II SAB/Wr 37/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Palus (spr. ) Sędziowie Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 maja 2009r. sprawy ze skargi R. W. na bezczynność Burmistrza Miasta P. Z. w przedmiocie wygaśnięcia decyzji zobowiązuje Burmistrza Miasta P. Z. do wydania w terminie 30 dni od dnia zwrotu akt organowi decyzji w przedmiocie wygaśnięcia decyzji Burmistrza Miasta P. Z. z dnia [...] nr [...] R. W. skierował w dniu [...] do Burmistrza Miasta P.–Z. wniosek o wydanie na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego decyzji "o stwierdzeniu nieaktualności decyzji z dnia [...] w związku ze sprzedażą lokalu przy ul. T. K. [...] w P. Z. panu Ł.". Burmistrz Miasta P.-Z. w piśmie z dnia [...], stanowiącym odpowiedź na powyżej opisany wniosek, poinformował, że nie znajduje podstaw do uzyskania wnioskowanej decyzji. Z treści pisma wynika również, iż w ocenie Burmistrza decyzja z dnia [...] wygasła w związku z niestawiennictwem R. W. przed notariuszem w celu zawarcia umowy przeniesienia praw własności nieruchomości. Uznając działanie Burmistrza Miasta P.-Z. za naruszające prawo R.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, wskazując, że składa ją w związku z niewydaniem decyzji na znajdującą się w obrocie prawnym decyzję z dnia [...] Zwrócił się jednocześnie o zobowiązanie Burmistrza do wydania decyzji w ciągu miesiąca. W uzasadnieniu skargi R. W. powołał się na wniosek złożony w dniu [...] oraz odpowiedź Burmistrza, a ponadto wskazał, że w przedmiocie wygaszenia decyzji obowiązuje kodeks postępowania administracyjnego, a z treści przepisów w nim zawartych wynika, iż każda nieaktualność decyzji musi być stwierdzona decyzją wydaną na podstawie stosownych przepisów. Zdaniem skarżącego decyzja z dnia [...] nie mogła wygasnąć automatycznie, a jej wygaśnięcie musi być stwierdzone decyzją, w której podana będzie podstawa prawna i faktyczna oraz uzasadnienie. Do skargi załączona została decyzja z dnia [...], pismo R.W. z dnia [..] oraz pismo Burmistrza z dnia[...]. W odpowiedzi na skargę przedstawionej w piśmie doręczonym Sądowi w dniu [...] Burmistrz Miasta P.-Z. wniósł o oddalenie skargi i oświadczył, że nie znalazł podstaw do wydania decyzji na decyzję, której byt wygasł i która nie znajduje się w obrocie prawnym od ponad 16 lat. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił ponadto, że decyzja Burmistrza Miasta z dnia [...] stanowiła o wytypowaniu R. W. na nabywcę w trybie bezprzetargowym nieruchomości zabudowanej położonej w P. Z. przy ul. T. K.[...], przy czym w punkcie 40 tej decyzji zastrzeżono, że niestawienie się w wyznaczonym terminie w Państwowym Biurze Notarialnym w celu spisania umowy będzie podstawą dla wygaśnięcia decyzji jako bezprzedmiotowej. Burmistrz podał również, że R.W. nie stawił się w Burze Notarialnym celem podpisania umowy, a kolejno podejmowane próby sprzedania mu nieruchomości okazały się bezskuteczne. W związku z tym pismem z dnia [...] poinformowano R. W. o tym, iż decyzja z dnia [...] stała się bezprzedmiotowa i nie może stanowić podstawy do nabycia w trybie bezprzetargowym tej nieruchomości. Nieruchomość została sprzedana w trybie negocjacji, do których R. W. nie przystąpił w dniu[...]. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Burmistrz miasta P.-Z. przedstawił również zmianę stanu prawnego w zakresie nabywania nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy, która nastąpiła w [...] roku oraz opisał działania podejmowane – bezskutecznie – przez R. W. przed sądami administracyjnymi oraz sądem powszechnym w celu zweryfikowania uchwały Rady Miejskiej w P. Z. Nr [...] oraz uchwały Zarządu Miejskiego w P. Z. Nr [...] z dnia [...] i uznania za skuteczną decyzji z dnia [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne: Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem /jeżeli ustawy nie stanowią inaczej/, formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanych aktów lub innych czynności organów z przepisami prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie. Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie istniejących w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych stwierdził naruszenie prawa obligujące do uwzględnienia skargi. Zważyć bowiem należy, że stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm./ sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości orzeka m.in. w przedmiocie skarg na bezczynność organów administracji, oceniając postępowanie organów wg wskazanego wcześniej kryterium tzn. pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Właściwość Sądu dotyczy zatem niepodejmowania przez organy administracji wymaganych prawem aktów lub czynności w sprawach indywidualnych. W przypadku skargi na bezczynność, za jaką Sąd uznał skargę wniesioną przez R. W., wcześniej opisaną, przedmiotem kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Istotne jest również, że dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność z jakich powodów określony akt /decyzja, postanowienie lub inny akt/ nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną zwłoką organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana, wyrażającym się np. w odmowie wydania decyzji w związku z błędnym przekonaniem organu, że załatwienie sprawy nie wymaga jej wydania albo z przekonaniem, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy przez wydanie decyzji. /por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia : 8 grudnia 2004r., sygn. akt IV SAB/Wa 13/04, Lex 175324; 8 grudnia 2005r., sygn. akt VI SAB/Wa 24/05, Lex nr 190899; 5 maja 2006r., sygn.akt VI SAB/Wa 1/06, Lex nr 276779; 4 kwietnia 2007r., sygn. akt II SAB/Wa III/06, Lex nr 338/87; 21 grudnia 2007r., sygn. akt I SAB/Wa 40/07, Lex 365827/. W tym aspekcie rozważań należy zwrócić uwagę że w punkcie 10 decyzji Burmistrza Miasta P.-Z. z dnia [...] Nr [...], do której odnosi się żądanie R.W. zawarte we wniosku z dnia [...] skierowanym do tego organu, zamieszczona została klauzula stanowiąca, że "Nie stawienie się w wyznaczonym terminie w PBN w K. stanowić będzie podstawę do wygaśnięcia decyzji jako bezprzedmiotowej". Wnosić z tego należy, że zaistnienie opisanej sytuacji /tzn. niestawienie się w biurze notarialnym/ stanowić będzie przesłankę do wygaszenia decyzji, a nie że skutkuje jej samoistnym wygaśnięciem. Taka konstrukcja byłaby zresztą – zdaniem Sądu – niezgodna z prawem. Wygaśnięcie decyzji stanowiące pewien element ograniczenia trwałości decyzji administracyjnych, czy też ingerencją w ich stabilność regulowane jest w przepisie art. 162 § 1 kpa. Z jego treści wynika, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli decyzja stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa, albo gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony lub jeśli decyzja została wydana z zastrzeżeniem dopełnienia przez stronę określonego warunku, a strona nie dopełniła tego warunku. Jednocześnie w przepisie art. 162 § 3 kpa ustawodawca postanowił, że organ stwierdza wygaśnięcie decyzji lub uchyla decyzję na podstawie przepisów § 1 i 2 w drodze decyzji. Istotne jest również, że zarówno w nauce administracyjnego prawa procesowego jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym niekwestionowany jest pogląd, iż decyzja orzekająca o wygaśnięciu decyzji jest decyzją w nowej sprawie, podjętą w pierwszej instancji. Postępowanie w przedmiocie jej wydania może być – stosownie do art. 61 kpa – wszczęte z urzędu i na żądanie strony /np. B. Adamiak, J. Borkowski: KPA Komentarz, Warszawa 2006; wyroki NSA z dnia: 7 lipca 1988r., sygn. akt II SA 1676/87, ONSA 1989, Nr 2 poz. 60; 5 grudnia 1989r., sygn. akt SA/Wr 335/89, ONSA 1990, Nr 1, poz. 11/. W tak określonych warunkach prawnych wniosek R. W. z dnia [...] odpowiada czynności opisanej w przepisie art. 61 § 1 kpa tzn. jest czynnością inicjującą postępowanie w sprawie i należy stosować do niej przepis § 3, zgodnie z którym datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Formalnoprawną konsekwencją tego jest powinność organu właściwego tzn. Burmistrza Miasta P.-Z. zakończenia postępowania w sposób przewidziany w art. 104 kpa przy jednoczesnym uwzględnieniu przepisu art. 162 § 3 kpa, wcześniej przywołanego. Zważyć też należy, że organy administracji publicznej dysponujące kompetencją orzeczniczą zobowiązane są załatwić sprawy w terminach określonych ustawowo, bez zbędnej zwłoki, przy czym – zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 35 § 2 kpa – niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. W ocenie Sądu w istniejących w sprawie okolicznościach faktycznych i przedstawionych okolicznościach prawnych należy uznać, że Burmistrz Miasta P.-Z. powinien był po doręczeniu wniosku R. W. załatwić sprawę poprzez podjęcie czynności w wymaganej ustawowo formie, przestrzegając terminów ustanowionych w przepisie art. 35 § 1 – 3 kpa. Zaniechanie organu w tym zakresie skutkowało koniecznością uwzględnienia skargi. Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – stosownie do przepisu art. 149 powołanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji. Zobowiązując organ do wydania decyzji Sąd nie przesądza o kierunku rozstrzygnięcia ani o zasadności merytorycznych żądań wnioskodawcy. H.B. 10.06.2009r.