II SA/Wr 929/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-04-04
Skład orzekający: Andrzej Wawrzyniak, Olga Białek, Ireneusz Dukiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot, którego interes prawny został naruszony uchwałą organu jednostki samorządu terytorialnego, może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowym toczącym się ze skargi innego podmiotu na tę uchwałę, wniesionej na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie dopuści do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym podmiotu, który nie wniósł skargi we własnym imieniu na uchwałę organu jednostki samorządu terytorialnego, nawet jeśli jego interes prawny został naruszony tą uchwałą. Legitymacja do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym jest indywidualna i nie otwiera drogi do przystąpienia do postępowania wszczętego przez inny podmiot.Stan faktyczny
Spółka B z o.o. wniosła o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik, w sprawie ze skargi przedsiębiorstwa A na uchwałę Rady Miejskiej w G dotyczącą zatwierdzenia taryf za wodę i ścieki. Wnioskodawca argumentował, że uchwała narusza jego interes prawny, ponieważ na jej podstawie dokonuje rozliczeń usług. Sąd odmówił dopuszczenia do udziału, uznając, że legitymacja do skargi na uchwałę organu gminy jest indywidualna i nie pozwala na przystąpienie do postępowania wszczętego przez inny podmiot.Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia do udziału w sprawie B sp. z o.o. z siedzibą w G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek – spr. Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Protokolant Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2012 r. wniosku B sp. z o.o. z siedzibą w G o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi A J Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" A J sp.j. na uchwałę Rady Miejskiej w G z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w 2011 roku postanawia: odmówić dopuszczenia do udziału w sprawie B sp. z o.o. z siedzibą w G.
Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A" A J Spółka jawna wniosło w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o samorządzie gminnym skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na uchwałę Rady Miejskiej w G z dnia [...] r., Nr [...] w sprawie zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w 2011 r.
W piśmie z dnia 8 marca 2012 r. B z o.o. reprezentowane przez pełnomocnika, wniosło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony. Wnioskodawca wskazał, że prowadzi na terenie Gminy Miejskiej G działalność z zakresu zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzenia ścieków na podstawie decyzji Zarządu Miasta G z dnia 8 sierpnia 2002 r. Zdaniem wnioskodawcy zaskarżona uchwała niewątpliwie dotyczy jego interesu prawnego wynikającego z przepisów ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, w szczególności ze względu na regulacje zawarte w art. 20 ust. 1 i art. 26 ust. 1. Podkreślono, że na podstawie taryfy zatwierdzonej kwestionowaną uchwałą wnioskodawca dokonuje rozliczenia usług świadczonych na rzecz odbiorców, co oznacza, że jej zatwierdzenie oddziałuje na jego prawa.
W piśmie procesowym z dnia 22 marca 2012 r. Prezydent G oświadczył, że nie wnosi sprzeciwu w sprawie dopuszczenia wnioskodawcy do udziału w niniejszym postępowaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej u.p.p.s.a.), udział w charakterze uczestnika postępowania może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Już tylko z literalnego brzmienia przepisu wynika, że odnosi się on do sytuacji, gdy przedmiotem zaskarżenia jest akt administracyjny podjęty w wyniku przeprowadzenia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 1 k.p.a. Jeżeli natomiast przedmiotem zaskarżenia jest akt bądź czynność podjęta poza postępowaniem administracyjnym (w szerokim nawet rozumieniu), zwłaszcza akt prawa miejscowego bądź inne zarządzenia lub uchwały organów jednostek samorządu terytorialnego, to trzeba mieć na uwadze, że nie mamy wówczas do czynienia z załatwieniem sprawy administracyjnej po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego regulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Tryb postępowania w tego typu sprawach należących do zakresu administracji publicznej regulują bowiem ustawy samorządowe i inne ustawy szczególne na podstawie których podejmowane są akty organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego.
Skarga Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A" wniesiona została na uchwałę Rady Miejskiej w G z dnia [...] r., Nr [...] w sprawie zatwierdzenia taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków w 2011 r. Zaskarżony akt prawny nie zapadł zatem na skutek przeprowadzenia postępowania administracyjnego, lecz podjęto go w trybie przewidzianym dla stanowienia prawa przez organ jednostki samorządu terytorialnego, regulowanym przepisami ustawy z dnia z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Nie można więc twierdzić, że w wyniku podjęcia zaskarżonej uchwały – po uprzednim przeprowadzeniu postępowania administracyjnego - doszło do załatwienia sprawy administracyjnej, w rozumieniu art. 1 k.p.a. Należy też zwrócić uwagę, że ustawa o samorządzie gminnym uwzględniając odrębność postępowania legislacyjnego prowadzonego przez organ stanowiący gminy od postępowania administracyjnego, reguluje w sposób odmienny tryb zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwał (zarządzeń) organu gminy jak i legitymację skargową. Stosownie do regulacji art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, uchwałę (zarządzenie) podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może bowiem zaskarżyć do sądu administracyjnego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone ta uchwałą, o ile wcześniej wezwie radę do usunięcia zarzucanego naruszenia i wezwanie to okaże się bezskuteczne.
Tak skonstruowany przepis art. 101 ustawy o samorządzie gminnym wpływa na legitymację skarżącego. W przeciwieństwie do legitymacji w postępowaniu administracyjnym określonym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, uprawnionym do wniesienia skargi z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone.
Z przedstawionych wyżej regulacji jasno wynika, że przymiot strony w postępowaniu kwestionującym legalność uchwały organu jednostki samorządu terytorialnego, kształtowany jest na innych zasadach niż w postępowaniu administracyjnym regulowanym przepisami k.p.a. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia przedmiotową uchwałą Rady otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania (oceny) sprawy. Ocena ta dotyczy natomiast rodzaju naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia podmiotu, kwestionującego przed sądem administracyjnym legalność tego aktu prawnego. Warunkiem wniesienia skargi do sądu administracyjnego jest jednak uprzednie bezskuteczne wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. Z powyższego wynika, że skarga na uchwałę rady gminy jest skargą indywidualną przysługującą temu podmiotowi, którego interes prawny został naruszony zaskarżoną uchwałą. W konsekwencji sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada legalność uchwały w granicach wyznaczonych interesem prawnym skarżącego. Tym samym inaczej niż w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie K.p.a. kształtuje się ewentualny "krąg stron takiego postępowania". Oddalenie skargi nie zamyka drogi do skarżenia uchwały przez inny podmiot, którego interes prawny został naruszony. Tym samym nie można przyjąć, jak chciałby tego wnioskodawca, że każdy kto ma w tym interes prawny, a nawet każdy czyj interes prawny został naruszony uchwałą rady gminy może być dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowym toczącym się ze skargi innego podmiotu, wniesionej na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 22 stycznia 2008 r., sygn. akt II OZ 1361/07 oraz z dnia 15 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 102/08, z dnia 13 lutego 2009 r. II OZ 134/09 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, nsa.gov.pl).
Powyższe prowadzi do konkluzji, że inny podmiot, który nie wniósł skargi do sądu administracyjnego we własnym interesie, nie może skutecznie ubiegać się o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, powołując się jedynie na fakt, że jest zainteresowany wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego, bądź dotyczy ono jego interesu prawnego (podobnie Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSAiWSA 2005/1/2 oraz wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 215/04, Lex nr 174009).
Godzi się również zauważyć, że podmiot który w niniejszej sprawie złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w niniejszym postępowaniu sądowadministracyjnym nie powołuje się na naruszenie przez zaskarżoną uchwałę jego interesu prawnego. Wręcz przeciwnie przedmiotowy akt, jest przez niego aprobowany i popierany gdyż pozostaje w zgodzie z interesem prawnym wnioskodawcy. Ponieważ dotyka on interesu prawnego wnioskodawcy właśnie z tego względu jest on zainteresowany udziałem w niniejszym postępowaniu. Niewątpliwie jednak naruszenia interesu prawnego, w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów, nie można utożsamiać z faktycznym bezpośrednim zainteresowaniem rozstrzygnięciem danej sprawy sądowoadministracyjnej.
Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że przepis art. 33 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie daje podstaw do dopuszczenia B w G Spółka z o.o. jako uczestnika postępowania w postępowaniu sądowym ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego A na uchwałę organu gminy, wniesionej w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym i z tych względów orzekł jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło