III SA/Wr 1027/16
PostanowienieWSA we Wrocławiu2016-08-16
Skład orzekający: Michał Kazek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wynagrodzenie adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej powinno być obliczone według stawki 50% czy 75% stawki minimalnej, gdy adwokat ten reprezentował stronę również w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji?Ratio decidendi
Wynagrodzenie adwokata ustanowionego z urzędu za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, który reprezentował stronę również w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, powinno być obliczone według stawki 50% stawki minimalnej określonej w przepisach, a nie 75%. Stawka 75% ma zastosowanie tylko wtedy, gdy adwokat nie prowadził sprawy w pierwszej instancji.Stan faktyczny
Wniosek adwokata A.B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi C.D. na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego ARiMR. Adwokat A.B. był ustanowiony z urzędu dla skarżącej w postępowaniu przed WSA, a następnie sporządził i wniósł skargę kasacyjną do NSA. NSA uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA. Sąd pierwszej instancji rozpatrywał wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną w postępowaniu kasacyjnym.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi A.B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 2.214 zł (w tym podatek VAT) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku adwokata A.B. o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu w sprawie ze skargi C.D. na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. z dnia [...]. nr [...]w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych postanawia przyznać adwokatowi A.B. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wynagrodzenie w kwocie 2.214 zł (słownie: dwa tysiące dwieście czternaście 00/100), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 414 zł (słownie: czterysta czternaście 00/100), tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu.
Postanowieniem z dnia 16 lipca 2014 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu przyznał C.D. prawo pomocy w zakresie obejmującym również ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia 25 lipca 2014 r. Okręgowa Rada Adwokacka we Wrocławiu wyznaczyła adwokata A.B. jako pełnomocnika procesowego z urzędu dla skarżącej.
Z akt sprawy wynika, że wyznaczona z urzędu adwokat reprezentowała stronę skarżącą w postępowaniu sądowoadministracyjnym w pierwszej instancji, w którym Sąd postanowieniem zawartym w punkcie II. wyroku z dnia 30 września 2014 r. (sygn. akt III SA/Wr 337/14) przyznał adwokatowi A.B. wynagrodzenie tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w kwocie 4.428 zł.
W treści skargi kasacyjnej z dnia 29 listopada 2014 r. od tego wyroku wyznaczona z urzędu adwokat zawarła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej w postępowaniu kasacyjnym i oświadczenie, że koszty te nie zostały pokryte ani w całości ani w części.
Z protokołu rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z dnia 12 maja 2016 r. (sygn. akt II GSK 13/15) wynika, że skarżąca nie była podczas tego posiedzenia Sądu reprezentowana przez swojego profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu.
Wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie wyniosła 98.580,65 zł.
Wyrokiem z dnia 12 maja 2016 r. (sygn. akt II GSK 13/15) Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Sądu z dnia 30 września 2014 r. (sygn. akt III SA/Wr 337/14) i przekazał sprawę temu Sadowi do ponownego rozpoznania, na skutek czego sprawa została zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Sądu z dnia 10 sierpnia 2016 r. zarejestrowana pod sygnaturą III SA/Wr 1027/16.
W sprawie zważono, co następuje.
Stosownie do brzmienia art. 250 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
W tym miejscu koniecznej jest przywołanie § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 1801 – dalej powoływane jako Rozporządzenie z 2015 r.), które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. (§ 23 Rozporządzenia z 2015 r.), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. W niniejszej sprawie, w której postępowanie przed sądem administracyjnym w II instancji zostało wszczęte skargą kasacyjną z dnia 29 listopada 2014 r. i rozstrzygniętej w dniu 12 maja 2016 r., zastosowanie znajdują przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jednolity w Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm. – dalej Rozporządzenie) w zakresie sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.
W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat, który reprezentował ją w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, sporządził i wniósł skargę kasacyjną.
Rozporządzenie w § 19 wprowadziło zasadę, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-5, oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Z kolei w § 18 ust. 1 pkt 2) lit. a, b, c i d Rozporządzenia ustalone zostały stawki minimalne za konkretne czynności procesowe w drugiej instancji postępowania przed sądem administracyjnym. Przepis ten przewiduje odpowiednie stawki za: sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, bądź udział w postępowaniu zażaleniowym.
W sprawie wyznaczony dla strony skarżącej adwokat sporządził i wniósł skargę kasacyjną. Dlatego zastosowanie w sprawie znajduje § 18 ust. 1 pkt 2) lit. b Rozporządzenia, zgodnie z którym stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1), a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75% tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Z przywołanego przepisu Rozporządzenia wynika, że w ramach tej samej jednostki redakcyjnej (§ 18 ust. 1 pkt 2) lit. b) przewidziane zostały dwie hipotezy, do których zastosowanie mają różne zasady określania wysokości wynagrodzenia adwokata działającego w postępowaniu przed sądem administracyjnym drugiej instancji z urzędu. Pierwsza z nich to sytuacja, w której adwokat (autor skargi kasacyjnej) nie prowadził sprawy przed sądem administracyjnym pierwszej instancji, stanowi podstawę do żądania wynagrodzenia w wysokości 75% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia. Druga hipoteza wynikająca z analizowanego przepisu prawa obejmuje wszystkie sytuacje oprócz rozważanej w ramach pierwszej hipotezy, w ramach których pełnomocnik sporządził i wniósł skargę kasacyjną, i uzasadnia żądanie przez niego wynagrodzenia w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1) Rozporządzenia.
Z uwagi na fakt, że w sprawie adwokat, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną, występował w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jego wynagrodzenie należało określić według zasady przyjętej dla drugiej z rozważanych wyżej hipotez, tj. w wysokości 50% stawki minimalnej określonej w Rozporządzeniu.
Jak wynika z wyroku Sądu z dnia 30 września 2014 r. sprawa ze skargi na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych zaliczana jest do kategorii spraw określonych w przepisie lit. a pkt 1) ust. 1 § 18 Rozporządzenia. W rezultacie wynagrodzenie ustanowionego w sprawie adwokata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej ustalane jest z uwzględnieniem wartości przedmiotu zaskarżenia - 98.580,65 zł, stosownie do przedziałów określonych w § 6 Rozporządzenia i wynosi w sprawie 1.800 zł, tj. 50% kwoty 3.600 zł wskazanej w § 6 pkt 6) Rozporządzenia dla przedziału powyżej 50.000 zł do 200.000 zł.
Stosownie do § 2 ust. 3 Rozporządzenia w sprawach, których strona korzysta
z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą
w dniu orzekania o tych opłatach. Ponieważ stawka podatku od towarów i usług wynosi 23% (art. 5 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity w Dz. U. 2016 r. poz. 710 ze zm.) podatek, o który podwyższeniu podlega wynagrodzenie adwokata, wynosi w sprawie 414 zł (23% kwoty 1.800 zł).
Reasumując, referendarz sądowy postanowił przyznać ustanowionemu z urzędu adwokatowi wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej w kwocie 1.800 zł, powiększone o podatek od towarów i usług obliczony według wyżej wskazanej stawki podatkowej w kwocie 414 zł, zatem w łącznej kwocie 2.214 zł (słownie: dwa tysiące dwieście czternaście 00/100).
Postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu znajduje oparcie w wyżej wskazanych przepisach prawa oraz w art. 258 § 1 i § 2 pkt 8) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając na uwadze powyższe referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło