II SAB/Wr 59/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędzia WSA Olga Białek Protokolant: Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A M - C i A M na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś w przedmiocie legalności robót budowlanych wykonywanych w pomieszczeniu garażu budynku mieszkalnego jednorodzinnego zobowiązuje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ś do wydania stosownego aktu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi. W dniu 24 lutego 2011 r. skarżący złożyli do organu nadzoru budowlanego pismo informujące o samowolach budowlanych na określonej działce. W kolejnym piśmie z dnia 1 marca 2011 r. skarżący domagali się od organu wszczęcia postępowania (postępowań) w sprawie tych samowoli i udokumentowali bycie współwłaścicielami tej działki wraz z inwestorem. Organ nie zawiadamiając o wszczęciu postępowania rozpoczął czynności wyjaśniające, w trakcie których przeprowadził liczne dowody z dokumentów, oględzin i zeznań lub oświadczeń świadków i współwłaścicieli działki uznanych za strony. Na skutek zażalenia skarżących na bezczynność organ wyższego stopnia wyznaczył organowi postanowieniem z dnia 26 lipca 2011 r. 30-dniowy termin do załatwienia sprawy. Po otrzymaniu postanowienia w dniu 29 lipca 2011 r. organ nadal nie zawiadamiając o wszczęciu postępowania administracyjnego, kontynuował postępowanie wyjaśniające. Pismem z dnia 7 września 2011 r. organ zawiadomił inwestora i skarżących, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wszczął na wniosek skarżących szereg postępowań dotyczących określonych samowoli budowlanych. W zawiadomieniu wskazał, że w postępowaniach tych zostaną wykorzystane dowody zebrane przed ich wszczęciem i pouczył o treści art. 10 § 1 k.p.a. Następnie organ przeprowadził kolejne dowody. W dniu 16 września 2011 r. wpłynęła do organu skarga do sądu administracyjnego na bezczynność. Organ wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że w dniu 10 października 2011 r. wydał na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) postanowienie wstrzymujące inwestorowi roboty budowlane w garażu, objęte powinnością uzyskania pozwolenia na budowę, już zakończone oraz zobowiązujące inwestora do dostarczenia inwentaryzacji i oceny technicznej robót w terminie 30 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Organ nie dołączył potwierdzenia doręczenia postanowienia inwestorowi. W dniu 12 grudnia 2011 r. organ złożył natomiast do akt sądowych decyzję wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, nakładającą na inwestora obowiązek wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z przepisami, w terminie do dnia 29 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Organ niewątpliwie pozostawał w bezczynności, skoro organ wyższego stopnia nakazał mu wydanie decyzji do dnia 29 sierpnia 2011 r., zaś organ w dniu 10 marca 2011 r. zawiadomił inwestora o dopuszczeniu dowodu z przesłuchania tej strony i dnia 17 marca 2011 r. przeprowadził ten dowód. Kolejno organ zawiadomił strony o dalszych czynnościach dowodowych i przeprowadzał dowody. Nie miało więc znaczenia, że dopiero w dniu 7 września 2011 r. organ zawiadomił o wszczęciu postępowania i to na wniosek skarżących. Sąd stwierdza, że organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie w sprawie samowoli budowlanej oczywiści z urzędu (na ten temat patrz w szczególności wyrok tut. Sądu sygn. akt II SA/Wr 477/10 Lex nr 936723) i nastąpiło to w dniu 10 marca 2011 r., w którym zapoznał inwestora z pismami skarżących i zawiadomił go o terminie przesłuchania. Nie miały zaś miejsca jedynie czynności kontrolne, o których mowa w postanowieniu NSA II OSK 2132/10. Wymagało rozważenia, czy organ zakończył prowadzone postępowanie administracyjne wydaniem stosownej decyzji, o ile w toku postępowania sądowego wydał decyzję określoną w art. 51 ust. 1 prawa budowlanego. W ocenie Sądu zakończenie postępowania naprawczego następuje dopiero decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 tej ustawy. Dlatego wydanie decyzji dołączonej przez organ nie stworzyło jeszcze stanu bezprzedmiotowości postępowania sądowego (art. 161 § 1 pkt 3 i art. 201 § 1 p.p.s.a.). Wymagało kolejno rozważenia, czy stan bezczynności organu w dacie wyroku nie wyłączył termin do wydania decyzji końcowej wyznaczony sobie przez organ na okres po dniu 20 lutego 2012 r. Nie była tu istotna kwestia doręczeń, skoro inwestor wykonał nakaz orzeczony postanowieniem. Jednak organ pominął, że w odniesieniu do robót wykonanych (zakończonych) nie stosuje się w ogóle art. 50 prawa budowlanego, lecz jedynie art. 51 ust. 7 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 tej ustawy. Organ zamiast stosować w toku postępowania art. 36 k.p.a., co mogło go uchronić od zarzutu bezczynności, usiłował wzbudzić wątpliwości co do daty wszczęcia postępowania. Zawiadomienie o wszczęciu sporządzone w określonym dniu nie oznaczało przecież, że postępowanie zostało wszczęte dopiero w tej dacie. Gdyby organ trwał w przeświadczeniu, że podanie skarżących wszczęło postępowanie (art. 61 § 2 k.p.a.), to wszczęcie to nastąpiłoby wcześniej, niż przyjęto w nin. wyroku. Kolejno organ stosując bezpodstawnie art. 50 prawa budowlanego usiłował po raz kolejny przedłużyć termin załatwienia sprawy, naruszając przy tym rażąco ustawę. Organ nie twierdził przy tym, jak też nie wynika to z akt sprawy, aby zachodziły przyczyny niezależne od organu, usprawiedliwiające zwłokę (art. 35 § 5 k.p.a.). Z tych względów skarga na bezczynność zasługiwała na uwzględnienie w sposób określony w art. 149 § 1 i art. 286 § 1 i 2 p.p.s.a. Nie było jedynie podstaw do postulowanego przez skarżących wypowiedzenia się przez Sąd na temat zalecanego sposobu załatwienia sprawy. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, których skarżący zwolnieni od kosztów nie ponieśli. Sąd stwierdza na koniec, że w okolicznościach nin. sprawy nie można było samego stanu bezczynności organu uznać za mającego miejsce z rażącym naruszeniem prawa. PM 14.03.2012 r.