II SA/Wr 8/25

WyrokWSA we Wrocławiu2025-08-19

Skład orzekający: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński, Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis, Asesor WSA Marta Pawłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wznowienia postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Postępowanie organu pierwszej instancji było dotknięte uchybieniami, w szczególności w zakresie analizy zakresu umocowania pełnomocnika skarżącego oraz weryfikacji jego legitymacji procesowej i interesu prawnego, co wymagało pogłębionego postępowania wyjaśniającego.
Stan faktyczny
Skarżący J. R. złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją zatwierdzającą podział nieruchomości z 2007 r., powołując się na brak udziału w postępowaniu bez jego winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.). Organ pierwszej instancji odmówił wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po terminie i skarżący nie był stroną postępowania. Organ odwoławczy uchylił to postanowienie, wskazując na konieczność wyjaśnienia zakresu umocowania pełnomocnika i legitymacji procesowej skarżącego. WSA we Wrocławiu oddalił skargę na postanowienie organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu z dnia 14 października 2024 r., nr SKO 4112.36.2024 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości oddala skargę w całości. Decyzją z 11.09.2001 r. (znak: GiGN.7412/46/2001) Burmistrz Miasta i Gminy K. (dalej: organ I instancji) zatwierdził projekt podziału nieruchomości w granicach działki nr [...], AM-[...], ob. K., na działki gruntu [...] i [...]. Decyzją z 07.08.2007 r. (znak: GiGN.7430/50/2007) ten sam organ zatwierdził projekt podziału nieruchomości w granicach działki nr [...] oraz nr [...], odpowiednio na działki nr [...] i nr [...] oraz [...] i [...]. Wnioskiem z 14.08.2024 r. J. R. (obecnie skarżący), reprezentowany przez pełnomocnika adw. T. M., wystąpił do organu I instancji z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z 07.08.2007 r. W podaniu jako przesłankę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., tj. brak udziału stron w postępowaniu bez ich winy oraz wyjaśnił, że o okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania dowiedział się z wiadomości e-mail z 30.07.2024 r. przesłanej przez dotychczasowego pełnomocnika adw. P. D. Skarżący podniósł, że zgodnie z księgą wieczystą numer [...] był i jest właścicielem dzielonej nieruchomości, wobec czego powinien być stroną postępowania. Ponadto we wniosku jako stronę postępowania oznaczono M. O. zastępowaną przez opiekuna prawnego H. S. Do wniosku o wznowienie postępowania pełnomocnik dołączył zaświadczenie Sądu Rejonowego w T. z 29.09.2017 r. poświadczające, że H. S. została ustanowiona opiekunem prawnym całkowicie ubezwłasnowolnionej M. O. oraz przesłaną pocztą elektroniczną w dniu 30.07.2024 r. wiadomość, w której adw. P. D. informuje J. R. o fakcie wydania decyzji podziałowej z 07.08.2007 r. Wraz z tą wiadomością J. R. otrzymał datowane na dzień 04.03.2024 r. pismo Dyrektora Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. (nr sprawy [...]). Postanowieniem z 06.09.2024 r. (znak GiGN.6831.81.2024) Burmistrz odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją podziałową z 07.08.2007 r. W treści postanowienia wyjaśnił, że skarżący nie był i nie jest właścicielem dzielonej nieruchomości, co znajduje odzwierciedlenie w prowadzonej dla niej księdze wieczystej nr [...]. Ponadto organ wskazał, że pełnomocnik skarżącego posiadał w dniu 04.03.2024 r. wiedzę o dokonanych podziałach nieruchomości, wobec czego upłynął termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Na postanowienie organu I instancji zażalenie wniósł skarżący zarzucając naruszenie przepisów: I). art. 28, art. 145 § 1 pkt 4, art. 147, art. 148 § 1 i § 2, a także art. 149 § 3 k.p.a. przez bezpodstawne wydanie postanowienia w przedmiocie odmowy wznowienia podczas gdy: 1) skarżący złożył wniosek w terminie miesiąca od momentu podjęcia informacji o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, co miało miejsce 30.07.2024 r. poprzez otrzymanie wiadomości e-mail od pełnomocnika, wobec czego zachował termin ustawowy, co potwierdzają wyroki NSA z 03.03.202 r., sygn. akt II OSK 735/19 i 20.12.0223 r., sygn. akt II OSK 1821/22; 2) wbrew twierdzeniu organu skarżący ma status strony, albowiem decyzja podziałowa dotyczy jego interesu prawnego, ponieważ: a) zostały mu udostępnione informacje zawarte w operacie ewidencyjnym w ramach Powiatowego Zakładu Katastralnego we W., b) jak wynika z pominiętego przez organ I instancji pisma z 04.03.2024 r. przedmiotem podziału była działka nr [...], która powstała z nieruchomości skarżącego, tj. z działki [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...]; c) na skutek podziału powstała działka, której granica przechodzi przez zabudowania mieszkalne należące m.in. do skarżącego, a które od kilkudziesięciu lat są w jego posiadaniu samoistnym, - w związku z czym interes prawny skarżącego należy wywodzić: z przepisów prawa cywilnego, obowiązujących w dacie wydania decyzji podziałowej przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przepisów ustawy o drogach publicznych w zakresie odległości granicy nowopowstałych działek od budynków mieszkalnych, jak również odległości dróg publicznych od budynków, a także przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, z których wynika, że nie jest dopuszczalny podział samego budynku bez dokonania podziału gruntu, na którym został on posadowiony, zaś dopuszczalny jest jedynie podział budynku wyłącznie według płaszczyzn pionowych; II) art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79 § 1 i 2, art. 79a § 1 i 2, w zw. z art. 122, art. 80, art. 81, art. 85 § 1, art. 86, art. 107 § 3, art. 122 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania, zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, czego skutkiem było wydanie błędnego postanowienia, a co polegało m.in. na: a) braku odniesienia się do wniosków dowodowych zgłoszonych w podaniu o wznowienie postępowania, w tym uwierzytelnionego odpisu pisma z 04.03.2024 r. a także wydruku zupełnego księgi wieczystej nr [...], z których wynika, że będąca przedmiotem podziału działka nr [...], powstała z nieruchomości należącej m.in. do skarżącego, a to z działki nr [...] oraz wydruku wiadomości e-mail z 30.07.2024 r. uzyskanej od pełnomocnika adw. P. D., z której wynika, że skarżący dochował terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania; b) zaniechania przeprowadzenia oględzin nieruchomości, przesłuchania skarżącego, ustalenia treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zwrócenia się do Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. celem uzyskania dokumentów dotyczących dzielonych nieruchomości; III). art. 3 ust. 1 ustawy z 06.07.1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, przez pominięcie, że nieruchomość będąca przedmiotem podziału, tj. działka nr [...] powstała z nieruchomości należącej m.in. do skarżącego działki nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]; IV). art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 122 k.p.a. przez zaniechanie zawieszenia postępowania do czasu: 1) zakończenia postępowania toczącego się przed SKO we Wrocławiu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z 07.08.2007r., który to wniosek skarżący złożył pismem z 14.08.2024 r.; 2) zakończenia postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Burmistrza z 11.09.2001 r., tj. jest co do podziału działki nr [...] na działki nr [...] i [...], który to wniosek skarżący złożył pismem z 14.08.2024 r., zwłaszcza jeżeli uwzględni się, że wynik tego postępowania ma znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy, ponieważ działka nr [...] została kwestionowaną decyzją z 07.08.2007 r. podzielona na działki nr [...] i [...]. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów autor zażalenia wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i dopuszczenie dowodu z załączonego do zażalenia odpisu wyrysu z mapy ewidencyjnej – na okoliczność jego treści, a w szczególności usytuowania nieruchomości, których decyzja podziałowa dotyczy, a także sposobu zabudowania i przebiegu granicy. Postanowieniem z 14.10.2024 r. (nr SKO 4112.36.2024) SKO we Wrocławiu uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało, że dla oceny kiedy rozpoczął bieg termin na złożenie wniosku wznowieniowego istotne znaczenie ma zakres umocowania pełnomocnika skarżącego, bowiem upoważnienie do działania w postępowaniu wznowieniowym nie musiało być wyrażone wprost, a mogło wynikać z określenia zakresu jego działania, odnosząc się np. do działania w celu uzyskania danego efektu, który mógł być osiągnięty właśnie wszczęciem postępowania wznowieniowego. Zdaniem Kolegium, Burmistrz w tej kwestii nie podjął żadnych czynności wyjaśniających. Ponadto SKO podkreśliło, że wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w sytuacji, gdy podstawą wniosku jest pominięcie strony, powinno mieć miejsce wyłącznie w przypadkach oczywistych, tymczasem w niniejszej sprawie taka okoliczność jest jednoznaczna. Podkreślono, że akta sprawy nie zawierają odpisu zupełnego z księgi wieczystej [...], czy chociażby wydruku sporządzonego w trybie przeglądania. Brak jest ponadto informacji na temat daty założenia tej księgi, czy została pierwotnie założona papierowo, ewentualnie kiedy została dokonana zmiana na formę elektroniczną. Organ II instancji wskazał, że takiej samej analizie należało poddać księgę wieczystą nr [...] celem weryfikacji, czy kiedykolwiek ujawniono w niej prawa do nieruchomości w granicach działki nr [...]. Wobec przedstawionego stanowiska, we wskazaniach dotyczących powtórzonego postępowania SKO zobowiązało organ I instancji do zweryfikowania treści umowy zawartej przez skarżącego z pełnomocnikiem oraz treść udzielonego mu pełnomocnictwa, a także pozyska jego pismo, na które odpowiedzi udzielono załączonym do podania pismem z 04.03.2024 r., a jeśli w wyniku powyższych ustaleń stwierdzone zostanie – zgodnie z zaprezentowaną wcześniej wykładnią – że termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został zachowany, konieczna będzie ponowna weryfikacja legitymacji procesowej skarżącego. Kolegium podkreśliło, że ocena czy skarżącego przysługiwał status strony postępowania podziałowego jest ściśle związana z podniesioną przez niego przesłanką wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego, wobec czego weryfikacja okoliczności będzie możliwa dopiero po wznowieniu postępowania. W odniesieniu do pozostałych zarzutów zażalenia organ II instancji wskazał, że interesu prawnego skarżącego nie potwierdza ani treść pisma z 04.03.2024 r. ani fakt wydania dokumentów z katastru, ponieważ ocena dokonana przez dyrektora tej jednostki nie wiążą organów orzekających w niniejszym postępowaniu. SKO stwierdziło, że z wydruku księgi wieczystej [...] nie wynikają żadne prawa do nieruchomości w granicach działek gruntu nr [...], bądź nr [...] i nr [...], choć w formie elektronicznej została ona założona po wydaniu decyzji podziałowej, wobec czego może być niekompletna. Wydruk taki nie ma również waloru dokumentu urzędowego. Zdaniem Kolegium bez znaczenia jest okoliczność, czy przed wydaniem decyzji podziałowej część nieruchomości w granicach działki nr [...] stanowiła przedmiot użytkowania wieczystego skarżącego, istotne jest natomiast czy w toku postępowania podziałowego do tej działki przysługiwało skarżącemu (lub jednemu z jego poprzedników), prawo do tego gruntu. Kolegium podniosło, że interes prawny nie wynika z samoistnego posiadania gruntu i jego części składowych leżących w granicach działek nr [...], [...], [...]. Może on wynikać z prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w znaczeniu wieczystoksięgowym. Przymiot strony nie wynika również, zdaniem organu, z przywołanych przez stronę przepisów technicznych. Jednocześnie organ wyjaśnił, że uchylenie decyzji podziałowych nie wpłynie na granicę tych gruntów z nieruchomością skarżącego. SKO podniosło, że w obrocie prawnym nie funkcjonuje akt prawny na podstawie, którego doszłoby do pozbawienia własności części nieruchomości skarżącego. Odnośnie zarzutów i wniosków zawartych w pkt II zażalenia Kolegium wskazało, że na etapie oceny możliwości złożenia wniosku o wznowienie nie mogą one być zrealizowane. W zakresie w jakim dotyczą weryfikacji stanu faktycznego nieruchomości są z kolei bezprzedmiotowe. W kwestii zarzutu z pkt III SKO zauważyło, że przywołany przepis nie zawiera bezpośredniego zastosowania w sprawie, a z załączonego do podania wydruku z kw nie wynika, ażeby obejmowała ona nieruchomość w granicach działki nr [...] lub innej działki, która objęła jej obszar w wyniku przekształceń. Organ wskazał, że postępowanie przed jego wszczęciem nie może zostać zawieszone i dlatego zarzuty z pkt IV zażalenia są bezprzedmiotowe. Odpis postanowienia Kolegium został doręczony pełnomocnikowi skarżącego oraz H. S. – opiekunowi prawemu M. O. Na powyższe postanowienie skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której zarzucił Kolegium naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to naruszenie: 1) art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 140 i art. 144 k.p.a. przez zaniechanie zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed SKO w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z 07.08.2007 r., które to postępowanie toczy się pod numerem sprawy [...]; 2) art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. przez uchylenie postanowienia Burmistrza z 06.09.2024 r., pomimo braku ku temu jakichkolwiek podstaw, a w szczególności braku wystąpienia w niniejszej sprawie konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie, zwłaszcza jeżeli uwzględnić, że już z zebranego w sprawie materiału wynika, że: a) wbrew poglądowi wyrażonemu w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - istotna jest treść udzielonego przez skarżącego adwokatowi P. D. pełnomocnictwa (a nie umowa zlecenia, która w ogóle nie została sporządzona, ponieważ nie jest zasadą sporządzanie w stosunkach adwokat - klient takich umów); a z treści pełnomocnictwa - w kontekście treści e-maila adwokata P. D. skierowanego do skarżącego w 30.07.2024 r. (załącznik do wniosku o wznowienie postępowania) - nie wynika, aby adwokat P. D. był upoważniony do wszczęcia postępowania wznowieniowego; b) skarżący dowiedział się o tych okolicznościach z e-maila swojego dotychczasowego pełnomocnika z 30.07.2024 r., który został załączony do wniosku o wznowienie postępowania; c) skarżący zatem w tych okolicznościach, mając na względzie wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 03.03.2022 r., sygn. akt II OSK 735/19, z 20.12.2023 r., sygn. akt II OSK 1821/22, niewątpliwie dochował terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania, albowiem wniósł takie podanie w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania; d) niedopuszczalna jest we wszelkich postępowaniach wykładania rozszerzająca zakres pełnomocnictwa udzielonego pełnomocnikowi - przede wszystkim wbrew woli mocodawcy i pełnomocnika (per analogiam art. 92 k.p.c., czy też per analogiam art. 40 p.p.s.a., a także art. 65 § 1 i § 2 w zw. z art. 651 k.c.) 3) art. 138 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. przez uchylenie postanowienia Burmistrza z 06.09.2024 r. pomimo braku ku temu jakichkolwiek podstaw, a w szczególności braku wystąpienia w niniejszej sprawie konieczności wyjaśnienia zakresu sprawy mającego wpływ na rozstrzygnięcie, zwłaszcza jeżeli uwzględnić, że już z zebranego w sprawie materiału wynika, że skarżący ma status strony (art. 28 k.p.a.), albowiem decyzja podziałowa nieruchomości dotyczy jego interesu prawnego oraz obowiązku, ponieważ: a) jak wynika z załączonego do wniosku o wznowienie postępowania, a to pisma Zastępcy Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. z 04.03.2024 r., które zostało sporządzone w oparciu o dokumentację Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. - nieruchomość będąca przedmiotem podziału, a to działka nr [...], która powstała z nieruchomości należącej m.in. do skarżącego, a to z działki [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...], w której jako właściciel widnieje m.in. skarżący oraz jest ujawniony budynek mieszkalny; b). na skutek tego podziału powstała działka, której granice przechodzą przez zabudowania mieszkalne należące m.in. do skarżącego, a które nadal są od kilkudziesięciu lat w posiadaniu samoistnym skarżącego, a co także zostało zupełnie pominięte przez organ, a zatem interes prawny skarżącego należy wyprowadzić z: - przepisów Kodeksu cywilnego, a to: z art. 48 k.c. (zasada superficies solo cedit), art. 140 k.c. (prawo właściciela do korzystania z rzeczy z wyłączeniem innych osób), art. 143 k.c. (granice własności), art. 336 k.c. (posiadanie samoistne), art. 339 k.c. (domniemanie posiadania samoistnego osoby faktycznie władającej rzeczą), art. 341 k.c. (domniemanie zgodności z prawem posiadania), art. 342 k.c. (zakaz naruszania posiadania, nawet w złej wierze), - § 12 ust. 1-9 obowiązującego w dacie wydania decyzji podziałowej (11.09.2001 r.) rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14.12.1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, a także art. 43 ust. 1 i 2 ustawy z 21.03.1985 r. o drogach publicznych - w zakresie odległości granicy nowopowstałych działek od budynków mieszkalnych należących m.in. do skarżącego, jak również odległości dróg publicznych od tych budynków; - art. 93 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami, który to wyraża powszechnie przyjmowaną zasadę, że nie dopuszczalny jest podział samego budynku, bez dokonania podziału gruntu, na którym został on posadowiony, zaś dopuszczalny jest jedynie podziału budynku wyłącznie według płaszczyzn pionowych; 4) art. 7, art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79 § 1 i § 2, art. 79a § 1 i § 2, art. 80, art. 81, art. 85 § 1, art. 86, art. 107 § 3, art. 140, art. 144 k.p.a., przez: a) zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, a także zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w niniejszej sprawie, czego skutkiem było wydanie błędnego i przedwczesnego postanowienia kasatoryjnego w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania - w zakresie legitymacji czynnej do wniesienia podania o wznowienie postępowania oraz w zakresie zachowania terminu do wniesienia tego podania - a co polegało m.in. na: b) pominięciu treści załączonego do podania poświadczonego za zgodność z okazanym oryginałem odpisu pisma Dyrektora Powiatowego Zakładu Katastralnego z 04.03.2024 r., a także wydruku zupełnego księgi wieczystej [...] - z których to dokumentów wynika, że nieruchomość będąca przedmiotem podziału, a to działka nr [...], która powstała z nieruchomości należącej m.in. do skarżącego, a to z działki nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...], w której jako właściciel widnieje m.in. skarżący oraz jest ujawniony budynek mieszkalny; c) pominięciu załączonego do podania wydruku e-maila adwokata P. D. do skarżącego z 30.07.2024 r., z którego to dokumentu wynika, że skarżący nie upoważnił tego adwokata do wszczęcia postępowania wznowieniowego; d) zaniechaniu przeprowadzenia oględzin nieruchomości, przesłuchania skarżącego, a także zaniechaniu ustalenia treści miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a ponadto zaniechaniu wystąpienia do Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. o przedłożenie dokumentacji związanej z dzieloną nieruchomością o nr [...] oraz nr [...], o których mowa w piśmie Dyrektora Powiatowego Zakładu Katastralnego we W. z 04.03.2024 r. - celem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego pod kątem tego, czy skarżący ma interes prawny w żądaniu wznowienia postępowania, a to przede wszystkim co do tego, czy działka nr [...] powstała bezpośrednio lub pośrednio z nieruchomości należącej m.in. do skarżącego, a to z działki nr [...], a także, czy na skutek tego podziału powstała działka, której granice przechodzą przez zabudowania mieszkalne należące m.in. do skarżącego, a które nadal są od kilkudziesięciu lat w posiadaniu samoistnym skarżącego, a ponadto ingerencji przeprowadzonego podziału nieruchomości w prawo własności oraz w posiadanie skarżącego. Ponadto autor skargi sformułował zarzut naruszenia prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece - przez pominięcie, że nieruchomość będąca przedmiotem podziału, a to działka nr [...], która powstała z nieruchomości należącej m.in. do skarżącego, a to z działki nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze [...], w której jako właściciel widnieje m.in. skarżący oraz jest ujawniony budynek mieszkalny. Na postawie takich zarzutów skargi jej autor wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi SKO powtórzyło stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935). W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził, by zaskarżone postanowienie naruszało przepisy prawa. Na podstawie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. - stosowanego odpowiednio po myśli art. 144 k.p.a. - organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, rozstrzygnięcie o charakterze kasacyjnym, powodujące przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia może być podjęte tylko w sytuacjach określonych w art. 138 § 2 k.p.a. Żadne inne wady postępowania ani wady decyzji lub też postanowienia podjętych w I instancji, nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania orzeczenia tego typu. Taki rodzaj rozstrzygnięcia organu odwoławczego, stanowiący wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy, nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Co do zasady bowiem, orzeczenie organu odwoławczego winno mieć charakter reformacyjny (art. 138 § 1 k.p.a.), zaś uprawnienia kasacyjne tego organu, mają charakter wyjątkowy. W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje zatem wydanie orzeczenia kasacyjnego zarówno w przypadku, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie było dotknięte jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie zastosowanie normy art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. do uchylenia postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia uznać należy za prawidłowe. W sprawie będącej przedmiotem kontrolowanego rozstrzygnięcia za zasadne należy uznać ustalenie SKO we Wrocławiu, że przeprowadzone przez Burmistrza Miasta i Gminy K. postępowanie naruszało zasady procedowania, co z uwagi na charakter sprawy mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego postanowienia. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dotknięte było bowiem uchybieniami, szczegółowo wskazanymi w motywach zaskarżonego postanowienia. Postanowienie organu I instancji podjęte zostało na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 1 i 2 lub art. 145a § 2 k.p.a. Inaczej mówiąc, przedmiotem postanowienia objętego regulacją art. 149 k.p.a. jest tylko i wyłącznie weryfikacja, czy podanie zostało wniesione w terminie określonym w art. 148 k.p.a. oraz ocena zdolności podmiotowej do złożenia podania, jednak w wąskim zakresie, czyli niewchodzącej w istotę zarzutu wznowieniowego, podnoszonego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny określone w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w okolicznościach powołanych we wniosku o wznowienie postępowania, kluczowe znaczenie dla oceny zachowania tego terminu odgrywała weryfikacja zakresu umocowania dotychczasowego pełnomocnika adw. P. D., a w szczególności ustalenie, do czego zobowiązał się on w ramach świadczonej usługi prawnej. Dla takiej oceny istotne znaczenie ma analiza przedłożonych przez skarżącego dokumentów. Bez takiej analizy nie jest wiadomym, w jaki sposób był określony cel działania i zakres umocowania pełnomocnika i czy powinien on wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją podziałową, czy też, tak jak twierdzi skarżący, zakres umocowania nie obejmował złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W tym zakresie organ I instancji nie podjął żadnych czynności zmierzających do analizy zakresu umocowania poprzedniego pełnomocnika skarżącego. Zgodzić się należało również z Kolegium, że prawidłowa weryfikacja możliwości wszczęcia postępowania wznowieniowego wymagała dokonania pogłębionej analizy nie tylko dokumentacji już zgromadzonej w sprawie ale przede wszystkim nowych dokumentów. Dopiero wówczas będzie możliwe dokonanie weryfikacji okoliczności podnoszonych przez skarżącego, które mają świadczyć o posiadaniu przez niego interesu prawnego w postępowaniu zakończonym decyzją podziałową. Organ odwoławczy słusznie wykazał istotny mankament materiału dowodowego, który polegał na braku w aktach sprawy odpisu zupełnego z księgi wieczystej nr [...], czy chociażby jej wydruku sporządzonego w trybie przeglądania. Kolegium wskazało na szereg okoliczności, które należałoby uwzględnić podczas takiego badania. W ten sam sposób wskazało na konieczność zbadania treści księgi wieczystej nr [...], celem weryfikacji, czy kiedykolwiek ujawniono w niej prawa do nieruchomości w granicach działki nr [...]. Jednocześnie należy zgodzić się z Kolegium, że wnikliwa ocena legitymacji skarżącego do występowania w charakterze strony w sprawie zakończonej decyzją podziałową z 07.08.2007 r., jako dotykająca istoty tego zarzutu, będzie możliwa dopiero po wszczęciu postępowania wznowieniowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że w przypadku powołania się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ocena wypełnienia tej przesłanki następuje dopiero we wznowionym postępowaniu, a nie na etapie postępowania wstępnego (por. wyrok NSA z 10.04.2013 r., sygn. akt II OSK 2397/11). Wówczas, w przypadku ustalenia braku istnienia legitymacji procesowej po stronie osoby żądającej wznowienia postępowania, organ I instancji zobligowany będzie podjąć decyzję o odmowie uchylenie decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Wskazane wyżej okoliczności dowodzą trafności konkluzji organu odwoławczego o potrzebie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie w znacznej części a w konsekwencji – prawidłowego zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. dla podjętej rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym. Odnosząc się natomiast do wywodów skargi należy wskazać, że wbrew zarzutom skargi postępowanie wznowieniowe, tak jak każde inne postępowanie administracyjne nie może być zawieszone przed jego wszczęciem. Ponadto ze względu na etap postępowania, na którym zostało wydane zaskarżone postanowienie, Sąd, w wcześniej Kolegium, nie ma możliwości oceny twierdzeń i zarzutów skargi oraz okoliczność podnoszonych na ich poparcie, które z jednej strony mają uzasadnić posiadanie przez skarżącego interesu prawnego w postępowaniu zakończonym decyzją podziałową, a ponadto odnoszą się do zarzutów merytorycznych, kierowanych pod adresem tej decyzji. Na tym etapie nie jest prowadzone postępowanie co do istoty zarzutów wznowieniowych i sprawy podziału geodezyjnego. Na etapie oceny możliwości wszczęcia postępowania wznowieniowego nie jest możliwe również dokonanie weryfikacji stanu faktycznego nieruchomości, z perspektywy interesu prawnego skarżącego. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi wobec braku uzasadnionych podstaw do jej uwzględnienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło