II SA/Wr 762/16

WyrokWSA we Wrocławiu2017-07-11

Skład orzekający: Władysław Kulon, Olga Białek, Zygmunt Wiśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego może zostać wydana, gdy osoba opuściła lokal z powodu tymczasowego aresztowania i nie może do niego powrócić z powodu działań właściciela, mimo braku zamiaru trwałego zerwania więzi z tym miejscem?
Ratio decidendi
Decyzja o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego może zostać wydana, gdy osoba faktycznie opuściła lokal, w którym była zameldowana, nawet jeśli oświadcza, że nie miała zamiaru opuszczenia tego miejsca, a nie może do niego powrócić z powodu działań właściciela nieruchomości. W takiej sytuacji brak zgody właściciela na dalsze zameldowanie i niemożność przeciwstawienia się temu przez zameldowanego traktuje się jako opuszczenie lokalu dające podstawę do wymeldowania. Zameldowanie nie rodzi praw majątkowych do lokalu, a ewidencja ludności ma charakter rejestru odzwierciedlającego fakty.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.P. na decyzję Wojewody D. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy T. o wymeldowaniu M.P. z miejsca pobytu stałego. M.P. opuścił lokal w związku z tymczasowym aresztowaniem, a po powrocie nie mógł do niego wejść z powodu wymiany zamków przez właścicielkę, B.J. M.P. twierdził, że nie opuścił lokalu dobrowolnie i zamierza do niego powrócić, jednak nie podjął skutecznych kroków prawnych w celu przywrócenia posiadania przed wydaniem decyzji o wymeldowaniu. Wojewoda uznał opuszczenie lokalu za dobrowolne i trwałe, co doprowadziło do utrzymania decyzji o wymeldowaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski (sprawozdawca) Protokolant referent Aneta Szmyt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z miejsca pobytu stałego oddala skargę w całości. Z doręczonych Sądowi akt administracyjnych wynika, że Wojewoda D. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2016 r. poz. 722) po rozpatrzeniu odwołania M.P., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy T. z dnia [...] r. nr [...], orzekającą o wymeldowaniu Macieja P. z miejsca pobytu stałego w lokalu w miejscowości T. M. 1B. W uzasadnieniu decyzji wojewody podano między innymi, że postępowanie w sprawie wymeldowania M.P. z miejsca pobytu stałego zostało wszczęte w dniu 15 grudnia 2015 r. na wniosek B.J., która wniosła o wymeldowanie wyżej wymienionej osoby z miejsca pobytu stałego ze względu na opuszczenie przez nią przedmiotowego lokalu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Wnioskodawczym dołączyła do wniosku zawiadomienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania M.P. z dnia 3 kwietnia 2015 r., sygn. akt [...], wydane przez Sąd Rejonowy w T. II Wydział Karny. Dalej podano, że przesłuchany w charakterze strony M.P. zeznał, że w dniu 1 kwietnia 2015 r. na skutek działań B.J. został zabrany przez policję z miejsca stałego zameldowania. W dniu 18 czerwca 2015 r. po powrocie z aresztu śledczego chciał powrócić do przedmiotowego lokalu, ale nie mógł tego zrobić, ponieważ zostały wymienione zamki. Zeznał, że kilkakrotnie wraz z policją próbował dostać się do domu, ale bezskutecznie. Oświadczył, że niezależnie od toczącego się postępowania w sprawie karnej będzie wnosił sprawę o wydanie nieruchomości i wprowadzenie się do przedmiotowego lokalu. W dniu 11 lutego 2016 r. do organu gminy wpłynął wniosek M.P. o zawieszenie postępowania ze względu na trwające postępowanie o eksmisję. Zwrócił się również o uzupełnienie postępowania o dokumentację z postępowań karnych oraz o przesłuchanie dzielnicowego z Komendy Powiatowej Policji w T.. Oświadczył również, że czasowo nie przebywa w miejscu stałego zameldowania wbrew własnej woli, korzystał z pomocy policji w celu wejścia do przedmiotowego lokalu oraz że w najbliższych dniach zostanie przez niego wniesiona sprawa o naruszenie posiadania. Pismem z dnia 15 lutego 2016 r. organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego o wymeldowanie M.P.. Jednocześnie organ gminy zwrócił się do Komendy Powiatowej Policji w T. o ustosunkowanie się do treści pisma M.P.. W odpowiedzi Komenda Powiatowa Policji w T. poinformowała organ prowadzący postępowanie, że M.P. opuścił przedmiotowy lokal w związku z jego zatrzymaniem przez policję, które trwało 2-3 miesiące, i nie przebywa w miejscu stałego zameldowania od około roku czasu. W przedmiotowym lokalu zostały wymienione zamki przez właścicielkę posesji (byłą konkubinę), co uniemożliwiło zamieszkanie M.P.. Stwierdzono, że M.P. zabrał swoje rzeczy osobiste w asyście policji i nie zamierzał mieszkać w przedmiotowym lokalu, aktualnie mieszka czasowo we W.. KPP w T. wyjaśniła również, że obecnie toczą się dwa postępowania: w sprawie przywłaszczenia mienia oraz zmuszania do określonego zachowania przez byłą konkubinę M.P.. Obecnie sprawy te zostały przekazane do Sądu Rejonowego w T. w celu rozpatrzenia. Wojewoda stwierdził, że za udowodniony w niniejszej sprawie należy uznać fakt, że M.P. od 1 kwietnia 2015 r. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania. Fakt ten został potwierdzony przez strony postępowania i inne dowody zgromadzone w sprawie, w tym zeznania świadków (sąsiadów i sołtysa). W tym dniu został zatrzymany przez policję i przebywał w areszcie śledczym. Po powrocie z aresztu w czerwcu 2015 r. próbował powrócić do przedmiotowego lokalu, ale nie mógł tego uczynić, ponieważ wnioskodawczym wymieniła zamki w drzwiach. We wrześniu 2015 r. przy asyście policji odebrał swoje rzeczy z przedmiotowego lokalu i od tego czasu nie podejmował już prób powrotu do niego. Podczas postępowania przed organem I instancji oraz w odwołaniu M.P. oświadczył, że opuszczenie przez niego przedmiotowego lokalu nie miało charakteru dobrowolnego i że zamierza on do niego powrócić. Rozpatrując kwestię dobrowolności opuszczenia przez M.P. miejsca stałego zameldowania, wojewoda stwierdził, że po jego powrocie z aresztu do miejsca stałego zameldowania zostały wymienione przez wnioskodawczynię zamki w drzwiach, jednak nie podjął on skutecznych działań prawnych w celu powrotu do miejsca stałego zameldowania. Środkami prawnymi umożliwiającymi powrót do lokalu są roszczenia cywilnoprawne o przywrócenie naruszonego posiadania albo o eksmisję, które powinny być uwzględnione przez sąd przed wydaniem decyzji rozstrzygającej wniosek o wymeldowanie. Nieskorzystanie z tych środków, ewentualnie oddalenie powództwa przez sąd powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymania fikcji meldunkowej. W niniejszej sprawie podjęte przez odwołującego się działania nie doprowadziły do skutków polegających na stwierdzeniu w drodze orzeczenia właściwego organu - że opuszczenie lokalu nastąpiło pod wpływem działań niezgodnych z prawem (przymusu fizycznego, groźby bezprawnej). Pomimo składanych przed organem I instancji deklaracji M.P. nie wystąpił również z pozwem o naruszenie posiadania przedmiotowego lokalu. Biorąc pod uwagę powyższe - zdaniem organu odwoławczego – w niniejszej sprawie nie zachodzi przypadek braku dobrowolności opuszczenia przez stronę miejsca stałego zameldowania, ponieważ nawet gdy osoba zameldowana zostaje z danego lokalu usunięta wbrew jej woli, ale nie podejmuje kroków prawnych umożliwiających powrót do niego, faktycznie zaś mieszka w innym miejscu, wówczas odmowa wymeldowania stałaby się utrzymywaniem fikcji, naruszającej sens i wiarygodność ewidencji ludności. Nie może być uznane przez organ administracji za dobrowolne tylko takie opuszczenie lokalu, do którego strona została zmuszona, ale pod warunkiem, że strona ta podjęła przewidziane prawem środki w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu (uwzględniony pozew o naruszenie posiadania lokalu), albo jeżeli fakt zmuszenia do opuszczenia lokalu jest oczywisty lub został stwierdzony w postępowaniu karnym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt II OSK 281/09; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 października 2012 r.5 sygn. akt IV SA/Wr 366/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 3078/00, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 stycznia 2012 r., sygn. II SA/Bd 1251/11). Wojewoda zauważył też, że w odwołaniu pełnomocnik M.P. oświadczył, że wskazanie przez organ I instancji adresu przy ul. [...] we W. jako miejsca jego zamieszkania stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. W związku z tym wojewoda zaznaczył, że podczas postępowania przed organem gminy M.P. nie zakwestionował zeznań i oświadczeń wnioskodawczym, że obecnie ma on konkubinę, z którą ma dziecko i razem z nią mieszka we W.. W piśmie z dnia 10 lutego 2016 r. przesłanym do organu gminy M.P. potwierdził, że przebywa czasowo przy ul. [...] we W.. Obiektywne okoliczności sprawy, a także logika i doświadczenie życiowe dają podstawę do stwierdzenia, że zamiarem strony nie jest zamieszkanie w przedmiotowym lokalu razem z byłą konkubiną, z którą jest w konflikcie i toczy postępowania karne, podczas gdy w innym miejscu ma konkubinę, z którą ma dziecko, przebywa tam i odbiera kierowaną do niego korespondencję, a więc wykonuje czynności właściwe dla miejsca pobytu stałego. Jak wynika z akt sprawy, M.P. z lokalem przy ul. [...] we W. łączą obecnie większe więzi niż z miejscem stałego zameldowania, z którym zerwał wszelkie związki. Zatem odwołujący się nie realizuje w przedmiotowym lokalu żadnej czynności właściwej dla miejsca pobytu stałego i lokal ten przestał pełnić funkcję jego centrum spraw życiowych. Opuszczenie przez M.P. miejsca stałego zameldowania należy uznać za dobrowolne i z uwagi na okres czasu od 1 kwietnia 2015 r. - również trwałe. Potwierdzone w czasie postępowania okoliczności sprawy wskazują, że M.P. zerwał wszelkie związki łączące go z miejscem stałego zameldowania, skoncentrował swoje życie w innym miejscu, deklarowany przez niego zamiar powrotu do przedmiotowego lokalu nie ma poparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie i stanowi subiektywny przejaw woli strony. Nie godząc się z przytoczoną decyzją Wojewody D., M.P., zastępowany przez pełnomocnika adw. A.K., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia: 1) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., art. 136 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zgromadzeniu i przeanalizowaniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym w szczególności niewyjaśnienia zamiaru i celu, jaki towarzyszył skarżącemu przy usuwaniu go i jego rzeczy przez B.J. z domu oraz zamiaru i celu, jaki przyświecał B.J. oraz metod przez nią stosowanych, w kontekście toczącego się między stronami postępowania przed sądem cywilnym o rozliczenie majątkowe 24-letniego konkubinatu; 2) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zgromadzeniu materiału dowodowego i dowolnej ocenie zebranego, co doprowadziło do błędnego wniosku, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przypadek braku dobrowolności opuszczenia przez M.P. miejsca stałego zameldowania oraz że po stronie skarżącego nastąpiło z tym miejscem trwałe zerwanie wszelkich więzi i brak zamiaru do niego powrotu, podczas gdy okoliczności sprawy są dalekie od jednoznaczności, a przyjęte przez organy dowody, pomimo ustanowionego w kodeksie postępowania administracyjnego obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, nie były wystarczające aby podjąć w sprawie ostateczne rozstrzygnięcie, m.in. z uwagi na niewyjaśnienie przeprowadzanych na prośbę skarżącego szeregu interwencji Policji w domu i jakie były konsekwencje owych interwencji oraz skorzystania przez skarżącego w ustawowo przewidzianym czasie z przysługującego mu roszczenia o przywrócenie posiadania nieruchomości, a do których to zdarzeń, jak się wydaje, organy nie przywiązały wagi; 3) art. 7 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. przez dowolne przyjęcie, że skarżący winien skutecznie skorzystać z środków prawnych umożliwiających mu powrót do lokalu w sytuacji, gdy istotnym elementem jest już samo podjęcie starań w tym kierunku, nie zaś ich rezultat, co miało miejsce w niniejszej sprawie i wynika z zebranego materiału dowodowego; 4) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a., polegające na dowolnym wyciągnięciu wniosków, niewynikających z zebranego materiału dowodowego oraz niewskazaniu dowodów, na których organ administracji się oparł wywodząc, że B.J. faktycznie przebywa w domu w T.M. 1B i ma zamiar tam mieszkać, podczas gdy centrum życiowe B.J. skoncentrowane jest z zamiarem stałego pobytu od kilku lat we W. pod adresem Plac [...], a sporna nieruchomość została wystawiona przez wymienioną na sprzedaż wbrew woli skarżącego. Dalej skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, a to: 1) art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności (Dz.U. 2016 poz. 722 ze zm.) polegające na niewłaściwym jego zastosowaniu mimo, że M.P. nigdy nie podjął zamiaru opuszczenia miejsca stałego pobytu w T.M. 1B, a usunięcie przez B.J. skarżącego z domu, w swojej istocie, nie spełnia łącznie wszystkich przesłanek koniecznych dla wydania decyzji o wymeldowaniu; 2) art. 25 ust. 1 w zw. z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności poprzez błędną wykładnię przepisu art. 25 ust 1 ustawy przejawiającą się w uznaniu przez organ administracji, iż jedynie faktyczne zamieszkiwanie, nocowanie i przechowywanie swoich rzeczy w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem jest przejawem stałego pobytu i skoncentrowania w tym miejscu swojego życia, podczas gdy koniecznym jest równoczesne ustalenie zamiaru osoby stałego przebywania w tym miejscu, do którego organy obu instancji zupełnie nie przywiązały wagi, doprowadzając do wadliwego uznania, że zamieszkanie przez skarżącego we W. pod adresem ul. [...] stanowi skoncentrowanie w tym miejscu swojego życia, w sposób właściwy dla miejsca stałego pobytu. Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Gminy T.. Nadto wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wywołanego skargą. Równocześnie skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy Sądu Okręgowego we W., Wydziału I Cywilnego o sygn. akt: [...], oraz znajdujących się w aktach sprawy Sądu Rejonowego w T., Wydziału I Cywilnego o sygn. akt: [...] - na okoliczność ich treści oraz braku zaistnienia łącznie wszystkich przesłanek koniecznych dla wymeldowania M.P. z miejsca pobytu stałego. W skardze wniesiono też o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu skargi rozwinięto podniesione zarzuty, podkreślając, że wbrew twierdzeniom organów obu instancji należy dojść do przekonania, że M.P. nie opuścił dobrowolnie swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego, nie było to wynikiem jego autonomicznej decyzji lecz został do tego zmuszony w dniu 18 czerwca 2016 r. niezgodnym z prawem działaniem swojej byłej konkubiny B.J.. Jeżeli życzeniem byłej konkubiny skarżącego było, by jej były konkubent opuścił sporną nieruchomość, to winna wystąpić do sądu powszechnego o eksmisję, a nie jak to uczyniła - bezprawnie go usuwając (uniemożliwiając zamieszkanie w T.M.). Dopiero orzeczenie ewentualnej eksmisji pozwoliłoby na wszczęcie postępowania w kierunku wymeldowania skarżącego. Skarżący również nie zerwał psychicznych więzi ze swoim miejscem stałego pobytu, a skoncentrowanie spraw życiowych w nowym miejscu jest jedynie pozorne, w rozumieniu przepisu art. 25 ust. 1 w zw. z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 roku o ewidencji ludności. Jeżeli z okoliczności sprawy wynika, a w przedmiotowej sprawie niewątpliwie tak jest, że pomimo niezłożenia do czerwca 2016 r. pozwu o naruszenie posiadania skarżący chciał powrócić do domu w T.M., fakt ten nie może być zignorowany jako nieistotny jedynie z powodu niewyczerpania dostępnych skarżącemu środków prawnych w celu ochrony naruszonego posiadania. "Brak skuteczności podejmowanych działań zmierzających do fizycznego powrotu do uprzednio zamieszkiwanego lokalu nie może przekreślić obiektywnego faktu niepogodzenia się z obecną sytuacją i czynienia szeregu starań zmierzających do przywrócenia poprzedniego stanu faktycznego" (wyrok WSA we Wrocławiu z dn. 10.05.2016 r., sygn. akt: II SA/Wr 170/16). Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 31 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Wr 762/16 odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Rozprawę wyznaczoną na dzień 14 czerwca 2017 r. odroczono zgodnie z wnioskiem pełnomocnika skarżącego. Natomiast podczas rozprawy w dniu 11 lipca 2017 r. pełnomocnik skarżącego złożył do akt sprawy kopię wyroku Sądu Okręgowego we W. Wydziału I Cywilnego z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt [...] w sprawie o eksmisję (oddalającego powództwo) oraz oświadczył, że przed Sądem Rejonowym w T. toczy się postępowanie w sprawie przywrócenia posiadania i ze względu na prowadzenie postępowań przed sądami powszechnymi wnosi o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjego. Sąd postanowił wniosek ten oddalić. Wobec tego pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę, a uczestniczka postępowania B.J. wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (obecnie: Dz.U. z 2017 r. poz. 657; dalej: u.e.l.), który stanowi, że organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Jak wynika z treści tego przepisu podstawą do wydania decyzji o wymeldowaniu jest opuszczenie lokalu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Przy czym, pobyt stały, zgodnie z art. 25 ust. 1 u.e.l., wiąże się z przebywaniem i zamiarem przebywania w oznaczonym miejscu. Dla opuszczenia miejsca stałego pobytu element woli ma zatem znaczenie i powinien być brany pod uwagę w postępowaniu o wymeldowanie. Nie można jednak postępowania w przedmiocie wymeldowania sprowadzać wyłącznie do oceny zamiarów czy odczuć wyrażanych przez stronę. Zauważyć wobec tego należy, że wymeldowanie z pobytu stałego musi być oparte na stwierdzeniu, że osoba zameldowana w miejscu pobytu opuściła je oraz że miała wolę takiego działania. W sytuacji, gdy dana osoba zamiaru opuszczenia nie wyraziła w jasny sposób, rolą postępowania będzie udowodnienie, że okoliczności sprawy wskazują na istnienie po jej stronie zamiaru trwałego zerwania więzi z miejscem zameldowania. Organ bada więc okoliczności sprawy, a nie tylko werbalne deklaracje danej osoby. Ocena charakteru opuszczenia lokalu nie może też odrywać się od realiów konkretnej sprawy. Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne, a niekiedy nawet prawne, mogą prowadzić do wniosku, że faktyczne opuszczenie lokalu nastąpiło, mimo że osoba nie miała woli przeniesienia miejsca swoich spraw życiowych. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Jak bowiem wynika z treści zaskarżonej decyzji oraz z treści skargi, niesporne jest, że skarżący opuścił miejsce zamieszkania w T.M. 1B z powodu tymczasowego aresztowania na okres od dnia 1 kwietnia 2015 r. i od tamtej pory w tym miejscu nie przebywa (także na skutek konfliktu i wymiany zamków przez uczestniczkę postępowania – właścicielkę domu). W konsekwencji Sąd doszedł do przekonania, że problem prawny, który wyłonił się na gruncie niniejszej sprawy sprowadza się do tego, czy można wydać decyzję na podstawie art. 35 u.e.l. w sytuacji, gdy strona faktycznie opuściła lokal, w którym była zameldowana na pobyt stały, ale oświadcza, że nie miała zamiaru lokalu tego opuścić, lecz nie może do niego powrócić z powodu działań właściciela owego lokalu. Zdaniem Sądu w opisanej sytuacji, to jest gdy nieruchomością rozporządza podmiot mający do niej tytuł prawny, a osoba zameldowana (korzystająca z niej nawet w ramach określonego tytułu prawnego) twierdzi, że nie ma zamiaru opuszczenia lokalu, brak zgody właściciela na dalsze zameldowanie osoby oraz niemożność przeciwstawienia się temu przez zameldowanego musi być traktowane jako opuszczenie lokalu dające podstawę do wymeldowania w trybie art. 35 u.e.l. Wniosek taki jest naturalną konsekwencją wynikającą z prawa szerszego, to jest prawa własności nieruchomości. Zameldowany nie może zatem twierdzić, że nie opuścił miejsca zameldowania, jeżeli – jak w niniejszej sprawie – lokal ten opuścił, a następnie właściciel nieruchomości nie wyraża zgody na jego dalsze zameldowanie. Powyższe wnioski są także uzasadnione tym, że ewidencja ludności ma charakter rejestru, który odzwierciedla pewne fakty. Zatem dla oceny charakteru opuszczenia lokalu istotne jest obiektywne stwierdzenie przez organ możliwości realizacji woli strony polegającej na realizacji zamiaru przebywania w danym lokalu. Na tym tle pojawia się ścisły związek przebywania w lokalu i zameldowania. Zameldowanie konkretnej osoby w lokalu nie jest źródłem powstania jakichkolwiek praw majątkowych do lokalu, dlatego postępowanie meldunkowe wiąże się z faktem przebywania (nieprzebywania) osoby w lokalu, a nie z możliwością potwierdzenia tej okoliczności przez osobę dysponującą tytułem prawnym do lokalu. Dla aktu rejestracji, jakim jest zameldowanie, nie mają znaczenia takie okoliczności, jak próba zamieszkania w lokalu i jej uniemożliwienie przez osoby trzecie. Zameldowanie polega wyłącznie na stwierdzeniu przez właściwy organ faktu przebywania osoby w konkretnym lokalu przez oznaczony czas. Jest to stwierdzenie okoliczności faktycznej, niezależnie od przysługujących osobie uprawnień do lokalu. Nadto dla wymeldowania danej osoby nieistotny jest jej zamiar zamieszkiwania w lokalu w przyszłości, bowiem organ bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny z chwili wydawania decyzji administracyjnej. Nadto zdaniem Sądu ustawowa przesłanka wymeldowania polegająca na opuszczeniu miejsca pobytu stałego jest spełniona także w przypadku przymusowego opuszczenia lokalu, jeżeli ten przymus wynika ze zgodnego z prawem, władczego działania organów państwa, a za takie należy uznać wykonanie postanowienia o tymczasowym aresztowaniu i opuszczenie lokalu w związku z tym. Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy pozwalał na uznanie, iż skarżący niewątpliwie opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały w T.M. 1B i nie wymeldował się. Z ustalonych przez organy okoliczności sprawy wynika, że skarżący po tym jak opuścił ww. miejsce trwale w nim nie przebywa, a więc istotnie zachodziła przesłanka do wymeldowania go z tego miejsca. To zaś w połączeniu z brakiem zgody właścicielki nieruchomości na dalsze zameldowanie skarżącego w ww. lokalu prowadzi do wniosku, że zasadnie organy obu instancji zastosowały art. 35 u.e.l. W tym kontekście należy też zauważyć, że działania prawne podjęte przez skarżącego zmierzające do powrotu do spornego lokalu pozostają niejako wtórne wobec faktu, że miejsce pobytu skarżący opuścił na skutek tymczasowego aresztowania. Natomiast roszczenia, które skarżący wysunął przeciwko uczestnice postępowania B.J. zmierzały do przywrócenia posiadania (prawo własności nieruchomości – jak wynika z akt sprawy – służy wyłącznie uczestniczce postępowania), lecz ocena ich skuteczności nie jest kluczowa w sprawie. Podkreślenia wymaga bowiem, że w odwołaniu od decyzji organu I instancji pełnomocnik skarżącego jednoznacznie wskazał, że powództwo o przywrócenie posiadania spornego lokalu nie zostało przez skarżącego wytoczone, a dopiero w skardze złożonej do Sądu pełnomocnik podał, że pozew został złożony w dniu 10 czerwca 2016 r., o czym jednak wojewoda nie był przez stronę zawiadomiony. Nie można zatem postawić wojewodzie zarzutu, że pominął te okoliczności, skoro w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (przedostatnia strona) odniósł się do kwestii posiadania nieruchomości przez skarżącego. Nadto, zdaniem Sądu trafnie, Wojewoda D. dostrzegł, że z racji konfliktu między skarżącym a uczestniczką postępowania jest oczywiste, że nie jest możliwe wspólne zamieszkiwanie tych osób w spornym lokalu, który stanowi własność uczestniczki postępowania. O opuszczeniu ww. lokalu przez skarżącego na stałe świadczy też to, że skarżący związał się z inną kobietą, z którą ma dziecko (co potwierdzono w skardze), a więc zgodnie z doświadczeniem życiowym, jego miejsce zamieszkania winno umożliwiać zamieszkanie całej rodzinie. W tym stanie rzeczy zatem trudno uznać, aby ww. lokal w T.M. 1B mógł nadal stanowić miejsce zameldowania na pobyt stały skarżącego, skoro skarżący jak dotąd z lokalu tego korzystać nie może i wydaje się, że korzystać nie będzie mógł, skoro uczestniczka postępowania zamierza ww. lokal (nieruchomość) zbyć, co podniesiono w skardze. Zameldowanie skarżącego w ww. lokalu nie rodziło po jego stronie żadnych praw do nieruchomości, a wobec tego, że skarżący ww. lokal opuścił brak jest podstaw, by w ewidencji ludności utrzymywać wpis niezgodny z rzeczywistością. Uwzględniając powyższe Sąd doszedł do przekonania, że organy obu instancji nie naruszyły art. 35 w związku z art. 25 ust. 1 u.e.l., a więc zarzuty skarżącego w tym zakresie nie były zasadne. Odnosząc się do dalszej argumentacji zawartej w skardze Sąd stwierdził, że również nie zasługiwała ona na uwzględnienie. Nie były trafne zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 9 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 136 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy w sprawie, ponieważ zebrane materiały pozwalały na ustalenie stanu faktycznego sprawy. Natomiast fakt odmiennej interpretacji zaistniałego stanu faktycznego przez stronę i organ nie stanowi jeszcze o tym, że organ naruszył prawo. Nie ma przy tym racji autor skargi twierdząc, że organ nie wyjaśnił charakteru interwencji policyjnych w spornym lokalu, bowiem w zaskarżonej decyzji omówiono korespondencję prowadzoną z policją na ten temat. Pamiętać jednak trzeba, że celem organu było ustalenie ewentualnych przesłanek do wymeldowania skarżącego, a nie roztrząsanie sporu skarżącego z uczestniczką postępowania. Nie był też zasadny argument błędnego ustalenia miejsca zamieszkania B.J. (skarżący twierdzi, że nie przebywa ona w spornym lokalu), bowiem przedmiotem postępowania było wymeldowanie skarżącego z lokalu, a nie badanie, gdzie ma miejsce zamieszkania uczestniczka postępowania. W przekonaniu Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na zakończenie postępowania administracyjnego, a poczynione na jego podstawie przez organy ustalenia znajdują w nim potwierdzenie. Motywy, którymi kierował się organ zawarte są w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które odpowiada prawu, co również wskazuje na to, że zarzuty skargi nie były zasadne. Na koniec wskazać należy, że Sąd nie przychylił się do wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodów z dokumentów, o które wnioskowano w skardze, ponieważ – zdaniem Sądu – brak było w stanie faktycznym sprawy istotnych wątpliwości, które mogłyby być wyjaśnione przez wnioskowane dokumenty. Złożona na rozprawie w dniu 11 lipca 2017 r. kopia wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 14 czerwca 2017 r. sygn. akt [...] (bez informacji o jego prawomocności) wskazuje na to, że oddalone zostało powództwo B.J. o eksmisję M.P. oraz jego powództwo wzajemne o zapłatę. Wyrok ten pozostaje jednak bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, której dokonał Sąd w niniejszej sprawie według stanu prawnego i faktycznego z dnia wydania tejże decyzji. Brak było także podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: p.p.s.a.) Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie sprawy nie zależało od zakończenia żadnego z innych postępowań sądowych, których stroną jest skarżący. Postępowanie niniejsze zmierzało do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a wyniki innych postępowań sądowych z pewnością nie mogły być uznane za zagadnienie wstępne (kwestię prejudycjalną), które mogło wpływać na wynik niniejszego postępowania. Sąd oceniał legalność zaskarżonej decyzji na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.) i według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Dlatego wyniki innych postępowań sądowych z udziałem skarżącego pozostają bez wpływu na wynik sprawy niniejszej. Reasumując Sąd stwierdził, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym nie doszło do takiego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), wobec czego na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego nie orzekano, gdyż w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie obowiązuje zasada, wedle której strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi koszty procesu. Brak też podstaw do zasądzania zwrotu kosztów postępowania na rzecz uczestnika postępowania. Natomiast z art. 200 p.p.s.a. wynika, że zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu jedynie w razie uwzględnienia skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło