II SO/Wr 2/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 16 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. sp. z o.o. o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w powiecie w. za nieprzekazanie w terminie akt sprawy do sądu p o s t a n a w i a: umorzyć postępowanie sądowe w sprawie. Wnioskiem z dnia 3 października 2016 r. P. sp. z o.o. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu o wymierzenie grzywny Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w powiecie w. za nieprzekazanie tut. Sądowi kompletnych i uporządkowanych akt w przedmiocie prowadzenia robot budowlanych na działce nr 194, obręb 0009 W., związanych z budową drogi dojazdowej. W uzasadnieniu wniosku spółka powołała się na informacje przekazane z Sądu, że organ nadzoru budowlanego nie przesłał wraz ze skargą kompletnych i uporządkowanych akt. W odpowiedzi na wniosek PINB w powiecie w. wniósł o oddalenie wniosku oraz poinformował, że w dniu 10 marca 2016 r. przekazał akta sprawy dotyczące prawidłowości prowadzenia robót budowlanych na działce nr 194 do organu II instancji, w związku z wniesieniem w dniu 4 marca 2016 r. i 8 marca 2016 odwołaniem od decyzji nr [...] z dnia [...] r. Wskazał również przy piśmie znak [...] przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę P. sp. z o.o., w której poinformował, że akta sprawy są w organie II instancji w związku z wniesionym odwołaniem. O zaistniałym fakcie PINB informował również w późniejszych pismach. W związku ze zwrotem akt od organu odwoławczego, PINB w dniu 7 lipca 2016 r. przekazał akta sprawy do Sądu. Na podstawie tych akt, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w dniu 24 sierpnia 2016 r. wydał wyrok w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 10/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Za umorzeniem postępowania sądowego zainicjowanego w niniejszej sprawie wnioskiem spółki o wymierzeniu organowi grzywny za niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), z powodu bezprzedmiotowości takiego wniosku, przemawia charakter postępowania z art. 55 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniu z dnia 8 grudnia 2005 r. (II OZ 1197/05, "Rejent" 2006, nr 9, s. 204 i LexPolonica nr 1113838) przyjął, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny wszczyna incydentalne postępowanie w ramach toczącego się już postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie sądowoadministracyjnej w rozumieniu art. 1 p.p.s.a. (postanowienie powołane za T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod. red. T. Wosia, Warszawa 2011, s. 378). Zgodnie z § 69 ust. 2 pkt 2 zarządzenia nr 14 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 2015 r. w sprawie ustalenia zasad biurowości w sądach administracyjnych, wniosek o wymierzenie grzywny rejestruje się w repertorium "SO". Dopiero z chwilą wypełnienia przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.sa., i wpłynięciu skargi, zakłada się właściwe akta, do których dołącza się akta z wnioskiem o ukaranie. W niniejszej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne, w chwili złożenia wniosku o ukaranie organu grzywną, zostało już zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawomocnym wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2016 r., sygn. akt II SAB/Wr 10/16 zobowiązał PINB w powiecie w. do wydania aktu kończącego postępowanie w sprawie prowadzenia robót budowlanych związanych z budową drogi dojazdowej na działce nr 198, obręb 0009 W. w terminie 30 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W wyroku tym stwierdzono również, że organ dopuścił się bezczynności i przewlekłości, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz z tego powodu wymierzono organowi grzywnę w wysokości 4000 zł. Prawomocnie zakończenie postępowania i idący za tym zwrot akt administracyjnych do organu, niezależnie w jakim czasie został złożony wniosek o ukaranie organu grzywną, oznacza brak możliwości rozważania zasadności grzywny i miarkowania jej wysokości. Pogląd o bezprzedmiotowości wnioskowania o ukaranie organu grzywną za nieprzekazanie akt, po wydaniu wyroku w sprawie, znajduje również umocowanie w brzmieniu art. 55 § 2 p.p.s.a., który to przepis powoduje, że na żądanie skarżącego (stanowiące również wniosek o charakterze incydentalnym), sąd ma możliwość - w razie spełnienia określonych przesłanek, tj. doręczenia sądowi odpisu skargi oraz braku uzasadnionych wątpliwości co do stanu faktycznego i prawnego przedstawionego w skardze (w tym przypadku w odpisie skargi) - rozpoznać sprawę. Pogląd powyższy został również zaaprobowany w powołanym przez komentatora T. Wosia, op. cit. piśmiennictwie przedmiotu. K. Kaszubowski (Glosa do postanowienia NSA z 8 grudnia 2005 r...., s. 45), zwrócił uwagę, że za poglądem, że wniosek o wymierzenie organowi grzywny składany jest w toku postępowania, przemawia także i to, że wykonanie (niewykonanie) obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. może nastąpić wyłącznie w ramach toczącego się już postępowania sądowoadministracyjnego, a wniosek z art. 55 § 1 p.p.s.a. wnoszony jest przez skarżącego, a zatem przez podmiot będący stroną postępowania w sprawie sądowoadministracyjnej. Pogląd o wpadkowym charakterze postępowania w sprawie z wniosku o ukaranie organu grzywną podzielił również Ł. Strzępek (Uprawnienia sygnalizacyjne sądu administracyjnego, "Administracja. Teoria-Dydaktyka-Praktyka" 2006, nr 1, s. 104). Za przyjętym w sprawie stanowiskiem przemawia również charakter i cel wniosku o ukaranie organu grzywną za nieprzekazanie akt. Po wydaniu wyroku w sprawie nie można z postępowania z art. 55 § 1 p.p.s.a. czynić dla organu dodatkowej dolegliwości, która prowadzić będzie do wyłącznie represyjnego charakteru tego ukarania. Co więcej, z racji wydania w sprawie korzystnego dla strony wyroku z dnia 24 sierpnia 2016 r., w ocenie Sądu, wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu, nie będzie w żadnym stopniu proporcjonalna dla negatywnych konsekwencji, jakie wnioskujący o wymierzenie grzywny poniósł w związku z niedopełnieniem przez organ dyspozycji z art. 54 § 2 p.p.s.a. Ratio legis normy z art. 55 p.p.s.a. jest dyscyplinowanie organów administracji publiczne, a więc realizacja przede wszystkim funkcji prewencyjnej. Grzywna ma zatem charakter mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny (por. szerzej m.in.: postanowienia NSA z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt II OZ 402/08, z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OSK 309/08). Rozpoznanie zatem wniosku o ukaranie organu grzywną po wydaniu wyroku w sprawie, oznaczałoby nadanie normie z art. 55 § 1 p.p.s.a. wyłączenie represyjnego charakteru. W tym stanie rzeczy należało, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 55 § 1 p.p.s.a., umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku P. sp. z. o.o. o ukaranie organu grzywna za nieprzekazanie akt.