III SA/Wr 264/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Józef Kremis, po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2010 r., na posiedzeniu niejawnym, w sprawie ze skargi G. K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W., z dnia [...] r., Nr [...], w przedmiocie przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji w zakresie nie wydania zezwolenia dla lokalizacji zjazdu indywidualnego, wniosku pełnomocnika skarżącej z dnia [...] r., o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r. sygn. akt III SA/Wr 264/09, postanawia: przywrócić termin. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r., Nr [...] uchylającą decyzję B. G. Z. z dnia [...] r. Nr [...], w której organ nie zezwolił na wykonanie zjazdu z drogi publicznej, ulicy [...], oznaczonej geodezyjnie jako działka Nr [...] w obrębie Z., na działkę oznaczoną geodezyjnie [...] w obrębie Z. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Postanowienie wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu [...] r. Wnioskiem z dnia [...] r., sporządzonym na urzędowym formularzu, strona skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w całości, tj. zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w celu wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] r. przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i zwolnienia od kosztów sądowych. Niniejsze postanowienie zostało skutecznie doręczone skarżącej w dniu [...] r. Pismem z dnia [...] r. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wskazała, że dla skarżącej został wyznaczony adwokat T. P. Pismem z dnia [...] r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia tutejszego Sądu z dnia [...] r. Do wniosku dołączył skargę kasacyjną oraz pełnomocnictwo z dnia [...] r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło bez winy zarówno skarżącej, jak i jego samego. Skarżąca – z uwagi na treść art. 175 § 1 p.p.s.a., przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej – złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym m. in. ustanowienie adwokata w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Pismo w sprawie ustanowienia go plenipotentem skarżącej, otrzymał dopiero w dniu [...] r. Wniosek o przywrócenie terminu wraz ze skargą kasacyjną złożył jednak z zachowaniem rygoru czasowego z art. 87 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Środek odwoławczy w postaci skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a. przysługuje od wyroku lub postanowienia sądu administracyjnego, kończącego postępowanie w sprawie. Legitymacja do wniesienia skargi kasacyjnej przysługuje stronie, prokuratorowi lub Rzecznikowi Praw Obywatelskich (art. 173 § 2 p.p.s.a.). Ustawodawca wprowadził szczególny wymóg dla tego środka zaskarżenia, ograniczając grupę osób uprawnionych do jego sporządzenia. W myśl art. 175 § 1 p.p.s.a. są to tzw. pełnomocnicy profesjonalni tj. adwokaci i radcowie prawni, a w szczególnych wypadkach doradcy podatkowi – w sprawach obowiązków podatkowych oraz rzecznicy patentowi – w sprawach własności przemysłowej (§ 3). Ponadto osobiście skargę kasacyjną może sporządzić osoba będąca sędzią, prokuratorem, notariuszem, radcą Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesorem lub doktorem habilitowanym nauk prawnych, która jest stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli skargę kasacyjną wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Po myśli art. 177 § 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Skarga kasacyjna wniesiona po upływie ustawowego terminu podlega odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny (art. 178 p.p.s.a.). Po upływie terminu, określonego w art. 177 § 1 p.p.s.a. skuteczne wniesienie skargi kasacyjnej jest możliwe, jeżeli zostanie przywrócony termin do dokonania tej czynności. Przywrócenie terminu, któremu uchybił nawet profesjonalny pełnomocnik, możliwe jest w przypadku, gdy nie ponosi on w tym winy (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, w tym również do wniesienia skargi kasacyjnej, uzależnione jest wszak od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych i jednej negatywnej. Istnienie pierwszych z nich pozwala na przywrócenie terminu, zaś druga czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Przywróceniu podlegają tylko terminy procesowe. Nie podlegają przywróceniu terminy prawa materialnego, a także terminy instrukcyjne, które w większości wypadków przewidziane są dla czynności sądowych (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Zakamycze 2005 s. 213). Przesłanką pozytywną przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z dnia 2 października 2002 r., V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, nr 23, s. 1059). Konstrukcja normatywna przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. nakazuje sądowi przywrócenie terminu, jeżeli stwierdzi, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy do sądu i powinna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Omawiany zapis przemawia za tym, że sąd jest związany dokonaną oceną. W przedmiocie przywrócenia terminu Sąd nie działa z urzędu. Niezbędny jest zatem wniosek strony. Złożenie wniosku zawierającego informację potwierdzającą okoliczności usprawiedliwiające i niezawinione przez stronę, stanowi więc kolejną z pozytywnych przesłanek przywrócenia terminu. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a wniosek taki musi zostać złożony w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu i wnosi się go do sądu, w którym czynność miała być dokonana. Należy tu jednak zwrócić uwagę, iż wniosek strony o przywrócenie terminu, któremu uchybił pełnomocnik procesowy, musi wskazywać na brak winy w uchybieniu terminu ze strony pełnomocnika. (por. postanow. NSA W-wa, z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 601/08, LEX nr 493593). Negatywną z kolei przesłanką uniemożliwiającą przywrócenie terminu jest ustalenie, że uchybienie nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego. Odnosząc powyższe uwagi do rozpatrywanej sprawy, należy stwierdzić, że przesłanki przewrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej zostały spełnione. Choć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, to jednak może uzasadniać złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi (por. postanowienie NSA z dnia 26 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 423/08, LEX 493807). Za słuszne w ocenie Sądu należy uznać prezentowane w judykaturze stanowisko, zgodnie z którym przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego przez sąd ustaje w dniu, w którym miał on rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej ... (vide postanowienie NSA z dnia 19 marca 2008 r., sygn. akt II FZ 105/08, LEX 444365). Skoro zatem w niniejszej sprawie pełnomocnik złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dopełniając przy tym czynności, która nie została wykonana w terminie, już w dniu [...] r., czyli w szóstym dniu od chwili otrzymania umocowania do działania w imieniu skarżącej, to należy uznać, że zachował termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. W kontekście pozostałych okoliczności faktycznych sprawy, tj. faktu rychłego złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy przez skarżącą, powzięcia wiadomości o ustanowieniu pełnomocnikiem w dniu [...] r. i udzielenia pełnomocnictwa w dniu [...] r., zarówno skarżącej, jak i pełnomocnikowi nie można przypisać winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Reasumując: stosowny wniosek został złożony we właściwym terminie, okoliczności sprawy wskazują, że pełnomocnik strony nie ponosi winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zaś uchybienie terminowi wywołałoby negatywny dla strony skutek w postaci odrzucenia skargi kasacyjnej. Mając na uwadze fakt, że wszystkie przesłanki przywrócenia terminu zostały spełnione, Sąd postanowił przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a.