II SAB/Wr 113/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Sędziowie Sędzia NSA Halina Kremis – spr. Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant Starszy asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. sprawy ze skargi T. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w przedmiocie nakazu usunięcia palików wytyczających nową granicę postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić uiszczony wpis w kwocie 100 (słownie: sto) złotych. T. S.pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. skierowanym do Wójta Gminy K. złożył wniosek o "nakazanie usunięcia palików wytyczających nowe granice nieruchomości". na uzasadnienie wskazał, że na gruntach wnioskodawcy, graniczących z działką W. Biuro Geodezji w K. wytyczyło nowe granice. W odpowiedzi, pismem z dnia 14 kwietnia 2014 r., udzielonej z up. Wójta poinformowano T. S., że Gmina K. nie otrzymała żadnego zawiadomienia o toczących się pracach geodezyjnych na nieruchomościach, z którymi graniczą grunty stanowiące własność wnioskodawcy. W dniu 18 sierpnia 2014 r. skarżący złożył do D. Urzędu Wojewódzkiego we W. zażalenie "na sprzeczną z prawem bezczynność Wójta Gminy i nadanie biegu sprawie". Pismo to zostało przekazane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które po uzyskaniu wyjaśnień od Wójta Gminy K. postanowieniem z dnia [...] r. ([...]), przywołując w podstawie prawnej art. 37 w zw. z art. 134 i 61 kpa, w zw. z zażaleniem T. S. na bezczynność Wójta Gminy K. w zakresie załatwienia sprawy "nakazania usunięcia palików wytyczających sprzeczna z prawem nową granicę sąsiedzką" stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W uzasadnieniu kolegium wskazało, że w dniu 25 sierpnia 2014 r. D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego przesłał do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. celem rozpatrzenia według właściwości zażalenie T.S. na bezczynność Wójta Gminy K. w zakresie załatwienia sprawy "nakazania usunięcia palików wytyczających sprzeczną z prawem nową granicę sąsiedzką." Wezwany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. do przesłania całości akt sprawy i ustosunkowania się do zażalenia T.S. Wójt Gminy K. wyjaśnił, że: - Wójt Gminy K. nie prowadzi żadnego postępowania w sprawie przebiegu granicy pomiędzy drogą nr 40 położoną w W., stanowiącą własność Gminy K., a działkami przylegającymi do tej drogi, między innymi działką nr 38/1 stanowiącą własność T. S.. W sprawie przebiegu tej granicy nikt nie składał wniosku, ani też nie było potrzeby prowadzenia postępowania z urzędu, pismem z dnia 7 kwietnia 2014 r. T. S. zwrócił się do wójta Gminy K." o nakazanie usunięcia palików wytyczających nowe granice nieruchomości" Po przeprowadzeniu przez urząd postępowania wyjaśniającego ustalono, że na wniosek osoby fizycznej geodeta uprawniony G. K. wykonywał podział działki nr 42, po przeciwnej stronie drogi nr 40 w stosunku do działki T. S.. Nieruchomość w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona jest na cele rolne, dlatego zgodnie z obowiązującymi przepisami Wójt Gminy nie wydaje w sprawie podziału postanowienia, ani decyzji zatwierdzającej podział. W dniu 10 lipca odbyło się spotkanie w terenie z zainteresowanymi osobami oraz geodetą uprawnionym wykonującym podział działki nr 42 w W.. Według oświadczenia geodety nie dokonywał on żadnych zmian w przebiegu granicy, a nie też nie miał potrzeby wznawiania punktów granicznych. Paliki w terenie służyły wyłącznie do celów technicznych wykonania podziału działki. Przedmiotem prac geodety nie było wznowienie znaków granicznych tylko podział nieruchomości. W związku z dalszymi pismami T. S. w sprawie błędnie wyznaczonej granicy pomiędzy drogą nr 40 a działką nr 38/1 pismem z dnia 15 lipca 2014 r. Gmina K. wystąpiła do Starostwa Powiatowego w K. o przesłanie informacji dotyczących zakresu prac geodezyjnych, prowadzonych w ostatnim czasie na tym terenie. W odpowiedzi Kierownik Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pismem z dnia 2 września 2014 r. potwierdził, że nie była zgłaszana praca geodezyjna dotycząca przedmiotowej granicy, a wykonywany podział rolny działki nr 42 w żaden sposób nie wpłynął na przebieg granicy pomiędzy działką nr 38/1 stanowiącą własność Pana S., a drogą nr 40 w W.. W tym stanie rzeczy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyjaśniło, że działalność organów administracji publicznej i ich kompetencje do podejmowania władczych rozstrzygnięć kształtujących uprawnienia i obowiązki określonych podmiotów, regulują przepisy prawa. Zasadniczo kompetencje organów administracji ograniczają się do rozpoznawania i rozstrzygania "spraw administracyjnych", tj. takich spraw, które z uwagi na swój przedmiot posiadają umocowanie do ich rozstrzygnięcia w materialnych przepisach prawa administracyjnego. W orzecznictwie wskazuje się, że istotę sprawy administracyjnej określa art. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 - dalej "k.p.a."), warunkując jej byt od działania właściwego organu uprawnionego do wydania decyzji, której adresatem jest konkretna strona, w oparciu o przepisy materialne, w sprawie indywidualnej. Brak któregokolwiek z wymienionych konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej skutkuje tym, że sprawa nie posiada charakteru "sprawy administracyjnej" (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 marca 2012 r., IV SA/Po 1011/11, LEX nr 1139584). Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie administracyjnej lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r, IV SAB/Wa 109/07 - publikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: Zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a. na nie załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Przepis art. 37 k.p.a. traktuje o nie załatwieniu sprawy w terminie, ale pod pojęciem "sprawy" należy tutaj rozumieć sprawę administracyjną, o jakiej mowa w art. 1 pkt 1 tego kodeksu; chodzi zatem o sprawę indywidualną, rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej. "Nakazanie usunięcia palików wytyczających sprzeczną z prawem nową granicę sąsiedzką" nie mieści się w pojęciu "sprawy administracyjnej " w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem kolegium, w tym stanie faktycznym i prawnym Wójtowi Gminy K. nie można zarzucić bezczynności w sprawie "nakazania usunięcia palików wytyczających sprzeczną z prawem nową granicę sąsiedzką", zatem nie ma p[odstaw by zobowiązać organu do nadania sprawie biegu. Zażalenie przewidziane w art. 37 kpa przysługuje wyłącznie w sytuacji nie załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, zatem niedopuszczalne jest zażalenie w sprawie, która w ogóle się nie toczy. T. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na sprzeczną z prawem bezczynność Wójta Gminy w K. w sprawie. Wniósł o uchylenie sprzecznej z prawem bezczynności wójta gminy i nadanie biegu sprawie. W uzasadnieniu napisał, że na podstawie art.54 kpa związku z art.149 kpa, w związku z uchwałą nr [...], Rady Gminy K. z dnia [...]roku, podtrzymująca bezczynność Wójta Gminy w K. oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., postanowienie [...], a doręczone pocztą dnia 5 listopada 2014 roku, podtrzymujące bezczynność Wójta Gminy w K.. W związku z wizją lokalną w terenie w dniu 10 lipca 2014 roku na której nie był obecny geodeta i strona przeciwna, a był tylko sąsiad strony przeciwnej sporu J. jako przyszły nabywca spornej nieruchomości. W dniu 11 lipca 2014 roku skarżący sporządził pismo do Wójta Gminy z zapytaniem jaką podjął decyzję związku z wizją lokalną w dniu 10 lipca 2014 roku, na które otrzymał odpowiedź sprzeczną z art. 35 i art. 36 kpa. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony. Na podstawie art.37 kpa na nie załatwienie sprawy w terminie stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Wedle art. 152 kc, rozgraniczenia nieruchomości dokonują wójtowie oraz w wypadkach określonych w ustawie sądy. Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wójta. Wymieniony organ wydaje decyzję o rozgraniczeniu nieruchomości, jeśli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać. W terminie 14 dni od doręczenia jej decyzji w tej sprawie, przekazania sprawy sądowi. W sprawie nie został wyznaczony geodeta upoważniony przez wójta do dokonania rozgraniczenia nieruchomości. Właściciele gruntów sąsiadujących zobowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów, być obecnym. W dniu 10 lipca 2014 roku strona przeciwna nie była obecna. Strona przeciwna podjęła bezprawne działania umieszczając wzdłuż urojonej granicy pręty stalowe wystające 20 cm nad ziemią, w celu uszkodzenia przez skarżącego opon ciągnika lub przyczepy podczas żniw oraz wkopała słupy kamienne o wysokości 1 metra. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: W przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając, czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu skarga podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Nadto sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których sądową kontrolę przewidują przepisy ustaw szczególnych (§ 3). Zatem skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz na akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa i dotyczy sytuacji, w których organy administracji nie podejmują nakazanych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2007 r., sygn. akt V SAB/Wa 2/07, LEX nr 337771). Warunkiem dopuszczalności skargi jest więc istnienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Wójta Gminy K. polegająca na niezałatwieniu pisma skarżącego, zawierającego wniosek o "nakazanie usunięcia palików wytyczających sprzeczną z prawem nową granicę sąsiedzką". W ocenie Sądu, wskazany w skardze przedmiot nie należy do właściwości sądu administracyjnego, albowiem sprawa "usunięcia palików" nie mieści się w pojęciu sprawy z zakresu administracji publicznej jak również w kategorii spraw wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. Brak jest bowiem przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który nakładałby obowiązek podjęcia przez Wójta Gminy K. aktu o charakterze władczym czy też czynności z zakresu administracji publicznej w zakresie "nakazania usunięcia palików wytyczających sprzeczną z prawem nową granicę sąsiedzką". W tej sprawie Wójt Gminy K. nie był legitymowany do wydania jakiegokolwiek aktu administracyjnego, który podlegałby kontroli sądu administracyjnego. Skarga na bezczynność jest natomiast dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich stronie służy skarga do sądu administracyjnego na decyzję, postanowienie oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej. W związku z tym, na podstawie powołanego art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., skarga na bezczynność organu w rozpoznawanej sprawie jest niedopuszczalna i tym samym podlegała odrzuceniu stosownie do przepisu art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, trzeba stwierdzić, że skarga wniesiona w tej sprawie nie podlega właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.