II SO/Wr 6/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku Z. K. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] grzywny za nieprzekazanie skargi i akt sprawy do sądu postanawia: I. wymierzyć Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] grzywnę w wysokości 200 zł (dwieście złotych) za nieprzekazanie skargi i akt sprawy do sądu; II. zasądzić od Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz wnioskodawczyni kwotę 100, zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z [...].10.2019 r. Z. K. wniosło o wymierzenie PINB w [...] grzywny za niedochowanie 30-dniowego terminu na przekazanie skargi na bezczynność organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, którą złożyła dnia [...].09.2019 r. w organie nadzoru budowlanego stopnia powiatowego. Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z [...].10.2019 r. odpis wyżej wymienionego wniosku o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi i akt sprawy do sądu został przesłany organowi celem zajęcia stanowiska co do jego treści w terminie 7 dni. Pismem z [...].11.2019 r. PINB w [...] udzielił odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi. Organ wyjaśnił, że skarga z [...].09.2019 r. nie została przekazana do sądu przez przeoczenie. W tym samym czasie prowadzone było postępowanie w sprawie ponaglenia Z. K. z [...].08.2019 r., zakończone postanowieniem przez DWINB z [...].09.2019 r. Zatem akta sprawy były wówczas w posiadaniu DWINB. Skarga na bezczynność wpłynęła do PINB dnia [...].09.2019 r., natomiast dnia [...].09.2019 r. organ ten przesłał akta sprawy do DWINB wraz ponagleniem złożonym dnia [...].08.2019 r. DWINB zwrócił akta sprawy wraz z postanowieniem w dniu [...].09.2019 r. PINB przyznał, że w opisanej sytuacji przeoczenie dotyczące nieprzekazania do sądu skargi na bezczynności jest niewątpliwe. Nie było to jednak działanie zamierzone. Wskazano również, że Z. K. była informowana na bieżąco o toczącej się sprawie. Ponadto organ wskazał na problemy kadrowe, powodowane tym, że wszyscy inspektorzy (korpus służby) od końca roku 2018 przebywa na długoterminowych, uzasadnionych zwolnieniach lekarskich. Wszystkimi sprawami zajmuje się Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. W takiej sytuacji, przy ilości spraw jakimi zajmuje się jedna osoba, zaistniało opisane przeoczenie. Wobec tego PINB zawnioskował o oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. ) dalej jako: p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl § 2 tego artykułu organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Stosownie zaś do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Z powyższych uregulowań wynika, że to nie organ administracji, lecz sąd administracyjny jest adresatem skargi. Zatem na organie, do którego wpływa skarga skierowana do sądu administracyjnego spoczywają określone obowiązki. Oznacza powyższe, że na skutek wniesienia skargi powinnością organu jest przekazanie skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego, w określonym ustawowo terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Niewykonanie tego obowiązku skutkuje sankcją w postaci możliwości wymierzenia przez sąd grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że regulacja zawarta w art. 55 § 1 p.p.s.a. zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej do terminowego wykonywania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. i wiąże się z powrotem ustawodawcy do pośredniego trybu wnoszenia skargi do sądu administracyjnego, mając na celu przeciwdziałanie przetrzymywaniu skarg przez organy administracji publicznej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a, zaś wyłączną materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie. Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd może orzec o wymierzeniu organowi grzywny, rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć po uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale z 3.11.2009 r. (sygn. akt II GSK 3/09, ONSAiWSA 2010/1/2) NSA wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszaniu prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Należy podkreślić, że wymierzenie grzywny może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z 17.04.2013 r., sygn. akt I OZ 232/13). W niniejszej sprawie, co wynika z akt sprawy o sygn. II SAB/Wr 61/19 skarga na bezczynność w przedmiocie przechodzenia fetoru pochodzącego z lokalu gastronomicznego , wpłynęła do PINB dnia [...].09.2019 r. Zatem organ zobowiązany był przekazać sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę najpóźniej do dnia [...].10.2019r. Tymczasem organ tego obowiązku nie zrealizował, bowiem skarga – bez odrębnej odpowiedzi na nią - została nadana w urzędzie pocztowym [...].11.2019 r. Stało się tak dopiero po doręczeniu organowi w dniu [...].11.2019 r. wniosku o ukaranie grzywną za nieprzekazanie skargi i akt sprawy, celem udzielenia odpowiedzi na ten wniosek. Opisane postępowanie organu w niniejszej sprawie niewątpliwie wypełnia przesłankę określoną w art. 55 § 1 p.p.s.a. Wskazać należy, że powołany art. 55 § 1 p.p.s.a. nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny, gdyż sąd "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzyganiu wniosku należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym m.in. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi. Przy czym jak wskazano wyżej wymierzenie organowi grzywny ma na celu nie tylko zdyscyplinowanie organu, ale stanowić ma również sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy sądowi administracyjnemu. Ustalając jej wysokość Sąd uznał, że jest ona współmierna do stwierdzonego przez Sąd uchybienia organu i mieści się w granicach określonych w art. 154 § 6 p.p.s.a. Wskazać należy, że ustalenie wysokości wymierzonej grzywny pozostawione zostało miarkowaniu sądu orzekającego w sprawie wniosku i sąd administracyjny nie jest w tym zakresie związany wnioskiem strony. Jedynie górna granica grzywny jest określona w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, wymierzona grzywna w kwocie 200 zł będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku polegającego nieprzekazaniu skargi. Sąd wziął pod uwagę to, że przekazanie skargi nastąpiło dopiero w reakcji na przesłany organowi przez Sąd wniosek o ukaranie grzywną celem udzielenia odpowiedzi na niego. Ponadto wymierzając grzywnę Sąd miał na względzie to, że skarga została wniesiona w przedmiocie bezczynności, która ma na celu zdyscyplinowanie organu do działał w sprawie. Można jeszcze dodać, że organ administracyjny w pełni ponosi odpowiedzialność za poprawne funkcjonowanie urzędu, w tym obieg dokumentów. Z drugiej strony wzięto pod uwagę, że skarga została już przekazana do tutejszego Sądu oraz że było to pierwsze postępowanie w sprawie niewykonania przez organ obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Wymierzona grzywna będzie stanowić adekwatną dolegliwość za niewykonanie ustawowego obowiązku przekazania skargi, a także wpłynie na prawidłowe działanie organu w przyszłości, który jak wynika z odpowiedzi na wniosek ma istotne problemy z kadrowe, które jednak nie mogą usprawiedliwiać zaistniałego zaniechania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. w pkt 2 sentencji postanowienia.