II SAB/Wr 56/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 16 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na bezczynność Wójta Gminy B. w przedmiocie zwrotu kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości postanawia: I. odrzucić skargę; II. odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. J. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, w której zarzucił, że Wójt Gminy B. pozostaje bezczynny, bowiem nie realizuje wezwania skarżącego z dnia 16 sierpnia 2016 r. W swoim wezwaniu J. R. zażądał zwrotu nienależnie pobranej kwoty uzyskanej przez Gminę B. z tytułu sprzedaży nieruchomości oznaczonej jako działki nr 94/27 i nr 94/28 w B.. Zdaniem skarżącego Wójt Gminy pozostaje bezczynny, gdyż nie podejmuje czynności administracyjnych, do których jest zobowiązany. Według skarżącego Wójt Gminy działa sprzecznie z prawem. Nadto w skardze wniesiono o zwolnienie z opłaty sądowej. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy B. wniósł o odrzucenie lub oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Wójta Gminy B. w udzieleniu odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 16 sierpnia 2016 r., zawierające wezwanie do zapłaty określonej w nim sumy pieniężnej. Z doręczonego Sądowi aktu notarialnego z dnia [...] r. nr rep. [...] wynika, że Gmina B. sprzedała J. R. i J. R. nieruchomość oznaczoną jako działki nr 94/27 i nr 94/28, położoną w B., za kwotę 74 538 zł. W wezwaniach kierowanych do Wójta Gminy B. skarżący J. R. żąda zwrotu tej kwoty wskazując, że cała ziemia należy do ludzi, którzy ją zamieszkują, a więc nikt (w tym Gmina B.) nie ma prawa do zawłaszczania ziemi i pobierania z tego tytułu opłat. Natomiast w skardze do sądu administracyjnego skarżący zażądał kontroli legalności działania Wójta Gminy B. w tym zakresie, a więc zasadności odmowy zwrotu ww. kwoty przez Gminę, którą reprezentuje Wójt. Sąd doszedł jednak do przekonania, że sprawa tego rodzaju nie mieści się w zakresie właściwości sądu administracyjnego. Zakres właściwości sądu administracyjnego jest określony w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) i obejmuje rozpoznawanie skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zauważyć trzeba, że żądanie kierowane przez skarżącego do Wójta Gminy B. nie podlegałoby załatwieniu w żaden z wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. sposobów. Wójt nie czyniąc zadość żądaniu skarżącego nie pozostaje więc w bezczynności w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., bowiem realizacja roszczenia o zapłatę danej kwoty, z którym występuje skarżący, nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej, postanowienia lub innego aktu i czynności z zakresu administracji publicznej. Nie można więc skutecznie zażądać od sądu administracyjnego kontroli legalności działania Wójta Gminy w tym zakresie. W świetle powyższego Sąd doszedł do przekonania, że wniesiona skarga nie należy do jego właściwości. Wskazać należy, że roszczenie o zapłatę określonej kwoty pieniężnej oparte o zarzut bezpodstawnego wzbogacenia się drugiej strony jest roszczeniem o charakterze cywilnym (zob. np. art. 405 i następne Kodeksu cywilnego). Zgodnie zaś z art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, a nie sądy administracyjne. W tym stanie rzeczy, skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym postanowiono w pkt I sentencji. Jeżeli chodzi o rozstrzygnięcie w pkt II sentencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że zastosowanie w sprawie znajdzie art. 247 p.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Skoro bowiem skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., to jednocześnie należało uznać, iż stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na uwzględnienie skargi. Oznacza, to że zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne wówczas, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że obowiązujące prawo wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego. W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OZ 329/14 i z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt II OZ 932/14, Orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponieważ z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, należało na podstawie art. 247 p.p.s.a. orzec jak punkcie II sentencji postanowienia. Przy czym zauważyć należy, że skarżący nie poniósł w niniejszym postępowaniu żadnych kosztów, ponieważ Sąd korzystając z możliwości wskazanej w art. 222 p.p.s.a. nie żądał wpisu sądowego od skargi, która podlegała odrzuceniu. Z tych względów postanowiono jak w sentencji.