II SAB/Wr 48/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 16 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. R. na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie "dokonania wykopu, wpięcia sześciu metrów rury do posesji skarżącego celem przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a następnie zasypania wykopu" postanawia odrzucić skargę Stosownie do art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270z późn. zm.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich (§ 1), przy czym przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa (§ 3), a w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa. Termin, o którym mowa w § 3, nie ma zastosowania (§ 4). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wielokrotnie podkreślano, iż środkiem zaskarżenia w przypadku skargi na bezczynność organu jest zażalenie z art. 37 kpa (por. np. postanowienia NSA z dnia 6 lipca 2006 r. sygn. akt I OSK 480/06, z dnia 18 września 2002 r. II SAB/Wr 15/02, z dnia 29 kwietnia 1998 r. sygn. akt I SAB/Gd 8/97, z dnia 5 marca 1997 r. sygn. akt III SAB 47/96; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 741/07). Stosownie do art. 37 § 1 kpa, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 17 pkt 1 kpa, organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Bez względu na formę czynności, jaką podejmie organ właściwy do rozpoznania zażalenia z art. 37 § 1 kpa, zażalenie można uznać za skuteczne w postępowaniu sądowym w przedmiocie bezczynności dopiero po upływie okresu umożliwiającego organowi wyższego stopnia dokonanie czynności, o których mówi art. 37 § 1 kpa. Okresem tym jest jeden miesiąc (art. 35 § 3 zdanie pierwsze kpa). Skarżący D. R. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie "dokonania wykopu, wpięcia sześciu metrów rury do posesji skarżącego celem przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a następnie zasypania wykopu". W piśmie z dnia 2 września 2011 r. skarżący na wezwanie Sądu podał, że przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie nie składał zażalenia w trybie art. 37 kpa. Abstrahując od przedmiotu bezczynności organu podkreślić należy, że stosownie do przywołanych wyżej unormowań skuteczne złożenie skargi na bezczynność organu administracji winno zostać poprzedzone złożeniem zażalenia w trybie art. 37 kpa do organu wyższego stopnia. Skoro zatem skarżący przed wniesieniem skargi w niniejszej sprawie nie wyczerpał trybu przewidzianego w art. 37 kpa, jego skarga podlegała odrzuceniu. Niezależnie od powyższego podkreślić trzeba, że przepis art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do § 2 tego artykułu kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Jak już wyżej zaznaczono, w niniejszej sprawie D. R. wniósł skargę na bezczynność Wójta Gminy M. w przedmiocie "dokonania wykopu, wpięcia sześciu metrów rury do posesji skarżącego celem przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej, a następnie zasypania wykopu". Nie jest to więc bezczynność, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 8 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co sprawia, że skarga ta – w myśl powołanych wyżej przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jest niedopuszczalna. W tym stanie rzeczy – na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – należało orzec jak w sentencji postanowienia.