja o pozwoleniu na budowę zostały oprotestowane przez T. M. zwykłymi środkami odwoławczymi. Wojewoda D. w dniu [...] r. wydał postanowienie nr [...] oraz decyzję nr[...]. Rozstrzygnięciami tymi utrzymano w mocy zarówno postanowienie jak też decyzję Starosty L. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił związek wątpliwości w zakresie rozpoczęcia realizacji inwestycji z zawisłym postępowaniem w sprawie pozwolenia na budowę i istniejącą z tej przyczyny koniecznością interwencji właściwego organu (Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L.), który posiadał kompetencje do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Odnośnie zaś decyzji o pozwoleniu na budowę, zasadność pozytywnego dla wnioskodawców rozstrzygnięcia, zdaniem organu, potwierdzały przedłożone ostateczne decyzje Wójta Gminy R.: z dnia [...]r. nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawu hodowlanego na działce nr [...], obręb G. oraz z dnia [...]r., nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie stawu hodowlanego na działce nr[...], obręb G. Stwierdzono kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Inwestorzy przedłożyli również organowi pozytywną opinię Starosty L. z dnia [...] r. nr[...], dotycząca projektu usytuowania rurociągu doprowadzającego i odprowadzającego wodę do i od stawów rybnych oraz decyzję Starosty L. z dnia [...]r. nr [...] o pozwoleniu wodnoprawnym na wykonanie urządzeń wodnych oraz na szczególne korzystanie z wód. Decyzja Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie pozwolenia wodnoprawnego, została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2008 r., (sygn. akt II SA/Wr 6/08) skargę oddalił. Zarówno postanowienie nr [...] jak też decyzja nr [...] Wojewody D. zostały zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który wyrokami z dnia 20 maja 2009 r. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji (sygn. akt II SA/Wr 557/2009) oraz uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (sygn. akt II SA/Wr 558/2009). K. S. pismem z dnia [...]r. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego stawu. Organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego decyzją z dnia [...]r., nr [...] odmówił wydania pozwolenia. Uzasadniając negatywne dla wnioskodawcy stanowisko wskazano, że roboty budowlane realizowane były na podstawie decyzji Starosty L. z dnia [...] r., nr[...] . Decyzja ta i decyzja Wojewody D. utrzymująca ją w mocy zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 maja 2009 r., zatem w chwili składania wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie inwestor nie posiadał ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i tym samym zatwierdzonego projektu budowlanego uniemożliwiał przeprowadzenie obowiązkowej kontroli oraz wydanie pozwolenia na użytkowanie. Po odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie stawu, K.S. i M.S. złożyli kolejny wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę stawu. Starosta L. odnosząc się do tego wniosku w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że w związku z decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., nr [...] inwestorowi został wydany dziennik budowy w dniu 8 września 2008 r. i rozpoczął on realizację inwestycji. Przeprowadzone w dniu 23 grudnia 2009 r. oględziny potwierdziły, że objęty wnioskiem staw rybny został zrealizowany, zaś inwestor przedłożył inwentaryzację geodezyjną powykonawczą stawu rybnego wraz z przyłączem wody z dnia 19 października 2009 r. Okoliczności te potwierdzają, że obiekt został zrealizowany. Ze względu na to, że realizacja zamierzenia nie jest zamiarem lecz faktem dokonanym, w ocenie organu nie istniał przedmiot postępowania, co skutkuje umorzeniem postępowania. Decyzja Starosty L. z dnia [...] r., nr [...] została oprotestowana odwołaniem zarówno inwestora K. S. jak i uczestnika postępowania M. M. Wojewoda D. rozpoznając te odwołania w dniu [...] r. wydał decyzję nr[...], którą uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji wyraził w uzasadnieniu decyzji jednoznaczny pogląd o poprawności formalnej decyzji o umorzeniu postępowania potwierdzając bezprzedmiotowość postępowania wobec wybudowania stawu. Dostrzegł on jednak uchybienia procesowe polegające na niezapewnieniu udziału w postępowaniu strony postępowania M. M. Strona nie brała udziału w istotnych czynnościach postępowania takich jak oględziny, a także pozbawiono ją możliwości odniesienia się do zebranego materiału dowodowego przed wydaniem rozstrzygnięcia. Po powrocie sprawy na etap pierwszoinstancyjny Starosta L. zawiadomił wszystkie strony postępowania o miejscu i terminie przeprowadzenia oględzin, zaś wobec niepodjęcia korespondencji w terminie, przyjął domniemanie doręczenia. Następnie w dniu [...] r. wydano decyzję nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę stawu rybnego w miejscowości G. na działkach nr [...] i [...]. Podobnie jak miało to miejsce w decyzji z dnia [...]r., organ wskazał, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę rozpatrywany jest zamiar inwestora wykonania określonych robót. Budowa stawu rybnego nie jest zamiarem lecz faktem, co wynika z zebranego materiału dowodowego, tym samym nie ma przedmiotu postępowania, o którym organ ma rozstrzygnąć. Wojewoda D. rozpoznając odwołanie Z. M. od powyższej decyzji w dniu [...] r. wydał decyzję nr[...], którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia podzielił stanowisko organu I instancji, zaś zarzuty odwołania uznał za bezzasadne. Wnioskiem z dnia 10 listopada 2010 r. K. S. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego stawu rybnego. Organ nadzoru budowlanego stwierdził bezprzedmiotowość postępowania zainicjowanego wnioskiem inwestora i wskazując na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę w dniu [...] r., wydał decyzję nr [...] o umorzeniu postępowania. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpoznając odwołanie jakie zostało złożone od rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego w dniu 31 marca 2011 r. wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji. Z kolei skarga wywiedziona na decyzję organu II instancji przez K. S. została oddalona wyrokiem z dnia 13 października 2011 r. (sygn. akt II SA/Wr 371/11). K. S. wnioskiem z dnia [...] r. wystąpił po raz kolejny do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego stawu rybnego. Jak miało to miejsce we wcześniejszych rozstrzygnięciach, tak i w przypadku wniosku z listopada 2011 r. organ nadzoru budowlanego umorzył postępowanie w sprawie wydając w dniu [...] r. decyzję nr[...]. Uzasadniając bezprzedmiotowość postępowania jaka legła u podstaw rozstrzygnięcia, organ wskazał, że w obrocie prawnym znajduje się już ostateczna decyzja z dnia [...] r., nr [...]o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie. K.S. i M. S. wnioskiem z dnia [...] r. wystąpili do Starosty L. o udzielenie pozwolenia na budowę stawu rybnego na działkach nr [...] i[...], obręb G., Gmina R. Starosta L. po zawiadomieniu stron o wszczęciu postępowania w sprawie w dniu [...] r. wydał postanowienie nr[...], którym wezwał wnioskodawców do uzupełnienie wniosku poprzez przedłożenie w terminie do dnia [...] r. określonych dokumentów. Natomiast po zawiadomieniu stron o możliwości zapoznania się z aktami sprawy pismem z dnia [...] r., w dniu [...] r. wydano decyzję nr[...], którą odmówiono zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę stawu. Organ administracyjny uzasadniając decyzję wskazał, że pomimo kierowania do wnioskodawców wezwań, materiał dowodowy sprawy nie został uzupełniony w żądanym zakresie. Nieusunięcie braków formalnych wniosku obligowało organ do odmowy udzielenia pozwolenia na budowę. Na skutek odwołań T. M. i K. S. Wojewoda D. w dniu [...] r. wydał decyzję nr[...], którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał na istnienie w obrocie prawnym prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 maja 2009 r. wydanego w sprawie decyzji o pozwoleniu na budowę. W związku z tym, zdaniem Wojewody D., Starosta L.przed rozpoznawaniem kolejnego wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę powinien ustalić czy postępowanie zainicjowane pierwotnym wnioskiem zostało zakończone, czy nadal jest w toku. Nieustalenie tej kwestii przez organ decyzyjny I instancji przed wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia zostało uznane za uchybienie procesowe skutkujące uchyleniem decyzji i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia. Starosta L. poinformował strony o przystąpieniu do ponownego rozpatrzenia wniosku, a następnie w dniu 14 marca 2013 r . wydał postanowienie nr[...], którym nałożono na wnioskodawców obowiązek uzupełnienia wniosku o wskazane dokumenty w terminie do dnia 22 marca 2013 r. Po uzupełnieniu wniosku przy piśmie inwestorów z dnia 20 marca 2013 r., oraz zawiadomieniu przez organ o tzw. gotowości decyzyjnej, Starosta L. w dniu [...] r. wydał decyzję nr[...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę stawu rybnego (kategoria XXIV obiektu budowlanego) w miejscowości G., działki nr [...] i [...] Gmina R. Uzasadniając stanowisko zaprezentowane w decyzji podano, że analizując treść wniosku i zawarte w nim oświadczenia inwestora stwierdzono, że roboty budowlane związane z realizacją stawu rybnego zostały już wykonane na podstawie ostatecznej decyzji Starosty L. z dnia [...] r., nr[...], która została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Dalej powołano się na nowelizację art. 37 Prawa budowlanego, który zdaniem organu przewidywał wprost, że w przypadku stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, konieczne jest uzyskanie od organu administracji architektoniczno-budowlanej nowej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ przyjął, że uzyskanie nowej decyzji o pozwoleniu na budowę jest konieczne, niezależnie od tego, na jakim etapie robót budowlanych została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzja o pozwoleniu na budowę. Powyższa decyzja została oprotestowana odwołaniem T.M. reprezentowanego przez Z. M. Zdaniem autora odwołania przedmiotowy staw został wykonany jeszcze przed uzyskaniem pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę. Nadto zażądał on przeprowadzenia wizji w terenie i nie godził się z zatwierdzonym przez organ decyzyjny I instancji projektem budowlanym. Wojewoda D. w dniu [...]r. wydał decyzję nr[...], którą uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie. Uzasadniając swoje stanowisko organ II instancji dokonał analizy wydanych w sprawie rozstrzygnięć oraz wyroków sądu administracyjnego. W wyniku tej czynności organ odwoławczy przyjął, że wniosek K. S. i M. S. z dnia [...] r. został rozpoznany poprzez wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, która następnie została uchylona wyrokiem sądu administracyjnego. Po powrocie sprawy do organu, Starosta L. stwierdzając wykonanie robót budowlanych w oparciu o tą decyzję ostatecznie umorzył postępowanie. Rozpoznając kolejny wniosek o udzielenie pozwolenia na budowę organ I instancji powołał się na art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego. Wojewoda D. nie podzielił słuszności stanowiska organu I instancji, co do zastosowania przywołanego przepisu w sprawie. W jego ocenie regulacja ta nie ma zastosowania w sprawie, z tego powodu, że wniosek inwestorów z dnia [...]r. jest tożsamy z wnioskiem z dnia [...]r. W obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja Starosty L. z dnia [...] r., nr[...], utrzymana w mocy decyzją Wojewody D. z dnia [...] r., nr[...], zatem organ administracyjny rozpoznając kolejny wniosek inwestorów po raz kolejny rozstrzygał sprawę już rozstrzygniętą ostateczną decyzją administracyjną. W tak kształtującym się stanie prawnym organ odwoławczy dopatrzył się bezprzedmiotowości postępowania i zreformował wydane rozstrzygnięcie uchylając decyzję organu I instancji i umarzając w tym zakresie postępowanie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na decyzję Wojewody D. z dnia [...]r. nr [...] wniósł K.S. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W stosunku do decyzji podniesiono zarzut naruszenia art. 7, art. 8 i art. 35 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego W szczegółowych motywach skargi wskazano, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, w związku z czym powinna zostać uchylona. Wojewoda D. wydając decyzję pominął interesy K. S. i M. S., gdyż ostateczne rozwiązanie kwestii ,,legalizacji" stawu leży w interesie inwestora. Pomimo długotrwałego postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego inwestor nie może korzystać ze stawu, gdyż nie ma pozwolenia na użytkowanie i nie może czerpać dochodów ze zrealizowanej inwestycji. Nie może być rozwinięta produkcja rybna, zaś sama inwestycja generuje straty. Ze względu na mnogość i odmienność decyzji, rozmaitość uzasadnień i każdorazową inną podstawę prawną decyzji oraz brak wskazań co do właściwego załatwienia sprawy przez inwestorów nie wiedzą oni w jaki sposób ,,zalegalizować" legalnie wybudowany staw. Odpowiadając na skargę Wojewoda D.wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i musiała zostać oddalona. Wyjaśniając motywy podjętego rozstrzygnięcia należy przypomnieć, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowoadministracyjna sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na postanowienia (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., 267 j.t.) - dalej - k.p.a., lub w innych przepisach albo stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub w innych przepisach. W razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd z punktu widzenia kryterium legalności w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody D., którą uchylono rozstrzygnięcie Starosty L. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę stawu rybnego i umorzono postępowanie. Na wstępie rozważań należy ogólnie odnieść się do zawiłego stanu faktycznego sprawy wykreowanego wielością wydanych, w związku z budową stawu rybnego, decyzji administracyjnych, niejednokrotnie weryfikowanych też przez sąd administracyjny. Z akt administracyjnych sprawy wyłania się obraz przystąpienia przez inwestorów do realizacji inwestycji polegającej na budowie stawu rybnego w oparciu o ostateczną decyzję Starosty L. o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r., nr[...]. Jakkolwiek decyzja ta stała się ostateczna poprzez utrzymanie jej w mocy przez Wojewodę D. decyzją z dnia [...] r., nr[...] , mocą wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 maja 2009 r. (sygn. akt 557/08) została ona wyeliminowana z obrotu prawnego. Legitymowanie się przez inwestorów ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę (do czasu jej uchylenia przez sąd), dało inwestorom podstawę do wykonania robót budowlanych. Zebrany materiał dowodowy utwierdził zarówno organy administracji architektoniczno-budowlanej, jak też nadzoru budowlanego w przekonaniu, że inwestycja została zrealizowana przed wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, jednakże również przed wydaniem pozwolenia na budowę. M. S. i K. S. podejmowali nieskuteczne działania ukierunkowane na uzyskanie ,,nowej" decyzji o pozwoleniu na budowę oraz pozwolenia na użytkowanie, jednak żadne z prowadzonych postępowań nie zakończyło się zaakceptowaniem przez organ administracyjny ich wniosku. Uwaga ta dotyczy także rozpoznania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę z dnia [...]r. Jakkolwiek Starosta L. decyzją z dnia [...] r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę, uzasadnił on swoje stanowisko dyspozycją art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 267), z którego wywiódł, iż w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę konieczne jest uzyskanie nowej decyzji, bez względu na to na jakim etapie robót budowlanych pierwotna decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego. Stanowiska tego nie podzielił Wojewoda D., zaś skład orzekający Sądu, przychyla się do słuszności stanowiska organu II instancji. Ustawodawca w treści art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego unormował sytuację prawną inwestorów w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę. Regulacja ta dotyczy sytuacji, jak należy zakładać przy zastosowaniu zasad wykładni gramatycznej, rozpoczęcia lub wznowienia robót budowlanych po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ administracji architektoniczno-budowlanej zdaje się tracić uprawnienia do wydania ,,kolejnej" czy ,,nowej" decyzji o pozwoleniu na budowę, gdy inwestycja została zrealizowana w całości w oparciu o wcześniejszą decyzję o pozwoleniu na budowę. Stanowisko takie potwierdza orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym chociażby wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II SA/Gl 1399/12), gdzie wskazano, że ,,Decyzja w przedmiocie nowego pozwolenia na budowę zamierzonego pierwotnie obiektu może zostać wydana jedynie w przypadku, gdy roboty budowlane nie zostały jeszcze rozpoczęte. W przypadku, gdy zrealizowane zostały już w całości lub w części pozwolenie na budowę w odniesieniu do robót tych zostać wydane nie może. W sytuacji, gdy jedynie część robót została zrealizowana na podstawie decyzji, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, niezbędna jest ocena wykonanych już robót budowlanych przez organ nadzoru budowlanego i dopiero w zależności od wyniku tego postępowania inwestor, na podstawie nowego wniosku, może ubiegać się o pozwolenie na budowę obejmujące jednak wyłącznie roboty, które nie zostały jeszcze zrealizowane" - (podkreślenia Sądu) - (LEX nr 1316744). W sprawie rozpoznanej zaskarżoną do Sądu decyzją, roboty związane z budową stawu rybnego zostały zakończone. Inwestor potwierdził ten fakt niejednokrotnie, przedstawiając dziennik budowy z odpowiedniki wpisami w tym względzie, czy występując o pozwolenie na użytkowanie. Mamy zatem do czynienia z zakończoną inwestycją, w stosunku do której niezasadne jest wydawanie kolejnego pozwolenia na budowę. Wojewoda D. w zaskarżonej decyzji fakt zakończenia robót uznał za jedną z przesłanek uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania, wskazując dodatkową okoliczność w postaci istnienia w obrocie prawnym decyzji Starosty L. z dnia [...]r., nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowego stawu rybnego, która to decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody D. z dnia [...]r., nr[...]. W ocenie organu rozpoznanie wniosku o pozwolenie na budowę ostateczną decyzją czyniło bezprzedmiotowym postępowanie w tej samej sprawie zainicjowane kolejnym wnioskiem. Podzielając prawidłowość wykładni przepisów prawa procesowego zastosowaną przez organ decyzyjny II instancji, Sąd zwraca uwagę, że w myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Fakt rozstrzygnięcia sprawy, (w niniejszej sprawie umorzenie postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę), czyni bezprzedmiotowym kolejne postępowanie w tej samej sprawie. Na tle ugruntowanego w tym względzie orzecznictwa sądowoadministracyjnego przytoczyć można chociażby stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (sygn. akt II SA/Kr 1347/12) gdzie wskazano, że ,,Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego zachodzi wówczas, kiedy w obrocie prawnym znajduje się wydana wcześniej ostateczna decyzja rozstrzygająca sprawę. Obowiązkiem organu jest umorzenie wszczętego po raz kolejny postępowania. Dopiero bowiem wyeliminowanie takiego wcześniejszego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego w odpowiednim trybie prawnym pozwoliłoby na ponowne przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji co do istoty. W przeciwnym wypadku doszłoby do ponownego rozstrzygania w tej samej sprawie administracyjnej, a to stanowiłoby niedopuszczalne w sensie prawnym działanie organów administracji", - (LEX nr 1240967). Organ II instancji dopatrując się bezprzedmiotowości postępowania w sposób właściwy zastosował dyspozycję art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. ponieważ doszedł do przekonania o bezprzedmiotowości postępowania. Skoro okoliczność taka miała miejsce w trakcie postępowania odwoławczego należało uchylić decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie. ,,Gdy postępowanie administracyjne z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania w trybie art. 105 § 1 k.p.a. Jeżeli okoliczność taka zostanie stwierdzona na etapie postępowania odwoławczego przez organ II instancji, organ ten uchyla zaskarżoną decyzję i umarza postępowanie pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a." - por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 sierpnia 2011 (sygn. akt II SA/Po 555/11) - LEX nr 1086559 Odnosząc się do zarzutów skargi podniesionych w stosunku do decyzji Wojewody D. przyjąć należy, iż w większości nie znajdują one potwierdzenia. Uzasadniony jest tylko zarzut niezałatwienia sprawy przez organy decyzyjne w ustawowym terminie. Skarżący bowiem powołuje się na naruszenie art. 35 § 5 k.p.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w terminie. Oczywistym jest, że ustawodawca zakreślił organom administracyjnym termin załatwienia sprawy. Jest to jednak termin instrukcyjny, który poza ewentualnym zarzutem bezczynności organu czy przewlekłości postępowania, nie wywołuje negatywnych skutków prawnych odnoszących się wprost do wydanego w toku postępowania aktu administracyjnego. Innymi słowy niezałatwienie sprawy w terminie wynikającym z art. 35 k.p.a. nie wpływa na legalność samej decyzji czy postanowienia, w taki sposób, aby mogło to stanowić przesłankę do ich merytorycznej weryfikacji. Całkiem inny charakter posiadają pozostałe zarzuty skargi, które oscylują w kierunku niemożliwości ,,zalegalizowania inwestycji", ,,mnogości" czy ,,odmienności rozstrzygnięć", czy braku ,,wskazania sposobu jak powinien postąpić inwestor, w celu zakończenia procesu legalizacji". Zarzuty te okazują się być jednak chybione. Jak wskazano na wstępie rozważań rolą sądu jest li tylko weryfikacja zaskarżonego aktu administracyjnego przez pryzmat kryterium legalności, nie zaś zastępowania samego inwestora czy organów administracyjnych przy załatwianiu konkretnej sprawy administracyjnej. Zrozumiała jest jednak niepewność inwestora, który pomimo podejmowanych usilnych prób sfinalizowania procesu inwestycyjnego w organach administracji budowlanej czy architektoniczno-budowlanej nie legitymuje się dokumentem wskazującym na zakończenie inwestycji w znaczeniu formalnoprawnym. W sprawie realizacji przedmiotowego stawu rybnego zapadło kilka rozstrzygnięć, jednak sam proces dopuszczenia do użytkowania obiektu nie został zakończony stosowanym aktem administracyjnym. Warto w tym miejscu wspomnieć, że Starosta L., czyniąc zadość zasadzie przekonywania, w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r., nr[...] wskazał, posiłkując się orzeczeniem sądu administracyjnego, że gdy inwestycja została zrealizowana w oparciu o ostateczną decyzję pozwolenia na budowę, która została następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, zastosowanie mogłyby znaleźć przepisy art. 51 ust. 7 w związku z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, które stanowią podstawę do prowadzenia postępowania dotyczącego realizacji inwestycji w przypadku innym niż w warunkach samowoli budowlanej określonej w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Jak wskazują akta administracyjne sprawy postępowanie w tym zakresie nie zostało jednak w żaden sposób zainicjowane. Konkludując powyższe rozważania, Sąd uznał, że działanie Wojewody D. weryfikującego rozstrzygnięcie organu I instancji poprzez uchylenie decyzji Starosty L. i umorzenie postępowania było zgodne z obowiązującymi przepisami wobec czego, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło