III SA/Wr 300/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Ciołek Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) Sędzia WSA Anetta Chołuj Protokolant specjalista Renata Pawlak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 marca 2026 r. sprawy ze skargi P. K. reprezentowanego przez kuratora J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z dnia 30 kwietnia 2025 r. nr SKO 4162/23/2025 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Wałbrzychu (dalej SKO, Kolegium, organ odwoławczy) utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wałbrzycha (dalej organ I instancji, Prezydent W.) z 11 marca 2025r. nr BK 5430.184.2025 o cofnięciu P. K. (dalej: skarżący, strona) uprawnień do kierowania pojazdami według prawa jazdy kategorii B w związku z istnieniem przeciwwskazań zdrowotnych, stwierdzonych na podstawie badania lekarskiego w placówce uprawnionej do przeprowadzania tego typu badań. Jak wynika z akt sprawy, do Starosty Wałbrzyskiego wpłynął wniosek Prokuratury Okręgowej w Świdnicy z 6 kwietnia 2023r. o skierowanie skarżącego posiadającego prawo jazdy kat. B na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Pismem z dnia 21 kwietnia 2023r. Starosta Wałbrzyski przekazał ten wniosek do Prezydenta W. jako organu właściwego w tej sprawie, który decyzją z 14 listopada 2023r. nr BK.5430.2309.2023 orzekł o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Decyzją ostateczną z 19 marca 2024r. nr SKO 4162/18/2024 Kolegium utrzymało w mocy powyższą decyzję Prezydenta W. W dniu 22 lipca 2024r. do organu I instancji wpłynęło z Dolnośląskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy Oddział w Wałbrzychu orzeczenie lekarskie z 1 lipca 2024r., nr [...], w którym stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez skarżącego pojazdami, określonymi w prawie jazdy kategorii B. Na skutek rozpatrzenia odwołania strony od ww. orzeczenia wydane zostało orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi z 10 lutego 2025r., Nr [...], w którym potwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania przez skarżącego pojazdami mechanicznymi. Orzeczenie to wpłynęło do organu I instancji 14 lutego 2025r. Mając powyższe na uwadze Prezydent W. pismem z 17 lutego 2025r. nr [...] zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o cofnięciu uprawnień w związku z istnieniem przeciwwskazań zdrowotnych stwierdzonych na podstawie badań lekarskich w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1210) – dalej: u.k.p., a powołaną na wstępie decyzją orzekł o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami według prawa jazdy kat. B w związku istnieniem przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, stwierdzonych na podstawie badania lekarskiego w placówce uprawnionej do przeprowadzenia tego typu badań. Działając poprzez kuratora skarżący wniósł od tej decyzji odwołanie, w którym podniósł, że od początku był przeciwna decyzji o skierowaniu na badania, ponieważ nie popełnił żadnego wykroczenia, które budziłoby wątpliwości co do stanu zdrowia. Do odwołania skarżący dołączył zaświadczenie biegłego z zakresu psychiatrii dra T. G. oraz opinię psychoterapeuty T. P., z których wynikało, że może on kierować pojazdami mechanicznymi. SKO skarżoną obecnie decyzją z 30 kwietnia 2025r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. ma bezwzględny obowiązek wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w razie zaistnienia wskazanych w nim przesłanek. Przesłanki te zostały w niniejszej sprawie spełnione. Skarżący bowiem poddał się badaniu lekarskiemu najpierw w Dolnośląskim Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we Wrocławiu Oddział w Wałbrzychu, a następnie w Instytucie Medycyny Pracy im. Prof. Dra med. Jerzego Nofera w Łodzi, w wyniku których wydane zostało orzeczenie lekarskie stwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi. Organy administracji nie zajmują się oceną przesłanek, na podstawie których zostało wydane orzeczenie lekarskie, ale mają obowiązek uwzględnić jego treść (por. wyr. Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z 8 stycznia 2015r., sygn. akt III SA/Kr 1589/14). Organ administracji jest związany treścią orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, a orzeczenie to nie podlega jego ocenie co do zasadności jego wydania o danej treści. Ustawodawca bowiem nie przyznał organom administracji państwowej uprawnienia do weryfikowania orzeczenia lekarskiego, jak też nie nałożył na organy takiego obowiązku. Przepisy nakazujące wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi nie uzależniają też wydania takiej decyzji od opinii psychoterapeuty, czy lekarza psychiatry. W skardze złożonej do tutejszego Sądu przez kuratora skarżącego wniesiono o uchylenie decyzji Kolegium z 30 kwietnia 2025 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Wałbrzycha zarzucając ich wydanie z naruszeniem: - 8, art. 75 § 1, art. 107 § 1 pkt 4 i pkt 6 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 572) – dalej: k.p.a. - poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy polegające na pominięciu wniosków dowodowych złożonych przez skarżącego dotyczącego dowodu z akt sprawy prowadzonej przez Instytut Medycyny Pracy w Łodzi oraz brak skierowania skarżącego na kolejne badanie i nieuwzględnienie przekazanych orzeczeń lekarskich będących kontrdowodami w sprawie, - prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do jego uczestników do władzy publicznej poprzez niedokładne zbadanie materiału dowodowego, 2) art. 81 k.p.a. polegające na uznaniu za udowodnioną okoliczność istnienia przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w sytuacji gdy skarżący przedłożył orzeczenia o braku istnienia przeciwskazań do kierowania pojazdami, 3) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolna ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie twierdzeń lekarzy wypowiadających się w sprawie, 4) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.k.p. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji braku wyczerpujących podstaw do skierowania skarżącego na badanie lekarskie, braku uzasadnionych zastrzeżeń co do jego stanu zdrowia. SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. – dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie Sąd uznał, że nie narusza ona prawa. Wyjaśnić na wstępie należy, że organ wydający decyzję, którym w tym wypadku jest Prezydent W., był zobowiązany przez prawo do wydania takiego rozstrzygnięcia w razie wystąpienia zdarzeń określonych w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. W tym znaczeniu decyzja Prezydenta W. ma charakter związany, to znaczy, że po stwierdzeniu wystąpienia danych okoliczności organ wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień i nie ma możliwości zastosowania uznania administracyjnego. Zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. starosta (tu; prezydent miasta) wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Stosownie do art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Zgodnie z art. 79 ust. 2 u.k.p. uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81. Ponowne badanie lekarskie jest przeprowadzane na koszt osoby badanej, z wyjątkiem badań, o których mowa w art. 229 Kodeksu pracy, oraz badania lekarskiego przeprowadzanego dla kandydatów i uczniów, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 7 (art. 79 ust. 4 u.k.p.). W myśl art. 79 ust. 6 u.k.p. wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego składa się pisemnie, w terminie 14 dni od dnia otrzymania orzeczenia lekarskiego, za pośrednictwem lekarza, który je wydał. Orzeczenie lekarskie wydane po przeprowadzeniu ponownego badania lekarskiego jest ostateczne (art. 79 ust. 7 u.k.p.). Zgodnie z art. 79 ust. 7 pkt 2 u.k.p. w przypadku gdy w orzeczeniu lekarskim zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem albo wynikające ze stanu zdrowia ograniczenia, o których mowa w ust. 3, uprawniony lekarz przesyła jego kopię staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli osoba badana lub podmiot kierujący na badania nie złożyła wniosku o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania. W rozpoznawanej sprawie, w świetle dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, nie budzi wątpliwości, że w stosunku do skarżącego uprawnione jednostki medyczne I i II instancji wydały orzeczenia potwierdzające istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Jak trafnie wyjaśnił organ w skarżonej decyzji, organy administracji nie są uprawnione do merytorycznej oceny powyższych orzeczeń, którym należy przydać walor opinii biegłego. Skarżący jednoczenie nie podważył tych orzeczeń przedstawiając inne, aktualne na dzień wydania decyzji, orzeczenie wydane przez jednostkę uprawnioną do przeprowadzania badań kierowców i stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych. Do odwołania dołączył co prawda zaświadczenie lekarskie z dnia 26 marca 2025 r., wydane przez lekarza psychiatrę T. G., prowadzącego indywidualną praktykę lekarską, z którego wynikało, że obecnie nie ma przeciwwskazań psychiatrycznych do prowadzenia samochodu osobowego - jednak dokumentu tego nie można uznać za równoważny z orzeczeniem o jakim mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. Jak bowiem wyjaśniono powyżej, orzeczenie, na podstawie którego orzeka organ administracyjny, musi spełniać warunki wynikające z art. 75 -81 u.k.p. Nie tylko musi więc z niego jednoznacznie wynikać, czy istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami, ale przede wszystkim musi to być orzeczenie wydane przez uprawnionego lekarza w rozumieniu art. 77 u.k.p., wpisanego do prowadzonej przez marszałka województwa ewidencji lekarzy uprawnionych do orzekania w zakresie medycyny transportu. Zgodnie z art. 75 ust. 5 u.k.p. badanie osoby posiadającej prawo jazdy w stosunku do której istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia przeprowadza się w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. Przedłożone przez stronę orzeczenie tych warunków nie spełniało. Nie mogło tym bardziej zastępować orzeczenia, o jakim mowa w powołanych regulacjach u.k.p. przedłożone przez skarżącego zaświadczenie od psychoterapeuty. Załączona z kolei do skargi kopia orzeczenia psychologicznego z 30 lipca 2024., wydanego przez psychologa uprawnionego do badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu, nie rozstrzyga odnośnie braku przeciwwskazań zdrowotnych skarżącego do prowadzenia pojazdów. Wskazać można jedynie, że podstawę cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami może stanowić także potwierdzenie istnienia przeciwwskazań psychologicznych, stwierdzonych na podstawie orzeczenia psychologicznego, jednak jest to odrębna przesłanka ( art. 103 § 1 pkt 1 lit. b u.k.p.). W stosunku do skarżącego toczyło się również postepowanie w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami na tej podstawie, jednak w związku z dostarczeniem orzeczenia potwierdzającego brak takich przeciwwskazań, zostało ono umorzone decyzją z dnia 2 sierpnia 2024 r. Powyższe nie wpłynęło jednak na skutki orzeczeń wydanych w zakresie istnienia u skarżącego przeciwwskazań zdrowotnych do prowadzenia pojazdów. Tym samym Sąd nie dopatrzył się w niniejszej sprawie naruszenia wskazanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego i w tym zakresie podzielił stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji