II SO/Wr 4/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 7 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D.W. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w T. grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia oddalić wniosek. Pismem z dnia 21 kwietnia 2009 r., złożonym w sprawie II SAB/Wr 26/05 skarżąca D.W. wniosła o zbadanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu cyt. "rażącego naruszenia art. 54 § 2 o NSA", podnosząc jednocześnie, że nie otrzymała odpowiedzi na skargę, która została złożona do Sądu po terminie. Na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009 r. skarżąca - na pytanie Sądu – oświadczyła, że pismo z dnia 21 kwietnia 2009 r. należy potraktować jako odrębną skargę o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w T. kary grzywny w trybie art. 55 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (k-238 akt sprawy II SAB/Wr 26/05). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie grzywny nie zasługiwał na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Stosownie zaś do treści § 2 art. 54 organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W myśl art. 55 § 1 powyższej ustawy w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z akt sprawy o sygn. akt II SAB/Wr 26/05 wynika, że skarga D. i M.W., M.W. i J.W. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. wpłynęła do tego organu w dniu 28 czerwca 2005 r.. Odpowiedź na skargę PINB wraz z aktami sprawy przekazał do Sądu w dniu 29 lipca 2005 r.. 30-dniowy termin do jej przekazania, określony w art. 54 § 2 w/w ustawy, upłynął w dniu 28 lipca 2005 r. (czwartek). Z powyższych ustaleń niewątpliwie wynika, że PINB w T. uchybił ustawowemu terminowi do wykonania obowiązku określonego w cyt. wyżej art. 54 § 2. Wskazać jednak należy, że ze sformułowania art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - "sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny" - wynika, że wydanie orzeczenia w tym przedmiocie nie jest obligatoryjne. Kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu orzekającego. Również do uznania sądu pozostawiono ustalenie wysokości grzywny. Oznacza to, że przy rozpoznawaniu wniosku o ukaranie grzywną sąd winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj. jej charakter, przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi oraz okoliczność, czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił. Należy również zwrócić uwagę na orzecznictwo dotyczące wymierzania grzywny na podstawie art. 55 § 1 w/w ustawy i jej celu. W postanowieniu z dnia 9 lipca 2008 r. (sygn. akt II OZ 728/08, publ. LEX nr 493629) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. ma na celu wyegzekwowanie od organu administracji wypełnienia przezeń obowiązków procesowych. Nie jest to forma "kary" za uchybienie terminowi określonemu w art. 54 § 2 tej ustawy. W innym orzeczeniu (zob. postanowienie z dnia 7 sierpnia 2007 r., sygn. akt. II GZ 101/07, publ. LEX nr 348105) NSA wskazał natomiast, że wymierzenie grzywny - mimo spóźnionego wykonania przez organ omawianych obowiązków - ma walor sankcji za uchybienie przez organ ustawowym obowiązkom. Podobne stanowisko zajął WSA w Olsztynie (zob. postanowienie z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II SO/Ol 33/08, publ. LEX nr 489774), stwierdzając, że wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. nie ma jedynie na celu dyscyplinowania organu, ale stanowić ma również sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie, z uwagi na fakt, że skarga wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zostały przekazane do WSA we Wrocławiu oraz, że spóźnienie miało wymiar jednodniowy, wymierzenie grzywny PINB w T. nie znajduje żadnego uzasadnienia i to zarówno jako środka mającego charakter sankcji za uchybienie terminowi określonemu w art. 54 § 2 w/w ustawy, a tym bardziej jako środka dyscyplinującego do wykonania tego obowiązku przez organ. W tej sytuacji również przyczyny tak krótkiego opóźnienia nie miały dla rozpoznania wniosku znaczenia. Powyższe znajduje tym bardziej uzasadnienie w świetle poglądu wyrażonego przez NSA w postanowieniu z dnia 1 lipca 2008 r. (sygn. akt II GZ 78/08, publ. LEX nr 493699). Sąd ten postawił tezę, że "wypełnienie przez organ obowiązku, o jakim mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. nawet po upływie terminu przewidzianego w tym przepisie a przed wydaniem postanowienia kończącego postępowanie wywołanego wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny wyłącza możliwość wymierzenia grzywny". Jak dalej wskazał NSA, pogląd ten jest "konsekwencją założenia, że regulacja zawarta w art. 55 § 1 p.p.s.a. zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej a wymierzenie grzywny organowi służy realizacji tego celu. Jeżeli obowiązek określony w art. 54 § 2 jest wykonany, choćby po terminie, stosowanie wskazanego w art. 55 § 1 p.p.s.a. jest zbędne. (...) Gdyby uznać, że nałożenie grzywny ma charakter represyjny i zmierza głównie do ukarania podmiotu odpowiedzialnego za opóźnienie w przekazaniu skargi i akt, to takie założenie nie byłoby uprawnione. Wniosek mógłby być skuteczny nawet w przypadku złożenia go po przekazaniu akt i skargi sądowi, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, czy nawet po rozpoznaniu skargi. W polskim systemie prawnym możność wymierzania dolegliwości różnego rodzaju podmiotom, poza skrajnymi wyjątkami, podlega ograniczeniom związanym z upływem czasu. Gdyby więc ustawodawca założył jako główny represyjny cel wymierzania grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. wprowadziłby regulację ograniczającą w czasie możność zastosowania środka.". Stanowisko powyższe przeważa również w doktrynie (por.: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2006 r., s. 166 -167; A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005 r., s. 151). Do tych poglądów odwołuje się też Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 7 kwietnia 2008 r. (sygn. akt II FPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008/3/42, ZNSA 2008/3/125, Prok.i Pr.-wkł. 2008/9/48, OSP 2008/9/91). Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że PINB w T. przekroczył termin na przekazanie skargi, odpowiedzi na skargę wraz z aktami sprawy o jeden dzień, Sąd nie uwzględnił wniosku strony skarżącej o wymierzenie organowi grzywny. Stąd na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.