III SA/Wr 179/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska - Szostak, Kamila Paszowska – Wojnar (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Asesor WSA Anna Kuczyńska – Szczytkowska, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 16 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P.M. na decyzję Prezydenta Wrocławia z dnia 24 października 2023 r. nr WSO.UP.5430.10133.2023.EB w przedmiocie wydania prawa jazdy w części dotyczącej stwierdzenia warunków do wydania prawa jazdy kategorii B z ograniczeniem ważności do dnia 28 lipca 2038 r. I. uchyla decyzję w zaskarżonej części; II. zasądza od Gminy Wrocław na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 30 października 2023 r. P. M. (dalej: skarżący) zwrócił się do Prezydenta Wrocławia (dalej: organ) z wnioskiem o wydanie prawa jazdy kategorii A w związku z uzyskaniem uprawnień w tym zakresie. Zaznaczył, że posiada prawo jazdy kategorii B wydane w dniu 27 września 1989 r. Do wniosku dołączył orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 28 lipca 2023 r., w którym stwierdzono, że wobec braku przeciwwskazań zdrowotnych skarżący jest zdolny do kierowania pojazdami kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, BE, T; w orzeczeniu tym określono datę następnego badania okresowego na dzień 28 lipca 2038 r. Po rozpoznaniu wniosku, w dniu 24 października 2023 r. organ wydał decyzję nr WSO.UP.5430.10133.2023.EB, w której, powołując się na treść art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm., dalej jako u.k.p.) stwierdził, że skarżący spełnia określone przepisami prawa warunki do wydania dokumentu prawa jazdy ważnego do dnia 28 lipca 2038 r. w zakresie uprawnień kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, BE, T. W treści decyzji podano m.in., że uprawnienia w zakresie kategorii B skarżący uzyskał w dniu 27 września 1989 r. Organ wskazał również, że na podstawie art. 107 § 4 k.p.a. odstępuje od uzasadnienia decyzji. W piśmie zatytułowanym "odwołanie od decyzji Prawo Jazdy (...)" skarżący wskazał, że zaskarża powyższą decyzję w części dotyczącej okresu, na jaki wydane zostało prawo jazdy w zakresie kategorii B i wniósł o uchylenie decyzji w tym zakresie oraz orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie mu bezterminowej ważności uprawnień dla kategorii B. W treści tego pisma skarżący wskazał, że prawo jazdy nr [...] otrzymał w dniu 27 września 1989 r. i potwierdzono w nim uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym w zakresie tej kategorii bezterminowo. W ocenie skarżącego, fakt, iż w 2023 r. uzyskał uprawnienia do kierowania motocyklem (kategoria A) , której ważność została określona tylko na 15 lat, nie oznacza utraty jego bezterminowych uprawnień w zakresie kategorii B. Skarżący powołał się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 lipca 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 380/18. Ponadto zwrócił uwagę, że w orzeczeniu lekarskim z dnia 28 lipca 2023 r. wskazano wprawdzie datę następnego badania na dzień 28 lipca 2038 r. ale lekarz nie żadnego wyboru co do oznaczenia kategorii, dla której jest ono wydawane, a tym samym nie mógł potwierdzić, że jest to orzeczenie ważne tylko dla kategorii A. Zdaniem skarżącego, orzeczenie lekarskie nie może potwierdzać utraty przez niego bezterminowego uprawnienia do prowadzenia pojazdów kategorii B. W piśmie z dnia 20 marca 2024 r. skarżący, na wezwanie organu, oświadczył, że powyższe pismo należy potraktować jako skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi powołując się na treść obowiązujących przepisów prawa (w tym na § 5 ust. 1, § 10 ust. 3 pkt 10 lit. a oraz 29 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, dalej jako: rozporządzenie oraz art. 76 ust. 1 pkt 1 i art. 79 ust. 3 u.k.p.). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekając w powyższych ramach kontroli, Sąd uznał skargę za zasadną. W niniejszej sprawie organ, na wniosek skarżącemu o wydanie prawa jazdy w związku z uzyskaniem przez niego uprawnień w zakresie kategorii A, wydał decyzję na podstawie art. 10 ust. 1 u.k.p., w której stwierdził, że skarżący spełnia określone przepisami prawa warunki do wydania dokumentu prawa jazdy ważnego do dnia 28 lipca 2038 r. w zakresie uprawnień kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, BE, T. Skarżący zaskarżył tę decyzję w części dotyczącej wpisania ważności przysługujących skarżącemu już wcześniej uprawnień kategorii B. Rozważenia wymagało zatem, czy wydając powyższą decyzję organ był upoważniony do ingerencji w dotychczasowe uprawnienia skarżącego do kierowania pojazdami, poprzez wpisanie daty ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B. Jak stanowi przepis § 29 ust. 1 rozporządzenia, w przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "–" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo. W myśl ust. 2 tego paragrafu, w przypadku osób, o których mowa w ust. 1, data ważności prawa jazdy, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 4 lit. a, nie może być dłuższa niż 15 lat. Wskazać należy, że w orzecznictwie dominuje pogląd, w świetle którego sposób interpretacji przepisów u.k.p. i rozporządzenia, zgodnie z którym określenie "daty ważności uprawnienia" może być rozumiane jako upoważnienie do określenia daty ważności nie tylko nowo nabytych uprawnień, ale również uprawnień nabytych wcześniej bezterminowo, pozostaje w sprzeczności z § 29 wskazanego rozporządzenia. Przepis ten rozróżnia pojęcia "daty ważności prawa jazdy" i "daty ważności uprawnienia" i odnosi się do uregulowań zawartych w ustawie, rozróżniających przysługujące stronie prawo podmiotowe – uprawnienie do kierowania pojazdem, od samego dokumentu prawa jazdy – blankietu, który jedynie potwierdza posiadanie przez daną osobę tego uprawnienia. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.k.p., dokument prawa jazdy ma ściśle określony termin ważności. Jednakże z przepisu tego nie wynika, że bezterminowe uprawnienia do kierowania pojazdami nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów tracą ważność. Przy ubieganiu się o nowe prawo jazdy, z różnych przyczyn, osoby takie nie muszą zatem ubiegać się jednocześnie o ponowne nabycie uprawnień do kierowania pojazdami (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 grudnia 2013 r. sygn. K 5/13, OTK-A 2013/9/137). Z kolei ograniczenia wynikające z wdrożenia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. nr 2006/126/WE w sprawie praw jazdy (Dz.U.UE.L z 2006 r., Nr 403 poz. 18 ze zm.), która w art. 7 ust. 2 przewiduje administracyjny okres ważności praw jazdy poszczególnych kategorii, nie dotyczą uprawnień do kierowania pojazdami przyznanych przed 19 stycznia 2013 r. i nie podlegają ograniczeniu lub unieważnieniu przez przepisy tejże dyrektywy (por. wyroki NSA z 17 marca 2022 r. sygn. akt II GSK 98/22, z 11 stycznia 2024 r. sygn. akt II GSK 1055/23, z 24 lutego 2021 r. sygn. akt I OSK 2312/20, z 21 października 2021 r. sygn. akt II GSK 1421/21, z 10 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 2030/21 czy wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Gd 1009/21, WSA w Łodzi z dnia 31 sierpnia 2022 r. sygn. akt III SA/Łd 293/22, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 14 czerwca 2022 r. sygn. akt III SA/Wr 307/21). Wobec tego podnosi się, że w razie ubiegania się o wydanie nowej kategorii uprawnień do kierowania pojazdami organ nie dokonuje weryfikacji już wcześniej nadanych uprawnień. Nie może też z uwagi na zaświadczenie lekarskie, które dotyczyło badań lekarskich w zakresie nabycia nowych uprawnień zmieniać wcześniejszych rozstrzygnięć w tym zakresie. Tylko w zakresie nowo nabytych uprawnień data kolejnego badania mogłaby ograniczyć okres ważności uprawnień (por. WSA w Warszawie w wyroku z 10 marca 2022 r. sygn. akt VIII SA/Wa 826/21 czy wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 marca 2022 r. sygn. akt III SA/Po 630/22). Przyjęcie za poprawne stanowiska o możliwości dokonywania ograniczeń w powyższym zakresie doprowadziłoby do sytuacji, w której złożenie wniosku o wydanie prawa jazdy w zakresie nowo nabytych uprawnień danej kategorii stwarzałoby podstawę do prowadzenia powtórnej weryfikacji uprawnień nabytych bezterminowo. Ponadto w takiej sytuacji podstawę prawną do cofnięcia lub ograniczenia uprawnień nabytych uprzednio z mocy decyzji ostatecznej stanowiłyby przepisy rozporządzenia wykonawczego do ustawy. Oznaczałoby to naruszenie podstawowej dyrektywy wykładni systemowej nakazującej respektowanie hierarchii aktów normatywnych. Nabyte bezterminowo uprawnienia administracyjne nie mogą bowiem doznawać ograniczeń na podstawie regulacji zawartej w rozporządzeniu, która w tym zakresie nie mieści się w upoważnieniu ustawowym (por. wyrok NSA z 10 listopada 2021 r. sygn. akt II GSK 2030/21, CBOSA). Zatem w przypadku gdy osoba posiadająca już uprawnienia do kierowania pojazdami określonej kategorii występuje z wnioskiem od przyznanie jej uprawnień do kierowania pojazdami nowej kategorii – przedmiotem decyzyjnego rozstrzygnięcia mogą być tylko uprawnienia do kierowania pojazdami nowej kategorii. O uprawnieniach, które wnioskodawca już posiada, wcześniej orzeczono również w drodze decyzji i wydana decyzja, dopóki pozostaje w obrocie prawnym, stanowi przeszkodę do orzekania w tym samym przedmiocie po raz kolejny. Natomiast do wydawanego w takiej sytuacji nowego dokumentu prawa jazdy powinny być transponowane uprawnienia wynikające z obu decyzji, przy czym na tym etapie nie jest dopuszczalna ich modyfikacja, a w szczególności ograniczenie. Jak już wcześniej wskazano, skarżący od dnia 27 września 1989 r. posiada uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B bez ograniczenia terminu ważności. W konsekwencji, organ nie był uprawniony do modyfikowania terminu ważności uprawnienia kategorii B i decyzja w tym względzie (w zaskarżonej części) podlegała uchyleniu przez Sąd jako nie znajdująca oparcia w przepisach prawa. Dodatkowo Sąd wskazuje, że organ nie miał podstaw do zastosowania w sprawie przepisu art. 107 § 4 k.p.a., zgodnie z którym można odstąpić od uzasadnienia decyzji, gdy uwzględnia ona w całości żądanie strony; nie dotyczy to jednak decyzji rozstrzygających sporne interesy stron oraz decyzji wydanych na skutek odwołania. Wydana w niniejszej sprawie decyzja nie uwzględniała żądania strony w całości, w szczególności strona nie domagała się stwierdzenia, że przysługujące jej uprawnienie do kierowania pojazdami kategorii B ważne jest do dnia 28 lipca 2038 r., tak jak uczynił to organ. Mając jednak na względzie zasady ekonomiki procesowej, Sąd w tej konkretnej sprawie nadał temu naruszeniu pomniejsze znaczenie, uznając, że orzeczenie organu, jako oczywiście wadliwe merytorycznie, powinno zostać przede wszystkim z tego powodu (częściowo) wyeliminowane z obrotu prawnego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylono decyzję w zaskarżonej części. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.