II SA/Wr 833/24

WyrokWSA we Wrocławiu2025-04-17

Skład orzekający: Władysław Kulon, Halina Filipowicz-Kremis, Marta Pawłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego z powodu wydania decyzji w wyniku przestępstwa może zostać uwzględniony, jeśli został złożony po ustawowym terminie oraz bez prawomocnego orzeczenia sądu stwierdzającego popełnienie przestępstwa?
Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego musi zostać złożony w terminie jednomiesięcznym od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. W przypadku powołania się na wydanie decyzji w wyniku przestępstwa, konieczne jest przedstawienie prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego ten fakt. Brak spełnienia tych warunków skutkuje odmową wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Fundacja złożyła wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego decyzji nakazującej usunięcie odpadów z jej nieruchomości. Wniosek opierała na twierdzeniu, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, polegającego na celowym nieudostępnieniu zdjęć nieruchomości, które miałyby potwierdzić, że odpady nie znajdowały się na działce Fundacji. Organ odwoławczy odmówił wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminowi oraz braku prawomocnego orzeczenia stwierdzającego przestępstwo. Fundacja zaskarżyła to postanowienie do WSA we Wrocławiu.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Fundacji na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 4 listopada 2024 r. o odmowie wznowienia postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz- Kremis (spr.) Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 kwietnia 2025 r. sprawy ze Fundacji "[...]" z siedzibą w J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 4 listopada 2024 r. nr SKO.SO/41/50/24 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o nakazaniu usunięcia odpadów oddala skargę w całości. Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 15 października 2024 r. znak SKO.SO/41/45/24 organ orzekł o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. SKO/41/SO-2/2022 w sprawie utrzymania w mocy decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta J. z dnia 8 września 2022 r., nr 4/m/2022, o nakazaniu Fundacji "[...]" z J. usunięcie odpadów z terenu działki gruntu nr [...], obręb [...] J. [...], położonej w J. przy ul. [...]. Fundacja "[...]" z J. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 4 listopada 2024 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 3, art 16 § 1, art. 126, art. 145 § 1 pkt 2, § 2 i § 3, art. 147, art. 148 § 1, art. 149 § 1, 2, i 4, art. 150 § 1 kpa - po rozpatrzeniu wniosku Fundacji "[...]" z J. przy ul. [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy od opisanego postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie odmawiające wznowienia postępowania. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 8 września 2022 r., nr 4/m/2022, działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta J. Naczelnik Wydziału Odpadami Urzędu Miasta J. orzekła o nakazaniu Fundacji "[...]" z J. usunięcie, w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, odpadów o kodach; 15 0102 (opakowania z tworzyw sztucznych], 16 01 19 (tworzywa sztuczne], 16 01 22 (inne niewymienione elementy], 17 01 01 (odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów), 17 01 02 (gruz ceglany] i 20 03 99 (odpady komunalne niewymienione w innych podgrupach] z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania tj. z terenu działki gruntu nr [...], obręb [...] J. [...], położonej w J. przy ul. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze po rozpatrzeniu odwołania Fundacji "[...]" z J. od wskazanej decyzji ostateczną decyzją z dnia 30 listopada 2022 r. nr SKO/41/SO-2/2022, utrzymało ją w mocy. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 6 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 18/23, prawomocnym od dnia 20 października 2023 r., odrzucił skargę Fundacji "[...]" z J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 30 listopada 2022 r., nr SKO/41/SO-2/2022. Wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2024 r. Fundacja "[...]" z J. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia 8 września 2022 r., nr 4/m/2022 Prezydenta Miasta J. wskazując, że organy I i II instancji wydały decyzję wskutek przestępstwa. Po rozpatrzeniu wniosku Fundacji, postanowieniem z dnia 15 października 2024 r. znak SKO.SO/41/45/24 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze odmówiło wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. SKO/41/SO-2/2022 w sprawie utrzymania w mocy decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta J. z dnia 8 września 2022 r., nr 4/m/2022, o nakazaniu Fundacji "[...]" z J. usunięcie odpadów z terenu działki gruntu nr [...], obręb [...] J. [...], położonej w J. przy ul. [...]. Jako przyczynę odmowy wznowienia postępowania wskazano złożenie wniosku po upływie ustawowego terminu oraz brak prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fakt popełnienia przestępstwa. Na postanowienie powyższe wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (zażalenie], datowane na 27 października 2024 r. złożyła w ustawowym terminie Fundacja [...], wnosząc o uchylenie tego postanowienia. We wniosku powtórzyła argumentację dotyczącą wydania decyzji w sprawach nakazania usunięcia odpadów przez organy I i II instancji w wyniku oczywistego przestępstwa, co potwierdzać ma treść postanowienia tut. Kolegium z dnia 1 sierpnia 2024 r. znak SKO.EA/41/6/24. Zdaniem Skarżącej, organy umyślnie nie udostępniły jej zdjęć nieruchomości, które jednocześnie miały w sposób oczywisty potwierdzać, że odpady nie znajdowały się na działce należącej do Fundacji. Powyższą argumentację Fundacja powtórzyła w piśmie z dnia 28 października 2024 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy miało na uwadze, że zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1] dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe; 2] decyzja wydana została w wyniku przestępstwa; 3] decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27; 4] strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; 5] wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję; 6] decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu; 7] zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2]; 8]decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Wedle art. 145 § 2 K.p.a., z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Na podstawie art. 145 § 3 K.p.a., z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Zgodnie z art. 147 K.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz art 145a-145b następuje tylko na żądanie strony. W myśl art. 148 § 1 K.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, przy czym, na podstawie § 2, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Wedle art. 149 § 1 K.p.a., wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Podobnie, odmowa wznowienia postępowania także następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie (§ 3 i 4). W myśl art. 150 § 1 K.p.a., organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Przedmiotem ponownego rozpoznania Kolegium jest wniosek Fundacji "[...]" o wznowienie postępowania administracyjnego w przedmiocie nakazania Fundacji usunięcia odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania. W sprawie tej wydana została pierwotnie decyzja Prezydenta Miasta J. z dnia 8 września 2022 r, nr 4/m/2022, o nakazaniu Fundacji "[...]" z J. usunięcie odpadów z terenu działki gruntu nr [...], obręb [...] J. [...], położonej w J., przy ul. [...]. Na skutek odwołania Fundacji od tej decyzji wydana została następnie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. SKO/41/SO-2/2022 o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta J. W świetle powyższego, niewątpliwie organem właściwym w przedmiocie rozstrzygnięcia o wznowieniu lub odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego powyższymi decyzjami administracyjnymi, jest tutejsze Kolegium - jako organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Po ponownym rozpoznaniu wniosku Fundacji z dnia 25 sierpnia 2024 r., Kolegium doszło do przekonania o prawidłowości stanowiska organu wyrażonego w postanowieniu z dnia 15 października 2024 r. znak SK0,S0/41/45/24 o konieczności odmowy wznowienia postępowania w zakreślonej powyżej sprawie, z uwagi na złożenie wniosku o wznowienie postępowania z naruszeniem miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 i 2 K.p.a., a także z uwagi na brak spełnienia warunków wynikających z art. 145 § 2 i 3 K.p.a. do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. Z wniosku Fundacji "[...]" wynika, że podstawą wznowienia postępowania miałoby być wydanie decyzji w wyniku przestępstwa (art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a.). Jak twierdzi wnioskodawca, w postanowieniu z dnia 1 sierpnia 2024 r. znak SKO.EA/41/6/24 kolegium przyznało, że znajomość akt sprawy wystarczy do poznania faktu, że Fundacja nie jest stroną w sprawie nakazania usunięcia odpadów. Stąd skarżąca wywodzi, że organy I i II instancji miały celowo nie udostępnić jej zdjęć nieruchomości w toku postępowania głównego oraz że celowo wydały decyzję nakazującą Fundacji usunięcie odpadów mimo, że odpady te miały jakoby nie znajdować się na jej nieruchomości. Odnosząc się do stanowiska Fundacji, kolegium ponownie wskaże, że instytucja wznowienia postępowania daje możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją, jeżeli została ona wydana w postępowaniu dotkniętym przynajmniej jedną z wad określonych w art. 145 § 1 K.p.a. lub w sytuacji przewidzianej w art 145a albo art. 145b K.p.a. Postępowanie o wznowienie postępowania składa się z dwóch etapów. Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 K.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Pierwszy etap ogranicza się do badania przesłanek formalnych wniosku, do których należy stwierdzenie: czy podanie pochodzi od osoby uprawnionej do złożenia wniosku, czy wniosek dotyczy ostatecznego rozstrzygnięcia organu, czy wskazano podstawę wznowienia, a także czy zachowany został termin do złożenia wniosku. W przypadku podstaw z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. badane są również wynikające z tych przepisów warunki -istnienie prawomocnego wyroku stwierdzającego fałsz dowodów lub popełnienie przestępstwa, ewentualnie spełnienie przesłanek szczególnych wynikających z art. 145 § 2 lub 3 K.p.a., pozwalających wznowić postępowanie pomimo braku prawomocnego stwierdzenia faktu popełnienia przestępstwa. Na tym etapie organ nie bada natomiast, czy wskazana we wniosku podstawa wznowienia rzeczywiście istnieje. Jeżeli zostały spełnione wszystkie przesłanki formalne, organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania, o którym mowa w art. 149 § 1 K.p.a. Natomiast, gdy z wniosku o wznowienie postępowania wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot w sposób oczywisty niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). W myśl art. 148 § 1 K.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wskazany w powołanym przepisie miesięczny termin na wniesienie wniosku jest terminem ustawowym, którego uchybienie nie podlega przywróceniu. Jednocześnie to strona musi udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) powzięła wiadomość o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od tego dnia. Obowiązkiem organu jest natomiast jednoznaczne ustalenie kwestii dochowania przez stronę terminu przewidzianego w art. 148 § 1 K.p.a. Jak wyjaśniło to już Kolegium w skarżonym postanowieniu, zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem, zwrot "strona dowiedziała się" należy rozumieć w ten sposób, że strona miała możliwość uzyskania informacji pozwalających zidentyfikować i zweryfikować podnoszoną przez nią wadliwość w zakresie okoliczności istotnej dla wyniku sprawy zakończonej ostateczną decyzję, w stopniu pozwalającym na sformułowanie podstawy wznowienia. Zawarte w tym przepisie sformułowanie "strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania", należy rozumieć zatem jako konkretny moment, w którym strona powzięła informację, która pozwoliła na zidentyfikowanie podstawy wznowienia postępowania. Nie czyni zadość wymogom ustawowym wskazanie przez stronę wyłącznie daty. Wskazana data musi bowiem znaleźć uzasadnienie w okolicznościach faktycznych sprawy. Strona musi w tym wypadku przedstawić dowody na podstawie, których organ wznowieniowy mógłby zweryfikować twierdzenia o dacie dowiedzenia się przez stronę o istnieniu okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Redakcja art. 148 § 1 K.p.a. jest jednoznaczna - wniosek o wznowienie składa się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona "dowiedziała się" o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W przedmiotowej sprawie Fundacja jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie jeżeli decyzja wydana została w wyniku przestępstwa. Strona podniosła, że o przyczynach wznowienia postępowania dowiedziała się z postanowienia Kolegium z dnia 1 sierpnia 2024 r. Kolegium podtrzymuje jednak stanowisko, że okoliczności stanowiące podstawę wznowienia, na które powołuje się skarżąca, znane jej były w okresie wcześniejszym, a jedynie aktualnie wskazywane są jako domniemane przestępstwo. Jak było to przedmiotem uprzedniego postępowania w sprawie wznowienia postępowania, powołującego się na przesłankę nowej okoliczności w sprawie, Fundacja wiedziała o tym, co podnosi aktualnie, tj. że odpady znajdujące się na jej nieruchomości należą jakoby do innych podmiotów oraz okoliczność, że odpady miały leżeć na innej działce, nienależącej do Fundacji. Samo podnoszenie takiej okoliczności nie stanowi nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji nieznanego organowi. Nie można tej okoliczności kwalifikować także jako nowej okoliczności faktycznej istniejącej w dniu wydania decyzji nieznanej organowi, który wydał decyzję. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych rozumie się obiektywnie istniejące elementy rzeczywistości, zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu. Za nową okoliczność w rozumieniu art 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie może być uznana inna od dokonanej przez organ w pierwotnym postępowaniu, ocena znanych wówczas temu organowi dowodów i faktów, gdyż w takiej sytuacji nie ma miejsca ujawnienie nowych okoliczności lub dowodów, a tylko odmienna ocena tego samego stanu faktycznego. Natomiast pojęcie "wyjdą na jaw" oznacza takie dowody, co do których istnienia strona postępowania nie posiadała wiedzy. Nie można przyjąć, że dany dowód lub okoliczność były nieznane organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikały one z materiałów będących w dyspozycji tego organu. Przenosząc te uwagi na stan niniejszej sprawy, trudno jest zasadnie twierdzić, że Fundacja "[...]" dopiero obecnie miałaby mieć wiedzę o tym, że odpady jednak miały się znajdować na innej, niż jej nieruchomości, skoro jest właścicielem tej nieruchomości i powinna znać jej obszar i granice. Okoliczności te były przedmiotem badania w odrębnym postępowaniu, zakończonym postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2024 r. sygn. SKO.SO/41/26/24. Aktualnie postępowanie prowadzone jest w związku z wnioskiem Fundacji "[...]", wskazującym na wydanie decyzji nakazującej usunięcie odpadów w wyniku przestępstwa. W tym zakresie należy stwierdzić, że zaistnienie przesłanki wznowieniowej opisanej w art. 145 § 1 pkt 2 K.p.a. wiąże się zasadniczo z uprzednim prawomocnym stwierdzeniem przez sąd lub inny organ faktu popełnienia przestępstwa. Tak więc strona postępowania administracyjnego, która domagałaby się wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z powołaniem się na zaistnienie powyższych przesłanek, musi przedłożyć organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego tę okoliczność (por. wyroki NSA z 29 stycznia 2021 r., sygn. II OSK 2721/20, z 16 lutego 2023 r. sygn. II OSK 2858/21]. Jednocześnie wyrażane jest stanowisko, że organ rozpatrując wniosek o wznowienie postępowania nie może prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2kp.a. (por. wyroki NSA z 7 grudnia 2021 r. sygn. II GSK 1930/21, z 24 listopada 2022 r. II OSK4024/19). Nie może on bowiem wstępować w kompetencje nieprzewidziane dla niego, ryzykując dodatkowo dokonanie odmiennej oceny od oceny przeprowadzonej przez powołane do tego sądy i organy (por. wyrok NSA z 16 lutego 2022 r. I OSK 664/19). W tej sprawie, jak trafnie podniosło Kolegium w skarżonym postanowieniu. Wnioskodawca nie przedłożył żadnego dowodu na własne twierdzenia, nie przedstawiono orzeczeń właściwego organu lub sądu, stwierdzających, że ostateczna decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Kolegium raz jeszcze wskazuje również, że nie znajduje jakiegokolwiek uzasadnienia twierdzenie, iż w treści postanowienia z dnia 1 sierpnia 2024 r. sygn. SKO.EA/41/6/24 Kolegium stwierdziło, że Fundacja "[...]" nie jest stroną w sprawie nakazania usunięcia odpadów z jej działki, gdyż w żadnej mierze nie wynika to z jego treści. Jest to własna nadinterpretacja skarżącej, czyniona na potrzeby rozpoznawanego aktualnie wniosku. Nie są przy tym spełnione przesłanki szczególne wynikające z art. 145 § 2 i 3 K.p.a., bowiem brak jest w tej sprawie oczywistości popełnienia przestępstwa, jak również brak podstaw do uznania, aby wznowienie postępowania było niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego (obie te przesłanki musiałyby występować łącznie). Nie zachodzi również sytuacja określona w art. 145 § 3 K.p.a. Powyższe samo w sobie uzasadnia odmowę wznowienia postępowania w niniejszej sprawie. Ponadto Kolegium podtrzymuje także stanowisko, że w zakresie przesłanki wznowienia określonej jako wydanie decyzji wskutek przestępstwa. Strona nie dochowała miesięcznego terminu, w jakim dowiedziała się o przesłance wznowienia, gdyż okoliczności, na jakie się powołuje, powinny jej być znane w dniu wydania decyzji, której postępowanie dotyczy, a najpóźniej w miesiącu kwietniu 2024 r., kiedy otrzymała postanowienie Kolegium z dnia 2 kwietnia 2024 r. sygn. akt SKO.SO/41/26/24, w którym to postępowaniu podnosiła tą samą argumentację. Brak zachowania miesięcznego terminu od dowiedzenia się o przesłankach wznowieniowych. Skargę na opisane postanowienie (sygn. akt SKO.SO/41/50/24) do WSA złożyła Fundacja "[...]", działając przez S. J.- prezesa zarządu. Wniosła o uchylenie postanowienia z 4.11.2024 w całości. W skardze wskazano, że okoliczności wznowienia poznano z pisma 1 sierpnia 2024 r. SKO.EA/41/6/24, zachowano termin 1 miesiąca. W piśmie SKO przyznało, iż znajomość akt, a więc zdjęć, wystarczy do ustalenia, iż Fundacja nie jest stroną, tzn. odpady leżą na innej, cudzej działce. SKO pominęło żądania przesłania zdjęć, więc wiedziało, iż bez zdjęć nie sprawdzi Fundacja faktu, iż odpady nie leżą na jej terenie. To była ukartowana z góry decyzja Prezydenta i SKO, aby zmusić Fundację do usunięcia odpadów, które leżą na innej, cudzej działce. Oczywiste przestępstwo, w przeciwnym razie gmina i SKO by wysłali żądane zdjęcia. Znajomość akt sprawy, czyli zdjęć wystarczyła do poznania prawdy, tj. każdy mógł zdjęcia z akt porównać z otofortomapą, a więc każdy mógł ustalić, iż odpady nie leżą na działce Fundacji. W efekcie organy nie wysłały zdjęć, bo zapewne SKO i Gmina porównali z otofortomapą i nie chcieli, aby Fundacja wykazała, iż postępowanie nie dotyczy jej terenu. Zaplanowana akcja, czyli umyślne działanie na szkodę Fundacji - przestępstwo. Organy wiedziały na podstawie zdjęć, iż Fundacja "nie jest zarazem ich właścicielem, jak i właścicielem działki gruntu, na której je złożono". Umyślnie nie wysłano zdjęć Fundacji, ignorując jej żądana i wnioski, aby nałożyć grzywnę na Fundację. Ukartowane przestępstwo, aby bezpodstawnie niszczyć Fundację - umyślnie nie wysłali zdjęć. Umyślność czynu wynika z pisma SKO z 1 sierpnia 2024, stąd wniosek o wszczęcie postępowania w ciągu miesiąca od powzięcia tej wiedzy. W dręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie podlega uwzględnieniu. W pierwszym rzędzie należy wskazać, że stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. We wskazanym zakresie sąd administracyjny bada legalność, czyli innymi słowy zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz z przepisami proceduralnymi, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Natomiast stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, wojewódzki sąd administracyjny nie dopatrzył się w zaskarżonym oraz poprzedzającym je postanowieniu tego rodzaju uchybień, które obligowały do wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 4 listopada 2024 r., wydane po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego przez Fundację "[...]" od postanowienia tego samego organu odmawiającego wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Jeleniej Górze z dnia 30 listopada 2022 r. sygn. SKO/41/SO-2/2022 w sprawie utrzymania w mocy decyzji organu I szej instancji nakazającej Fundacji "[...]" z J. usunięcie odpadów z terenu działki gruntu nr [...], obręb [...] J. [...], położonej w J. przy ul. [...]. Kolegium kwestionowane rozstrzygnięcie utrzymało w mocy. Na wstępie trzeba przypomnieć, że w tej sprawie kontroli sądowej zostało poddane postanowienie organu odwoławczego, którym utrzymano w mocy uprzednie rozstrzygnięcie tego organu odmawiające wszczęcia postępowania wznowieniowego. Wedle organu skarżący uchybił terminowi określonemu w art. 148 § 1 k.p.a. na wniesienie podania z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ stwierdził, że zachowanie terminu jest wymogiem formalnym skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania, dlatego w realiach rozpatrywanej sprawy jego niezachowanie, skutkowało odmową wszczęcia postępowania ekstraordynaryjnego. Wyjaśniając tę kwestię w pierwszej kolejności wypada podnieść, że instytucja wznowienia postępowania administracyjnego stwarza możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, wydaną w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania przebiega w dwóch kolejnych etapach. Wskazać należy, że pierwszy z nich inicjuje złożenie podania o wznowienie postępowania i w jego ramach organ ma obwiązek wstępnie ocenić wniosek badając, czy jest on oparty na wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a k.p.a. przesłankach wznowienia postępowania, jak również czy został wniesiony z zachowaniem terminów, o których mowa w art. 148 k.p.a. Artykuł 148 k.p.a. stanowi, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia. Badając z urzędu wymóg terminowości złożenia wniosku, aby nie dopuścić się wszczęcia postępowania wznowieniowego z wniosku strony, pomimo uchybienia terminu, co stanowiłoby rażące naruszenie prawa, bowiem godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych, organ wznawia postępowania w drodze postanowienia, które następnie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Po dokonaniu wstępnej kontroli wniosku jeśli organ stwierdzi, że został złożony z uchybieniem terminów, o których mowa w art. 148 k.p.a., wydaje na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Nie dochodzi wówczas do wznowienia postępowania, a w konsekwencji nie ma podstaw do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Również organ ponownie rozpoznający sprawę, musi najpierw zbadać czy wniosek został złożony w terminie. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia tej sprawy, zdaniem sądu, istotnym jest, że decyzją z dnia 8 września 2022 r., nr 4/m/2022, orzeczono o nakazaniu Fundacji "[...]" z J. usunięcie, w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, odpadów o kodach: 15 01 02 (opakowania z tworzyw sztucznych), 16 01 19 (tworzywa sztuczne), 16 01 22 (inne niewymienione elementy),17 01 01odpady betonu oraz gruz betonowy z rozbiórek i remontów), 17 01 02 (gruz ceglany) i 20 03 99 (odpady komunalne niewymienione w innych podgrupach) z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania tj. z terenu działki gruntu nr [...], obręb [...] J. [...], położonej w J. przy ul. [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze decyzją z dnia 30 listopada 2022 r. nr SKO/41/SO-2/2022, utrzymało ją w mocy. Wobec złożenia skargi na ostateczne orzeczenie z nieuzupełnieniem jej w wyznaczonym terminie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 6 marca 2023 r., w sprawie II SA/Wr 18/23, odrzucił skargę Fundacji, a Naczelny Sąd Administracyjny prawomocnym postanowieniem odrzucił zażalenie na postanowienie WSA we Wrocławiu. W obecnie rozpoznawanej sprawie we wniosku strony z dnia 25 sierpnia 2024 r. podniesiono, że - zdaniem wnioskodawcy - organy wydały decyzję wskutek przestępstwa, bowiem nie doręczyły stronie z akt sprawy zdjęć, zatem celowo uniemożliwiły fundacji wykazania, że odpady nie znajdują się na jej działce. Kwestionowanym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Jeleniej Górze odmówiło wznowienia postępowania w sprawie opisanej wcześniej, a zakończonej ostateczną decyzją wobec uznania, że wniosek został złożony po upływie ustawowego terminu, a nadto brakiem prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fakt popełnienia przestępstwa. Strona twierdziła, że organy I i II instancji celowo nie udostępniły jej zdjęć nieruchomości w toku postępowania głównego oraz że celowo wydały decyzję nakazującą Fundacji usunięcie odpadów mimo że, wedle wnioskującej, miały one znajdować się na innej, nienależącej do Fundacji nieruchomości, a także, że pozostawił je na działce jej poprzednik prawny. Nadto strona podniosła, że o przyczynach wznowienia postępowania dowiedziała się z postanowienia z dnia 1 sierpnia 2024 r. Jednak sama treść decyzji obu instancji, a także fakt, że skarżąca fundacja była reprezentowana w toku postępowania głównego przez osobę uprawnioną, a nadto decyzje zostały jej doręczone. Te okoliczności wskazują, że naprowadzone we wniosku podstawy wznowienia znane były stronie w okresie wcześniejszym (czyli wbrew temu co strona podnosi nie dopiero od 1 sierpnia 2024 r. Inaczej mówiąc nie ma mowy o zaistnieniu przesłanki ustawowej wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5) kpa, czyli wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowe okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Dlatego złożony wniosek trafne organy uznały za spóźniony. Nadto okoliczności te były przedmiotem badania w odrębnym postępowaniu, zakończonym postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2024 r. sygn. SKO.SO/41/26/24. Już ta tylko okoliczność musi być uznana za wystarczającą dla uznania prawidłowości zaskarżonych orzeczeń. Podziela nadto sąd pogląd Kolegium braku jakichkolwiek przesłanek do przyjęcia jakoby decyzja została wydana w wyniku przestępstwa. Reasumując, na podstawie art. 151 ppsa należało skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło