II SA/Wr 789/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosków radcy prawnego A.B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w dwóch postępowaniach zażaleniowych w sprawie ze skargi C.D., E.F., G.H., I.J. K.L., M.N. O.P. w sprawie o nakazanie Prezydentowi C. przesłania dokumentów do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych postanawia 1. odmówić przyznania radcy prawnemu A.B. kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, 2. przyznać radcy prawnemu A. B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w łącznej kwocie 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100 złotych), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć 20/100 złotych), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu za udział w dwóch postępowaniach zażaleniowych. W sprawie, postanowieniem z dnia 16 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 378/14 (obecnie II SA/Wr 789/15) referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym również ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 9 stycznia 2017 r. Wicedziekan Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych we Wrocławiu poinformował Sąd, że nowym pełnomocnikiem skarżącego wyznaczono radcę prawnego A.B. , który wywiódł w imieniu strony skargę kasacyjną od postanowienia Sądu z dnia 7 grudnia 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. W treści skargi kasacyjnej profesjonalny pełnomocnik procesowy zawarł wniosek o przyznanie "od Organu" kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych oraz oświadczenie, że nie została ona opłacona w całości ani w części. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek C.D. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Zażalenie skarżącego na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2017 r., sygn. I OZ 850/17. Postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił wcześniej wskazaną skargę kasacyjną, na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt I OZ 1550/17, oddalił zażalenie na to postanowienie. W treści obu wyżej wskazanych zażaleń profesjonalny pełnomocnik procesowy zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej według norm przepisanych oraz oświadczenie, że nie została ona opłacona w całości ani w części. Zarządzeniem z dnia 22 stycznia 2018 r. Przewodniczący Wydziału II Sądu przedstawił akta referendarzowi sądowemu celem rozpoznania wniosku o przyznanie wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zgodnie z § 2 pkt 1) i 2 ) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. poz. 1715 ze zm., dalej: Rozporządzenie), koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcę prawnego ustanowionego z urzędu. W sprawie czynnością pomocy prawnej udzielonej z urzędu, której dotyczą roz-poznawane wnioski radcy prawnego, jest, po pierwsze, sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej i, po drugie udział w dwóch postępowaniach zażaleniowych, prowadzonych przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pod sygn. akt I OZ 850/17 i I OZ 1550/17. W odniesieniu do pierwszego wskazanego wyżej wniosku zaznaczyć należy, iż zasadnicze znaczenie dla oceny wykonania przez profesjonalnego pełnomocnika występującego z urzędu obowiązku sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej ma fakt doprowadzenie do jej rozpoznania. Samo sporządzenie i wniesienie takiej opinii nie prowadzi bowiem do osiągnięcia podstawowego celu pomocy prawnej z urzędu, tj. pełnej realizacji prawa strony skarżącej do sądu, poprzez – w realiach sprawy - instancyjną kontrolę orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kończącego postępowania w pierwszej instancji. Dlatego o wykonaniu tego obowiązku przez wyznaczonego w sprawie radcę prawnego nie świadczy przedłożenie przedmiotowej skargi do akt sprawy, a dopiero, skuteczne doprowadzenie do jej rozpoznania przez sąd administracyjny drugiej instancji. W konsekwencji, na przyznanie kosztów tak wykonanej czynności pomocy prawnej stosownie do unormowania z Rozporządzenia pozwala dopiero stwierdzenie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej w sposób i w terminie, który prowadzi do rozpoznania sprawy strony korzystającej z pracy pełnomocnika z urzędu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Tymczasem w sprawie skarga kasacyjna wniesiona przez radcę prawnego A.B. została uznana za spóźnioną i z tego powodu odrzucona, natomiast jej wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został oddalony. Takie stanowisko Sądu zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej wskazanych postanowieniach z 16 maja i 9 listopada 2017 r. Pamiętać przy tym należy, że zgodnie z art. 85 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Reasumując, wobec niewykonania ciążącego na występującym w sprawie profesjonalnym pełnomocniku – radcy prawnym A.B. obowiązku świad-czenia pomocy prawnej na rzecz strony skarżącej w zakresie skutecznego, wywołującego skutki prawne wniesienia skargi kasacyjnej referendarz sądowy, stwierdził, że jej wniosek o zasądzenie z tego tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej podlegał jako nieuzasadniony oddaleniu. Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło punkcie 1. sentencji postanowienia. Uwzględnieniu podlegały natomiast wnioski radcy prawnego A.B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej dwukrotnie w postępowaniu zażaleniowym. W § 21 Rozporządzenia ustalone zostały stawki opłat maksymalnych za konkretne czynności procesowe w pierwszej i drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednią stawkę za zastępstwo prawne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji - udział w postępowaniu zażaleniowym - 120 zł (lit. d pkt 2) ust. 1 § 21 Rozporządzenia). W sprawie ustanowiony z urzędu radca prawny świadczył pomoc prawną na rzecz strony w dwóch postępowaniach zażaleniowych, prowadzonych przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygn. akt I OZ 850/17 i I OZ 1550/17. Dlatego działając na podstawie § 21 ust. 1 pkt 2) lit. d Rozporządzenia wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi należało przyznać opłatę za zastępstwo prawne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji - udział w dwóch postępowaniach zażaleniowych w łącznej kwocie 240 zł, stanowiącej dwukrotność stawki 120 zł. . Stosownie do § 4 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity w Dz. U. 2017 r. poz. 1221 ze zm.) podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie radcy prawnego, wynosi w sprawie 55,20 zł (23% kwoty 240 zł). Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu koszty za występowanie w postępowaniu przed sądem w drugiej instancji za udział w dwóch postępowaniach zażaleniowych w łącznej kwocie 240 zł, powiększone o podatek od towarów i usług obliczony według wyżej wskazanej stawki podatkowej w kwocie 55,20 zł, w łącznej kwocie 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100 złotych), o czym orzekł w punkcie 2. sentencji postanowienia. Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa, § 22 i 24 Rozporządzenia oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.