II SA/Wr 94/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Białek (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Palus Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Boaro po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 marca 2014 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Wojewody D. z dnia 17 grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Prezydent W., na wniosek H. K., wszczął postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę dla wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr [...], znajdującym się budynku jednorodzinnym dwulokalowym w zabudowie bliźniaczej, przy ul. D. [...] we W. (działka nr [...], AM-31, obręb [...]). Pismem z dnia 14 października 2013 r. J. W., właścicielka lokalu nr 1 w opisanym wyżej budynku, poinformowała, że wnioskodawczyni prowadzi "nielegalną rozbudowę i budowę instalacji gazowej". Według współwłaścicielki przedmiotowego budynku, inwestorka nie posiada tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane: nie jest właścicielką lokalu nr 2 i nie posiada zgody współwłaścicielki na prowadzenie tego typu prac. Posługuje się natomiast "nieważną zgodą z 2007 r." udzieloną jej poprzedniczce prawnej Z. P., która zmarła w dniu 5 września 2012 r. Aktualnie współwłaścicielka nie wyraża zgody na prowadzenie jakichkolwiek robót budowlanych. Jednocześnie autorka pisma poinformowała, że powyższy fakt zgłosiła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. (dalej PINB), gdzie również toczy się postępowanie w tej sprawie. Postanowieniem z dnia 28 października 2013 r., nr [...], Prezydent W. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 101 i 123 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie w powyższej sprawie. W uzasadnieniu Prezydent podał, że w związku z wyżej opisanym wystąpieniem, w dniu 21 października 2013 r. wystąpił do PINB z zapytaniem, czy organ ten prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie robot budowlanych w przedmiotowym budynku. W związku z tym faktem, uznano, że zachodzi konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego prowadzenia samowolnie robót budowlanych w lokalu nr 2. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła H.K. wnosząc o jego uchylenie, gdyż uzyskała wszelkie konieczne zezwolenia na przeprowadzenie robót gazowych. Wskazała, że przed PINB toczy się sprawa, która nie ma żadnego znaczenia do wyniku niniejszego postępowania ponieważ ogrzewanie gazowe nie wpływa na sposób użytkowania domu. Wojewoda D. zaskarżonym obecnie postanowieniem z dnia 17 grudnia 2013r., utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Organ stwierdził, że w świetle regulacji zawartej w art. 32 ust. 4 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, zakazującej wydania pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, podnoszona przed organem pierwszej instancji kwestia uprzedniego zrealizowania robót budowlanych objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę, niewątpliwie ma wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Wojewody, jest to zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż: wyłoniło się w toku postępowania administracyjnego; jego rozstrzygnięcie zależy od innego organu lub sądu; wymaga uprzedniego rozstrzygnięcia tzn. poprzedza rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; istnieje zależność pomiędzy rozstrzygnięciem kwestii wstępnej a wydaniem decyzji. Mając na uwadze zakres kompetencji organu architektoniczno-budowlanego i organów nadzoru budowlanego, Wojewoda stwierdził również, że tylko organ nadzoru budowlanego posiada kompetencje związane z realizacją robót budowlanych bez pozwolenia na budowę. W ramach tych kompetencji uprawniony jest do wstępu na teren budowy co pozwala na zbadanie czy zaistniała samowola budowlana. Istotne przy tym jest, że zgodnie z pismem PINB z dnia 31 października 2013 r. prowadzi on właśnie czynności wyjaśniające odnośnie przedmiotowej inwestycji. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem H.K. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła o jego uchylenie oraz o "przyznanie wnioskodawczyni prawa do wykonywania robót". Strona skarżąca zaprzeczyła jakoby samowolnie wykonywała w budynku roboty budowlane. Stanowisko organów jest efektem nieporozumienia, co do istoty sprawy, która dotyczy tylko wykonania instalacji gazowej na częściach wspólnych jako, że lokale są wydzielone. Wniosła również o przeprowadzenie wizji lokalnej w budynku dla potwierdzenia jej stanowiska. Skarżąca uważa, że podobanie jak uczestniczka postępowania ma prawo do posiadania ogrzewania gazowego i realizacji tego prawa się domaga. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenia podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji. W pismach procesowych z dnia 21 lutego 2014 r. i z dnia 3 marca 2014 r. skarżąca podtrzymała żądania zawarte w skardze, wskazując na błędy Wojewody. Jej zdaniem "problem dotyczy w istocie położenia odcinka rury gazowej w częściach wspólnych budynku, na odcinku 5 m". Autorka skargi podkreśliła, że ze względu na działania organów pozbawiona została ogrzewania. Nadto oświadczyła, że jest spadkobierczynią co daje jej prawo do przedmiotowego lokalu. Natomiast rury gazowe położone są bez żadnej kolizji, podobnie jak rury wodne. Podczas rozprawy wyznaczonej na dzień 26 marca 2014 r. skarżąca podtrzymała w całości skargę i zawarte w niej wnioski a uczestniczka postępowania wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn.zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Działając w granicach przyznanych kompetencji, sąd administracyjny dokonuje oceny prawidłowości zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów obowiązującego prawa materialnego i procesowego oraz trafności ich wykładni. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnych (postanowień) uchybiających prawu materialnemu - jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270.- zwanej dalej u.p.p.s.a.) - jak też rozstrzygnięć dotkniętych wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b przywołanego przepisu), a także wydanych bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c ww. przepisu). W niniejszej sprawie wystąpiły uchybienia objęte hipotezą art. 145 § 1 pkt1 lit. c u.p.p.s.a., gdyż naruszone zostały przepisy postępowania administracyjnego szczegółowo wykazane w dalszej części uzasadnienia, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie rozważań w związku z wnioskiem skarżącej o "przyznanie jej prawa do wykonywania robót" zawartymi w skardze, wyjaśnić należy, że ze względu na przedstawiony wyżej zakres kognicji, sądy administracyjne nie są uprawnione do merytorycznego rozpatrywania sprawy. Sąd nie mógł więc "przyznać jej prawa do wykonywania robót" (udzielić pozwolenia na budowę). Nadto podkreślić należy, że w niniejszej sprawie kontrola sądowa ograniczona jest jedynie do legalności aktu administracyjnego o zawieszeniu postępowania, który ma charakter kwestii wpadkowej w postępowaniu głównym prowadzonym w celu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W ramach tego postępowania nie rozstrzyga się więc kwestii udzielenia lub nie, pozwolenia na budowę. Granice sprawy rozpatrywanej przez Sąd zawężone zostały tylko do oceny legalności postanowienia o zawieszeniu postępowania, co powoduje, że Sąd nie jest obecnie uprawniony do wypowiadania się przedmiocie zasadności udzielenia pozwolenia na budowę. Jak wskazano przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody D. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. zawieszające postępowanie w sprawie udzielenia stronie skarżącej pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr 2 w budynku mieszkaniowym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej we W. przy ul. D. [...]. Wskazać należy, że materia udzielenia pozwolenia na budowę regulowana jest w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, które należy do sfery prawa administracyjnego. Postępowanie w tej sprawie wymaga zatem stosowania norm procesowych zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Należy więc mieć na uwadze, że zgodnie z zasadami tam przyjętymi, postępowanie w sprawie administracyjnej powinno przebiegać w sposób ciągły umożliwiający podejmowanie kolejnych, wymaganych prawem czynność procesowych zmierzających do załatwienia sprawy (art. 104 k.p.a.). Mogą jednak wystąpić okoliczności, które czasowo będą tamować bieg postępowania. Okoliczności te uwzględnione zostały w ramach instytucji zawieszenia postępowania (art. 97 i następne k.p.a.). W rozpatrywanej sprawie postępowanie toczące się z wniosku skarżącej zawieszone zostało na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W przepisie art. 97 § 1 k.p.a. ustawodawca wskazał okoliczności których zaistnienie obliguje organ do zawieszenia postępowania z urzędu. Punkt 4 odnosi się do sytuacji, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Formuła art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wskazuje zatem na cztery istotne elementy składające się na konstrukcję zagadnienia wstępnego: 1/ zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w konkretnej – w rozumieniu formalnoprawnym – sprawie; 2/ jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; 3/ wymaga ono uprzedniego rozstrzygnięcia tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; 4/ musi istnieć zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. W wyroku z dnia 28 września 2010 r. (sygn. akt II GSK 820/09 LEX nr 746253), Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd że: "Zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., to kwestia prawna, która wyłoniła się w toku postępowania administracyjnego i jej uprzednie rozstrzygnięcie, leżące w kompetencji innego organu, warunkuje (stanowi przesłankę), rozstrzygnięcia sprawy głównej. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego nie jest możliwe wydanie orzeczenia w sprawie głównej". Zagadnienie wstępne stanowi zatem materialnoprawną przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania jurysdykcyjnego, której usunięcie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy na tle której wystąpiło. Podkreślić należy, że zagadnienie to w pierwszym rzędzie dotyczyć musi kwestii materialnoprawnej, która warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji i determinuje tym samym treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Od tej kwestii zależy zarówno treść przyszłego rozstrzygnięcia administracyjnego, jak i możliwość kontynuowania postępowania. Formułując wymóg istnienia zależności pomiędzy uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, ustawodawca nie określił jej charakteru, kryteriów, ani podstaw prawnych. W orzecznictwie przyjmuje się, że o zależności tej przesądza treść przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej i w nich nakazuje się ich poszukiwać (por. np. wyrok NSA z dnia 22 października 1991 r. SA/Wr 936/91 ONSA 1991, nr 3-4, poz.90). Nadto w literaturze przedmiotu wskazuje się, że zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz Zakamycze 2005). Związek zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się zatem relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji przez organ orzekający w sprawie. W sytuacji, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Wobec tak postawionej istoty zagadnienia wstępnego, znaczenie ma zatem to, że powinno ono mieć charakter prawny a nie faktyczny. Jego treścią może być tylko wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Przyczyną zawieszenia postępowania nie może być też taka okoliczność, którą organ prowadzący postępowanie może ocenić we własnym zakresie, nawet gdy okoliczność ta może być przedmiotem oceny dokonywanej także przez inne organ lub sądy w odrębnych postępowaniach. Ocena spełnienia ustawowo określonych przesłanek do rozstrzygnięcia danej sprawy jest podstawowym obowiązkiem organów administracji, dlatego też organy te nie mogą się od niej uchylać (jeżeli nie zostało to wyłączone z ich właściwości) oczekując na dokonanie oceny przez inne organy lub sądy (wyrok WSA w Lubinie z dnia 26 czerwca 2008 r. II SA/Lu 300/08, LEX nr 509846). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1559/07 stwierdził wprost, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii. Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż należy to do wyłącznych obowiązków organu prowadzącego postępowanie w danej sprawie, ale zagadnienie materialnoprawne. Odnosząc przedstawione wyżej uwagi do wskazanych przez organy okoliczności stanowiących w niniejszej sprawie podstawę dla zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd stwierdza, że nie wypełniają one przesłanek zagadnienia wstępnego w omówionym wyżej znaczeniu. Wskazując powyższy przepis jak podstawę zawieszenia postępowania Prezydent W. podał bowiem, że zawieszenie postępowania nastąpiło w związku z jego wystąpieniem do PINB z zapytaniem, czy organ ten prowadzi postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych na terenie omawianego budynku i oczekiwaniem na rozstrzygnięcie przez ten organ kwestii dotyczących prowadzenia samowolnych robót budowlanych. Według Wojewody, kwestię prejudycjalną w postępowaniu w sprawie udzielenia skarżącej pozwolenia na budowę stanowi natomiast: "podnoszona przed organem pierwszej instancji możliwość uprzedniego zrealizowania robót budowlanych wnioskowanych przez H. K.". Okoliczność ta obligowała – zdaniem organu II instancji - do zawieszenia przedmiotowego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przedstawione wyżej okoliczności wskazują, że organy za zagadnienie wstępne od którego bezpośrednio uzależnione jest rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie udzielenia skarżącej pozwolenia na budowę, w istocie, uznały konieczność wyjaśnienia przez PINB informacji pochodzącej od uczestniczki postępowania o przystąpieniu przez skarżącą do realizacji instalacji gazowej przed uzyskaniem wnioskowanego pozwolenia na budowę. Za prejudykat organy uznały bowiem, ewentualną tylko, możliwość uprzedniego zrealizowania robót objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, informacja uczestniczki postępowania o prowadzeniu przez skarżącą, robót budowlanych polegających na budowie instalacji gazowej, nie może być uznana za kwestię bezwzględnie warunkującą możliwość rozpatrzenia wniosku skarżącej o pozwolenie na budowę. Na moment orzekania przez organy, tak określone zagadnienie wstępne sprowadzało się bowiem jedynie do konieczności wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i ustalenia czy istotnie, jak to zostało przedstawione przez uczestniczkę postępowania, skarżąca przez uzyskaniem pozwolenia na budowę przystąpiła do realizacji robót objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę. Dopóki zatem kwestia ta nie zostanie wyjaśniona, nie można mówić o zagadnieniu wstępnym. W ocenie Sądu, organy nie wykazały, że w stanie faktycznym sprawy w jakim zapadły kontrolowane postanowienia, wyłoniły się kwestie prawne, wymagające rozstrzygnięcia przez inny organ. Skoro na etapie zawieszenia postępowania nie było w ogóle wyjaśnione, czy istotnie wykonano jakiekolwiek roboty budowlane mieszczące się w zakresie robót objętych wnioskiem, nie mówiąc już o samowoli budowlanej, to nie zaistniało zagadnienie materialnoprawne (w kwestii samowoli budowlanej) warunkujące konieczność rozstrzygania go przez organ nadzoru budowlanego, co z kolei determinowałoby możliwość rozstrzygania w sprawie pozwolenia na budowę. W konsekwencji należy przyjąć, że prejudykat wskazany przez organy jako podstawa zawieszenia postępowania, miał w niniejszej sprawie charakter faktyczny a nie prawny. Stanowisko takie potwierdza również to, że organ pierwszej instancji wydał postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania nie czekając na informację PINB (o którą wcześniej się zwrócił), co do tego czy przed organem tym prowadzone jest postępowanie w sprawie robót budowlanych wykonywanych w przedmiotowym budynku. Zawieszając postępowanie, organ nie dysponował nawet informacją organu nadzoru budowlanego czy istnieją ewentualne podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie samowoli budowlanej. Prezydent oczekiwał zatem wyjaśnienia w tym zakresie stanu faktycznego przez PINB. Wojewoda za wystarczającą dla stwierdzenia, że wyłoniło się zagadnienie prawne wymagające rozstrzygnięcia przez PINB, uznał zaś informację tego organu o podjęciu czynności wyjaśniających w związku z brakiem możliwości ustalenia stron postępowania. Do chwili podjęcia rozstrzygnięcia w postępowaniu zażaleniowym – pomimo upływu prawie dwóch miesięcy – organy nie dysponowały nawet protokołem z kontroli obiektu, którą PINB mógł przecież przeprowadzić, z którego czy istotnie przystąpiono do robót o których informowała uczestniczka postępowania. Mając na uwadze powyższe fakty, stwierdzić należy, że przedstawiona w uzasadnieniu organu pierwszej i drugiej instancji argumentacja odwołuje się wyłącznie do okoliczności faktycznych, do których ustalenia zobligowany był w sprawie organ administracji architektoniczno-budowlanej. Ze względu na brzmienie art. 32 ust. 4 a ustawy - Prawo budowlane, który wyłącza możliwość wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1 tej ustawy, organ pierwszej instancji, wobec przedłożonej przez uczestniczkę postępowania informacji, zobowiązany był dążyć do ustalenia stanu faktycznego sprawy, przede wszystkim co do tego, czy istotnie w obiekcie podjęto jakiekolwiek roboty budowlane związane z realizacją instalacji gazowej. Treść art. 32 ust. 4 a Prawa budowlanego wskazuje bowiem, że już sam fakt wykonania choćby części robót budowlanych objętych wnioskiem o pozwolenie na budowę przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowi przeszkodę do jej wydania i powoduje bezprzedmiotowość postępowania wszczętego tym wnioskiem (por. NSA w wyroku z dnia 31 stycznia 2006 r. II OSK 244/05 , nsa.gov.pl). Mając na uwadze brzmienie ww. normy, zdaniem Sądu, w sytuacji gdy przed organem nadzoru budowlanego nie toczyło się postępowanie w sprawie samowoli budowlanej, wystarczającą przesłanką dla zastosowania art. 32 a ust. 4 byłoby, ustalenie przez organ architektoniczny budowlany – zgodnie z wymogami procesowymi – faktu przystąpienia przez inwestora do realizacji robót budowlanych objętych wnioskiem o pozwoleniu na budowę. Ustalenie tych okoliczności nie stanowiło zaś kwestii wstępnej w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Podkreślić bowiem należy, że konieczność dokonania ustaleń faktycznych, nawet jeżeli niektóre z nich wymagają udziału innego organu, czy też zależą od rezultatu jego działań, nie może być – wobec wcześniej opisanej i uznanej przez Sąd konstrukcji zagadnienia prejudycjalnego – kwalifikowana jako przesłanka obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. – czyli jako zagadnienie wstępne uniemożliwiające rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. W niniejszej sprawie, dla rozstrzygnięcia czy istnieje konieczność zastosowania art. 32 ust. 4 a Prawa budowlanego, wystarczyło bowiem uzyskanie odpowiednich dowodów, w tym również sporządzonych przez PINB w ramach przysługujących im uprawnień kontrolnych, potwierdzających fakt prowadzenia przez skarżącą robót budowlanych w zakresie objętym wnioskiem o pozwolenie na budowę. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji podjęte zostały z naruszeniem prawa o którym mowa w art. 145 § 1 lit. c u.p.p.s.a i z tego względu podlegają wyeliminowaniu z obrotu prawnego – o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Klauzula zwarta w pkt II wynika z obowiązku zastosowania przez Sąd przepisu art. 152 u.p.p.s.a.