III SA/Wr 243/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA – Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi E. U. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia, wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia [...] r. (sygn. akt III SA/Wr 243/16), postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Zarządzeniem z dnia [...] r. wezwano skarżącego do uiszczenia, w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania – pod rygorem odrzucenia skargi – wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Zgodnie z adnotacją umieszczoną na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, przesyłkę skierowaną do skarżącego pozostawiono w placówce pocztowej w dniu [...] r., umieszczając w skrzynce oddawczej awizo. Powtórnego awizowania przesyłki dokonano w dniu [...] r. Wobec niepodjęcia przesyłki w terminie, została ona zwrócona adresatowi i pozostawiona w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia na dzień [...] r. Termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi upłynął zatem w dniu [...] r. W wyznaczonym terminie nie uiszczono wpisu sądowego. Pismem złożonym osobiście w siedzibie Sądu w dniu [...] r. skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. Postanowieniem z dnia [...] r. odrzucono skargę. Postanowienie o odrzuceniu skargi, wraz z uzasadnieniem i pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia zażalenia, doręczono skarżącemu w dniu [...]r. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął zatem w dniu [...] r. (środa). Pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia [...] r. o odrzuceniu skargi, składając jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W treści zażalenia, jak i wniosku skarżący podał, że do uchybienia terminu doszło z przyczyn od niego niezależnych i niezawinionych. Podkreślił, że niezachowanie terminu było wynikiem jego niepełnosprawności i zabiegów leczniczo – rehabilitacyjnych, którym musiał się poddać w pierwszej kolejności. Podniósł, że ma znaczny niedorozwój kończyn górnych i postępujące zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, jest w znacznym stopniu niepełnosprawny, wobec czego dotrzymanie krótkich siedmiodniowych terminów było niemożliwe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Według art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, zwanej dalej, w skrócie, "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie ustawa wymaga, aby uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, strona dokonała składając wniosek. Ocenie Sądu podlega zatem, czy strona postępowania dołożyła wszelkiej możliwej staranności, jakiej należało od niej oczekiwać. Przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy w sposób przekonujący uprawdopodobniony zostanie brak winy strony, a przy tym zainteresowany wykaże, że niezależna przeszkoda trwała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/02). Ocena okoliczności uchybienia terminowi oraz uprawdopodobnienia braku winy w tym uchybieniu, dokonana w rozpoznawanej sprawie, nie uzasadnia przyjęcia, że niedotrzymanie terminu do złożenia zażalenia nastąpiło bez winy strony. Przechodząc do merytorycznej analizy wniosku o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia Sąd doszedł do konkluzji, że wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu tego terminu. Przedstawione przez skarżącego przyczyny niedochowania terminu, takie jak znaczny stopień niepełnosprawności, konieczność poddania się zabiegom leczniczo – rehabilitacyjnym, nie są przesłankami uzasadniającymi przywrócenie terminu. W przypadku skarżącego, jest to bowiem stan przewlekły, a nie nagła sytuacja pogorszenia zdrowia w takim stopniu, aby można było uznać, że miała ona rzeczywisty wpływ na niemożność dokonania uchybionej czynności w ustawowym terminie. Skarżący nie podniósł przy tym okoliczności świadczących o powstaniu nagłych zdarzeń (np.: pobyt w szpitalu, niespodziewane wystąpienie pogorszenia stanu zdrowia skarżącego), które w znaczący sposób wpłynęły na niemożność terminowego złożenia zażalenia. W postanowieniu z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 966/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu okoliczności takie jak: podeszły wiek i ogólnie zły stan zdrowia (postanowienie Sądu Najwyższego z 29 stycznia 2002 r., sygn. akt II UZ 90/01, OSNPUS 2003, nr 24, poz. 602); złe samopoczucie strony i odczuwane przez nią dolegliwości (wyrok Sądu Najwyższego z 19 maja 1976 r., sygn. akt IV PRN 8/76, LEX nr 7828 i postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 stycznia 1974 roku, sygn. akt II CO 18/73, LEX nr 7372); dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 stycznia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 1329/01), czy też niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw. W konsekwencji zasadnym było – w świetle art. 86 § 1 p.p.s.a. – odmówić przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia.