II SA/Wr 8/19

PostanowienieWSA we Wrocławiu2019-01-30

Skład orzekający: asesor WSA Wojciech Śnieżyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji uchylającej pozwolenie na budowę oraz decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia projektu zamiennego, ze względu na ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu nadzoru budowlanego, ponieważ zaskarżona decyzja uchylająca pozwolenie na budowę nie wywołuje skutków materialnoprawnych, które mogłyby podlegać wstrzymaniu. Ponadto, skarżący nie wykazali w sposób uprawdopodobniony, że brak wstrzymania wykonania tych decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, ograniczając się do ogólnikowych twierdzeń.
Stan faktyczny
Skarżący B. D. i A. D. wnieśli o wstrzymanie wykonania decyzji Wojewody z dnia [...] listopada 2018 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta uchylającą decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę budynku. Wnieśli również o wstrzymanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r., nakładającej obowiązek sporządzenia projektu zamiennego. Skarżący argumentowali, że brak wstrzymania doprowadzi do usunięcia z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, co spowoduje trudne do odwrócenia skutki, w tym potencjalny nakaz rozbiórki części domu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. D. i A. D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., Nr [...] w sprawie ze skargi B. D. i A. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r., Nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., Nr [...]. Zaskarżoną decyzją z [...].11.2018 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] .06.2018 r. nr [...] uchylającą na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.) decyzję Urzędu Dzielnicowego [...] z [...].05.1984 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowalny oraz udzielającą A. D. i J. D. pozwolenie na rozbudowę i adaptację budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dom dwurodzinny przy ul. [...][...] we [...]. W treści skargi skarżący zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także decyzji PINB [...] z [...].08.2017 r. nr [...]. Wskazali na związek tej ostatniej decyzji z zaskarżoną decyzją oraz wydanie jej w granicach tej samej sprawy. Uzasadniając tak sformułowany wniosek podali, że w przypadku braku wstrzymania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego zostałaby usunięta decyzja o pozwoleniu na budowę. Doprowadziłoby to do trudnych do odwrócenia skutków polegających na pozbawieniu podstawy prawnej istnienia zamieszkiwanego przez nich domu oraz egzekwowaniu od skarżących obowiązków związanych z doprowadzeniem obiektu do stanu zgodnego z prawem, mimo że jak wynika zaskarżonej decyzji, brak jest podstaw do prowadzenia jakiegokolwiek postępowania w stosunku do istniejącego obiektu. Inaczej mówiąc, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego będzie miał podstawy do zakończenia czynności względem skarżących, które przymuszą ich ostatecznie do nieuzasadnionego doprowadzenia obiektu do "stanu zgodnego z prawem", np. uzupełnienia w miarę możliwości projektu zamiennego co będzie wiązało się z koniecznością poniesienia dodatkowych kosztów. Bądź też, zgodnie z art. 51 ust. 5 u.p.b. będzie wiązać się ze znaczną szkodą, gdyż doprowadzi do rozbiórki części istniejącego od 1987 r. budynku, a to będzie i kosztowne i spowoduje skutki trudne do odwrócenia. Skarżący wskazali, że wobec braku wykonania obowiązku nałożonego w decyzji PINB z [...].08.2017 r. nr [...], z którym nie zgadzają się i który kwestionują z uwagi na istnienie podstaw do wznowienia postępowania może dojść do nałożenia przez organ nakazu rozbiórki części domu dwurodzinnego, o czym stanowi art. 51 ust. 3 pkt 2 u.p.b. Grożące prawdopodobieństwo nakazu rozbiórki budynku stanowi podstawę do wstrzymania wykonania decyzji PINB z [...].08.2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) - dalej p.p.s.a. - po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia w oparciu o cytowany przepis prawny jest wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przez co należy rozumieć sytuację, gdy szkoda (majątkowa, a także niemajątkowa) nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (postanowienie NSA z 20.12.2004 r., sygn. akt GZ 138/2004). Przesłanki powyżej wskazane nie zachodzą w niniejszej sprawie przede wszystkim z uwagi na charakter zaskarżonej decyzji. Na wstępie należy zauważyć, że przedmiotem skargi jest decyzja wydana na podstawie art. 36a ust. 2 u.p.b., zgodnie z którym właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy, przed upływem 2 miesięcy od wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych (m. in. z powodu ich wykonywania w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę) właściwy organ, w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, PINB [...] decyzją ostateczną z [...].08.2017 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 51 ust 1 pkt 3 u.p.b., nakazał A. D. – inwestorowi robót budowlanych - sporządzenie i przedłożenie projektu budowlanego zamiennego rozbudowy i adaptacji budynku mieszkalnego jednorodzinnego na dom dwurodzinny przy ul. [...][...] we [...] w związku ze stwierdzonymi istotnymi odstępstwami od warunków udzielonego pozwolenia na budowę. Zatem decyzja będąca przedmiotem skargi uchyliła decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, ponieważ inwestor, bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, istotnie odstąpił od realizacji zatwierdzonego projektu budowlanego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem (por. postanowienia NSA z 14.12.2009r., sygn. akt II OSK 1898/09, z 4.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1143/08, z 29.02.2012 r., sygn. akt II OZ 116/12), przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji administracyjnej) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Wstrzymanie wykonania dotyczy więc sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków takich nie wywołuje decyzja utrzymująca w mocy decyzję uchylającą decyzję o pozwoleniu na budowę. Skoro zatem taka decyzja ze swej istoty nie może być wykonana, wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu byłoby bezzasadne (tak też w podobnej sprawie WSA w Warszawie w postanowieniu z 12.02.2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 146/13). Niezależnie od powyższego skarżący w złożonym wniosku nie wykazali, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a także decyzji PINB [...] z [...].08.2017 r., przy założeniu jej wydania w postępowaniu prowadzonym w granicach tej samej sprawy, spowoduje skutki, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Przede wszystkim należy podnieść, że kwestionowanie prawidłowości wydania decyzji nakładającej obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego nie wypełnia przesłanek skutkujących wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Kwestia zgodności decyzji z prawem, która co do zasady może być dopiero przedmiotem merytorycznej oceny Sądu, i ochrona tymczasowa wynikająca z art. 61 § 3 p.p.s.a. to dwie różne kwestie. W tym zakresie argumentem nie może być fakt braku dochowania przez skarżących terminu dla złożenia odwołania od tej decyzji oraz podnoszone w skardze twierdzenia na temat podjęcia próby wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Nie wdając się zatem w merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji – do czego na obecnym etapie postępowania Sąd nie jest uprawniony – należy stwierdzić, że nie można wywodzić wystąpienia ustawowych przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji z samego kwestionowania legalności zaskarżonej decyzji. Dotyczy to także decyzji wydanej przez organ nadzoru budowlanego. O ile podniesione względem zaskarżonej decyzji zarzuty znajdą potwierdzenie w ocenie Sądu, może to skutkować jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego, nie zaś uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonania aktu. W końcu nie można pominąć tego, że w uzasadnieniu wniosku pełnomocnik jedynie bardzo ogólnie wskazał, że ewentualna realizacja obowiązku nałożonego decyzją organu nadzoru budowlanego wiązałaby się z poniesieniem niepotrzebnych wydatków związanych z uzupełnieniem projektu zamiennego. Ogólnikowe twierdzenia w tym zakresie, pozbawione szerszego uzasadnienia, niepoparte faktami ani odnoszącymi się do nich dowodami, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania tej decyzji. W szczególności we wniosku nie przedstawiono żadnych informacji dotyczących sytuacji majątkowej skarżących, ani nie uprawdopodobniono w jakiej wysokości koszty, związane ze sporządzeniem uzupełnienia projektu budowlanego zamiennego, musieliby ponieść. Także z okoliczności sprawy nie wynika, by brak postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, powodował niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. W realiach badanej sprawy trudno jest zwłaszcza przyjmować grożące prawdopodobieństwo istnienia nakazu rozbiórki części domu dwurodzinnego przy ul. [...][...] we [...], skoro skarżący nie wykazali aby w stosunku do nich taka decyzja została wydana. W rezultacie brak jest podstaw do stwierdzenia, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji spowoduje wystąpienie skutków określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło