II SAB/Wr 6/15
WyrokWSA we Wrocławiu2015-04-16
Skład orzekający: Halina Kremis, Władysław Kulon, Ireneusz Dukiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. prowadził postępowanie w sprawie dobudowy garażu do budynku mieszkalnego w sposób przewlekły, a jeśli tak, to czy miało to miejsce z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Sąd stwierdził przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie dobudowy garażu, uznając, że organ nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia przez ponad rok i dwa miesiące od uchylenia wcześniejszej decyzji. Jednocześnie sąd uznał, że przewlekłość ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, biorąc pod uwagę złożoność sprawy, działania stron oraz wolę organu załatwienia sprawy. Z uwagi na wydanie przez organ decyzji o umorzeniu postępowania po wniesieniu skargi, sąd umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu.Stan faktyczny
Skarżący R. K. wniósł skargę na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie dobudowy garażu do budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy. W skardze domagał się zobowiązania organu do wydania aktu, ukarania pracownika, wymierzenia grzywny oraz zasądzenia kosztów. Postępowanie administracyjne w sprawie toczyło się od 2008 roku, a skarżący wielokrotnie ponaglał organ do jego zakończenia.Rozstrzygnięcie
1. Stwierdzono przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.; 2. Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. Umorzono postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do wydania aktu; 4. Zasądzono od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę 357 zł tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Kremis Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015r. sprawy ze skargi R. K. na przewlekłość Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w przedmiocie prowadzenia postępowania w sprawie dobudowy do ściany szczytowej budynku mieszkalnego garażu I. stwierdza przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do wydania aktu; IV. zasądza od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego.
Pismem z dnia 13 sierpnia 2014 r. R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. postępowania w sprawie dobudowy garażu do ściany szczytowej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na posesji nr [...] w miejscowości W.. W przedmiotowej skardze organowi nadzoru budowlanego zarzucono naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a."), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu. W oparciu o poczynione zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do wydania stosownego aktu prawnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązanie do ukarania dyscyplinarnego pracownika organu winnego niezałatwienia sprawy w terminie, wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Na uzasadnienie skargi podniesiono, że w dniu 19 lutego 2014 r. zostało złożone do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, na skutek czego D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] r. wydał postanowienie nr [...], którym uznał zażalenie za zasadne i wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. dodatkowy termin 30 dni na załatwienie sprawy. Dalej skarżący wskazał, że ,,do dnia dzisiejszego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wydał żadnego postanowienia i decyzji w sprawie i nie wykonał wskazanego postanowienia".
Kontynuując skargę przedstawiono stan faktyczny sprawy uwzględniający wydane rozstrzygnięcia, przy czym skarżący przedstawił swoje stanowisko i ocenę w istotnych kwestiach. I tak odnosząc się do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr. [...] uznano ją za błędną jako wydaną z naruszeniem przepisów prawa oraz w całkowitej niezgodności z istniejącym stanem faktycznym. Stanowisko takie wypracowano poprzez przyjęcie swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, gdyż organ nie dał pierwszeństwa dowodom z dokumentów przed dowodami z przesłuchania świadków, natomiast zdaniem skarżącego podstawowym dokumentem w prowadzonym postępowaniu dowodowym powinien być pomiar powykonawczy, a takie czynności dowodowe nie zostały nigdy przeprowadzone chociaż taki obowiązek wynika z przepisów Prawa budowlanego i z rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Autor skargi uznaje, że organ administracyjny skoncentrował się przy ocenie materiału dowodowego na tezie, że obiekt garażowy został wybudowany w latach siedemdziesiątych na podstawie ustnych wyjaśnień inwestora, co nie może zasługiwać na uwzględnienie. Jego zdaniem inwestor nie wywiązał się z nakazu wynikającego z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] zawierającego obowiązek przedłożenia oceny technicznej i inwentaryzacji budowlanej dobudowanych budynków do ściany południowo-wschodniej budynku mieszkalnego na posesji numer [...] w W.. Nadto organowi nie przedłożono pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania obiektu a także pozwolenia na użytkowanie po przeprowadzonej przebudowie.
Następnie uznano za chybione ustalenie, że obiekt garażowy został przebudowany w latach siedemdziesiątych, ponieważ w tym czasie nie prowadzono żadnych prac inwestycyjno-modernizacyjnych. Garaż został wybudowany w 2000 r. wraz z wykonaniem pokrycia dachowego, co wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestorka nie posiadała. W tych okolicznościach skarżący stwierdził, że należało przeprowadzić procedurę legalizacyjną bądź rozbiórkową określoną przez przepisy Prawa budowlanego, natomiast on ma interes prawny i faktyczny w kontynuowaniu postępowania, ponieważ przedmiotowy budynek jest położony w sąsiedztwie jego nieruchomości.
Odnosząc się do zagadnienia przewlekłości postępowania zaznaczono, że zostało ono wszczęte w 2008 r. na podstawie art. 227 i art. 16 k.p.a., lecz pomimo wielu zgłaszanych wniosków w zakresie postępowania dowodowego oraz zapewnień Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. od listopada 2012 r. do chwili obecnej nie została wydana decyzja merytoryczna. W toku prowadzonego postępowania organ naruszył podstawowe zasady ogólne postępowania administracyjnego - art. 7, art. 8 i art. 12 k.p.a. Ponadto na uchybienia organu I instancji wskazał także Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, który uchylając decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził naruszenie art. 9, art. 11, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym organ podał, że postępowanie administracyjne przeprowadzone przez nadzór budowlany wykazało, iż w miejscu garażu znajdowała się dawniej stajnia, która w latach siedemdziesiątych została zaadaptowana na garaż. Organ nadzoru budowlanego dwukrotnie umorzył postępowania administracyjne w tej sprawie. W postępowaniu odwoławczym organ II instancji uchylił decyzje wydane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.. W związku z nowymi okolicznościami i przedłożeniem przez inwestora analizy istniejącej zabudowy opracowanej przez [...] podjęto ponownie postępowania administracyjne w kierunku doprowadzenia garażu do stanu zgodnego z przepisami ustawy Prawo budowlane.
Na posiedzeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu w dniu 11 marca 2015 r., w trakcie którego na wniosek skarżącego odroczono rozprawę, piastun organu przedłożył decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] o umorzeniu postępowania, wydaną w postępowaniu administracyjnym objętym skargą.
Z kolei na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego poparł skargę oraz wnioski w niej zawarte i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl zaś art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Po myśli zaś art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2).
W niniejszej sprawie skarżący R. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. postępowania, domagając się zobowiązania w/w organu do zakończenia postępowania i wydania stosownego orzeczenia w sprawie oraz wymierzenia grzywny w wysokości przewidzianej w art. 154 § 6 w związku z art. 149 § 2 p.p.s.a..
Ocena żądań skargi nie może się obyć bez poddania ocenie słuszności zamieszczonej w niej zarzutów na tle toku postępowania odzwierciedlonego w aktach administracyjnych przedłożonych przez organ łącznie z odpowiedzią na skargę. Z tychże wynika, iż źródłem postępowania w sprawie jest wniosek R. K. opatrzony datą 29 października 2008 r., w którym żąda on od Starostwa Powiatowego w K. informacji o legalności inwestycji realizowanej na sąsiedniej nieruchomości. Przedmiotowy wniosek został przekazany zgodnie z właściwością Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K., który po przeprowadzeniu czynności sprawdzających zawiadomieniem z dnia 12 lutego 2009 r. poinformował o wszczęciu postępowania w sprawie dobudowy do ściany szczytowej budynku mieszkalnego na posesji nr [...] we wsi W. garażu wraz z wiatą w miejscu istniejącego budynku gospodarczego bez uzyskania stosownego pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] organ nadzoru budowlanego działając na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) nałożył na pełnomocnika właściciela nieruchomości obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie oceny technicznej i inwentaryzacji budowlanej dobudowanych budynków. Po przedłożeniu żądanych dokumentów w dniu [...] r. wydano decyzję nr [...], którą umorzono postępowanie w sprawie. Wobec oprotestowania powyższego rozstrzygnięcia odwołaniem, D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po nałożeniu na organ I instancji obowiązku uzupełnienia materiału dowodowego, (postanowienie z dnia [...] r., nr [...]), w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W związku z zażaleniem R. K. na bezczynność organu I instancji D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] r. wydał postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. wyznaczono Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. 30 dniowy termin celem właściwego, zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym załatwienia sprawy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Rozstrzygnięcie to nie ostało się jednak w obrocie prawnym, bowiem D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na skutek rozpoznania odwołania R. K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Analiza akt administracyjnych pozwala na ustalenie, że pismem kierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. opatrzonym datą 10 grudnia 2013 r. R. K. oświadczył, że podtrzymuje stanowisko w sprawie, zaś pismem z dnia 27 stycznia 2014 r. nazwanym ,,ponaglenie’’ żądał załatwienia sprawy. Następnie D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] r. wydał postanowienie nr [...], którym na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. wyznaczył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. 30 dniowy termin liczony od daty otrzymania postanowienia celem właściwego zgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym załatwienia sprawy.
Odnosząc się do zdarzeń istotnych z punktu widzenia przedmiotu skargi, a więc przewlekłości postępowania, odnotować należy, że przed wywiedzeniem skargi, skarżacy pismem z dnia 21 lipca 2014 r. kierowanym do organu nadzoru budowlanego I instancji nazwanym ,,ponagleniem" domagał się m.in. wydania decyzji w sprawie. Z kolei pełnomocnik uczestniczki postępowania dwukrotnie pismami z dnia 7 maja 2014 r. i 6 czerwca 2014 r. występowała do organu z prośbą o przedłużenie terminu załatwienia sprawy powołując się na swoją nieobecność i stan zdrowia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 27 maja 2014 r. wskazując na konieczność przesłuchania świadków na okoliczność terminu ,,powstania" obiektu poinformował strony o zakończeniu postępowania w terminie do dnia 15 lipca 2014 r.
Uwzględniając wskazane wyżej okoliczności, należało stwierdzić, że mamy w niniejszej sprawie do czynienia z przewlekłością postępowania, bowiem od dnia 18 października 2013 r. (prezentata na decyzji D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. - karta nr 59 akt administracyjnych), tj. od powzięcia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. informacji o uchyleniu decyzji z dnia [...] r., nr [...] r., do czasu wniesienia skargi do sądu administracyjnego, tj. przez ponad rok i dwa miesiące, organ I instancji nie wydał merytorycznego rozstrzygnięcia kończącego ostatecznie sprawę w przedmiocie dobudowy garażu do budynku mieszkalnego.
Przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ zachodzi w przypadku, gdy organ podejmuje skuteczne działania na podstawie przepisów k.p.a., dzięki którym nie wydaje rozstrzygnięcia w terminie przewidzianym w art. 35 § 1 k.p.a.. Zgodnie z ustanowioną w art. 12 k.p.a. zasadą szybkości postępowania organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione bezzwłocznie (§ 2). W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Art. 36 § 1 k.p.a. nakłada natomiast na organy administracji publicznej obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., a także o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w przepisie szczególnym, z podaniem przyczyny zwłoki oraz wskazania nowego terminu jej załatwienia. Przewlekłość ma zatem miejsce, gdy organ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, lub czynności pozornych, zbędnych, powodujących, że formalnie nie jest bezczynny.
Należy również zauważyć, że w myśl przepisu art. 36 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2).
W rozpatrywanej sprawie organ I instancji, co prawda w piśmie z dnia 27 maja 2014 r. poinformował strony o wyznaczeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 15 lipca 2014 r., lecz jak się okazuje terminu tego nie dochował, ale też nie poinformował o wyznaczeniu kolejnego czy nowego terminu, a także o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy. Zakładanego rezultatu nie osiągnęło również postanowienie D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] wyznaczające termin załatwienia sprawy. Podobny skutek miały też ponaglenia samego skarżącego. Ocenić zatem przyjdzie, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. prowadził postępowanie w sposób nieefektywny, bowiem po otrzymaniu decyzji organu II instancji uchylającej wcześniejsze rozstrzygnięcie organu szczebla powiatowego nie przedsięwziął działań ukierunkowanych na merytoryczne rozpoznanie sprawy, poprzestając w istocie na wystąpieniu do stron z zapytaniem, czy nie zaskarżyły decyzji do sądu administracyjnego, (pismo [...]).
W postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie ze skargi na przewlekle prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy, w jakich odstępach czasu są one podejmowane, a także czy nie są to czynności pozorne, przedłużające postępowanie i nieprowadzące w istocie do wydania stosownego rozstrzygnięcia. Oceniając pod tym względem prowadzone przez PINB w K. postępowanie, Sąd uznał, że było ono prowadzone przewlekle. Stąd orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Niemniej jednak przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, czemu dano wyraz w punkcie drugim sentencji wyroku.
"Długość trwania przewlekłości postępowania nie jest prymarną przesłanką przemawiająca za uznaniem, że rażąco narusza ono prawo, niemniej jednak może mieć pewne znaczenie w sprawie" (zob. wyrok NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13, publ. LEX nr 1299457). Podzielając stanowisko wyrażone w powołanym wyroku, należy wskazać, że rażące naruszenie prawa, o jakim mowa w art. 149 § 1 zdanie drugie p.p.s.a., jest postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza zatem rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde więc naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być przy tym dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną. Przy ocenie charakteru samej przewlekłości postępowania nie można tracić z pola widzenia działań samych stron postępowania, które mają wpływ na tok postępowania. W przedmiotowej sprawie do organu skierowano dwa pisma traktujące o żądaniu przesunięcia terminu zakończenia sprawy ze względu na nieobecność czy stan zdrowia. Obiektywnie oceniając tę okoliczność zauważyć trzeba, że mogła się ona przyczynić do wydłużenia czasu załatwienia sprawy.
Należy również zaznaczyć, że każda przewlekłość postępowania jest naruszeniem prawa, jednakże nie każde postępowanie prowadzone w sposób przewlekły jest przewlekłością, w której mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa musi posiadać zatem pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia przewlekłości. Stan przewlekłości postępowania jest faktem i dla jego stwierdzenia nie ma znaczenia przeświadczenie organu o jego prawidłowym prowadzeniu. Przeświadczenie to ma natomiast znaczenie dla oceny charakteru naruszenia prawa. Należy pamiętać wobec tego, że samo stwierdzenie przewlekłości nie powoduje automatycznie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w tym postępowaniu.
Każde przewlekłe prowadzenie postępowania godzi w przepisy prawa powołane przez skarżącego, lecz w rozpatrywanej sprawie charakter działań nie ma przymiotu rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu, postępowanie PINB w K. nie było naruszeniem prawa w sposób rażący, gdyż jego postępowanie cechowała wola załatwienia sprawy. Prowadzenie postępowania przewlekle nie było wynikiem tylko zawinionego działania organu. Sam organ w piśmie z dnia 27 maja 2014 r. wskazuje na konieczność przeprowadzenia czynności dowodowych w postaci przesłuchania świadków. O rażącym naruszeniu prawa w tym przypadku można byłoby mówić, gdyby opieszałe działania organu były całkowicie nieuzasadnione. Działanie organu nie jest więc z całą pewnością wyrazem jego złej woli, ani nie narusza prawa w sposób oczywisty i bezsprzeczny. Wobec powyższych okoliczności trudno dopatrzeć się występowania po stronie organu zachowania rażąco naruszającego prawo w związku z prowadzeniem postępowania w sposób przewlekły.
Mając na uwadze wyżej powiedziane nie można jednak uznać za zasadną argumentacji organu zamieszczonej w odpowiedzi na skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie powołał się na konkretne okoliczności uzasadniające brak przewlekłości poprzestając na stwierdzeniu, że ,,podjęto ponownie postępowanie administracyjne w kierunku doprowadzenia w/w garażu do stanu zgodnego z przepisami ustawy Prawo budowlane". Po pierwsze wykluczyć przewlekłość można tylko wówczas, gdy zaistnieją okoliczności uniemożliwiające merytoryczne załatwienie sprawy w terminie prawem przewidzianym, a na takie organ nie wskazuje. Po wtóre w odpowiedzi na skargę wskazano na ,,ponowne podjęcie postępowania’’, co nie znajduje uzasadnienia w aktach administracyjnych. Samo postępowanie prowadzone jest od 2008 r. i nic nie wskazuje aby w sprawie prowadzono ,,ponowne" postępowanie. Dodatkowo w aktach brak jakiejkolwiek informacji o ewentualnym zawieszeniu postępowania, stąd dziwić musi określenie o jego ,,podjęciu".
Orzeczenie na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. w punktach pierwszym i drugim sentencji wyroku o stwierdzeniu przewlekle prowadzonego postępowania, które nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, nie uzasadnia wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., czego domaga się skarżący. Odnośnie zaś orzeczenia w punkcie trzecim sentencji wyroku, należy zauważyć, że zgodnie z przepisami art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Użycie w zdaniu drugim art. 149 § 1 p.p.s.a. zwrotu "jednocześnie" nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie, z analizy tego przepisu wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 481/13, publ. Lex nr 1299301; wyrok NSA z dnia 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 1771/13, publ. Lex nr 1430369; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 października 2013 r., sygn. akt II SAB/Po 91/13, publ. Lex nr 1382726).
Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Mimo stwierdzenia przewlekłości postępowania nie ma podstawy do zobowiązywania organu I instancji do wydawania aktu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. w dniu [...] r. wydał decyzję nr [...]o umorzeniu postępowania, co czyni postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu bezprzedmiotowym. Z tych też względów na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. należało w niniejszej sprawie umorzyć postępowanie sądowe w tym zakresie. Stąd orzeczono jak w punkcie trzecim sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach, zawarte w punkcie czwartym sentencji wyroku, oparto o przepis art. 200 p.p.s.a..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło