III SA/Wr 101/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi Z. C.- T. i D. T. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. - obecnie: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] grudnia 2016 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...] postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r., nr [...]. W skardze na opisane w osnowie orzeczenia postanowienie, strona wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia i wydanej w pierwszej instancji decyzji w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach, którego w żaden sposób nie uzasadniła. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2000 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony może wydać postanowienie o wstrzymaniu w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem zaskarżenia, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ta ma charakter wyjątku od zasady przewidującej, że ostateczne decyzje administracyjne korzystają z domniemania zgodności z prawem i podlegają wykonaniu. Tym samym, wstrzymanie wykonalności skarżonego aktu pozwala na uniknięcie wywołania po stronie skarżącego niekorzystnych skutków aktu, w sytuacji, gdy nie zostało w sprawie wydane orzeczenie kończące postępowanie sądowoadministracyjne. Wobec sformułowania w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania skarżonego postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego wymierzającej karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach, w pierwszej kolejności trzeba zauważyć, że możliwe jest udzielenie ochrony tymczasowej jedynie w stosunku do takich aktów lub czynności, które objęte są zakresem kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, przy czym wstrzymanie wykonania dotyczy aktu zaskarżonego lub aktu wydanego w granicach sprawy. Zgodnie bowiem z art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania dotyczy aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Oznacza to, że treścią art. 61 § 3 objęte będą akty wydane w pierwszej instancji a także akty w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (zob.: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 169). Poza tym, w orzecznictwie przesądzono, że - w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. - wstrzymane może być wykonanie tylko takich aktów administracyjnych, które zostały wydane w granicach danej sprawy, rozumianej w kontekście art. 134 § 1 p.p.s.a., jako sprawa w znaczeniu materialnym. O postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową, a także identyczność podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia (por.: uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego /dalej: NSA/ w składzie siedmiu sędziów z 27 czerwca 2000 r., FPS 12/99). Podkreślić także należy, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego trzeba rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie (por.: postanowienie NSA z 25 maja 2009 r., II OZ 455/09, LEX nr 564242). Do wykonania nie nadają się więc wszelkie odmowne akty administracyjne, jak i te z konstytutywnych aktów uprawniających, które nie wymagają żadnych działań ze strony uprawnionych podmiotów dla spowodowania określonego w nim stanu faktycznego lub prawnego (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2006, s. 186 i n.). Przenosząc powyższe uwagi na grunt omawianej sprawy, należy zauważyć, że wnioskiem o wstrzymanie wykonania objęty jest - w granicach sprawy - akt, który nie podlega wykonaniu, tj. postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie to nie obliguje strony skarżącej do jakiegokolwiek działania. Nie może być ono również wykonane w trybie przymusowym poprzez wdrożenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Jest rozstrzygnięciem proceduralnym i - jako takie - nie wywiera skutku w sferze wykonalności decyzji, od której odwołanie wniesiono z uchybieniem terminu. Skoro zatem zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., to nie może do niego mieć zastosowania instytucja wstrzymania wykonania aktu, uregulowana w omówionym przepisie. Poza granicami niniejszej sprawy pozostaje natomiast decyzja Naczelnika Urzędu Celnego, wymierzająca karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach. Kwestia wykonalności tej decyzji nie jest związana z zaskarżonym postanowieniem i nie jest objęta skutkami prawnymi tego postanowienia. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, nie jest możliwe wnioskowanie o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego, od którego strona skarżąca nie wniosła odwołania w ustawowo przewidzianym terminie, bowiem nie zachodzi tożsamość przedmiotowa tych dwóch postępowań, a tym samym są to dwie różne sprawy w znaczeniu materialnym (zob.: postanowienia NSA: z 1 kwietnia 2016 r., II GZ 288/16; z 16 października 2012 r., II FZ 819/12; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego /dalej: WSA/ w Gliwicach: z 16 marca 2015 r., I SA/Gl 178/15; z 8 stycznia 2014 r., I SA/Gl 1710/13; WSA w Szczecinie z 12 grudnia 2014 r., I SA/Sz 1348/14, dostępne: CBOIS). Reasumując, należy jeszcze raz podkreślić, że skarżone postanowienie nie posiada przymiotu wykonalności a decyzja Naczelnika Urzędu Celnego pozostaje poza granicami niniejszej sprawy. Tym samym, nie można orzec o wstrzymaniu ich wykonania. Z wyżej wymienionych względów - na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. - Sąd orzekł jak w sentencji.