II SAB/Wr 244/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2025 r. sprawy ze skargi C. A. C. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oddala skargę w całości. C. A. C. (dalej – strona, skarżąca, strona skarżąca) zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła Wojewodzie Dolnośląskiemu (dalej – Wojewoda, organ) bezczynność w sprawie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Jak wynika z treści skargi oraz akt administracyjnych, wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy strona złożyła w dniu 12 lutego 2024 r. (data wpływu do organu). Pismem z dnia 7 października 2024 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braków formalnych wniosku tj. dostarczenia potwierdzenia wniesienia opłaty skarbowej w kwocie 440 zł, dołączenie kompletnie wypełnionego załącznika nr 1, dostarczenia 4 kolorowych fotografii, a także złożenia wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na aktualnie obowiązującym formularzu. Jednocześnie organ poinformował skarżącą, że nieuzupełnienie braków formalnych w wyznaczonym terminie spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Wezwanie zostało odebrane przez stronę w dniu 17 października 2024 r. Zgodnie z wezwaniem strona skarżąca stawiła się w organie osobiście w dniu 7 listopada 2024 r. dostarczając brakujące dokumenty. Zawiadomieniem z dnia 17 stycznia 2025 r. organ pozostawi wniosek skarżącej bez rozpoznania. Jak wskazano strona skarżąca nie wypełniła prawidłowo formularza wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w zakresie części A.3 (nazwisko rodowe) – nie została ona wypełniona. Pismem z dnia 21 stycznia 2025 r. złożone zostało natomiast ponaglenie. W treści skargi na bezczynność zamieszczono żądania dotyczące: podjęcia wszelkich niezbędnych czynności procesowych celem wydania zezwolenia na pobyt czasowy; wyjaśnienia przyczyn niepodjęcia czynności procesowych w zainicjowanym postępowaniu; wszczęcia postępowania o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy; przywrócenia terminu na złożenie braków formalnych i wezwania strony do złożenia jakichkolwiek dokumentów i wyjaśnień niezbędnych do wydania decyzji zezwalającej na pobyt czasowy w Polsce, określających w sposób jasny i szczegółowy żądania organu względem strony. W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując m.in., że w dniu 15 kwietnia 2022 r. weszła w życie ustawa z dnia 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830). Nowela ta wprowadziła art. 100c do ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2023 r., poz. 103), zgodnie z którym w okresie do dnia 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie przez wojewodów spraw dotyczących cudzoziemców nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Nadto jak wskazał wojewoda termin dot. nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu postępowania został przedłużony do dnia 30 września 2025 r. W okresie tym nie stosuje się przepisów o bezczynności/przewlekłości organu prowadzącego postępowanie w sprawach zezwoleń pobytowych, organ nie ma też obowiązku powiadamiania strony o niezałatwianiu sprawy w terminie, jak również nie wymierza się organowi grzywny, ani nie zasądza od niego sum pieniężnych za niewydanie rozstrzygnięć w terminach. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) - dalej: p.p.s.a., z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. Wymaga wyjaśnienia, że w dniu 15 kwietnia 2022 r. na mocy ustawy z 8 kwietnia 2022 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022 r., poz. 830) został wprowadzony do ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (obecnie t. jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 167, ze zm.) - dalej: "ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy", art. 100c. Stosownie do ust. 1 wskazanego artykułu w okresie do 31 grudnia 2022 r. bieg terminów na załatwienie wskazanych w nim spraw w postępowaniach prowadzonych przez wojewodę nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Jak stanowi natomiast art. 100c ust. 3 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w okresie do 31 grudnia 2022 r.: 1. przepisów o bezczynności organu oraz o obowiązku organu prowadzącego postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie nie stosuje się; 2. organowi prowadzącemu postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, nie wymierza się grzywny ani nie zasądza się od niego sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa. W myśl art. 100c ust. 4 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Na mocy ustawy z 13 stycznia 2023 r. o zmianie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz niektórych innych ustaw został wprowadzony - z mocą od 1 stycznia 2023 r. - art. 100d, będący powieleniem regulacji art. 100c, ale wskazujący obecnie nowy graniczny okres, tj. 30 września 2025 r. Słusznie przy tym wskazuje się w orzecznictwie, że wskazane przepisy (tj. art. 100c oraz art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy) należy stosować do wszystkich cudzoziemców, w sprawach wymienionych zezwoleń, a nie tylko do cudzoziemców, którzy są obywatelami Ukrainy, opuszczającymi terytorium tego państwa w związku wojną (por. np. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22, wyrok NSA z dnia 4 lipca 2023 r., sygn. akt II OSK 2421/22, wyrok NSA z dnia 13 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 2362/23, publ. CBOSA). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustawa o pomocy obywatelom Ukrainy w przedmiotowych regulacjach posługuje się pojęciem "cudzoziemiec", nie wprowadzając odrębnej definicji tego pojęcia od użytego w u.o.c. Nadto brak jest podstaw aby pogarszać sytuację wyłącznie wybranej jednej kategorii tych osób. Wskazane powyżej przepisy stanowią zatem rozwiązania generalne dotyczące wszystkich cudzoziemców - niezależnie od ich narodowości, a nie tylko tych, których pobyt w Polsce jest wywołany wojną na Ukrainie. W rozpoznawanej sprawie – jak to już wskazano – wniosek o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wpłynął do organu w dniu 12 lutego 2024 r. Terminy załatwiania sprawy w sprawach o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy zostały na mocy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy zawieszone z dniem 15 kwietnia 2022 r. W konsekwencji skonstatować należy, że wniosek strony skarżącej o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy został złożony już w czasie obowiązywania przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dotyczących nierozpoczęcia lub zawieszenia biegu terminów na załatwienie sprawy, a tym samym nie można skutecznie postawić organowi zarzutu bezczynności. Oczywiście, okoliczność zawieszenia biegu terminów nie zwalnia organu od załatwiania sprawy, oznacza to tylko, że strona nie może z ewentualnych opóźnień organu w tym przedmiocie wywodzić konsekwencji prawnych wobec organu. Wszystkie te okoliczności uzasadniały oddalenie skargi, co nastąpiło na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wyłączenie przez ustawodawcę możliwości stwierdzenia bezczynności organu w sprawach dotyczących wniosków pobytowych nie oznacza jednak akceptacji przez Sąd w niniejszej sprawie czynności pozostawienia podania skarżącej bez rozpoznania. W tym zakresie stwierdzić należy, że w realiach sprawy jako powód pozostawienia wniosku bez rozpoznania wskazano niewypełnienie przez skarżącą części A.3 wniosku pobytowego (nazwisko rodowe). Jednocześnie należy wskazać, że zasadniczo celem wezwania do usunięcia braku formalnego, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia, jest wymuszenie na stronie, by ta usunęła przeszkodę uniemożliwiającą rozpoznanie sprawy (por. np. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt II SAB/Sz 117/18, publ. CBOSA). W ocenie Sądu niewpisanie w części A.3 nazwiska rodowego nie stanowiło jednak braku takiego rodzaju, który uniemożliwiałby rozpoznanie sprawy. Nie może bowiem umykać z pola widzenia, że w części A.15 załącznika nr 1 wniosku pobytowego wskazano jako stan cywilny: "panna". W tej sytuacji pozostawienie wniosku skarżącej bez rozpoznania stanowiło nadmierny formalizm. Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że w opisanym stanie faktycznym organ mógł i powinien procedować nad merytorycznym rozpoznaniem wniosku. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.