II SAB/Wr 564/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi A. O. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia 17 lutego 2025 r. postanawia: odrzucić skargę. Pismem z dnia 24 kwietnia 2025 r. A. O. (dalej: skarżący, strona skarżąca) wniósł skargę na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego (dalej: Wojewoda, organ) w przedmiocie rozpoznania pisma z dnia 17 lutego 2025 r. Jak wynika z uzasadnienia skargi oraz akt sprawy pismem z dnia 17 lutego 2025 r. skarżący wystąpił do Wojewody o podjęcie działań w trybie art. 61, art. 156 § 1 pkt 2 i 7 oraz art. 157 k.p.a. zarzucając Radzie Gminy M. naruszenie uchwałami (tj. uchwały nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...]) przepisów prawa materialnego, w konsekwencji naruszenie podstawowych wartości określonych w Konstytucji RP, a także nieuznanie prawa nabytego skarżącego uczestniczenia w procesie planistycznym budowy domu opieki, ośrodka rehabilitacji, przychodni wiejskiej. Kolejno pismem z dnia 26 marca 2025 r. skarżący złożył ponaglenie. Pismem z dnia 11 kwietnia 2025 r. Wojewoda poinformował m.in., że uchwały będące przedmiotem pisma z dnia 17 lutego 2025 r. zostały doręczone Wojewodzie na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r., poz. 1465 ze zm., dalej: u.s.g.), a następnie zbadane przez organ nadzoru pod kątem ewentualnego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie ich nieważności w trybie art. 91 ust. 1 u.s.g. Jak wskazano organ nie stwierdził naruszeń prawa uzasadniających skorzystanie z przysługujących mu, jako organowi nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego, kompetencji nadzorczych. Organ wskazał także, że nie odnotowano naruszenia przepisów ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących. Jednocześnie zaznaczono, że szczegółowe odniesienie do podnoszonych przez skarżącego kwestii związanych z legalnością wskazanych przez skarżącego uchwał znalazło swój wyraz w pismach kierowanych wcześniej do skarżącego przez Wojewodę. Zaskarżając bezczynność Wojewody, skarżący wniósł o: zobowiązanie Wojewody do rozpoznania żądania z dnia 17 lutego 2025 r. poprzez wyznaczenie terminu zawitego wynoszącego 30 dni, o czym mowa w art. 35 k.p.a.; zasądzenie kosztów postępowania w kwocie nie mniejszej niż 300 zł; wymierzenie organowi grzywny za naruszenie norm prawnych oraz dóbr materialnych, jak i osobistych związanych z realizacją inwestycji celu publicznego ochrony zdrowia i opieki osób w podeszłym wieku, o czym mowa w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami; zwrot wszystkich kosztów sądowych poniesionych przez skarżącego w kwocie nie mniejszej niż 500 zł. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej odrzucenie z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Jak wynika z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę niedopuszczalną z innych przyczyn. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Katalog form działania administracji podlegający kontroli sądów administracyjnych określa art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Poza tym, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.). W okolicznościach sprawy skarżący zarzucił Wojewodzie bezczynność w zakresie rozpoznania pisma z dnia 17 lutego 2025 r. Jakkolwiek skarżący powołał jako podstawę swojego żądania przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego to dotyczyło ono w istocie żądania podjęcia czynności nadzorczych przez Wojewodę w zakresie zbadania zgodności z prawem określonych uchwał Rady Miejskiej w M. Wymaga zatem wyjaśnienia, że postępowanie, którego przedmiotem jest nadzór nad uchwałami rad gmin, regulowane jest w rozdziale 10 zatytułowanym "Nadzór nad działalnością gminną" u.s.g. W postępowaniu nadzorczym u.s.g. nie przewiduje możliwości uczestniczenia innych podmiotów poza organem danej gminy, którego uchwała lub zarządzenie są przedmiotem nadzoru oraz właściwym wojewodą. Trafnie wskazuje się przy tym w orzecznictwie, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego może być rozstrzygnięcie nadzorcze a nie zaniechanie, obojętnie w jakiej formie wyrażone, wydane przez organ nadzoru, takiego rozstrzygnięcia. Wynika z tego, że ani osoba fizyczna ani prawna poza gminą nie może być uczestnikiem postępowania nadzorczego wojewody. Nie może też domagać się od organu nadzoru wydania rozstrzygnięcia nadzorczego ani [...] podjęcia przez wojewodę działania, które jest elementem działania nadzorczego poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego (zob. np. wyrok NSA z 20 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 629/04, publ. CBOSA). Stanowisko to można rozbudować o wskazanie, że nawet brak reakcji organu nadzoru na pisma zawierające żądanie podjęcia działań w trybie nadzoru nie jest bezczynnością organu uzasadniającą dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego (por. postanowienie NSA z 27 kwietnia 2016, sygn. akt I OSK 583/16, publ. CBOSA). W związku z powyższym należy stwierdzić, że skoro organ nie miał obowiązku wydać decyzji, postanowienia oraz aktu i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa, to wniesienie skargi w zakresie bezczynności (przewlekłości) organu jest niedopuszczalne. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. uznał skargę za niedopuszczalną i ją odrzucił.