III SA/Wr 112/19

WyrokWSA we Wrocławiu2019-10-02

Skład orzekający: Katarzyna Borońska, Marta Pająkiewicz-Kremis, Tomasz Świetlikowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy prawomocne postanowienie sądu o przepadku pojazdu przesądza ostatecznie o tym, kto był jego właścicielem w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi, w kontekście obciążenia tego właściciela kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu?
Ratio decidendi
Prawomocne postanowienie sądu o przepadku pojazdu, choć wiąże strony i inne organy, nie przesądza ostatecznie o tym, kto był właścicielem pojazdu w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi. Organy administracji są zobowiązane do samodzielnego ustalenia stanu faktycznego, w tym kwestii własności, poprzez przeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego, a nie jedynie opierania się na ustaleniach sądu powszechnego w postępowaniu o przepadek.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na skarżących K.P. i P.R. solidarnie obowiązek zapłaty kosztów usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu. Pojazd został usunięty z drogi na podstawie dyspozycji Policji z powodu braku dokumentów uprawniających do kierowania pojazdem. Skarżący twierdzili, że sprzedali pojazd M.L. przed jego usunięciem i przedstawili umowę sprzedaży. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcie na prawomocnym postanowieniu sądu o przepadku pojazdu na rzecz miasta, uznając je za wiążące w kwestii własności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J.G. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Tomasz Świetlikowski, Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 2 października 2019 r. sprawy ze skargi K. P. i P. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia solidarnie obowiązku zapłaty kwoty tytułem obciążenia kosztami usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. na rzecz strony skarżącej kwotę 4050 (cztery tysiące pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z [...] r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w J.G. – po rozpatrzeniu odwołania K. P. i P.R. – utrzymało w mocy wydaną przez Naczelnika Wydziału Zarządzania Kryzysowego Urzędu Miasta J.G. (z upoważnienia Prezydenta Miasta J. G.) decyzję z [...] r. (nr [...]) w przedmiocie nałożenia na właścicieli P. R. i K.P. oraz użytkownika M. L. solidarnie obowiązku zapłaty kwoty [...] zł tytułem obciążenia kosztami usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu marki Nissan (nr rejestracyjny [...]). Jako podstawę prawną decyzji podało art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), w związku z art. 130a ust. 10h i ust. 10j ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017, poz. 1260, dalej: u.P.r.d.). Z akt sprawy wynika, że [...] r., na podstawie wydanej przez Policję dyspozycji, sporny pojazd został usunięty z drogi i przewieziony na parking strzeżony. Pojazd odebrano od M.L. Według ustaleń organu I instancji pojazd w dacie wydania dyspozycji usunięcia stanowił własność K. P. i P. R. Pismami z [...] r. powiadomiono skarżących o usunięciu pojazdu z drogi na parking strzeżony. Jednocześnie poinformowano, że nieodebranie pojazdu w okresie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia będzie skutkowało wystąpieniem do sądu o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu. Wskazano także, że w przypadku zbycia pojazdu przed dniem wystawienia dyspozycji jego usunięcia należy dostarczyć kopię umowy sprzedaży. W związku z nieodebraniem pojazdu w terminie, Miasto J.G. wystąpiło do Sądu Rejonowego z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na jego rzecz. Postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy orzekł o przepadku pojazdu na rzecz Miasta na prawach powiatu J. G. Orzeczenie to uprawomocniło się [...] r. W dniu [...] r. pojazd został przekazany do stacji demontażu pojazdów celem jego utylizacji. Organ pierwszej instancji w decyzji z [...] r. ustalił koszty usunięcia i przechowywania pojazdu w kwocie [...] zł. K. P. i P. R. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji. W piśmie wyjaśniającym wskazali, że [...] r. sprzedali samochód M.L. i w dniu [...] r. pojazd był w jego posiadaniu. Do pisma załączyli kserokopię umowy sprzedaży samochodu. Po rozpatrzeniu sprawy SKO utrzymało w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W ocenie organu odwoławczego w sprawie wystąpiły podstawy do obciążenia właściciela pojazdu kosztami usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu. Przede wszystkim doszło do usunięcia pojazdu z drogi publicznej z tego powodu, że osoba kierująca pojazdem nie posiadała przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu. Właścicielem pojazdu w chwili wydania dyspozycji byli P.R. i K. P., którzy zostali poinformowani o wydaniu dyspozycji usunięcia pojazdu i obowiązku odebrania pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia usunięcia. Pojazd nie został odebrany w wyznaczonym terminie, w konsekwencji czego doszło ostatecznie do wydania orzeczenia o przepadku pojazdu na rzecz Miasta na prawach powiatu J.G. Organ II instancji powołał treść art. 130a ust. 10e u.P.r.d., zgodnie z którym w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd Rejonowy w J.G. orzekając o przepadku pojazdu uznał, że usunięcie pojazdu z drogi było zasadne, a ponadto - spełniono wszystkie warunki do orzeczenia przepadku, w tym zawiadomiono właściciela o obowiązku odbioru pojazdu. Organy administracji – jak wskazało SKO – nie są uprawnione do kwestionowania tych ustaleń sądu powszechnego. Wysokość kosztów usunięcia i przechowywania wynika z uchwały nr [...] Rady Miejskiej J. G. z dnia [...] r. oraz uchwały nr [...] Rady Miejskiej J.G. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów na parkingu strzeżonym oraz kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu oraz odstąpienia od usunięcia pojazdu. Odnosząc się do treści odwołania, SKO zauważyło, że Sąd Rejonowy w J.G. w postępowaniu w przedmiocie przepadku badał kwestie własności pojazdu, a także czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Uprawomocnienie się postanowienia sądu o przepadku oznaczonego pojazdu oznacza, że zostały dochowane reguły procesowe związane z czynnościami Policji i właściwego starosty prowadzącymi do usunięcia i późniejszego przechowywania pojazdu, również w zakresie własności pojazdu. SKO powołało także art. 365 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Postanowienie o przepadku pojazdu ma zatem charakter prejudycjalny dla sprawy własności pojazdu. Dodatkowo organ wskazał, że skarżący byli uczestnikami postępowania w przedmiocie przepadku przedmiotowego pojazdu i na żadnym etapie tego postępowania przed sądem powszechnym nie zgłosili zarzutów odnośnie prawa własności do pojazdu. Skarżący nie zawiadomili także starosty o zbyciu pojazdy, stosownie do art. 78 u.P.r.d. W ocenie SKO przedstawiona przez skarżących kserokopia umowy sprzedaży pojazdu, która stanowi tylko dokument prywatny, nie może podważyć ustaleń sądu powszechnego zawartych w prawomocnym orzeczeniu. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie umowy sprzedaży samochodu z dnia [...] r. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Postanowieniem z [...] r. WSA we W. umorzył postępowanie wobec uczestnika postępowania – M. L., który zmarł [...]r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Przedmiotem zaskarżenia była decyzja w przedmiocie nałożenia solidarnie obowiązku zapłaty określonej kwoty tytułem obciążenia kosztami usunięcia, przechowywania i oszacowania pojazdu. Zgodnie z art. 130a ust. 2 i 2a u.P.r.d., pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy: 1) kierowała nim osoba: a) znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu; b) nieposiadająca przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu; 2) jego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska. Od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Wedle ust. 4 pkt 1, w sytuacjach, o których mowa w ust. 1-3, dyspozycję przemieszczenia lub usunięcia pojazdu z drogi wydaje policjant. Stosownie do ust. 5c, pojazd usunięty z drogi w przypadkach określonych m.in. w ust. 1-2 umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie, z uwzględnieniem ust. 7. W myśl ust. 10 i 10a, starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Starosta występuje z wnioskiem, o którym mowa w ust. 10, nie wcześniej niż przed upływem 30 dni od dnia powiadomienia. Przepis ust. 10e stanowi, że w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu jest obowiązany starosta. Wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy (ust. 10e). Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (ust. 10h). Jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h (ust. 10i). Termin płatności należności ustalonych decyzją, o której mowa w ust. 10h, wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna. Odsetki ustawowe za opóźnienie nalicza się od dnia następującego po upływie terminu płatności. Należności te wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ust. 10j). Rozstrzygając w sprawie, Sąd w składzie orzekającym jest świadomy, że w orzecznictwie istnieją rozbieżności, co do związania stanowiskiem sądu powszechnego, wyrażonym na podstawie art. 130a ust. 10e u.P.r.d. Sąd w składzie orzekającym w sprawie stoi na stanowisku, że prawomocne postanowienie sądu, mocą którego orzeczono o przepadku pojazdu i w sentencji którego wskazano, że ów przepadek obejmuje pojazd stanowiący własność skarżących (zarazem strony postępowania, na którą nałożono obowiązek poniesienia kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu), nie przesądza ostatecznie, kto - w dacie wydania dyspozycji usunięcia tego pojazdu z drogi publicznej - był jego właścicielem. Za Naczelnym Sądem Administracyjnym (wyrok I OSK 2348/16 z 7 sierpnia 2018 r.), Sąd przyjął zatem, że nie jest uzasadniony pogląd, zgodnie z którym postanowienie sądu powszechnego jest wiążące - zgodnie z art. 365 K.p.c. - w takim zakresie, że przesądza, iż właścicielem pojazdu - w chwili wydania dyspozycji o jego usunięciu z drogi - byli skarżący (podobne stanowisko zajęły m.in: WSA we Wrocławiu w wyroku z 23 maja 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 67/19, WSA w Gliwicach w wyroku z 15 października 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 515/18). Sąd uznał, że prawomocność materialna sentencji postanowienia sądu powszechnego (jej przedmiot) dotyczy jedynie ostatecznego rezultatu rozstrzygnięcia a nie przesłanek, które do niego doprowadziły (tak: WSA w Poznaniu w wyroku z 2 czerwca 2016 r., III SA/Po 388/15). Walor prawomocnego rozstrzygnięcia, zawartego w postanowieniu sądu powszechnego, dotyczył przepadku rzeczy (pojazdu). Nie miało ono zatem charakteru ustalającego. Postanowienie o orzeczeniu przepadku dotyczy faktu przejścia własności rzeczy na rzecz powiatu. Celem takiego orzeczenia nie było natomiast wiążące ustalenie pozostałych kwestii właścicielskich - tym bardziej, że - zgodnie z art. 130a ust. 10d u.P.r.d. - możliwe jest orzeczenie przepadku także pojazdu, w stosunku do którego nie ustalono właściciela, ani osoby uprawnionej. Takie rozwiązanie jest możliwe dlatego, że nabycie prawa własności przez powiat, które następuje na podstawie konstytutywnego orzeczenia sądu o przepadku, jest nabyciem pierwotnym a nie pochodnym (tak: wyrok NSA z 20 kwietnia 2016 r., I OSK 544/16). Przepis art. 130a ust. 10e u.P.r.d. określa granice kognicji Sądu w sprawach o przepadek pojazdu. W tych sprawach Sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Inne są więc przesłanki rozstrzygania w sprawie przepadku pojazdu, inne zaś w sprawie ponoszenia kosztów usunięcia, przechowywania, oszacowania, zniszczenia pojazdu. Przyjmując - jako podstawę dla ustalenia prawa własności spornego pojazdu - postanowienie sądu rejonowego, organy obu instancji nie przeprowadziły zatem postepowania wyjaśniającego co do kwestii własności pojazdu. W szczególności nie dokonały oceny znaczenia i wiarygodności przedstawionego przez strony dokumentu w postaci kopii umowy sprzedaży samochodu z [...] r. oraz twierdzenia skarżącej, zgodnie z którym sprzedaż samochodu została zgłoszona do ubezpieczyciela. W tym stanie rzeczy - zdaniem Sądu - dokonana przez organy administracji ocena stanu faktycznego jest przedwczesna a podjęte przez nie decyzje naruszają prawo. W szczególności art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 130a ust. 10h w zw. z ust. 10 u.P.r.d. Podkreślić należy, że obowiązująca w k.p.a. zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) obliguje organ administracji publicznej prowadzący postępowanie do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Realizację tej zasady zapewniają gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Strona postępowania, zgodnie z zasadą czynnego udziału, jest uprawniona do przedstawienia dowodów. Ponieważ to organ administracji ma podjąć wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia sprawy, strona, która nie przytoczyła faktów ani dowodów w postępowaniu przed organem I instancji, może je przytoczyć w postępowaniu przed organem II instancji. Organ co do zasady może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu tylko w świetle określonych okoliczności wymienionych w art. 78 § 2 k.p.a. Reguły dowodzenia zawarte w k.p.a. wskazują, że w sytuacji gdy strona przypisuje określonym zdarzeniom, faktom czy okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, będzie naruszać prawo i uchybiać zasadzie z art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. takie niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie organu, które w uzasadnieniu nie będzie odnosiło się w sposób rzeczywisty do przedstawionych argumentów lub powoływanych dowodów i okoliczności. Takie działanie organu narusza art. 7 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Ostatni z powołanych przepisów szczegółowo określa jakie wymogi powinno spełniać uzasadnienie decyzji. Uzasadnienie jest niezwykle istotnym składnikiem decyzji, jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Strona ma bowiem prawo znać argumenty i przesłanki podejmowania decyzji, gdyż w przeciwnym wypadku nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów. Powyższe jest też bezpośrednią konsekwencją zasady określonej w art. 11 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Zawarte w zaskarżonej decyzji analiza zarzutów wniesionego odwołania w odniesieniu do przedłożonej kopii umowy sprzedaży pojazdu z [...] r. jest, z powyższego punktu widzenia, niewystarczająca. Organy nie wypowiedziały się także w kwestii twierdzenia skarżącej, zgodnie z którym sprzedaż samochodu została zgłoszona do ubezpieczyciela i nie podjęły jakiejkolwiek próby jego zweryfikowania ( nawet nie zwracając się o wskazanie tego ubezpieczyciela), co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Wskazać także należy, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest wynikająca z art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności. Zgodnie z tym przepisem postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy w sposób merytoryczny. Nie sprowadza się do apriorycznego potwierdzenia, bądź nie, prawidłowości rozstrzygnięcia, od którego strona postępowania wniosła odwołanie, podobnie jak nie polega jedynie na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Powyższe wynika z art. 138 k.p.a., przyznającego organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Ze względu na zasadę dwuinstancyjności z chwilą zainicjowania postępowania przed organem drugiej instancji na skutek wniesienia środka odwoławczego, powstaje obowiązek traktowania postępowania odwoławczego, jako powtórzenia rozpatrywania i rozstrzygania tej samej sprawy. Rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, a działanie organu drugiej instancji nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu pierwszej instancji (por. T. Woś, J. Zimmermann, Glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 r., III AZP 11/86, "Państwo i Prawo" 1989, z. 8, s. 147). W rozpatrywanej sprawie naruszono również zasady wynikające z opisanych wyżej regulacji procesowych. Jakiekolwiek – a podkreślenia wymaga, że ogólnikowe i niepełne (bo ograniczające się do stwierdzenia, że przedłożona umowa to dokument prywatny, niepodważający ustaleń sądu powszechnego oraz do wskazania że skarżący nie dochowali obowiązku określonego w art. 78 u.P.r.d.) - odniesienie się do przedstawionej przez strony kopii dokumentu sprzedaży samochodu miało miejsce dopiero w decyzji organu II instancji, skutkiem czego ww. dokument oraz twierdzenia strony, mimo, że przedstawione przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej, zostały całkowicie wyłączone spod oceny organu I instancji, prowadząc tym samym do naruszenia art. 80 k.p.a. już na tym etapie. Tym samym, błędnie interpretując zakres związania ustaleniami wyroku sądu powszechnego z 22 stycznia 2018 r. w sprawie przepadku, organy nie dokonały w dwuinstancyjnym trybie oceny okoliczności istotnych dla ustalenia podstawowego warunku obciążenia skarżących kosztami na podstawie art. 130a u.P.r.d. tj. tego, czy skarżącym przysługiwało prawo własności pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. Organ I instancji w ogóle bowiem nie zajmował się badaniem tej kwestii, uznając ją za przesądzoną wskazanym wyżej wyrokiem, a organ odwoławczy zdawkowo jedynie odniósł się do twierdzeń strony i powołanych dowodów "na marginesie" - czego rezultatem było też przesunięcie polemiki w tym zakresie na etap kontroli sadowej decyzji. W świetle powyższego Sad uznał, że w sprawie doszło do naruszenia wyrażonej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego poprzez brak dwukrotnego przeprowadzenia przez dwa niezależne od siebie organy oceny materiału dowodowego. Do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które pozwoli na weryfikację i ocenę twierdzeń skarżących oraz powoływanych dowodów, w konsekwencji poczynienie na podstawie całokształtu materiału dowodowego i okoliczności sprawy ustaleń co do faktycznego właściciela spornego pojazdu na dzień [...] r. Dopiero w wyniku jednoznacznego ustalenia, kto był właścicielem pojazdu w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi, możliwe będzie wydanie rozstrzygnięcia nakładającego na konkretny podmiot obowiązek zapłaty kosztów związanych z usunięciem i przechowywaniem pojazdu oraz przedstawienie stanowiska organu w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi art. 107 § 3 K.p.a. i nie naruszającym zasady przekonywania z art. 11 K.p.a. W tym stanie rzeczy - zdaniem Sądu - dokonana przez organy administracji ocena podstaw do obciążenia skarżących kosztami usunięcia i przechowywania pojazdu jest przedwczesna. Niezbędne jest podjęcie próby zweryfikowania twierdzeń skarżących, wezwania skarżących do złożenia oryginału umowy oraz dokonania oceny wiarygodności umowy sprzedaży samochodu. Nie można przy tym odmawiać mocy dowodowej takiej umowie tylko dlatego że jest dokumentem prywatnym, ale jej wartość dowodowa musi być poddana ocenia w kontekście wszystkich okoliczności sprawy. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że samo niewyrejestrowanie pojazdu w razie jego zbycia nie ma wpływu na prawo własności - prawo własności samochodu przechodzi na nabywcę w wyniku zawarcia umowy sprzedaży, a nie w wyniku jego wyrejestrowania – czym innym jest natomiast ocena wiarygodności dowodu w kontekście sposobu zachowania stron, chronologii wydarzeń, zgodności z innymi dowodami itp. Organ powinien także podjąć próbę zweryfikowania twierdzenia stron o zgłoszeniu sprzedaży samochodu u ubezpieczyciela oraz daty tej czynności oraz uwzględnić rezultat tych ustaleń przy dokonywaniu całościowej oceny materiału dowodowego w sprawie. Ocena organu musi spełniać warunek kompletności i wszechstronności oraz powinna znaleźć odzwierciedlenie w argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji. Z uwagi na stwierdzone naruszenia prawa materialnego i procesowego, Sąd uwzględniając regulację art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy. Na koszty te, wynoszące 4.050 zł, składają się: wynagrodzenie adwokata (3.600 zł), wpis sądowy od skargi (433 zł) i opłata od pełnomocnictwa (17 zł).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło