III SA/Wr 1240/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Jerzy Strzebinczyk, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi Ł. J., na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W., z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier poza ośrodkiem gier bez wymaganej koncesji, postanawia: umorzyć postępowanie. Pismem z dnia [...] r. skarżący – reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W., opisaną w sentencji niniejszego postanowienia. W dniu [...] r. wpłynęło do Sądu pismo pełnomocnika skarżącego zawierające informację o tym, że skarżący zmarł w dniu [...] r. Na rozprawie, która odbyła się przed tutejszym Sądem w dniu [...] r., postanowiono zwrócić się do Urzędu Miasta w T. o przesłanie aktu zgonu skarżącego i odroczono rozprawę z terminem na piśmie. W ślad za pismem z dnia [...] r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w T. przedłożył odpis skrócony aktu zgonu skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o po-stępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W niniejszej sprawie na skarżącego została nałożona (w drodze decyzji administracyjnej kara pieniężna) z tytułu prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier poza ośrodkiem gier bez wymaganej koncesji. Wobec tego, że skarżący zmarł, Sąd obowiązany był rozstrzygnąć, czy w rozpoznawanym przypadku zachodzi przesłanka umorzenia postępowania, o której mowa w powołanym przepisie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Wskazać należy, że w prawie administracyjnym nie występuje generalna zasada następstwa prawnego w odniesieniu do praw i obowiązków regulowanych normami prawa publicznego, niemniej jednak mogą występować takie sytuacje, kiedy określone prawa i obowiązki wynikające z decyzji administracyjnej mogą wiązać się ze sferą prawną innego podmiotu. W odniesieniu do takich sytuacji Sąd musi ocenić, czy w przypadku śmierci skarżącego, będącego adresatem zaskarżonego aktu lub czynności, wynik toczącego się postępowania dotyczy interesu prawnego osób zgłaszających swój udział w miejsce spadkodawcy [vide: T Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005 r. s. 495]. Niniejsza sprawa dotyczyła nałożenia na skarżącego kary pieniężnej z tytułu prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier poza ośrodkiem gier bez wymaganej koncesji. W konsekwencji zatem należało ustalić, czy kara pieniężna będąca przedmiotem niniejszego postępowania, wymierzona przez organ administracji publicznej w drodze decyzji administracyjnej wchodzi do spadku i podlega dziedziczeniu w świetle obowiązujących przepisów kodeksu cywilnego. Podkreślić należy, że Kodeks cywilny nie podaje definicji pojęcia spadku, a jedynie wskazuje, jakie prawa i obowiązki wchodzą, a jakie nie wchodzą w jego skład. Jak przyjęto w orzecznictwie, dziedziczeniu podlegają prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, a więc mające charakter cywilnoprawny. Należy zatem przyjąć, iż nie wchodzą w skład spadku prawa i obowiązki wynikające ze stosunków karnoprawnych, administracyjnoprawnych, finansowoprawnych (por. E. Skowrońska-Bocian, Kodeks cywilny. Komentarz, Księga czwarta. Spadki, Warszawa 2006 r. s. 298). Nie można bowiem nałożyć kary pieniężnej na kogoś, kto nie popełnił czyny zabronionego, a więc np. na spadkobiercę (por. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2007 r., I OSK 267/07). Pogląd o wyłączeniu ze spadku zobowiązań o charakterze administracyjnoprawnym prezentuje zarówno doktryna, jak i judykatura (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 24 czerwca 1992 r., akt III CZP 70/92 oraz glosa aprobująca do tej uchwały Z. Leońskiego, OSP 1993/3/56, a także uchwała Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 1991 r., III AZP 1/91, OSNC 1992/1/6). Skoro zatem kara pieniężna z tytułu prowadzenia działalności w zakresie urządzania gier poza ośrodkiem gier bez wymaganej koncesji, jako należność administracyjnoprawna, nie podlega dziedziczeniu, to nie jest możliwe prowadzenie niniejszego postępowania z udziałem spadkobierców skarżącego. W tej sytuacji postępowanie sądowoadministracyjne należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, gdyż wynik tego postępowania nie będzie dotyczył interesu prawnego ewentualnego spadkobiercy (por. także postanowienie WSA w Warszawie z dnia 28 czerwca 2013 r., VI SA/Wa 1796/13). Mając na uwadze dotychczasowe rozważania, należało orzec, jak w sentencji niniejszego postanowienia, kierując się dyspozycją art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a.