III SA/Wr 299/15
PostanowienieWSA we Wrocławiu2015-10-23
Skład orzekający: Wiesław Jakubiec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która już wcześniej ubiegała się o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i otrzymała odmowę, może skutecznie złożyć kolejny wniosek, powołując się na pogorszenie swojej sytuacji finansowej, jeśli nie wykaże zmian w stosunku do poprzedniego wniosku i nie udokumentuje swojej obecnej sytuacji finansowej?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, ponieważ strona skarżąca nie wykazała, aby od czasu wydania poprzedniego orzeczenia w tej sprawie nastąpiła zmiana jej sytuacji finansowej na niekorzyść. Strona nie udokumentowała swojej obecnej sytuacji finansowej ani nie wyjaśniła sprzeczności we wnioskach, co uniemożliwiło stwierdzenie, że kwalifikuje się do uzyskania pomocy.Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na pogorszenie swojej sytuacji finansowej. Wcześniejsze wnioski w tej sprawie zostały już prawomocnie odrzucone. Spółka podała dane dotyczące kapitału zakładowego, środków trwałych i straty za ostatni rok, ale nie sprecyzowała ani nie udokumentowała swojej sytuacji finansowej, mimo wezwania sądu. Sąd uznał, że strona nie wykazała zmian na niekorzyść swojej sytuacji finansowej i nie spełniła wymogów dowodowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wiesław Jakubiec – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu po rozpoznaniu w dniu 23 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym kolejnego wniosku "A" spółka z o.o. w B. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej w związku z eksploatacją automatu do gier poza kasynem gry postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił przyznania stronie skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych z uwagi na nie wykazanie przez skarżącą spółkę przesłanek do zastosowania ww. instytucji. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 4 lipca 2013 r. sygn. akt II GZ 342/13 oddalił zażalenie strony złożone na ww. postanowienie.
Strona skarżąca wraz ze skargą kasacyjną złożyła na urzędowym formularzu ponowny wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu, że obecnie stan finansowy spółki nie pozwala jej na poniesienie kosztów sądowych. Poinformowała, że kapitał zakładowy spółki wynosi [...] zł, wartość środków trwałych–[...] zł, a strata za ostatni rok obrotowy wyniosła [...] zł.
Wezwanie Sądu o sprecyzowanie i udokumentowanie przez stronę skarżącą swojej sytuacji finansowej i majątkowej (doręczone w dniu [...] października 2015 r.) skarżąca spółka pozostawiła bez odpowiedzi.
Przesłanką do uwzględnienia kolejnego wniosku strony o przyznanie prawa pomocy może być jedynie stwierdzenie, iż od chwili wydania poprzedniego orzeczenia w tym przedmiocie uległa zmianie (na niekorzyść) sytuacja finansowa strony wnioskującej. Co więcej- jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 sierpnia 2013 r., I OZ 712/13, www.orzeczenia.nsa.gov.pl– Sąd nie ma obowiązku przy kolejnym wniosku zajmować się w ogóle ponownie oceną tych samych okoliczności i argumentów przedstawionych już we wcześniejszym wniosku. To na stronie skarżącej ciąży obowiązek wykazania, które ze zmienionych okoliczności uzasadniały obecnie przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W niniejszej sprawie taki warunek nie został spełniony, bowiem strona skarżąca po pierwsze- w ogóle nawet nie wypowiedziała się w tej kwestii. Po drugie- przedstawione przez nią we wniosku okoliczności są zasadniczo tożsamymi z tym, które już podnosiła w swoim wcześniejszym, bardzo zresztą lakonicznym wniosku. O tym, że sytuacja materialna strony skarżącej nie uległa pogorszeniu, a wręcz przeciwnie- polepszyła się, świadczy m.in. odnotowanie mniejszej straty w roku 2014 ([...] zł), w porównaniu do roku 2012 ([...] zł).
Przepisy ustawy nakazują wykazania, że nie posiada się dostatecznych środków na koszty sądowe (i że nie ma ich, pomimo iż podjęto wszelkie niezbędne działania by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków), nie jest zatem wystarczające samo oświadczenie czy też subiektywne przekonanie władz spółki o braku takich środków. Podkreślić należy, że strona skarżąca znów w ogóle nie udokumentowała przedstawionych we wniosku okoliczności m.in.: nie złożyła do akt aktualnych deklaracji podatkowych (rocznych, miesięcznych VAT); nie przedłożyła wyciągów z wszystkich posiadanych kont bankowych za ostatnie dwa miesiące; nie złożyła aktualnego sprawozdania finansowego; nie przedstawiła dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania od wspólnika dopłat oraz dowodów świadczących o niemożliwości uzyskania kredytu lub pożyczki; nie wskazała dlaczego nie można spieniężyć środków trwałych; nie wyjaśniła dlaczego pomimo przedstawienia jako złej swojej sytuacji finansowej nadal prowadzi działalność gospodarczą (nie składa wniosku o upadłość); nie wyjaśniła z jakiego źródła czerpie środki na opłacanie zawodowego pełnomocnika oraz na uiszczenie m.in. wpisu sądowego od skargi, wpisu od zażaleń czy na opłatę kancelaryjną od wniosku o uzasadnienie wyroku i dlaczego z tego samego źródła nie może opłacić aktualnych kosztów sądowych; nie określiła, w jakiej wysokości byłaby w stanie uiścić wpis sądowy od skargi kasacyjnej; nie wyjaśniła czyją własnością jest nieruchomość, która jest siedzibą spółki.
Strona skarżąca nie wyjaśniła również sprzeczności, jakie pojawiły się w składanych przez nią wnioskach np. nie wskazała, dlaczego uzasadnienie przedmiotowego wniosku diametralnie różni się w zakresie danych dotyczących wartości środków trwałych i wysokości ponoszonej straty od uzasadnienia wniosku złożonego w tym samym czasie w postępowaniu o sygn. akt III SA/Wr 287/15.
Skarżąca spółka świadomie kontynuuje działalność gospodarczą pomimo uzyskiwania straty. Brak jest przy tym informacji, aby spółka utraciła płynność finansową. W takiej sytuacji nie ma podstaw do traktowania skarżącej w szczególny sposób w stosunku do innych podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Dokonanej oceny nie zmienia również wskazana we wniosku strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Strata powstaje wskutek uzyskania nadwyżki kosztów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Wykazanie w danym roku podatkowym niewielkiego dochodu lub nawet straty nie musi oznaczać utraty płynności finansowej przez przedsiębiorcę. O możliwościach płatniczych spółki świadczy choćby fakt, że w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą. O braku środków finansowych nie świadczy również fakt posiadania zerowego salda na jednym z kont bankowych. Rachunek ten jest zajęty w postępowaniu egzekucyjnym, co oznacza stratę wszelkich wpłaconych środków do wysokości zajęcia, a brak stwierdzonych wpłat na rachunku przy jednoczesnym uzyskiwaniu przychodów wskazuje jednoznacznie, że spółka dysponuje uzyskiwanymi środkami z pominięciem wymienionego konta bankowego.
Sąd podjął czynności zmierzające do ustalenia, czy stronie wnioskującej przysługuje prawo pomocy w żądanym przez nią zakresie. Niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie jest spowodowane brakiem jej należytej inicjatywy przy ustaleniu czy kwalifikuje się ona do grona podmiotów legitymowanych do uzyskania takiej pomocy ze strony Państwa.
W tym stanie rzeczy należało, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270 ze zm.), orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło