II SA/Wr 89/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku produkcyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania postanowienia. W skardze na postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. (dalej: organ odwoławczy) z dnia [...] nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] nr [...], którym nałożono na J. B. (dalej: skarżący) karę z tytułu nielegalnego użytkowania budynku produkcyjnego w wysokości 50 000 zł, skarżący wniósł o wstrzymanie zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, że wskutek wykonania zaskarżonego postanowienia zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody dla skarżącego, a ponadto kwota nałożonej kary jest bardzo wysoka i sama w sobie, choć wyliczona w oparciu o kryteria ustawowe, nie jest środkiem proporcjonalnym do rzekomych naruszeń, jakich skarżący miał się dopuścić. Jednocześnie skarżący wskazał, że zapłata kary w takiej wysokości nie pozostałaby bez bardzo negatywnego wpływu na stan finansów skarżącego, który prowadzi działalność gospodarczą we własnym imieniu, nie będąc spółką prawa handlowego, ani dużym przedsiębiorstwem. Zapłata tak wysokiej kwoty na tym etapie naraziłaby jego płynność finansową, a przez to stanowiłaby niebezpieczeństwo znacznej szkody. Dodatkowym argumentem uzasadniającym w ocenie skarżącego wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest fakt, iż kwota kary utrzymana w mocy przez organ odwoławczy jest nienależna, co wykazuje skarżący w treści skargi. Ponadto, skarżący podkreślił, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie spowoduje żadnej szkody dla finansów publicznych, a jedynie odroczyłoby jego wykonanie, jeżeli zaskarżone rozstrzygnięcie zostałoby utrzymane w mocy przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Przyjmuje się, że "znaczna szkoda" to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nastąpić po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 3 sierpnia 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 352/06; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 sierpnia 2014 r. sygn. akt II OZ 752/14). Tym samym, przesłankami warunkującymi wstrzymanie wykonania aktu nie są jakiekolwiek skutki i jakakolwiek szkoda, ale szkoda i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonaniem aktu (por. postanowienie NSA z 9 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 52/05). Jednocześnie należy zauważyć, że to na wnioskodawcy ciąży wykazanie zasadności wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się więc do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne. Obowiązek wykazania wystąpienia w sprawie okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki wstrzymania wykonania decyzji związany jest z tym, że rozpoznając wniosek sąd nie dokonuje merytorycznej oceny zaskarżonych aktów oraz postępowania, w wyniku którego zostały one wydane. W realiach niniejszej sprawy wskazać należy, że w przyjętym do rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, skarżący upatruje jego zasadności w tym, że wysokość nałożonej na niego kary naraża go, jako prowadzącego działalność gospodarczą we własnym imieniu, na utratę płynności finansowej, co tym samym uzasadnia wystąpienie w sprawie przesłanki niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody dla skarżącego. Ponadto, skarżący uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania powołał się na okoliczności związane nierozerwalnie z oceną merytoryczną zaskarżonej postanowienia powielając tym samym częściowo argumentację samej skargi. Oceniając tak przedstawioną argumentację wniosku sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał prawdopodobieństwa wystąpienia skutków, o jakich jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślić należy, że na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego sąd nie ocenia, czy zaskarżone postanowienie w istocie jest wadliwe. Nie podlega zatem ocenie sądu zasadność nałożenia na skarżącego spornej kary z tytułu nielegalnego użytkowania budynku produkcyjnego. Powoływanie się przez skarżącego na kwestie związane z legalnością podjętego postanowienia nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że wykazane zostały przesłanki z art. art. 61 § 3 p.p.s.a., są to bowiem kwestie merytoryczne, które będą podlegały ocenie przez sąd przy badaniu zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Odnosząc się do przywołanego przez skarżącego argumentu dotyczącego wysokości nałożonej kary oraz wynikającego z niej znacznego obciążenia dla skarżącego skutkującego zagrożeniem dla płynności finansowej podkreślić należy, że sama wysokość nałożonej na skarżącego kary wynikająca z postanowienia organu I instancji nie stanowi sama w sobie podstawy do uznania, iż zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania decyzji. Ocena wysokości kary jako znacznej oraz wpływ jej uiszczenia na kondycję finansową skarżącego jest uzależniona bezpośrednio od jego stanu majątkowego. Sama okoliczność iż nałożona zaskarżonym aktem kara jest stosunkowo wysoka nie przesądza jednak o zajściu niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Aby możliwa stała się ocena wpływu uiszczenia kary na płynność finansową skarżącego powinien on odnieść się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest w danej sprawie obiektywnie zasadne, a ponadto wskazana we wniosku argumentacja winna być poparta stosowną dokumentacją finansowo-majątkową wnioskodawcy. Co więcej, samo pogorszenie sytuacji majątkowej wnioskodawcy nie uzasadnia wstrzymania wykonania ostatecznego postanowienia, gdyż poniekąd typowym następstwem nałożenia kary administracyjnej jest wpływ na stan finansowy wnioskodawcy, co jednak nie oznacza automatycznie i w każdym przypadku niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody. Oceniając tak przedstawioną argumentację wniosku oraz brak przedstawienia jakiejkolwiek dokumentacji świadczącej o sytuacji majątkowej skarżącego, sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał prawdopodobieństwa wystąpienia skutków, o jakich jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy, sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. postanowił odmówić wstrzymania wykonania postanowienia.