III SA/Wr 1417/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała, Sędziowie Sędzia WSA Sędzia WSA Maciej Guziński, Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Kiermacka, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi R. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i orzeczenia o zatrzymaniu prawa jazdy oddala skargę w całości. Decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpatrzeniu odwołania R. U. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2016 r. ([...]) o zatrzymaniu prawa jazdy nr [...], seria [...], na okres 3 miesięcy, licząc od dnia zwrotu prawa jazdy do akt kierowcy w Urzędzie Miejskim W., na podstawie: art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.; dalej jako k.p.a.), art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 627, ze zm. dalej też jako o.k.p.), w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 541, ze zm.) i art. 135 ust. 1 pkt la lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm., dalej jako p.r.d.); uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i - orzekając co do istoty sprawy - orzekło o zatrzymaniu na okres 3 miesięcy, tj. od dnia [...] września 2016 r. do dnia [...] grudnia 2016 r., prawa jazdy nr [...], seria [...], wydanego R. U. przez Prezydenta W. w dniu [...] marca 2002 r. Powodem wydania ww. decyzji była - uzyskana przez Prezydenta W. od Głównej Inspekcji Transportu Drogowego - informacja o uprawomocnieniu się mandatu karnego, wystawionego z powodu kierowania przez R. U. w dniu [...] czerwca 2016 r. pojazdem z przekroczeniem dopuszczalnej prędkości na obszarze zabudowanym o ponad 50 km/h. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2016 r. Kolegium omówiło przede wszystkim uprawnienia Inspekcji Transportu Drogowego w zakresie kontroli ruchu drogowego w odniesieniu do kierującego pojazdem, który naruszył przepisy ruchu drogowego, w przypadku zarejestrowania tego naruszenia przy użyciu przyrządów kontrolno-pomiarowych lub przenośnych albo zainstalowanych w pojeździe urządzeń rejestrujących zgodnie z art. 129a ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Następnie Kolegium przywołało treść art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, oraz art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Samorządowe Kolegium we W. zaznaczyło, że aktach sprawy znajdowało się pismo Podreferendarza Delegatury Południowo-Zachodniej Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2016 r., w którym, realizując obowiązek wskazany w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, informował Prezydenta W., że w dniu [...] czerwca 2016 r. uprawomocnił się mandat karny seria i nr: [...]. Mandat został nałożony przez GITD na R. U. za to, że w dniu [...] stycznia 2016 r. w "lokalizacji O./ul. [...]/DK[...]/[...]", kierując pojazdem marki [...] nr rej. [...], przekroczył w obszarze zabudowanym dozwoloną prędkość o więcej niż 50 km/h, tj. popełnił czyn z art. 92a Kodeksu wykroczeń. Do pisma z dnia [...] czerwca 2016 r. załączono kopię ww. mandatu karnego, przyjętego przez R. U. w dniu [...] czerwca 2016 r., wystawionego za przekroczenie prędkości o 54 km/h (104/50) w obszarze zabudowanym. SKO podkreśliło, że informujący wyjaśnił, że choć wykroczenie drogowe miało miejsce w dniu [...] stycznia 2016 r., do [...] czerwca 2016 r. trwały czynności wyjaśniające w celu ustalenia sprawcy wykroczenia. Jednocześnie wskazał, że "pomimo osobistego przyjęcia mandatu karnego przez wyżej wymienionego prawo jazdy nie zostało zatrzymane" (informacja powtórzona została w piśmie Zastępcy Naczelnika Wydziału Postępowań Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym z dnia [...] lipca 2016 r. Kolegium podkreśliło, że z pisma z dnia [...] czerwca 2016 r. Prezydent W. uzyskał więc informację o wydaniu prawomocnego rozstrzygnięcia za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt la ustawy Prawo o ruchu drogowym, a więc popełnieniu przez R. U. czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Kolegium stwierdziło, że w takiej sytuacji Prezydent W. zobligowany był przeprowadzić postępowanie w sprawie, o której mowa wart. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, celem wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Kolegium uznało decyzję organu pierwszej instancji - co do zasady - za prawidłową. Zauważyło jednak, że organ pierwszej instancji orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy R. U. na okres 3 miesięcy - licząc od dnia zwrotu przez niego dokumentu prawa jazdy do akt kierowcy w Urzędzie Miejskim W. Organ odwoławczy zwrócił jednak uwagę, że R. U. zwrócił prawo jazdy organowi pierwszej instancji. Orzekając w sprawie ponownie w postępowaniu odwoławczym Kolegium musiało tę okoliczność uwzględnić. Uchyliło więc zaskarżoną decyzję w całości i - orzekając o istocie sprawy - ustaliło okres zatrzymania prawa jazdy. Datę początkową tego okresu stanowił dzień, w którym R. U. zwrócił prawo jazdy do organu właściwego ([...] września 2016 r.), datę końcową - dzień w ostatnim miesiącu (z 3 miesięcy), który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a więc [...] grudnia 2016 r. Decyzję z dnia [...] września 2016 r. Kolegium zakończyło konkluzją, że dysponując informacją o prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie popełnionego przez R. U. wykroczenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości w obszarze zabudowanym o więcej niż 50 km/h, przekazaną na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, Prezydent W. miał obowiązek zastosować art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami. W takiej sytuacji Kolegium uznało za zbędne dywagacje na temat regulacji art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. R. U. nie zgodził się z tym rozstrzygnięciem i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zaskarżonej decyzji zarzucił: na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie: 1) naruszenie art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, pomimo braku podstawy prawnej do jej wydania; 2) art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks prawny oraz niektórych innych ustaw, poprzez jego niezastosowanie, co doprowadziło do wydania decyzji pomimo braku informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt la ustawy Prawo o ruchu drogowym; na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, 3) art. 6 k.p.a., poprzez wydanie decyzji z naruszeniem ww. przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania wskazanych niżej; 4) art. 8, art. 11 art. 107 § 3 k.p.a., "poprzez dokonanie wykładni contra legem i nieprawidłowe zastosowanie, bądź niezastosowanie w ogóle, przepisów prawa właściwych w przedmiotowej sprawie, bez wyjaśnienia w sposób przekonujący przesłanek takiego działania". R. U. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium i decyzji Prezydenta W. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. W rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy Sąd przyjął, co następuje; Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości – między innymi – poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres sądowej kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – jednolity tekst: Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej – w skrócie – p.p.s.a.), w tym także na decyzje wydawane przez samorządowe kolegia odwoławcze. Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego każdej decyzji administracyjnej, która dotknięta jest co najmniej jednym z uchybień wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Z drugiej jednak strony, sądy te są zobowiązane do oddalenia skarg na decyzje zgodne z prawem (art. 151 tej samej ustawy). Działając w granicach tak zakreślonej kognicji Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie przez organy administracji okoliczności faktycznych oraz obowiązujących w czasie podejmowania zaskarżonego aktu przepisów prawnych stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy nie doszło do naruszenia prawa uzasadniającego wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w sprawie bezsporny jest fakt, że skarżący otrzymał i przyjął mandat karny (seria [...] nr [...]) za popełnione wykroczenie wskazane w art. 92a Kodeksu wykroczeń, polegające na "przekroczeniu dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o 54 km/h". Mandat ten został przez niego przyjęty bez kwestionowania go. Następnie wskazać należy, że w aktach sprawy znajduje się pismo Zastępcy Naczelnika Wydziału Postępowań Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym z dnia [...] lipca 2016 r. wraz z którym przekazano kopię tego mandatu Prezydentowi W. Z pisma Zastępcy Naczelnika Wydziału Postępowań Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym wynika, że mandat wystawiono podczas osobistego stawiennictwa skarżącego, który otrzymał blankiet mandatu, natomiast prawo jazdy skarżącego nie zostało zatrzymane. W tym miejscu Sąd wskazuje, że zgodnie z treścią art.139 Prawo o ruchu drogowym w przypadku kontroli, o której mowa w art. 129a ust. 1, uprawnienia i obowiązki policjantów określone w art. 135 ust. 1 i art. 136 ust. 1 wykonują w stosunku do kierujących pojazdami również Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego. Tym samym Inspektor Inspekcji Transportu Drogowego ma obowiązek zatrzymać prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Okoliczność ta zobowiązywała Prezydenta W. – niewątpliwie - do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania zakończonego wydaniem decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy na okres 3 miesięcy oraz do nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Przepis art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami, stanowi bowiem, że starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy, w przypadku, gdy kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Czas, na który orzeka się o zatrzymaniu prawa jazdy, określa art. 102 ust. 1c tej ustawy, stanowiąc, że decyzję w powyższym przedmiocie wydaje się na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. Z powyższej regulacji wynika, że o zatrzymaniu prawa jazdy organ orzeka obligatoryjnie. Sąd stwierdza mając na uwadze obowiązujące regulacje, że ustawodawca jasno sprecyzował, co stanowi źródło ustalenia stanu faktycznego w zakresie stwierdzenia okoliczności przekroczenia dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o 50 km/h. Zgodnie bowiem z treścią art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania do dnia 3 stycznia 2016 r. (aktualnie do 31 grudnia 2016 r.), podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Przepis ten jednoznacznie przesądza zatem, że jedyną i wyłączną okolicznością, która obliguje organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, jest wymieniona informacja. W konsekwencji organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie może prowadzić – żadnych - własnych ustaleń dotyczących faktu rażącego przekroczenia prędkości, ale z mocy woli ustawodawcy opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a lit.a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organy dysponując prawomocnym mandatem karnym potwierdzającym przekroczenie dopuszczalnej prędkości w obszarze zabudowanym powyżej 50 km/h, nie posiadały żadnych uprawnień do badania okoliczności kontroli drogowej i prawidłowości prawomocnego mandatu. Takie bowiem działanie organów administracyjnych stanowiłoby rażące naruszenie prawa. W tym stanie – jak najbardziej - zasadnym było zatem zatrzymanie prawa jazdy skarżącego na okres trzech miesięcy. Odnosząc się do zarzutów skargi: - naruszenie art. 102 ust. 1 pkt 4 i ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks prawny oraz niektórych innych ustaw - Sąd stwierdza, że w rozpatrywanej sprawie starosta (Prezydent W.) powziął autentyczną, nie kwestionowaną przez skarżącego informacje o przekroczeniu przez niego dozwolonej prędkości w terenie zabudowanym o więcej niż 50 km/h. Z tego powodu na podstawie przywołanego art. 102 ust. 1 pkt 4, ust.1c ustawy o kierujących pojazdami miał obowiązek wydać decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy na okres trzech miesięcy nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazana informacja jest w świetle przytoczonej wyżej regulacji prawnej wystarczającą przesłanką do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Fakt, że skarżącemu nie zostało odebrany fizycznie dokument prawa jazdy nie może zwalniać kierowcy z odpowiedzialności administracyjnoprawnej, chroniąc przed skutkami nieprzestrzegania obowiązujących przepisów ruchu drogowego. Należy podkreślić, że wykroczenie polegające na kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalna prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, nie zostało w rozpatrywanej sprawie stwierdzone podczas kontroli drogowej, zostało ustalone za pomocą stacjonarnego urządzenia rejestrującego prędkość. Sąd nie zgadza się ze stanowiskiem skarżącego, że dla zastosowania art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami musi zaistnieć "fizyczne" zatrzymanie przez Policję dokumentu prawa jazdy. Zgodnie z art. art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw - postanowiono, że do dnia 31 grudnia 2016 r.: 1)podmiot, który wydał prawomocne rozstrzygnięcie za naruszenie, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt la ustawy wymienionej w art. 4, niezwłocznie powiadamia o tym starostę właściwego ze względu na miejsce zamieszkania kierującego pojazdem; 2)podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt la ustawy wymienionej w art. 4. W myśl natomiast art. art. 135 ust. 1 pkt la lit. a) ustawy Prawo o ruchu drogowym "Policjant (...) zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w przypadku ujawnienia czynu polegającego na: kierowaniu pojazdem z prędkością przekraczającą dopuszczalną o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym". Sąd wyjaśnia, że powyższe przepisy regulują wyłącznie przepływ informacji pomiędzy organami kontroli ruchu drogowego natomiast podstawa wydania zaskarżonej decyzji jest art. 102 ust. 1 pkt 4 o.k.p. Odnosząc się do powyższych regulacji Sąd ma na względzie, że jeśli kierowca przekracza dopuszczalna prędkość o więcej niż 50 km/h w terenie zabudowanym to obowiązkiem policjanta (inspektora ITD art. - 129a ust. 1 pkt 3a p.r.d.) jest zatrzymanie prawa jazdy za pokwitowaniem, a brak takiego działania nie może powodować zwolnienia nie przestrzegającego przepisów od skutków nieprawidłowego, naruszającego prawo postępowania. Za tak przedstawionym rozumieniem przywołanych regulacji przemawia również treść art. 102 ust. 1c o.k.p. zgodnie, z którym starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5 , na okres trzech miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Sam ustawodawca przewidział więc sytuację, w której zatrzymanie fizyczne dokumentu prawa jazdy przez uprawniony organ w razie stwierdzenia wykroczenia nie jest warunkiem niezbędnym dla wydania decyzji o jego zatrzymaniu. Z tych przyczyn Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez SKO we W. przepisów prawa materialnego, których naruszenie zarzucił skarżący. Zdaniem Sądu należy uznać, że ustalenia dokonane przez organy administracji oraz wywiedzione z nich skutki prawne były prawidłowe. Skarżący został ukarany w związku z przekroczeniem na obszarze zabudowanym dopuszczalnej prędkości o 54 km/h. Przyjmując mandat karny uznał swoja winę oraz wszystkie okoliczności związane z pomiarem prędkości, natomiast kwestia fizycznego zatrzymania dokumentu jest rzeczą wtórną wobec informacji jaką otrzymał starosta dotyczącego nagannego sposobu prowadzenia pojazdu w terenie zabudowanym przez skarżącego. W ocenie Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę, przede wszystkim dostrzec trzeba, że organ dysponował informacją o przekroczeniu dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym, o przyjęciu mandatu karnego przez skarżącego Z przepisu art. 102 ust. 1 pkt 4 ustawy wynika obowiązek wydania przez organ decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy, tylko wtedy, jeśli prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy administracyjnej odpowiada hipotezie tej normy, tj. kierujący pojazdem przekroczył dopuszczalną prędkość o więcej niż 50 km/h na obszarze zabudowanym. Fakt przekroczenia prędkości przez skarżącego nie był w tej sprawie kwestionowany dlatego informacja o tym fakcie stanowiła na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 4 o.k.p. podstawę do wydania decyzji o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy. Natomiast ewentualny brak zatrzymania dokumentu prawa jazdy wpływa na sposób obliczania okresu zatrzymania prawa jazdy, który zgodnie z art. 102 ust. 1e o.k.p. biegnie w takim przypadku od daty zwrotu dokumentu do właściwego organu. W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyło również przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Organy w rozpatrywanej sprawie działały na podstawie przepisów prawa, prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 p.p.s.a. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.